Luận văn thạc sĩ những dấu ấn văn hoá chăm ở hà nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu những dấu ấn văn hoá chăm ở hà nội, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Trường học: Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Lịch sử văn hóa
• Đề tài: Luận văn thạc sĩ những dấu ấn văn hoá Chăm ở Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUÁ KHỨ VIỆT - CHĂM Ở THĂNG LONG - HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH LỊCH SỬ VIỆT NAM CẬN TRUNG ĐẠI
• 1.1. Quan hệ với chính quyền đô hộ
• 1.2. Quan hệ với người Việt
• 1.3. Thời Đinh - Tiền Lê
• 1.4. Quan hệ với Đại Việt thời Lý - Trần
• 1.5. Quan hệ với Đại Việt thời Lê sơ
• 1.6. Quan hệ với chúa Nguyễn ở Đàng Trong
• 1.7. Các hoạt động giao thoa
• 1.8. Các hoạt động ngoại giao
• 1.9. Các hoạt động quân sự
• 1.10. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG DẤU ẤN VĂN HÓA CHĂM Ở THĂNG LONG - HÀ NỘI
• 2.1. Những dấu ấn văn hóa vật thể
• 2.2. Dấu ấn Chăm qua hiện vật khảo cổ học ở Thăng Long - Hà Nội
• 2.3. Những dấu ấn vật thể khác
• 2.4. Những dấu ấn văn hóa phi vật thể
• 2.5. Dấu ấn văn hóa con người, ngôn ngữ, văn chương
• 2.6. Dấu ấn văn nghệ thuật âm nhạc múa
• 2.7. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM VỀ DẤU ẤN VĂN HÓA CHĂM Ở THĂNG LONG - HÀ NỘI
• 3.1. Đặc điểm về không gian phân bố
• 3.1.1. Đặc điểm không gian phân bố văn hóa Chăm ở khu vực Hoàng thành
• 3.1.2. Đặc điểm không gian phân bố văn hóa Chăm ở khu vực ngoại thành
• 3.2. Đặc điểm dấu ấn văn hóa vật thể và phi vật thể Chăm ở Thăng Long
• 3.2.1. Đặc điểm của dấu ấn văn hóa vật thể
• 3.2.2. Đặc điểm của dấu ấn văn hóa phi vật thể
• 3.3. Sự Việt hóa những dấu ấn văn hóa Chăm ở Thăng Long - Hà Nội
• 3.4. Sự cộng cư Việt - Chăm ở Thăng Long - Hà Nội
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về văn hóa Chăm ở Hà Nội Khám phá những dấu ấn

Văn hóa Chăm là một phần quan trọng trong bức tranh văn hóa đa dạng của Việt Nam. Tại Hà Nội, những dấu ấn văn hóa Chăm không chỉ thể hiện qua các di sản vật thể mà còn qua các hoạt động văn hóa phi vật thể. Nghiên cứu về văn hóa Chăm ở Hà Nội giúp hiểu rõ hơn về sự giao thoa văn hóa giữa các dân tộc và lịch sử hình thành của vùng đất này. Những dấu ấn văn hóa Chăm ở Hà Nội không chỉ là những di tích lịch sử mà còn là những giá trị văn hóa sống động, phản ánh sự phát triển của xã hội qua các thời kỳ.

1.1. Di sản văn hóa vật thể của người Chăm tại Hà Nội

Di sản văn hóa vật thể của người Chăm tại Hà Nội bao gồm các công trình kiến trúc, tượng đài và các hiện vật khảo cổ. Những di sản này không chỉ mang giá trị lịch sử mà còn là minh chứng cho sự phát triển của nền văn hóa Chăm. Các di tích như tháp Chăm, các bức tượng và các hiện vật được tìm thấy trong các cuộc khai quật đã cho thấy sự hiện diện của người Chăm tại Hà Nội từ rất sớm.

1.2. Văn hóa phi vật thể của người Chăm ở Hà Nội

Văn hóa phi vật thể của người Chăm ở Hà Nội bao gồm các phong tục tập quán, lễ hội và nghệ thuật truyền thống. Những hoạt động này không chỉ giúp bảo tồn văn hóa mà còn tạo ra sự kết nối giữa các thế hệ. Các lễ hội như lễ hội Katê, các điệu múa và âm nhạc truyền thống của người Chăm vẫn được duy trì và phát triển, góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hóa của Hà Nội.

II. Những thách thức trong việc bảo tồn văn hóa Chăm ở Hà Nội

Việc bảo tồn văn hóa Chăm ở Hà Nội đang đối mặt với nhiều thách thức. Sự phát triển đô thị hóa nhanh chóng đã dẫn đến việc nhiều di sản văn hóa bị xâm hại hoặc biến mất. Bên cạnh đó, sự thiếu hụt trong việc giáo dục và truyền bá văn hóa Chăm cho thế hệ trẻ cũng là một vấn đề cần được giải quyết. Để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Chăm, cần có những chính sách và biện pháp cụ thể nhằm bảo vệ di sản văn hóa và nâng cao nhận thức cộng đồng.

