Luận văn thạc sĩ nghiên cứu những nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng chính sách kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố tuy hòa phú yên

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích nghiên cứu những nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng chính sách kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Nguyễn Hồng Hạnh
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Đình Khôi Nguyên
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nghiên cứu những nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng chính sách kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Tuy Hòa, Phú Yên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Tuy Hòa

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.7. Kết cấu luận văn
• 0.8. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN
• 1.1.1. Khái niệm và đặc trƣng của chính sách kế toán
• 1.1.2. Vai trò của chính sách kế toán
• 1.1.3. Các CSKT áp dụng trong DN
• 1.2. CÁC LÝ THUYẾT LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC LỰA CHỌN CSKT TRONG DN
• 1.2.1. Lý thuyết kế toán tích cực (Positive Accounting Theory – PAT)
• 1.2.2. Lý thuyết đại diện (Agency Theory)
• 1.2.3. Lý thuyết kế toán quy phạm - chuẩn mực kế toán (Normative Accounting Theory)
• 1.2.4. Lý thuyết các bên liên quan
• 1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN VIỆC VẬN DỤNG CSKT CỦA DN
• 1.3.1. Đặc thù của doanh nghiệp
• 1.3.2. Quản lý lợi nhuận
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM CÁC DNNVV TRÊN ĐỊA BÀN TP TUY HÒA
• 2.1.1. Đặc điểm môi trƣờng kinh tế tại TP Tuy Hòa
• 2.1.2. Đặc điểm các doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.2. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Chọn mẫu nghiên cứu
• 2.2.2. Xây dựng giả thuyết nghiên cứu
• 2.3. ĐO LƢỜNG CÁC BIẾN VÀ THIẾT KẾ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. ĐẶC ĐIỂM VẬN DỤNG CSKT TẠI CÁC DNNVV TRÊN ĐỊA BÀN TP TUY HÒA
• 3.1.1. Thực trạng vận dụng CSKT liên quan đến HTK
• 3.1.2. Thực trạng vận dụng CSKT tài sản cố định
• 3.1.3. Thực trạng vận dụng CSKT liên quan nợ phải thu
• 3.1.4. Thực trạng vận dụng CSKT liên quan đến doanh thu và chi phí
• 3.2. PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN VIỆC VẬN DUNG CSKT
• 3.2.1. Kiểm tra dữ liệu
• 3.2.2. Chính sách kế toán liên quan đến HTK
• 3.2.3. Chính sách kế toán liên quan đến Nợ phải thu
• 3.2.4. Chính sách kế toán liên quan đến TSCĐ
• 3.2.5. Chính sách kế toán liên quan đến Doanh thu và chi phí
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 4.1. HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 4.2. HẠN CHẾ CỦA NGHIÊN CỨU
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tìm Hiểu Về Chính Sách Kế Toán Tại Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa

Chính sách kế toán (CSKT) đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý tài chính tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). CSKT không chỉ giúp ghi nhận và xử lý các giao dịch tài chính mà còn ảnh hưởng đến cách thức báo cáo tài chính. Việc áp dụng CSKT phù hợp giúp DNNVV tối ưu hóa lợi nhuận và nâng cao tính minh bạch trong báo cáo tài chính.

1.1. Khái Niệm Chính Sách Kế Toán Là Gì

CSKT là các nguyên tắc, cơ sở và phương pháp kế toán mà doanh nghiệp áp dụng trong quá trình xử lý và công bố thông tin kế toán. Điều này bao gồm các lựa chọn về phương pháp tính giá hàng tồn kho, khấu hao tài sản cố định và các ước tính kế toán khác.

1.2. Vai Trò Của Chính Sách Kế Toán Trong Doanh Nghiệp

CSKT giúp doanh nghiệp ghi nhận các giao dịch tài chính một cách hợp lý, từ đó cung cấp thông tin chính xác về tình hình tài chính. Điều này không chỉ hỗ trợ quản lý mà còn tạo niềm tin cho nhà đầu tư và các bên liên quan.

II. Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Chính Sách Kế Toán Tại DNNVV

Việc lựa chọn và áp dụng CSKT tại DNNVV chịu ảnh hưởng từ nhiều nhân tố khác nhau. Những yếu tố này có thể là nội tại của doanh nghiệp hoặc từ môi trường bên ngoài. Hiểu rõ các nhân tố này giúp doanh nghiệp có những quyết định chính xác hơn trong việc áp dụng CSKT.

2.1. Đặc Thù Của Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa

DNNVV thường có quy mô nhỏ, nguồn lực hạn chế và ít kinh nghiệm trong việc áp dụng các chuẩn mực kế toán. Điều này dẫn đến việc họ cần có những chính sách kế toán linh hoạt và phù hợp với thực tế hoạt động của mình.

2.2. Tình Hình Kinh Tế Tại Tuy Hòa Ảnh Hưởng Như Thế Nào

Tình hình kinh tế tại Tuy Hòa có thể ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh và sự phát triển của DNNVV. Các yếu tố như chính sách thuế, quy định pháp lý và tình hình thị trường đều có thể tác động đến việc lựa chọn CSKT của doanh nghiệp.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến CSKT

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp khảo sát để thu thập dữ liệu từ các DNNVV tại Tuy Hòa. Qua đó, phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn CSKT, từ đó đưa ra những khuyến nghị phù hợp.

3.1. Thiết Kế Khảo Sát Đối Tượng Nghiên Cứu

Khảo sát được thực hiện với các kế toán trưởng hoặc người phụ trách kế toán tại các DNNVV. Mẫu khảo sát được chọn ngẫu nhiên từ danh sách các doanh nghiệp hoạt động tại Tuy Hòa.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu Để Đưa Ra Kết Luận

Dữ liệu thu thập được sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê để xác định mối quan hệ giữa các nhân tố và việc lựa chọn CSKT. Kết quả sẽ giúp hiểu rõ hơn về thực trạng và xu hướng áp dụng CSKT tại DNNVV.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Về CSKT Tại DNNVV

Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về thực trạng áp dụng CSKT tại DNNVV, từ đó giúp các doanh nghiệp điều chỉnh chính sách kế toán của mình cho phù hợp hơn với thực tế.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Thực Trạng CSKT

Nghiên cứu chỉ ra rằng nhiều DNNVV vẫn chưa áp dụng đầy đủ các chuẩn mực kế toán, dẫn đến việc báo cáo tài chính không chính xác. Điều này ảnh hưởng đến khả năng thu hút đầu tư và tín dụng.

4.2. Khuyến Nghị Để Cải Thiện CSKT Tại DNNVV

Doanh nghiệp cần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của CSKT và đầu tư vào đào tạo nhân viên kế toán. Việc áp dụng các công nghệ mới trong kế toán cũng sẽ giúp cải thiện quy trình và chất lượng báo cáo tài chính.

V. Kết Luận Về Nghiên Cứu Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến CSKT

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng việc lựa chọn CSKT tại DNNVV không chỉ phụ thuộc vào các yếu tố nội tại mà còn bị ảnh hưởng bởi môi trường kinh tế và chính sách của nhà nước. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có những nghiên cứu sâu hơn trong tương lai.

5.1. Tương Lai Của CSKT Tại DNNVV

Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng phát triển, việc áp dụng CSKT sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn. Doanh nghiệp cần phải thích ứng nhanh chóng với các thay đổi để duy trì sự cạnh tranh.

5.2. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Cần có những nghiên cứu tiếp theo để tìm hiểu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến CSKT tại DNNVV, đặc biệt là trong bối cảnh thay đổi nhanh chóng của nền kinh tế và công nghệ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng biến động phức tạp, các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc vận dụng chính sách kế toán (CSKT) phù hợp. Theo báo cáo năm 2014, trên địa bàn có khoảng 918 DNNVV hoạt động với quy mô vốn bình quân thấp, năng lực tài chính yếu và cơ sở vật chất kỹ thuật còn hạn chế. Việc lựa chọn và áp dụng CSKT ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thông tin tài chính, từ đó tác động đến hiệu quả quản trị và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng CSKT tại các DNNVV trên địa bàn TP Tuy Hòa, tập trung vào các chính sách liên quan đến hàng tồn kho, tài sản cố định, các khoản phải thu, doanh thu và chi phí trong niên độ kế toán năm 2014. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học để các doanh nghiệp lựa chọn CSKT phù hợp, nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc xây dựng khung pháp lý phù hợp với đặc thù DNNVV địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên bốn lý thuyết kế toán chủ đạo để phân tích việc lựa chọn CSKT:

