BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ------------------------ LÊ THỊ PHƯƠNG VY PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG VỐN MẠO HIỂM VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2007 0 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MUÏC LUÏC CHÖÔNG I TOÅNG QUAN VEÀ VOÁN MAÏO HIEÅM. Ñònh Nghóa Veà Voán Maïo Hieåm Vaø Quyõ Ñaàu Tö Maïo Hieåm .2 Phaân Loaïi Quyõ Ñaàu Tö Maïo Hieåm .1 Döïa Vaøo Caùch Thöùc Huy Ñoäng Voán .2 Döïa Vaøo Cô Caáu Toå Chöùc .3 Döïa Vaøo Nguoàn Huy Ñoäng Voán.3 Ñaëc Tröng Cuûa Quyõ Ñaàu Tö Voán Maïo Hieåm .4 Cô Cheá Hoaït Ñoäng Cuûa Quyõ Ñaàu Tö Voán Maïo Hieåm .1 Caùc Thaønh Phaàn Tham Gia.2 Sô Ñoà Hoaït Ñoäng Cuûa Voán Maïo Hieåm .3 Caùc Giai Ñoaïn Cuûa Quyõ Ñaàu Tö Voán Maïo Hieåm .5 Vai Troø Cuûa Quyõ Ñaàu Tö Maïo Hieåm .1 Ñoái Vôùi Thò Tröôøng Taøi Chính .2 Ñoái Vôùi Söï Phaùt Trieån Cuûa Doanh Nghieäp .3 Ñoái Vôùi Söï Phaùt Trieån Kinh Teá .6 Thò Tröôøng Voán Maïo Hieåm Ôû Moät Soá Nöôùc Vaø Baøi Hoïc Kinh Nghieäm Cho Vieät Nam.1 Thò Tröôøng Voán Maïo Hieåm Ôû Myõ .2 Thò Tröôøng Voán Maïo Hieåm Ôû Trung Quoác .3 Thò Tröôøng Voán Maïo Hieåm Ôû Ñaøi Loan.4 Thò Tröôøng Voán Maïo Hieåm Ôû Nhaät Baûn .5 Moät Soá Baøi Hoïc Kinh Nghieäm Cho Vieät Nam .23 CHÖÔNG 2 THÖÏC TRAÏNG VEÀ THÒ TRÖÔØNG VOÁN MAÏO HIEÅM VIEÄT NAM .1 Thò Tröôøng Voán Maïo Hieåm Ôû Vieät Nam .1 Khaùi Quaùt Voán Maïo Hieåm ÔÛ Vieät Nam.2 Ñaùnh Giaù Nguoàn Voán Maïo Hieåm Ôû Vieät Nam:.3 Nhöõng Haïn Cheá Ñoái Vôùi Söï Phaùt Trieån Cuûa Voán Maïo Hieåm Ôû Vieät Nam .2 Nhu Caàu Voán Maïo Hieåm Ôû Vieät Nam.1 Söï Phaùt Trieån Vaø Nhu Caàu Voán Cuûa Caùc Doanh Nghieäp Vöøa Vaø Nhoû Vieät Nam .45 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Khaû Naêng Caïnh Tranh Cuûa Caùc Doanh Nghieäp Vöøa Vaø Nhoû Sau Khi Vieät Nam Gia Nhaäp WTO .3 Nhu Caàu Voán Maïo Hieåm Cuûa Caùc Doanh Nghieäp Vöøa Vaø Nhoû .53 CHÖÔNG 3 MOÄT SOÁ GIAÛI PHAÙP PHAÙT TRIEÅN THÒ TRÖÔØNG VOÁN MAÏO HIEÅM VIEÄT NAM .1 Ñaùnh Giaù Moái Töông Quan Giöõa Söï Gia Taêng Soá Löôïng Quyõ Ñaàu Tö Vôùi Soá Löôïng Doanh Nghieäp Cuõng Nhö Quy Moâ TTCK .2 Thaønh Laäp Quyõ Ñaàu Tö Voán Maïo Hieåm Theo Cô Caáu Noäi Ñòa .1 Söï Caàn Thieát Caàn Thaønh Laäp Moät Quyõ Maïo Hieåm Noäi Ñòa.2 Nhöõng Nghieân Cöùu Tieàn Ñeà.3 Moâ Hình Quyõ Ñaàu Tö Maïo Hieåm Noäi Ñòa.3 Caùc Giaûi Phaùp Khaùc Töø Phía Chính Phuû .1 Khuyeán Khích Caùc Toå Chöùc Ñaàu Tö Tham Gia Saâu Hôn Vaøo Thò Tröôøng Taøi Chính.2 Naâng Cao Chaát Löôïng Nguoàn Nhaân Löïc .3 Ñaàu Tö Cho Hoaït Ñoäng Nghieân Cöùu Phaùt Trieån .4 Phaùt Trieån Beàn Vöõng Thò Tröôøng Chöùng Khoaùn .5 Taïo Moâi Tröôøng Cho Voán Maïo Hieåm Hoaït Ñoäng .4 Giaûi Phaùp Töø Phía Doanh Nghieäp .1 Chuû Ñoäng Vaø