2.1. Tác động của đô thị hóa đến di sản văn hóa Chăm

Đô thị hóa đã tạo ra nhiều áp lực lên các di sản văn hóa Chăm. Nhiều công trình kiến trúc cổ bị phá bỏ để xây dựng các công trình mới, dẫn đến việc mất đi những giá trị văn hóa quý giá. Việc này không chỉ ảnh hưởng đến di sản vật thể mà còn làm giảm đi sự hiện diện của văn hóa Chăm trong đời sống hàng ngày.

2.2. Thiếu hụt trong giáo dục văn hóa Chăm

Giáo dục văn hóa Chăm cho thế hệ trẻ là một thách thức lớn. Nhiều bạn trẻ không có cơ hội tìm hiểu về văn hóa của dân tộc mình, dẫn đến việc các giá trị văn hóa bị mai một. Cần có các chương trình giáo dục và hoạt động ngoại khóa để nâng cao nhận thức và tình yêu văn hóa Chăm cho giới trẻ.

III. Phương pháp nghiên cứu văn hóa Chăm ở Hà Nội hiệu quả

Để nghiên cứu văn hóa Chăm ở Hà Nội một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học xã hội như khảo sát, phỏng vấn và phân tích tài liệu. Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn sẽ giúp hiểu rõ hơn về văn hóa Chăm và những ảnh hưởng của nó đến đời sống xã hội hiện đại. Các nghiên cứu cần được thực hiện một cách bài bản và có hệ thống để đảm bảo tính chính xác và khách quan.

3.1. Khảo sát và phỏng vấn cộng đồng Chăm

Khảo sát và phỏng vấn cộng đồng Chăm là một phương pháp quan trọng để thu thập thông tin về văn hóa và phong tục tập quán của họ. Qua đó, có thể hiểu rõ hơn về cách mà người Chăm duy trì và phát huy văn hóa của mình trong bối cảnh hiện đại.

3.2. Phân tích tài liệu lịch sử và văn hóa

Phân tích tài liệu lịch sử và văn hóa giúp cung cấp cái nhìn sâu sắc về quá trình hình thành và phát triển của văn hóa Chăm. Các tài liệu này bao gồm sách, báo, và các nghiên cứu trước đây về văn hóa Chăm, từ đó rút ra những kết luận và khuyến nghị cho việc bảo tồn văn hóa.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu văn hóa Chăm ở Hà Nội

Nghiên cứu văn hóa Chăm không chỉ mang lại giá trị học thuật mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc phát triển du lịch và bảo tồn văn hóa. Các di sản văn hóa Chăm có thể trở thành điểm đến hấp dẫn cho du khách, đồng thời tạo ra cơ hội việc làm cho người dân địa phương. Việc phát triển du lịch văn hóa cần được thực hiện một cách bền vững, đảm bảo bảo tồn các giá trị văn hóa gốc.

4.1. Phát triển du lịch văn hóa Chăm

Du lịch văn hóa Chăm có thể thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước. Các tour du lịch khám phá văn hóa Chăm, tham quan các di tích lịch sử và tham gia vào các lễ hội truyền thống sẽ giúp nâng cao nhận thức về văn hóa Chăm và tạo ra nguồn thu nhập cho cộng đồng.

4.2. Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Chăm

Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Chăm cần được thực hiện thông qua các chương trình giáo dục, hoạt động văn hóa và nghệ thuật. Việc tổ chức các sự kiện văn hóa, triển lãm và hội thảo sẽ giúp nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị văn hóa Chăm và khuyến khích sự tham gia của người dân.

V. Kết luận Tương lai của văn hóa Chăm ở Hà Nội

Tương lai của văn hóa Chăm ở Hà Nội phụ thuộc vào sự quan tâm và nỗ lực của cả cộng đồng và chính quyền. Việc bảo tồn và phát huy văn hóa Chăm không chỉ là trách nhiệm của một cá nhân hay tổ chức mà là của toàn xã hội. Cần có những chính sách cụ thể và sự hỗ trợ từ các cấp chính quyền để đảm bảo rằng văn hóa Chăm sẽ tiếp tục được gìn giữ và phát triển trong tương lai.

5.1. Vai trò của cộng đồng trong việc bảo tồn văn hóa

Cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn văn hóa Chăm. Sự tham gia của người dân trong các hoạt động văn hóa, lễ hội và giáo dục sẽ giúp duy trì và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

5.2. Chính sách hỗ trợ từ chính quyền

Chính quyền cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể cho việc bảo tồn văn hóa Chăm. Các chương trình tài trợ, hỗ trợ kỹ thuật và giáo dục sẽ giúp nâng cao hiệu quả trong việc bảo tồn và phát huy văn hóa Chăm tại Hà Nội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong quá trình lịch sử Việt Nam trung đại, giao thoa văn hóa giữa dân tộc Việt và Champa diễn ra trên nhiều phương diện, từ chính trị, quân sự cho đến xã hội và văn hóa, đặc biệt tại khu vực Thăng Long - Hà Nội. Theo ước tính, trong giai đoạn từ thế kỷ 10 đến thế kỷ 15, diễn biến quan hệ Việt - Champa đã ghi nhận hơn 100 cuộc tiếp xúc chính thức trên các lĩnh vực ngoại giao, quân sự và văn hóa. Tuy nhiên, số liệu cũng cho thấy hoạt động giao lưu qua hình thức quân sự chiếm ưu thế hơn hẳn so với các hình thức hòa bình như ngoại giao và trao đổi thương mại, với tần suất cao từ triều Đinh đến thời Lê sơ.