• Lý thuyết kế toán tích cực (Positive Accounting Theory - PAT): Giải thích hành vi lựa chọn CSKT của doanh nghiệp dựa trên lợi ích cá nhân và các yếu tố như kế hoạch thưởng, đòn bẩy tài chính và chi phí chính trị. PAT cho rằng các nhà quản lý sẽ chọn CSKT nhằm tối ưu hóa lợi ích và giảm thiểu chi phí đại diện.

• Lý thuyết đại diện (Agency Theory): Phân tích mối quan hệ giữa chủ sở hữu và người quản lý, trong đó sự bất cân xứng thông tin dẫn đến việc lựa chọn CSKT nhằm điều chỉnh lợi nhuận hoặc tránh vi phạm các hợp đồng nợ.

• Lý thuyết kế toán quy phạm (Normative Accounting Theory): Đưa ra các hướng dẫn và quy tắc về việc lựa chọn CSKT phù hợp với hoàn cảnh và mục tiêu của doanh nghiệp, nhằm đảm bảo tính hợp lý và minh bạch trong báo cáo tài chính.

• Lý thuyết các bên liên quan (Stakeholder Theory): Nhấn mạnh vai trò của các nhóm bên liên quan như cổ đông, khách hàng, nhà cung cấp trong việc ảnh hưởng đến chính sách công bố thông tin kế toán của doanh nghiệp.

Các khái niệm chính bao gồm: chính sách kế toán là các nguyên tắc, phương pháp và ước tính kế toán được doanh nghiệp lựa chọn; các loại CSKT phổ biến như phương pháp tính giá hàng tồn kho (FIFO, LIFO, bình quân gia quyền), phương pháp khấu hao tài sản cố định (đường thẳng, số dư giảm dần, sản lượng), dự phòng giảm giá hàng tồn kho, trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi, và chính sách ghi nhận doanh thu, chi phí.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra chọn mẫu thuận tiện với đối tượng là kế toán trưởng hoặc người phụ trách kế toán tại các DNNVV trên địa bàn TP Tuy Hòa. Tổng số phiếu phát ra là 270, thu về 111 phiếu hợp lệ, chiếm khoảng 12,09% tổng số DNNVV đang hoạt động tại địa phương. Mẫu nghiên cứu bao gồm các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực sản xuất (36,94%), thương mại (41,44%) và dịch vụ (21,62%).

Dữ liệu thu thập qua bảng câu hỏi khảo sát được thiết kế dựa trên các nghiên cứu trước đây và điều chỉnh phù hợp với bối cảnh địa phương, tập trung vào các biến độc lập như quy mô doanh nghiệp, số năm thành lập, loại hình doanh nghiệp, trình độ kế toán, cấu trúc vốn; biến phụ thuộc là xu hướng lựa chọn CSKT làm tăng hoặc không làm tăng lợi nhuận. Phân tích dữ liệu sử dụng các kỹ thuật thống kê đa biến, kiểm định giả thuyết và mô hình hồi quy logistic để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến việc lựa chọn CSKT. Thời gian nghiên cứu tập trung vào niên độ kế toán năm 2014, trước khi Thông tư 200/2014/TT-BTC có hiệu lực.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô doanh nghiệp ảnh hưởng tích cực đến việc lựa chọn CSKT làm tăng lợi nhuận: Các doanh nghiệp có quy mô lớn hơn có xu hướng áp dụng phương pháp kế toán như FIFO cho hàng tồn kho và khấu hao đường thẳng cho tài sản cố định nhằm tăng lợi nhuận hiện tại. Kết quả phân tích cho thấy khoảng 68% doanh nghiệp quy mô lớn chọn CSKT làm tăng lợi nhuận, trong khi tỷ lệ này ở doanh nghiệp nhỏ hơn chỉ khoảng 42%.

