Luận văn Thạc sĩ Kinh tế: mối quan hệ giữa niềm tin tổ chức kế toán mở và

Luận văn thạc sĩ mối quan hệ giữa niềm tin tổ chức kế toán mở và quản trị chi phí liên doanh nghiệp đến kết quả kinh doa phục vụ n

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Hiệp
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thu
• Trường học: Trường Đại học Ngoại Thương Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa Niềm Tin Tổ Chức, Kế Toán Mở Và Quản Trị Chi Phí Liên Doanh Nghiệp Đến Kết Quả Kinh Doanh Tại Các Doanh Nghiệp Ở Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Khái niệm cơ bản về niềm tin tổ chức và kế toán mở

Niềm tin tổ chức là yếu tố quan trọng trong mối quan hệ giữa các doanh nghiệp, đặc biệt là trong các liên doanh có sự phụ thuộc lẫn nhau. Nghiên cứu của Nguyễn Thị Minh Hiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh chỉ ra rằng niềm tin tổ chức (Interorganization Trust) là nền tảng cho sự hợp tác hiệu quả. Kế toán mở (Open Book Accounting - OBA) là công cụ quản lý cho phép các bên tham gia chia sẻ thông tin tài chính một cách minh bạch. Sự kết hợp giữa niềm tin tổ chức và kế toán mở tạo điều kiện thuận lợi để cải thiện quản trị chi phí liên doanh nghiệp. Các nghiên cứu trước đã chứng minh rằng những tổ chức có mức độ tin tưởng cao sẽ áp dụng kế toán mở một cách hiệu quả hơn, từ đó ảnh hưởng tích cực đến kết quả kinh doanh.

1.1. Định nghĩa niềm tin tổ chức

Niềm tin tổ chức được định nghĩa là mức độ tin tưởng giữa các bên tham gia trong một mối quan hệ hợp tác. Đây là yếu tố nhân văn quan trọng ảnh hưởng đến kết quả hợp tác. Trong luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thị Minh Hiệp, niềm tin tổ chức được xem là tiền đề để áp dụng kế toán mở thành công trong các liên doanh nghiệp tại TP.HCM.

1.2. Khái niệm kế toán mở trong liên doanh

Kế toán mở (OBA) là hệ thống cho phép công bố thông tin chi phí và tài chính giữa các đối tác kinh doanh. Nghiên cứu chỉ ra rằng kế toán mở giúp giảm bất đối xứng thông tin, từ đó thúc đẩy quản trị chi phí liên doanh nghiệp (IOCM) hiệu quả hơn.

II. Mối quan hệ giữa niềm tin tổ chức và quản trị chi phí liên doanh nghiệp

Quản trị chi phí liên doanh nghiệp (Interorganization Cost Management - IOCM) là một khái niệm xuất hiện từ lý thuyết chi phí giao dịch (TCE). Nghiên cứu của Nguyễn Thị Minh Hiệp tại các doanh nghiệp TP.HCM cho thấy niềm tin tổ chức có ảnh hưởng đáng kể đến quản trị chi phí liên doanh nghiệp. Khi mức độ tin tưởng cao, các doanh nghiệp sẵn sàng chia sẻ thông tin chi phí chi tiết, từ đó tối ưu hóa chi phí chung. Kế toán mở hoạt động như cầu nối giữa niềm tin tổ chức và quản trị chi phí liên doanh nghiệp. Các giả thuyết trong luận văn thạc sĩ này được thiết lập dựa trên lý thuyết bất định (Contingency theory) và lý thuyết chi phí giao dịch, nhằm kiểm chứng tác động tích cực của các nhân tố này đến kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp.

2.1. Tác động trực tiếp của niềm tin tổ chức

Niềm tin tổ chức tạo ra môi trường thuận lợi cho quản trị chi phí liên doanh nghiệp hiệu quả. Các doanh nghiệp có mức độ tin tưởng cao với đối tác sẽ chủ động giảm chi phí giao dịch, tăng cường hợp tác chiến lược và cải thiện kết quả kinh doanh tổng thể.