Vấn đề đặt ra là làm thế nào để hệ thống hóa một cách hệ thống và chuyên sâu các dấu ấn văn hóa Champa tại Thăng Long - Hà Nội trong bối cảnh lịch sử phức tạp, đa chiều này. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xây dựng hệ thống tài liệu lịch sử cụ thể liên quan các dạng quan hệ Việt - Champa trong khu vực Thăng Long trước và trong thời kỳ phong kiến phong trào; đồng thời tìm hiểu, phân tích các dấu tích vật chất và phi vật thể của văn hóa Champa lưu lại trên địa bàn Hà Nội, đặc biệt trong các huyện Ba Đình, Hoàn Kiếm, Tây Hồ và Gia Lâm.

Nghiên cứu có phạm vi tập trung vào khu vực Hà Nội trước tháng 8/2008, bao gồm 9 quận nội thành và 5 huyện ngoại thành, khảo sát dấu tích văn hóa từ thế kỷ 10 đến trước thế kỷ 19. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện ở việc bổ sung tư liệu khảo cổ, văn hóa dân gian cũng như củng cố nhận thức khoa học về quá trình giao thoa - tiếp biến văn hóa Việt - Champa, giúp làm sáng tỏ các yếu tố hình thành văn hóa Hà Nội nói riêng và Việt Nam trung đại nói chung.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính:

1. Lý thuyết về giao thoa văn hóa – tập trung vào quá trình tiếp nhận, hòa nhập và biến đổi văn hóa giữa các dân tộc, dựa trên các khái niệm then chốt như giao thoa, tiếp biến, mảnh văn hóa, biểu tượng văn hóa đặc trưng.

2. Mô hình nghiên cứu khảo cổ học - nhân học văn hóa – chú trọng vào việc xác định, phân tích các dấu tích vật thể (hiện vật, kiến trúc, di tích) và dấu ấn phi vật thể (ngôn ngữ, tín ngưỡng, nghệ thuật) qua tư liệu khảo sát thực địa kết hợp với tư liệu văn bản.

Một số khái niệm chuyên ngành được sử dụng trong nghiên cứu gồm: dấu tích văn hóa Champa, di sản khảo cổ đô thị, tiếp biến văn hóa, biểu tượng tôn giáo và nghệ thuật điêu khắc.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

• Tư liệu lịch sử biên niên sử, các văn bản triều đại, bia ký, gia phả được phân tích chú giải.

• Hiện vật khảo cổ thu thập tại các khu vực khảo sát quanh Thăng Long, gồm: gạch ngói kiến trúc, tác phẩm điêu khắc, đồ gốm Champa.

• Dữ liệu khảo sát thực địa chi tiết tại 14 đơn vị hành chính của Hà Nội: 9 quận nội thành và 5 huyện ngoại thành.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Phân tích nội dung tài liệu lịch sử làm rõ bối cảnh và diễn biến quan hệ Việt - Champa.

• Phân tích hiện vật qua phương pháp khảo cổ học nhằm xác định niên đại, đặc điểm kỹ thuật, phong cách nghệ thuật.

• So sánh liên ngành đối chiếu các dấu ấn văn hóa Champa tại Thăng Long với mẫu nguyên gốc tại Ninh Thuận – vùng cội nguồn Champa.

Cỡ mẫu hiện vật và tài liệu tổng hợp khoảng vài trăm tư liệu và hiện vật, do đó phương pháp chọn mẫu dữ liệu luận văn đảm bảo tính đại diện khu vực và thời gian. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2000 đến 2010, với giai đoạn chính khảo sát thực địa và thu thập hiện vật từ 2002-2008, phân tích và hoàn thiện luận văn 2008-2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hệ thống các dấu vết văn hóa Champa tại Thăng Long phân bố đa dạng, tập trung nhiều ở các khu vực Ba Đình, Tây Hồ và Gia Lâm: hơn 150 hiện vật được xác định liên quan kiến trúc, điêu khắc Champa từ thế kỷ 10-15, chiếm khoảng 30% trong tổng số hiện vật khảo cổ khảo sát tại khu vực trung tâm Hà Nội.

2. Văn hóa vật thể và phi vật thể Champa tại Thăng Long có mối liên hệ mật thiết với vùng nguyên gốc Champa tại Ninh Thuận, với cùng các biểu tượng điêu khắc như chim Hamsa, phiến đá chạm Garuda, kiểu dáng tháp, tượng thần và biểu tượng rồng-makara đặc trưng.

3. Quan hệ Việt - Champa trong thời kỳ phong kiến được thể hiện rõ qua các hoạt động ngoại giao và xung đột quân sự, dẫn tới sự giao thoa văn hóa sâu sắc, minh chứng bằng tần suất hơn 40 cuộc tiếp xúc quân sự giữa thế kỷ 10 và 15, so với chỉ khoảng 12 cuộc ngoại giao hòa bình trong cùng giai đoạn.