2. Số năm thành lập doanh nghiệp có tác động đến lựa chọn CSKT: Doanh nghiệp hoạt động lâu năm có xu hướng lựa chọn CSKT ổn định và có lợi cho lợi nhuận hơn so với doanh nghiệp mới thành lập. Khoảng 60% doanh nghiệp trên 5 năm tuổi chọn CSKT làm tăng lợi nhuận, so với 35% ở doanh nghiệp dưới 3 năm tuổi.

3. Loại hình doanh nghiệp ảnh hưởng đến sự lựa chọn CSKT: Doanh nghiệp thương mại và dịch vụ có xu hướng chọn các phương pháp kế toán làm tăng lợi nhuận cao hơn doanh nghiệp sản xuất. Cụ thể, 70% doanh nghiệp thương mại chọn CSKT làm tăng lợi nhuận, trong khi tỷ lệ này ở doanh nghiệp sản xuất là 50%.

4. Trình độ kế toán viên tác động đáng kể đến việc lựa chọn CSKT: Doanh nghiệp có kế toán viên trình độ cao (đại học trở lên) có khả năng lựa chọn CSKT phù hợp hơn, với 75% chọn CSKT làm tăng lợi nhuận, so với 40% ở doanh nghiệp có kế toán viên trình độ thấp hơn.

5. Cấu trúc vốn và đòn bẩy tài chính ảnh hưởng đến lựa chọn CSKT: Doanh nghiệp có tỷ lệ nợ cao hơn có xu hướng chọn CSKT nhằm điều chỉnh lợi nhuận để tránh vi phạm các hợp đồng nợ. Khoảng 65% doanh nghiệp có tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu trên 50% chọn CSKT làm tăng lợi nhuận, trong khi tỷ lệ này ở doanh nghiệp có tỷ lệ nợ thấp hơn là 38%.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết kế toán tích cực và lý thuyết đại diện, cho thấy các nhà quản lý doanh nghiệp có xu hướng lựa chọn CSKT nhằm tối ưu hóa lợi ích cá nhân và giảm thiểu chi phí đại diện. Việc doanh nghiệp quy mô lớn và có trình độ kế toán cao lựa chọn CSKT làm tăng lợi nhuận phản ánh áp lực từ chủ sở hữu và yêu cầu minh bạch thông tin tài chính. So sánh với các nghiên cứu tại các nước đang phát triển, như Ai Cập và Romania, kết quả cũng tương đồng khi thuế và đòn bẩy tài chính là những nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến lựa chọn CSKT.

Việc doanh nghiệp mới thành lập ít lựa chọn CSKT làm tăng lợi nhuận có thể do hạn chế về nguồn lực và kinh nghiệm quản lý kế toán. Loại hình doanh nghiệp cũng tạo ra sự khác biệt do đặc thù hoạt động và yêu cầu báo cáo tài chính khác nhau. Các dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ lựa chọn CSKT làm tăng lợi nhuận theo từng nhóm quy mô, loại hình và trình độ kế toán, giúp minh họa rõ nét sự khác biệt giữa các nhóm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao năng lực kế toán cho DNNVV: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về CSKT cho nhân viên kế toán nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, giúp doanh nghiệp lựa chọn và vận dụng CSKT phù hợp, cải thiện chất lượng báo cáo tài chính. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng; chủ thể: Sở Tài chính, các trường đại học, trung tâm đào tạo nghề.

2. Hỗ trợ tư vấn lựa chọn CSKT theo đặc thù doanh nghiệp: Cơ quan quản lý địa phương phối hợp với các chuyên gia kế toán xây dựng các bộ hướng dẫn và tư vấn miễn phí cho DNNVV về lựa chọn CSKT phù hợp với quy mô, loại hình và ngành nghề kinh doanh. Thời gian: 12 tháng; chủ thể: UBND TP Tuy Hòa, Hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa.

3. Xây dựng chính sách ưu đãi thuế hỗ trợ DNNVV áp dụng CSKT minh bạch: Cơ quan thuế cần có chính sách ưu đãi, giảm nhẹ thuế cho các doanh nghiệp áp dụng CSKT minh bạch, chính xác nhằm khuyến khích doanh nghiệp tuân thủ và nâng cao chất lượng thông tin tài chính. Thời gian: 1-2 năm; chủ thể: Cục Thuế tỉnh Phú Yên, Bộ Tài chính.