Chuyeân Nghieäp Trong Caùch Tieáp Caän Voán Maïo Hieåm .2 Naâng Cao Naêng Löïc Cuûa Ñoäi Nguõ Laõnh Ñaïo.3 Xaây Döïng Moät Khuoân Khoå Quaûn Trò Doanh Nghieäp Hieän Ñaïi .4 Ñònh Höôùng Chieán Löôïc Phaùt Trieån Doanh Nghieäp Roõ Raøng.5 Minh Baïch Taøi Chính.6 Thieát Laäp Döï Aùn Ñaùp Öùng Yeâu Caàu Cuûa Quyõ Ñaàu Tö.7 Moät Soá Gôïi Yù Giuùp Doanh Nghieäp Tieáp Caän Quyõ Ñaàu Tö Maïo Hieåm .5 Ñeà Xuaát Moâ Hình Kieåm Ñònh Hieäu Quaû Cuûa Nguoàn Voán Maïo Hieåm .84 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH SAÙCH CAÙC KYÙ HIEÄU, CHÖÕ VIEÁT TAÉT DNNN : Doanh Nghieäp Nhaø Nöôùc DNVVN : Doanh Nghieäp Vöøa Vaø Nhoû TTCK : Thò Tröôøng Chöùng Khoaùn UBCKNN : UÛy Ban Chöùng Khoaùn Nhaø Nöôùc CNTT : Coâng ngheä thoâng tin SHTP : Khu coâng ngheä cao TP HCM GDP : Toác ñoä taêng tröôûng kinh teá WTO : Toå chöùc thöông maïi theá giôùi ( World Trade Organization) ASEAN : Hieäp hoäi caùc quoác gia Ñoâng Nam AÙ (Association of South East Asian Nations) FDI : Voán ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi IFC : Coâng ty taøi chính quoác teá ( International Finance Centre) WB : Ngaân haøng Theá Giôùi ( World Bank) MPDF : Chöông Trình Döï Aùn Phaùt Trieån Vuøng Mekong( Mekong Private Sector Development Facitily) AVCJ : Asia Venture Capital Journal OECD : Toå chöùc Hôïp Taùc vaø Phaùt Trieån Kinh Teá ( Organization for Economic Cooperation and Development) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH SAÙCH BAÛNG VAØ HÌNH Danh saùch baûng: Baûng 1: Caùc quyõ ñaàu tö maïo hieåm taïi Vieät Nam 1991-1996 .27 Baûng 2: Caùc quyõ ñaàu tö vaøo VN thaønh laäp naêm 2007.30 Baûng 3: Phaân loaïi caùc quyõ ñaàu tö .31 Baûng 4: Voán ñaàu tö vaøo 3 khu vöïc doanh nghieäp naêm 2006 ( ñôn vò tyû ñoàng).48 Baûng 5: Toác ñoä taêng voán ñaàu tö cuûa caùc khu vöïc kinh teá (% so vôùi naêm tröôùc, giaù so saùnh naêm 1994).49 Baûng 6: Naêng löïc caïnh tranh cuûa doanh nghieäp Vieät Nam so vôùi moät soá nöôùc (2001- 2006) .51 Baûng 7: Qui moâ nieâm yeát thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam cuoái naêm 2007.56 Baûng8 : Moät soá döõ lieäu Vieät Nam töø 2000 – 2007 .60 Baûng 9: Döï baùo möùc thu ngaønh baûo hieåm .67 Danh saùch hình: Hình 1: Qui moâ voán ñaàu tö maïo hieåm taïi Vieät Nam 1991 ñeán 2002 (ñôn vò: trieäu $) .27 Hình 2:Voán ñaàu tö maïo hieåm taïi Vieät Nam 2002 ñeán naêm 2006.29 Hình 3: Cô caáu soá löôïng cuûa 3 khu vöïc doanh nghieäp naêm 2007.46 Hình 4: Cô caáu lónh vöïc ñaàu tö naêm 2006 .46 Hình 5:Voán ñaàu tö thöïc hieän cuûa 3 khu vöïc kinh teá, theo giaù so saùnh (tyû ñoàng) .48 Hình 6: Toác ñoä taêng voán ñaàu tö cuûa caùc khu vöïc kinh teá (% so vôùi naêm tröôùc, giaù so saùnh naêm 1994).49 Hình 7: Ñoùng