4. Sự tiếp nhận văn hóa Champa vào đời sống văn hóa cung đình và dân gian Thăng Long ở mức độ cao thời Lý - Trần, với một số biểu tượng và nghệ thuật Champa được hoàng cung tiếp thu như chim Hamsa điêu khắc từ đất nung, hình ảnh Garuda trong nghệ thuật tháp, góp phần làm phong phú hệ thống biểu tượng tôn giáo và mỹ thuật thời kỳ này.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân sự đa dạng và phong phú của dấu ấn văn hóa Champa tại Thăng Long là do vị trí trọng yếu của vùng đất này như một trung tâm chính trị - kinh tế của Đại Việt, nơi tiếp nhận nhiều biến cố lịch sử cùng tiếp xúc nhiều với văn hóa Champa qua triều đại và chính sách ngoại giao xen lẫn chiến tranh. So với nghiên cứu các khu vực miền Trung vốn là cội nguồn dân tộc Champa, các dấu tích ở Hà Nội mang tính tiếp biến và phong phú hơn bởi sự pha trộn với các yếu tố văn hóa Việt và Trung Hoa.

Dữ liệu biểu diễn rõ nét qua các biểu đồ về tần suất các cuộc đụng độ và ngoại giao giữa Đại Việt và Champa qua các triều đại từ Đinh, Lý, Trần đến Lê sơ cho thấy phương thức giao thoa chủ đạo là qua hoạt động quân sự, tạo nên những biến động lớn trong quan hệ và văn hóa hai bên. Biểu đồ này có thể được trình bày dưới dạng cột hoặc đường thể hiện số lần các hoạt động ngoại giao so với quân sự theo từng triều đại, trực quan minh chứng mức độ ảnh hưởng qua thời gian.

Việc khai quật khảo cổ cũng chỉ ra rõ ràng rằng các biểu tượng văn hóa Champa không còn là yếu tố bên ngoài mà đã hòa nhập, phát triển thành phần không thể tách rời của nghệ thuật cung đình Đại Việt trong thời Lý, Trần. So với các công trình nghiên cứu trước đây chỉ dừng lại ở nhận định chung chung về quan hệ Việt - Champa, luận văn đã cung cấp hệ thống hiện vật và tài liệu minh chứng đầy đủ hơn về quá trình giao thoa này tại Thăng Long - Hà Nội.

Những phát hiện này không chỉ bổ sung giá trị nghiên cứu lịch sử mà còn góp phần làm sáng tỏ vai trò của giao thoa văn hóa trong việc cấu thành bản sắc văn hóa đa dạng đặc trưng cho vùng đất Thăng Long lịch sử.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường bảo tồn, trưng bày các dấu tích văn hóa Champa tại các khu khảo cổ Thăng Long, nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng và khách du lịch về giá trị lịch sử - văn hóa địa phương. Chủ thể thực hiện: các cơ quan quản lý văn hóa, bảo tàng lịch sử trong vòng 3 năm tới.

2. Phát triển các chương trình nghiên cứu liên ngành sâu hơn giữa lịch sử, khảo cổ, dân tộc học và nghệ thuật, nhằm làm sáng rõ hơn các khía cạnh tiếp biến văn hóa của Champa tại miền Bắc. Thời gian đề xuất từ 5 đến 7 năm, phối hợp giữa các trường đại học và viện nghiên cứu chuyên môn.

3. Xây dựng hệ thống bản đồ số hóa các điểm di tích và hiện vật Champa tại Hà Nội, phục vụ công tác quản lý, bảo vệ và nghiên cứu cũng như giới thiệu cho công chúng. Chủ thể thực hiện: Sở Văn hóa Thể thao, Ban Quản lý di tích Hà Nội, thời gian dự kiến 2 năm.

4. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền và giáo dục văn hóa đa bản sắc tại các trường học và cộng đồng dân cư, nhằm tạo sự hiểu biết và tôn trọng lịch sử giao thoa giữa các dân tộc, qua đó tăng cường sự đoàn kết xã hội. Ngân sách và kế hoạch triển khai giai đoạn 3 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu lịch sử và văn hóa Việt Nam Trung đại: Luận văn cung cấp tư liệu phong phú và phân tích chuyên sâu về quan hệ Việt - Champa, thích hợp cho các nhà khoa học làm nền tảng cho nghiên cứu sâu hơn.

2. Chuyên viên khảo cổ và bảo tồn di tích: Hiện vật khảo cổ và hệ thống phân tích trình bày trong luận văn sẽ giúp các chuyên viên xác định được tiềm năng và phương pháp bảo tồn phù hợp trong thực tiễn tại Hà Nội.

3. Giảng viên và sinh viên ngành Lịch sử, Văn hóa, Nhân học: Nội dung luận văn là tài liệu tham khảo quý giá, trở thành cơ sở học tập, nghiên cứu và phát triển chương trình đào tạo liên quan giao thoa văn hóa.

4. Cán bộ quản lý văn hóa tại các cơ quan truyền thông, bảo tàng và di tích: Giúp nhận diện và phát huy các điểm nhấn nhằm quảng bá văn hóa Champa trong bức tranh văn hóa Việt Nam đa bản sắc, đồng thời lên kế hoạch phát triển du lịch văn hóa.

Câu hỏi thường gặp

1. Dấu ấn văn hóa Champa nổi bật nhất tại Thăng Long là gì?
   Dấu ấn nổi bật nhất là các hiện vật điêu khắc như hình chim Hamsa, tượng Garuda trên gạch đá nung, được khai quật ở nhiều khu vực trung tâm Hà Nội, cho thấy sự tiếp nhận sâu sắc của văn hóa Champa trong nghệ thuật cung đình và dân gian.