4. Tăng cường kiểm tra, giám sát và hỗ trợ pháp lý: Thiết lập cơ chế kiểm tra định kỳ việc áp dụng CSKT tại DNNVV, đồng thời cung cấp hỗ trợ pháp lý và kỹ thuật để doanh nghiệp kịp thời điều chỉnh chính sách kế toán phù hợp với quy định mới. Thời gian: liên tục; chủ thể: Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý DNNVV: Giúp hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến lựa chọn CSKT, từ đó đưa ra quyết định phù hợp nhằm tối ưu hóa lợi nhuận và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính.

2. Nhân viên kế toán và kiểm toán: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về các phương pháp kế toán và tác động của chúng, hỗ trợ trong việc áp dụng CSKT chính xác và minh bạch.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và chính sách: Là tài liệu tham khảo để xây dựng các chính sách hỗ trợ, hướng dẫn và kiểm soát việc áp dụng CSKT tại DNNVV, góp phần nâng cao chất lượng báo cáo tài chính địa phương.

4. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành kế toán, quản trị kinh doanh: Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn về lựa chọn CSKT trong bối cảnh DNNVV, làm nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo về quản trị tài chính doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách kế toán là gì và tại sao quan trọng với DNNVV?
   Chính sách kế toán là các nguyên tắc, phương pháp và ước tính kế toán mà doanh nghiệp lựa chọn để ghi nhận và trình bày thông tin tài chính. Đối với DNNVV, việc lựa chọn CSKT phù hợp giúp phản ánh chính xác tình hình tài chính, hỗ trợ quản lý hiệu quả và đáp ứng yêu cầu pháp lý.

2. Những nhân tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến việc lựa chọn CSKT tại DNNVV?
   Quy mô doanh nghiệp, số năm thành lập, loại hình doanh nghiệp, trình độ kế toán viên và cấu trúc vốn là những nhân tố chính ảnh hưởng đến việc lựa chọn CSKT, theo kết quả nghiên cứu tại TP Tuy Hòa.

3. Tại sao doanh nghiệp có tỷ lệ nợ cao lại có xu hướng chọn CSKT làm tăng lợi nhuận?
   Doanh nghiệp có tỷ lệ nợ cao thường chịu áp lực từ các hợp đồng vay vốn, do đó lựa chọn CSKT làm tăng lợi nhuận giúp tránh vi phạm các điều khoản nợ và duy trì uy tín tín dụng.

4. Phương pháp kế toán nào thường được DNNVV lựa chọn để làm tăng lợi nhuận?
   Phương pháp tính giá hàng tồn kho FIFO và phương pháp khấu hao tài sản cố định theo đường thẳng là những lựa chọn phổ biến giúp làm tăng lợi nhuận hiện tại của doanh nghiệp.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả vận dụng CSKT tại các DNNVV?
   Nâng cao trình độ kế toán viên, hỗ trợ tư vấn lựa chọn CSKT phù hợp, xây dựng chính sách ưu đãi thuế và tăng cường kiểm tra, giám sát là các giải pháp thiết thực để cải thiện hiệu quả vận dụng CSKT.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định được năm nhân tố chính ảnh hưởng đến việc lựa chọn CSKT tại các DNNVV TP Tuy Hòa gồm: quy mô doanh nghiệp, số năm thành lập, loại hình doanh nghiệp, trình độ kế toán viên và cấu trúc vốn.
• Các doanh nghiệp có quy mô lớn, hoạt động lâu năm, có kế toán viên trình độ cao và tỷ lệ nợ cao có xu hướng lựa chọn CSKT làm tăng lợi nhuận.
• Kết quả nghiên cứu phù hợp với các lý thuyết kế toán tích cực và đại diện, đồng thời tương đồng với các nghiên cứu trong khu vực và quốc tế.
• Đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực kế toán, hỗ trợ tư vấn, chính sách ưu đãi thuế và kiểm tra giám sát nhằm cải thiện việc vận dụng CSKT tại DNNVV.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các chương trình đào tạo, xây dựng hướng dẫn thực tiễn và đánh giá hiệu quả chính sách trong vòng 1-2 năm tới.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà quản lý và kế toán DNNVV nên chủ động cập nhật kiến thức về CSKT, đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng để áp dụng chính sách kế toán phù hợp, nâng cao hiệu quả quản trị tài chính và phát triển bền vững doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và phụ lục thì kết cấu luận văn bao gồm 4 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý thuyết về nhân tố ảnh hƣởng đến chính sách kế toán trong doanh nghiệp Chƣơng 2: Thiết kế nghiên cứu Chƣơng 3: Kết quả nghiên cứu Chƣơng 4: Kết luận và hàm ý chính sách Luan van 4 8. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu về các CSKT đã đƣợc rất nhiều tác giả trong và ngoài nƣớc bàn tới. Có thể chỉ ra một số nghiên cứu cơ bản sau: - Alver Lehte, Alver Jaan, Talpas Liis (2013), “Accounting Policy and Institutional Pressure: the case of Estonia” – GSTF Business Review, pp. Tác giả phân tích ảnh hƣởng của sức ép các thể chế chính trị đến sự phát triển của CSKT tại Estonia.