goùp cuûa töøng khu vöïc trong toång ñaàu tö.50 Hình 8: Tyû troïng cho vay cuûa töøng nhoùm toå chöùc tín duïng (naêm 2006).54 Hình 9: Taêng tröôûng tín duïng cuûa neàn kinh teá Vieät Nam.55 Hình 10 : Tyû troïng khoái luôïng vaø giaù trò cuûa TTCK Vieät Nam cuoái 2007 .57 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Lôøi môû ñaàu Lyù do chọn ñeà taøi Trong xu theá coâng nghieäp hoaù, hieän ñaïi hoaù ñaát nöôùc vaø hoäi nhaäp kinh teá toaøn caàu ñang dieãn ra hieän nay, thì nhu caàu veà voán trôû thaønh moät vaán ñeà thieát yeáu ñoái vôùi taát caû caùc quoác gia, ñaëc bieät laø ñoái vôùi caùc nöôùc ñang phaùt trieån nhö Vieät Nam. ÔÛ nöôùc ta, ñeå ñaùp öùng nhu caàu naøy, Nhaø Nöôùc ñaõ coù raát nhieàu noå löïc trong vieäc taïo ra caùc nguoàn cung voán cho nhu caàu phaùt trieån kinh teá, ví nhö hoaøn thieän heä thoáng ngaân haøng, phaùt trieån thò tröôøng chöùng khoaùn….
Tuy nhieân, nhöõng qui ñònh veà qui moâ voán ñieàu leä, hieäu quaû hoaït ñoäng kinh doanh, taøi saûn theá chaáp vaø möùc ñoä ruûi ro… luoân laø nhöõng raøo caûn treân con ñöôøng tìm voán ñeå thaønh laäp doanh nghieäp cuõng nhö môû roäng qui moâ hoaït ñoäng. Ñaëc bieät laø ñoái vôùi caùc doanh nghieäp vöøa, nhoû, caùc doanh nghieäp coù tieàm naêng, coù lôïi nhuaän khoång loà nhöng ruûi ro cöïc lôùn…Keát quaû, nhu caàu veà nguoàn voán môùi cho caùc doanh nghieäp naøy ngaøy caøng taêng. Nhaän thaáy ñöôïc tieàm naêng ôû moät thò tröôøng môùi noãi nhö Vieät Nam, ngay töø nhöõng naêm 1990 caùc toå chöùc nöôùc ngoaøi ñaõ thaâm nhaäp vaøo thò tröôøng taøi chính nöôùc ta. Vôùi qui moâ voán lôùn vaø naêng löïc quaûn trò cao, hoï ñaõ maïnh daïn thaønh laäp moät soá quyõ ñaàu tö maïo hieåm.
Treân phöông dieän lyù thuyeát, coù theå noùi voán maïo hieåm laø loái thoaùt cho caùc doanh nghieäp caû veà voán laãn kinh nghieäm quaûn lyù, do vaäy taát yeáu caùc quyõ ñaàu tö maïo hieåm seõ thaønh coâng vaø phaùt trieån. Song treân thöïc teá do nhöõng nguyeân nhaân khaùch quan cuõng nhö chuû quan, caùc quyõ naøy vaãn chöa ñaùp öùng ñöôïc nhu caàu voán cho neàn kinh teá noùi chung cuõng nhö cho caùc doanh nghieäp noùi rieâng. Chính vì vaäy, vieäc tìm kieám caùc giaûi phaùp ñeå hoaøn thieän vaø naâng cao hieäu quaû hoaït ñoäng cuûa thò tröôøng voán maïo hieåm laø heát söùc caàn thieát. Xuaát phaùt töø nhöõng lyù do treân, toâi choïn ñeà taøi: “Phaùt trieån thò tröôøng voán maïo hieåm Vieät Nam” Muïc ñích nghieân cöùu Muïc ñích cuûa vieäc nghieân cöùu laø toâi muoán ñöa ra caùi nhìn toång theå veà thöïc traïng cung caàu, söï caàn thieát vaø trieån voïng phaùt trieån cuûa voán maïo hieåm ôû nöôùc ta cuõng nhö nhöõng haïn cheá ñang laø raøo caûn trong vieäc thu huùt nguoàn voán naøy.