2. Quan hệ Việt - Champa chủ yếu được thể hiện qua hình thức nào?
   Qua phân tích, quan hệ này diễn ra qua hai hình thái chính: giao lưu hòa bình với các hoạt động ngoại giao, văn hóa và thương mại; và giao lưu qua chiến tranh, bao gồm hơn 40 cuộc đụng độ quân sự từ thế kỷ 10 đến 15, ảnh hưởng lớn đến sự giao thoa văn hóa.

3. Tại sao văn hóa Champa lại có ảnh hưởng sâu sắc tại Thăng Long thay vì chỉ giới hạn miền Trung?
   Thăng Long là trung tâm kinh tế, chính trị của Đại Việt, nên là nơi tập trung sắc màu văn hóa đa dạng từ các vùng miền trong đó có Champa. Sự tiếp nhận văn hóa qua những cuộc chinh phạt, hiệp hòa, tị nạn và thương mại làm phong phú hệ thống văn hóa Thăng Long.

4. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng để xác định các dấu tích văn hóa Champa?
   Nghiên cứu áp dụng kết hợp phân tích tài liệu lịch sử, khảo cổ học và thực địa. Hiện vật được phân tích niên đại, kiểu dáng, chất liệu, phong cách và so sánh liên ngành với mẫu nguyên gốc Champa tại vùng duyên hải miền Trung.

5. Nghiên cứu có thể áp dụng thế nào trong quản lý và phát huy giá trị di sản?
   Kết quả nghiên cứu làm cơ sở để bảo tồn di tích, xây dựng bản đồ số hóa tài nguyên văn hóa và phát triển các chương trình giáo dục, truyền thông nâng cao nhận thức về văn hóa Champa, góp phần bảo vệ và phát huy hiệu quả di sản tại Hà Nội.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa và phân tích các dấu tích văn hóa Champa tại Thăng Long - Hà Nội trong giai đoạn Trung đại, cung cấp số liệu hiện vật cụ thể và phân tích bối cảnh lịch sử quan hệ Việt - Champa.

• Khẳng định vai trò quan trọng của các hoạt động quân sự và ngoại giao trong quá trình giao thoa văn hóa, đặc biệt nhấn mạnh tính phức tạp, đa chiều của mối quan hệ này qua nhiều thế kỷ.

• Chỉ rõ sự tiếp nhận và phát triển biểu tượng văn hóa Champa trong nghệ thuật cung đình Đại Việt, góp phần làm phong phú bản sắc văn hóa Thăng Long.

• Đề xuất các giải pháp bảo tồn, nghiên cứu và phát huy giá trị di sản phù hợp với điều kiện hiện đại, nhằm giữ gìn truyền thống đa văn hoá tại Hà Nội.

• Kêu gọi tiếp tục nghiên cứu chuyên sâu và mở rộng phạm vi khảo sát trong tương lai để hoàn thiện bức tranh lịch sử giao thoa văn hóa Việt - Champa.

Các nhà nghiên cứu, quản lý văn hóa và cộng đồng hãy cùng đồng hành, tiếp tục triển khai và phát huy giá trị giao thoa văn hóa đặc sắc này vì sự phát triển bền vững di sản văn hóa Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Lêi Cam ®oan T«i xin cam ®oan ®©y lµ c«ng tr×nh nghiªn cøu cña riªng t«i. C¸c sè liÖu vµ kÕt qu¶ trong luËn v¨n lµ trung thùc. Nh÷ng ý kiÕn khoa häc trong luËn v¨n ch­a ®­îc ai c«ng bè trong bÊt kú c«ng tr×nh nµo kh¸c. Hµ Néi, ngµy th¸ng n¨m 2009 T¸c gi¶ luËn v¨n §inh §øc TiÕn 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Môc lôc më ®Çu Ch­¬ng 1: Tæng quan vÒ qua hÖ ViÖt - Ch¨m ë Th¨ng Long - Hµ Néi trong bèi c¶nh lÞch sö ViÖt Nam Cæ Trung ®¹i.

Quan hÖ víi chÝnh quyÒn ®« hé 9 1. Quan hÖ víi ng­êi ViÖt 15 1. Thêi §inh - TiÒn Lª 16 1. Quan hÖ víi §¹i ViÖt thêi Lý - TrÇn 20 1.

Quan hÖ víi §¹i ViÖt thêi Lª s¬ 26 1. Quan hÖ víi chóa NguyÔn ë §µng Trong 30 1. C¸c ho¹t ®éng giao thoa 33 1. C¸c ho¹t ®éng ngo¹i giao 35 1.

C¸c ho¹t ®éng qu©n sù 38 TiÓu kÕt ch­¬ng 1 42 Ch­¬ng 2: Nh÷ng dÊu Ên v¨n hãa Ch¨m ë Th¨ng Long - Hµ Néi 2. Nh÷ng dÊu Ên v¨n hãa vËt thÓ 44 2. DÊu Ên Ch¨m qua hiÖn vËt kh¶o cæ häc ë Th¨ng Long - Hµ Néi 45 2. Nh÷ng dÊu Ên vËt thÓ kh¸c 57 2.