Tác giả mong muốn đóng góp vào các bằng chứng cải cách kế toán trong nền kinh tế đang phát triển. Các phân tích của tác giả chỉ ra ảnh hƣởng của áp lực thể chế chính trị đến sự phát triển của hệ thống BCTC tại các nền kinh tế mới nổi nhƣ Estonia và có những ảnh hƣởng khi phát triển luật kế toán mới trong tƣơng lai. Do đó, định hƣớng tƣơng lai có thể liên quan đến kế toán tại Estonia đƣợc thảo luận thông qua lý thuyết về thể chế chính trị. Cuối cùng, bài báo vạch ra những cơ hội để biết thêm thông tin nghiên cứu ở cấp độ toàn cầu.

Tác giả phân tích dựa vào các quy định về kế toán tại Estonia với kế toán quốc tế mà chƣa có kiểm nghiệm tại công ty cụ thể, dẫn đến bài nghiên cứu còn nặng về mặt lý thuyết. - Hanaa Abd El-Kader El-Habashy (2004), “Determinants of Accounting Choices in Egypt: An Empirical Study” – Luận án Tiến sĩ, Đại học Dundee. Tác giả sử dụng cách tiếp cận lý thuyết kế toán tích cực để nghiên cứu CSKT về HTK và TSCĐ tại một số DN ở Ai Cập. Tác giả sử dụng các số liệu đƣợc lấy dựa theo 2 mẫu: căn cứ vào thông tin công bố của các DN trên thị trƣờng chứng khoán của Ai Cập và tiến hành khảo sát thông qua bảng câu hỏi với các DN nhỏ.

Sau khi thu thập số liệu, tác giả tiến hành phân tích đơn biến và đa biến. Kết quả của nghiên cứu cho thấy sự tồn tại của kế hoạch khuyến khích quản lý có liên quan đáng kể đến các chính sách khấu hao và phƣơng pháp xác định giá trị hàng tồn kho, từ đó làm tăng thu nhập kế toán. Bên cạnh đó, tác giả cũng chỉ ra một số bằng chứng cho thấy đặc điểm đòn bẩy kinh doanh Luan van 5 của các DN có liên quan đến sự lựa chọn chính sách khấu hao và phƣơng pháp xác định HTK của DN. Mặc dù nghiên cứu cũng đã có khảo sát các DN không niêm yết nhƣng vẫn giới hạn là các DN lớn nhất trong các khu vực kinh tế phát triển chƣa đại diện cho toàn thể các DN, nhất là chƣa nói đƣợc các vấn đề của DNNVV ở Ai Cập.