Töø ñoù tìm kieám, thu thaäp, choïn loïc vaø kieán nghò nhöõng giaûi phaùp nhaèm hoaøn thieän thò tröôøng voán maïo hieåm. Trong ñoù, tieân quyeát ñeà xuaát thaønh laäp, xaây döïng moâ hình moät quyõ ñaàu tö maïo hieåm theo cô caáu quyõ noäi ñòa bôûi nhöõng öu ñieåm cuûa noù so vôùi quyõ haûi ngoaïi. Phaïm vi nghieân cöùu Trong chuyeân ñeà naøy, toâi taäp trung nghieân cöùu cung caàu voán maïo hieåm ôû Vieät Nam. Ngoaøi ra coøn xem xeùt thöïc traïng voán maïo hieåm ôû moät soá nöôùc ñeå coù caùi nhìn khaùi quaùt, töông quan so saùnh vaø ruùt ra nhöõng baøi hoïc kinh nghieäm cho Vieät Nam.
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Keát caáu cuûa chuyeân ñeà Ngoaøi lôøi môû ñaàu, keát luaän vaø phuï luïc, chuyeân ñeà goàm coù 3 phaàn chính sau: Phaàn 1: Toång quan veà voán maïo hieåm. Phaàn 2: Thò tröôøng voán maïo hieåm Vieät Nam-Thöïc traïng vaø nhu caàu. Phaàn 3: Caùc giaûi phaùp ñeå phaùt trieån thò tröôøng voán maïo hieåm Vieät Nam. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Trang: 1 CHÖÔNG I TOÅNG QUAN VEÀ VOÁN MAÏO HIEÅM 1.
Ñònh Nghóa Veà Voán Maïo Hieåm Vaø Quyõ Ñaàu Tö Maïo Hieåm Voán maïo hieåm Tuy söï xuaát hieän cuûa voán maïo hieåm laø khaù sôùm nhöng noù coøn raát môùi meõ vôùi nhieàu ngöôøi. Hieän nay do nhöõng khaùc bieät trong cô cheá huy ñoäng cuõng nhö söû duïng neân voán maïo hieåm vaãn chöa coù moät ñònh nghóa chung hoaøn toaøn thoáng nhaát. Theo moät nghieân cöùu cuûa chöông trình döï aùn phaùt trieån soâng Meâkoâng cuûa Adam Sack vaø John McKenzie thì coù hai ñònh nghóa veà voán maïo hieåm ñöôïc söû duïng roäng raõi: moät theo nghóa roäng, moät theo nghóa heïp. Theo nghóa roäng: Voán maïo hieåm laø nguoàn taøi chính cung caáp cho caùc doanh nghieäp döôùi hình thöùc voán coå phaàn vaø caùc khoaûn ñaàu tö gaàn gioáng voán coå phaàn, coù thôøi haïn trung bình (3-5 naêm).
Muïc tieâu ñaàu tö laø tìm kieám ñöôïc khoaûn thu nhaäp voán cao hôn möùc trung bình. Beân caïnh vieäc cung caáp voán, caùc chuyeân gia quaûn lyù voán maïo hieåm coøn tö vaán ôû caáp chieán löôïc, höôùng daãn caùc doanh nghieäp nhaän voán ñaàu tö böôùc sang giai ñoaïn taêng tröôûng tieáp theo vaø chuaån bò saün saøng ñeå doanh nghieäp ñöôïc chuyeån giao cho caùc coå ñoâng khaùc. Thuaät ngöõ voán maïo hieåm trong ñònh nghóa naøy coù theå ñöôïc söû duïng cuøng nghóa vôùi thuaät ngöõ voán coå phaàn tö nhaân. Theo nghóa heïp: Voán maïo hieåm laø caùc khoaûn ñaàu tö voán coå phaàn tö nhaân trung haïn vaøo caùc doanh nghieäp nhaän voán chöa tröôûng thaønh.