Nh÷ng dÊu Ên v¨n hãa phi vËt thÓ 68 2. DÊu Ên vÒ con ng­êi, ng«n ng÷, v¨n ch­¬ng 68 2. DÊu Ên vÒ nghÖ thuËt ©m nh¹c móa 78 TiÓu kÕt ch­¬ng 2 91 Ch­¬ng 3: Mét sè ®Æc ®iÓm vÒ dÊu Ên v¨n hãa Ch¨m ë Th¨ng Long - Hµ Néi 3. §Æc ®iÓm vÒ kh«ng gian ph©n bè 92 3.

§Æc ®iÓm kh«ng gian ph©n bè v¨n hãa Ch¨m ë khu vùc Hoµng 92 thµnh 3. §Æc ®iÓm kh«ng gian ph©n bè v¨n hãa Ch¨m ë khu vùc ngo¹i thµnh 94 3. §Æc ®iÓm dÊu Ên v¨n hãa vËt thÓ vµ phi vËt thÓ Ch¨m ë Th¨ng Long 96 3. §Æc ®iÓm cña dÊu Ên v¨n hãa vËt thÓ 96 3.

§Æc ®iÓm cña dÊu Ên v¨n hãa phi vËt thÓ 99 3. §Æc ®iÓm biÕn ®æi cña nh÷ng dÊu Ên v¨n hãa Ch¨m ë Th¨ng Long - Hµ 105 Néi 3. Sù ViÖt hãa nh÷ng dÊu Ên v¨n hãa Ch¨m ë Th¨ng Long - Hµ Néi 105 3. Sù céng c­ ViÖt - Ch¨m ë Th¨ng Long - Hµ Néi 107 TiÓu kÕt ch­¬ng 3 109 KÕt LUËN 111 Tµi liÖu tham kh¶o 114 Phô lôc 129 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] B¶ng kª nh÷ng ch÷ viÕt t¾t §HKHXHVNV: §¹i häc Khoa häc X· héi vµ Nh©n v¨n GS: Gi¸o s­ NPHMVKHC: Nh÷ng ph¸t hiÖn míi vÒ kh¶o cæ häc Nxb: Nhµ xuÊt b¶n PGS: Phã gi¸o s­ Tr: Trang Trcn: Tr­íc c«ng nguyªn TS: TiÕn sÜ TSKH: TiÕn sÜ khoa häc 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] më ®Çu 1.

TÝnh cÇn thiÕt cña ®Ò tµi ViÖt Nam cã vÞ trÝ cÇu nèi gi÷a ®«ng vµ t©y, gi÷a h¶i ®¶o vµ lôc ®Þa, n»m trong tÇm ¶nh h­ëng cña c¸c nÒn v¨n minh lín,nªn giao thoa - tiÕp biÕn v¨n hãa ®· trë thµnh mét ®Æc ®iÓm th­êng xuyªn vµ næi bËt trong lÞch sö quèc gia nãi chung vµ cña Th¨ng Long - Hµ Néi nãi riªng. §· cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ c¸c mèi giao thoa gi÷a v¨n hãa ViÖt víi c¸c nÒn v¨n hãa kh¸c, trong ®ã cã giao thoa v¨n hãa ViÖt - Ch¨m. Tuy nhiªn, nghiªn cøu giao thoa v¨n hãa ViÖt -Ch¨m ë B¾c Bé nãi chung vµ Th¨ng Long - Hµ Néi nãi riªng ch­a ®­îc c¸c häc gi¶ chó ý mét c¸ch ®Çy ®ñ vµ cã hÖ thèng. N¨m 2010, Thñ ®« kû niÖm trßn 1000 n¨m tuæi (1010 - 2010), viÖc nghiªn cøu, t×m hiÓu vµ nhËn diÖn s©u s¾c qu¸ tr×nh giao thoa v¨n hãa ViÖt - Ch¨m th«ng qua nh÷ng dÊu Ên ®Ó l¹i trªn ®Þa bµn Hµ Néi chÝnh lµ gãp phÇn sinh ®éng, s©u s¾c thªm qu¸ tr×nh lÞch sö, v¨n ho¸ cña m¶nh ®Êt ngµn n¨m v¨n hiÕn nµy.

Bªn c¹nh nh÷ng lý do kh¸ch quan nh­ vËy, sau khi thùc hiÖn khãa luËn tèt nghiÖp cö nh©n chuyªn ngµnh LÞch sö v¨n hãa Côm di tÝch ë Phó Gia, Phó Th­îng, T©y Hå vµ lÔ héi chÝnh cña nã vµo n¨m 2000 ®· gióp t«i nhËn thÊy nh÷ng dÊu vÕt v¨n hãa Ch¨m ë ®©y. Khi vÒ c«ng t¸c t¹i t¹p chÝ V¨n hãa NghÖ thuËt, cã ®iÒu kiÖn më réng nghiªn cøu t«i ®· nhËn thÊy nh÷ng dÊu vÕt v¨n ho¸ Ch¨m cßn xuÊt hiÖn ë nhiÒu khu vùc kh¸c trªn ®Þa bµn Hµ Néi. Nh÷ng chuyªn ®i c«ng t¸c vµ kh¶o s¸t khu vùc miÒn Trung t¹o ®iÒu kiÖn cho t«i so s¸nh nh÷ng dÇu tÝch v¨n ho¸ Ch¨m ë Hµ Néi víi ®Þa bµn g«c v¨n ho¸ gèc, ®Æc biÖt lµ ë Ninh ThuËn - ®Þa bµn c­ tró l©u ®ßi, liªn tôc cña ng­êi Ch¨m (trong lÞch sö vµ cho ®Õn tËn ngµy nay). TÝch hîp nh÷ng kiÕn thøc trªn, t«i ®· ®Ò xuÊt ®Ò tµ× Nh÷ng dÊu Ên v¨n hãa Ch¨m ë Hµ Néi.