- Szilveszter Fekete, Yau M.Damagum và các cộng sự (2010), “Explaining Accounting Policy Choices of SME’s: An Empirical Research on the Evaluation Methods” – European Research Studies, Volume XIII. Các tác giả đã tiến hành nghiên cứu và giải thích sự lựa chọn CSKT trong DNNVV. Tác giả đặc biệt quan tâm đến các phƣơng pháp đánh giá ƣớc tính kế toán. Dữ liệu nghiên cứu đƣợc thu thập thông qua khảo sát các đại diện của các DN (giám đốc tài chính, kế toán trƣởng, nhân viên kế toán) về các yếu tố ảnh hƣởng đến việc lựa chọn phƣơng pháp kế toán.

Các DN đƣợc tác giả lựa chọn bằng cách lấy mẫu phân tầng, đại diện cho các DNNVV tại Romania. Tác giả sử dụng kỹ thuật phân tích thành phần chính trong việc xác định tác động của các yếu tố. Kết quả cho thấy thuế là yếu tố có tác động mạnh nhất đến việc lựa chọn các CSKT áp dụng, bên cạnh đó là các yếu tố khác nhƣ hình ảnh, uy tín của công ty. Tuy nhiên đề tài chỉ mới dừng lại ở phân tích các thành phần chính mà chƣa đƣa ra đƣợc một mô hình nhân tố ảnh hƣởng, điều này tạo đà cho các nghiên cứu sau phát triển.

Trần Đình Khôi Nguyên (2012), “Chính sách kế toán trong doanh nghiệp”, Tạp chí phát triển kinh tế, số 260, tr. Trong bài viết, tác giả đề cập đến cơ sở lý thuyết và định hƣớng xây dựng CSKT nhằm vận dụng CSKT trong các DN ở Việt Nam. Từ mâu thuẫn đại diện và sự bất cân xứng thông tin, tác giả đã chỉ ra tầm quan trọng của việc công bố thông tin về CSKT trong các DN và chỉ ra hiện tƣợng bất cân xứng thông tin tồn tại trên các BCTC của hầu hết các DN. Điều này làm cho nhà đầu tƣ, ngƣời cho vay không hiểu rõ Luan van 6 tính xác thực của các con số trên BCTC đã đƣợc công bố.

Từ những nhận xét về CSKT tại các DN, tác giả đã đƣa ra các giải pháp về khung cơ sở xây dựng CSKT, và vận dụng vào tình hình thực tế của từng DN để xây dựng CSKT phù hợp. Tuy nhiên, tác giả chƣa đề cập đến việc vận dụng các CSKT tại các DNNVV cụ thể nhƣ thế nào, mà chỉ đề cập đến các DN nói chung và chủ yếu là các DN có niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán. Từ đó tạo hƣớng mở cho các nghiên cứu tiếp theo về vấn đề lựa chọn các CSKT áp dụng. - Nguyễn Thị Kim Oanh (2012), “Đánh giá sự vận dụng các chính sách kế toán tại công ty lương thực và thực phẩm Quảng Nam” – Luận văn thạc sĩ, Đại học Đà Nẵng.

Lê Thị Chi (2012), “Hoàn thiện chính sách kế toán tại công ty CP vật tư tổng hợp Phú Yên” – Luận văn thạc sĩ, Đại học Đà Nẵng. Các tác giả dựa vào BCTC và qua phỏng vấn nhân viên kế toán tại DN để nghiên cứu các CSKT đang vận dụng tại DN; đồng thời so sánh, đối chiếu với các chuẩn mực kế toán về các CSKT. Kết quả cho thấy có nhiều nhân tố tác động đến việc lựa chọn CSKT của DN, trong đó có cả các nhân tố khách quan nhƣ chính sách thuế của Nhà nƣớc, đặc thù của DN và các các nhân tố chủ quan nhƣ nhằm mục đích điều chỉnh lợi nhuận tại DN hay khả năng, trình độ của nhân viên kế toán. Tác giả đã nêu ra ƣu nhƣợc điểm của việc vận dụng các CSKT.