Môc ®Ých vµ ph¹m vi nghiªn cøu 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - HÖ thèng t­ liÖu lÞch sö thµnh v¨n (Biªn niªn sö, c¸c t­ liÖu kh¸c nh­: bia ký, gia ph¶.) vÒ c¸c d¹ng quan hÖ ViÖt- Ch¨m diÔn ra ë khu vùc Th¨ng Long - Hµ Néi. - T×m hiÓu nh÷ng dÊu tÝch v¨n hãa Ch¨m trong x· héi ViÖt ë khu vùc Th¨ng Long - Hµ Néi Ph¹m vi kh«ng gian nghiªn cøu cña ®Ò tµi tËp trung vµo ®Þa bµn Hµ Néi tr­íc khi më réng vµo ngµy 1 th¸ng 8 n¨m 2008, gåm 9 quËn Ba §×nh, Hoµn KiÕm, §èng §a, Hai Bµ Tr­ng, Thanh Xu©n, T©y Hå, CÇu GiÊy, Hoµng Mai, Long Biªn; vµ 5 huyÖn ngo¹i thµnh: Tõ Liªm, Thanh Tr×, Gia L©m, §«ng Anh, Sãc S¬n. VÒ thêi gian, ®Ò tµi tËp trung nghiªn cøu dÊu Ên Ch¨m ®Ó l¹i ë Th¨ng Long - Hµ Néi thêi kú phong kiÕn ViÖt Nam tù chñ tõ thÕ kû 10 ®Õn tr­íc thÕ kû 19. LÞch sö nghiªn cøu vÊn ®Ò TiÕp xóc v¨n hãa ViÖt- Ch¨m nãi chung vµ dÊu Ên v¨n hãa Ch¨m ë Th¨ng Long - Hµ Néi lµ chñ ®Ò kh«ng míi nh­ng lu«n hÊp dÉn c¸c nhµ nghiªn cøu khoa häc bëi tÝnh bÊt ngê mçi khi nh÷ng t­ liÖu míi ®­îc ph¸t hiÖn vµ nhËn diÖn.

Nh×n l¹i qu¸ tr×nh t×m hiÓu, nghiªn cøu cã liªn quan ®Õn chñ ®Ò nµy, chóng t«i thÊy næi bËt: Thø nhÊt, lµ c¸c häc gi¶ Ph¸p t×m hiÓu vÒ v­¬ng quèc Ch¨mpa tõ håi ®Çu thÕ kû XX, qua nh÷ng ph¸t hiÖn vÒ nh÷ng ng«i th¸p Ch¨m n»m r¶i r¸c miÒn Trung ViÖt Nam. Bªn c¹nh ®ã ®· cã häc gi¶ nghiªn cøu mèi giao thoa v¨n hãa ViÖt - Ch¨m, tuy nhiªn, ®· diÔn ra muén h¬n so víi c¸c nghiªn cøu chuyªn s©u vÒ lÞch sö, v¨n hãa Ch¨m ë miÒn Trung. C¸c nghiªn cøu vÒ mèi giao l­u nµy chØ t×m hiÓu trªn tæng thÓ chung nhÊt, mµ kh«ng ®i s©u vµo nh÷ng tr­êng hîp cô thÓ cña khu vùc Th¨ng Long - Hµ Néi. víi L’art Annamite (NghÖ thuËt Annam) xuÊt b¶n n¨m 1915; 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

víi Introdution µ l’Ðtude de l’Annam et du Chapa. Les Annamites (NhËp m«n nghiªn cøu vÒ Annam vµ Champa. Ng­êi Ch¨m. Ng­êi ViÖt) c«ng bè n¨m 1934; Parmentier Henri, Mercier R.

víi Ðlements anciens d’architecture au nord Viet Nam (YÕu tè cæ ®¹i trong kiÕn tróc miÒn B¾c ViÖt Nam) c«ng bè vµo n¨m 1945; Bezacier L. víi Attitude inhabituelle commune aux arts Cam et Vietnam du dragon - makara et du lion (T­ thÕ kh¸c th­êng cña rång - makara vµ s­ tö b¾t gÆp trong nghÖ thuËt Ch¨m lÉn ViÖt Nam) c«ng bè vµo n¨m 1961. Thø hai, ®ã lµ c¸c häc gi¶ "T©y häc" ng­êi ViÖt, tuy nhiªn nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu cña hä còng chØ dõng l¹i ë nh÷ng mèi quan hÖ ViÖt - Ch¨m nãi chung, mµ ch­a ®i vµo t×m hiÓu qu¸ tr×nh giao thoa - tiÕp biÕn ë Th¨ng Long - Hµ Néi nãi riªng, hay B¾c Bé nãi chung. Chñ yÕu, c¸c c«ng tr×nh nµy ®Ò cËp ®Õn qu¸ tr×nh Nam tiÕn cña ng­êi ViÖt vµ nh÷ng t¸c ®éng cña v¨n hãa Ch¨m ®èi víi v¨n hãa ViÖt.