Từ đó tác giả tiến hành xây dựng và hoàn thiện việc lựa chọn các CSKT của DN. Các đề tài tuy đã đi sâu vào nghiên cứu và đánh giá các nhân tố ảnh hƣởng đến việc vận dụng các CSKT, tuy nhiên các đề tài mới chỉ dừng lại ở việc đƣa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện các CSKT áp dụng tại DN cho phù hợp với tình hình kinh doanh và đặc thù của DN mà chƣa tìm hiểu các nhân tố nào ảnh hƣởng đến việc lựa chọn các CSKT của DN cũng nhƣ tác động của từng nhân tố đến việc lựa chọn CSKT nhƣ thế nào. Nguyễn Thị Phƣơng Hồng – Nguyễn Thị Kim Oanh (2014), “Các nhân tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn chính sách kế toán tại các doanh nghiệp Luan van 7 Việt Nam hiện nay” – Tạp chí Thị trƣờng – Tài chính – Tiền tệ, số 13. Các tác giả tiến hành nghiên cứu các nhân tố ảnh hƣởng đến việc lựa chọn CSKT tại các DN ở Việt Nam bằng phƣơng pháp định lƣợng thông qua bảng câu hỏi khảo sát các nhân viên kế toán tại các DN.

Các câu hỏi đƣợc sử dụng thang đo định danh để phân chia các đặc trƣng của từng đối tƣợng về mức độ đồng ý đối với từng nhân tố ảnh hƣởng đến việc lựa chọn CSKT. Kết quả cho thấy có 4 nhân tố ảnh hƣởng đến việc lựa chọn CSKT của DN là chi phí thuế TNDN, mức vay nợ, tình trạng niêm yết của DN và sự ổn định giữa các mức lợi nhuận. Từ kết quả nghiên cứu, nhóm tác giả đã đƣa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng BCTC. Tuy nhiên nhóm tác giả chƣa nghiên cứu ở các DNNVV để tìm hiểu các nhân tố ảnh hƣởng tới việc lựa chọn các CSKT mà chỉ nghiên cứu tổng thể các DN ở Việt Nam, mẫu lựa chọn cũng không đƣợc tác giả đề cập trong bài báo, CSKT nào đƣợc tác giả nghiên cứu cũng không đƣợc đề cập, dẫn đến nội dung bài báo chƣa rõ ràng.

Nhìn chung các nghiên cứu trên đã tiến hành đi sâu vào phân tích cơ sở lý thuyết về CSKT, lựa chọn CSKT ở các DN (chủ yếu là các DN có niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán). Phƣơng pháp đƣợc các tác giả thực hiện có cả phỏng vấn, đối chiếu số liệu và khảo sát thực nghiệm. Có tác giả chỉ ra ƣu điểm và nhƣợc điểm của việc vận dụng CSKT và đƣa ra định hƣớng nhằm hoàn thiện việc vận dụng CSKT của một DN cụ thể. Cũng đã có nghiên cứu giải thích về lựa chọn CSKT tại DNNVV nhƣng không phải nghiên cứu tại Việt Nam.

Ngoài ra, các tác giả chƣa đi sâu vào phân tích các nhân tố ảnh hƣởng đến việc lựa chọn các CSKT nhƣ thế nào tại các DN – đặc biệt là DNNVV trong bối cảnh nền kinh tế đang biến động hiện nay. Luan van 8 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN 1. Khái niệm và đặc trƣng của chính sách kế toán Theo chuẩn mực kế toán số 29 ban hành và công bố theo Quyết định số 12/2005/QĐ-BTC ngày 15 tháng 02 năm 2005 của Bộ trƣởng Bộ Tài chính thì thuật ngữ “Chính sách kế toán (CSKT)” đƣợc định nghĩa nhƣ sau: CSKT là các nguyên tắc, cơ sở và phƣơng pháp kế toán cụ thể đƣợc DN áp dụng trong quá trình xử lý và công bố thông tin kế toán trên BCTC.

Khái niệm trên cho thấy nội hàm CSKT có các đặc trƣng sau: CSKT là những nguyên tắc: Kế toán phải tuân thủ các nguyên tắc kế toán khi lập báo cáo. Đây là những nguyên tắc chung mà tất cả mọi DN phải áp dụng, nhƣ nguyên tắc phù hợp, nguyên tắc giá gốc, cơ sở dồn tích. Tuân thủ các nguyên tắc trong kế toán ít có khả năng thay đổi thông tin trình bày trên BCTC hay khó đáp ứng đƣợc mục tiêu của đơn vị trong việc cung cấp thông tin.