Thø ba, nh÷ng nghiªn cøu cña c¸c häc gi¶ miÒn Nam tõ n¨m 1954 ®Õn n¨m 1975, ®©y lµ mét giai ®o¹n xuÊt hiÖn nhiÒu bµi viÕt vÒ mèi giao l­u v¨n hãa ViÖt Ch¨m trªn nhiÒu lÜnh vùc tõ lÞch sö, ng«n ng÷, v¨n häc, kh¶o cæ vµ nghÖ thuËt häc… C¸c c«ng tr×nh ®­îc xuÊt b¶n d­íi d¹ng s¸ch hoÆc ®­îc ®¨ng t¶i trªn c¸c t¹p chÝ nh­ V¨n §µn, Phæ th«ng, V¨n hãa nguyÖt san… Do trong hoµn c¶nh chiÕn tranh, ®Êt n­íc bÞ chia c¾t lµm hai miÒn, nªn nh÷ng nghiªn cøu cña c¸c häc gi¶ miÒn Nam vµo thêi kú nµy chØ dõng l¹i ë khu vùc v­¬ng quèc Ch¨mpa trong lÞch sö vµ nh÷ng cuéc Nam tiÕn cña cha «ng mµ th«i. Nh÷ng mèi quan hÖ vµ giao thoa v¨n hãa ViÖt Ch¨m ë phÝa B¾c vµ khu vùc Th¨ng Long hÇu nh­ ch­a thÊy ®Ò cËp tíi. Tuy nhiªn, t¸c gi¶ T¹ ChÝ §¹i Tr­êng víi ThÇn ng­êi vµ ®Êt ViÖt ®­îc c«ng bè lÇn ®Çu lÇn ®Çu vµo n¨m 1970, råi sau nµy ®­îc xuÊt b¶n t¹i California, Mü vµo n¨m 1989 (vµ xuÊt b¶n ë ViÖt Nam vµo n¨m 2006) cã nhiÒu chi tiÕt nh¾c tíi nh÷ng dÊu Ên t«n gi¸o tÝn ng­ìng. cña Ch¨m trªn ®Êt Th¨ng Long - Hµ Néi.

Hay TriÒu ®×nh, ®Êt 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] n­íc Lª TrÞnh ë thÕ kû XVII: Tõ Bµ §anh ®Õn thÇn B¹ch M·, c«ng bè vµo th¸ng 9 n¨m 2007 trªn talawas, ®Ò cËp ®Õn nh÷ng t¸c ®éng cña ®êi sèng x· héi ®Õn ®êi sèng t«n gi¸o, tÝn ng­ìng, ®Æc biÖt cã nh¾c tíi h×nh ¶nh thê phån thùc cña Ch¨m ®· ¶nh h­ëng tíi hÖ thèng thê thÇn B¹ch M· ë §¹i ViÖt nãi chung vµ Th¨ng Long nãi riªng. Thø t­, nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu cña giíi häc gi¶ ViÖt Nam nãi chung (gåm mét vµi c«ng tr×nh xuÊt hiÖn ë miÒn B¾c vµ ®Æc biÖt lµ tõ sau ngµy gi¶i phãng cho ®Õn nay) ®· cã nh÷ng t×m hiÓu vÒ v¨n hãa Ch¨m nãi riªng vµ mèi quan hÖ giao thoa ViÖt Ch¨m nãi chung. C¸c c«ng tr×nh ®­îc ®¨ng t¶i nhiÒu trªn c¸c t¹p chÝ khoa häc nh­: Sö §Þa, Nghiªn cøu LÞch sö, D©n téc häc, Kh¶o cæ häc, V¨n hãa NghÖ thuËt, V¨n häc, Nghiªn cøu §«ng Nam ¸, X­a Nay… cïng rÊt nhiÒu c¸c cuèn s¸ch lÇn l­ît ®­îc xuÊt b¶n. Cã thÓ chia thµnh hai nhãm nghiªn cøu, thø nhÊt lµ c¸c häc gi¶ xuÊt hiÖn sau n¨m 1954 cho ®Õn tr­íc n¨m 1975.

Tuy nhiªn sè l­îng c«ng tr×nh nghiªn cøu giao l­u v¨n hãa ViÖt Ch¨m kh«ng nhiÒu, chñ yÕu n»m trong c¸c cuèn gi¸o tr×nh lÞch sö ViÖt Nam. Vµ ®­îc nh¾c tíi rÊt chung chung mµ kh«ng ®i vµo nghiªn cøu tr­êng hîp cô thÓ ë Hµ Néi. Thø hai lµ c¸c häc gi¶ sinh sèng sau n¨m 1975, khi ®Êt n­íc ®· ®­îc thèng nhÊt, c¸c nhµ nghiªn cøu cã nhiÒu ®iÒu kiÖn tiÕp cËn trùc tiÕp víi v¨n hãa Ch¨m trªn nhiÒu lÜnh vùc: sö häc, d©n téc häc, kh¶o cæ häc, v¨n häc, ng«n ng÷ häc, nghÖ thuËt häc.