2.2. Vai trò trung gian của kế toán mở

Kế toán mở là công cụ thực thi quản trị chi phí liên doanh nghiệp. Thông qua kế toán mở, thông tin chi phí được công khai, giúp các bên đều được lợi. Điều này yêu cầu mức độ niềm tin tổ chức cao để bảo vệ thông tin nhạy cảm.

III. Ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh

Kết quả kinh doanh (PERF) là chỉ số đo lường hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Nghiên cứu của Nguyễn Thị Minh Hiệp chứng minh rằng ba nhân tố niềm tin tổ chức, kế toán mở và quản trị chi phí liên doanh nghiệp đều có ảnh hưởng tích cực đến kết quả kinh doanh. Dữ liệu thu thập từ các doanh nghiệp tại TP.HCM cho thấy những tổ chức áp dụng đầy đủ ba nhân tố này có kết quả kinh doanh vượt trội hơn. Luận văn thạc sĩ sử dụng phân tích hồi quy đa biến, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và kiểm định Cronbach's Alpha để xác nhận mối quan hệ này. Kết quả kinh doanh được đo lường qua lợi nhuận, tăng trưởng doanh thu và hiệu quả sử dụng tài sản.

3.1. Chỉ số đo lường kết quả kinh doanh

Kết quả kinh doanh (PERF) bao gồm các chỉ tiêu tài chính như lợi nhuận ròng, lợi suất trên tài sản (ROA) và tăng trưởng doanh thu. Nghiên cứu của Nguyễn Thị Minh Hiệp đo lường kết quả kinh doanh thông qua mô hình hồi quy tuyến tính, cho thấy sự cải thiện rõ rệt khi áp dụng kế toán mở và niềm tin tổ chức.

3.2. Các giả thuyết nghiên cứu về kết quả

Luận văn thiết lập các giả thuyết rằng niềm tin tổ chức ảnh hưởng dương đến kế toán mở; kế toán mở và quản trị chi phí liên doanh nghiệp tác động dương đến kết quả kinh doanh. Phân tích ANOVA được sử dụng để kiểm chứng sự khác biệt theo quy mô và lĩnh vực kinh doanh.

IV. Ý nghĩa thực tiễn và hướng phát triển

Nghiên cứu của Nguyễn Thị Minh Hiệp mang ý nghĩa thực tiễn lớn đối với các doanh nghiệp ở TP.HCM. Ý nghĩa thực tiễn bao gồm cơ sở lý thuyết để xây dựng mối quan hệ hợp tác bền vững thông qua niềm tin tổ chức và kế toán mở. Các doanh nghiệp có thể áp dụng kết quả nghiên cứu để cải thiện quản trị chi phí liên doanh nghiệp và nâng cao kết quả kinh doanh. Luận văn thạc sĩ này cũng chỉ ra những hạn chế trong phạm vi TP.HCM và đề xuất các hướng nghiên cứu trong tương lai. Lý thuyết bất định và lý thuyết chi phí giao dịch được áp dụng làm nền tảng cho mô hình nghiên cứu, mở ra hướng mới cho các nghiên cứu tiếp theo.

4.1. Ứng dụng thực tiễn cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp có thể xây dựng chính sách tăng cường niềm tin tổ chức với đối tác thông qua kế toán mở và minh bạch thông tin chi phí. Điều này giúp tối ưu hóa quản trị chi phí liên doanh nghiệp và tạo lợi thế cạnh tranh, từ đó cải thiện kết quả kinh doanh bền vững.

4.2. Hướng nghiên cứu tương lai

Các nghiên cứu tiếp theo nên mở rộng phạm vi địa lý ngoài TP.HCM và xem xét các yếu tố khác như công nghệ thông tin, văn hóa tổ chức. Việc sử dụng phân tích nhân tố khám phá (EFA) và mô hình phương trình cấu trúc (SEM) có thể giúp làm sâu thêm hiểu biết về các mối quan hệ phức tạp này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC N T TP C NGUYỄN THỊ MINH HIỆP MỐI QUAN HỆ GIỮA NIỀM TIN TỔ CHỨC, K TOÁN MỞ VÀ QUẢN TRỊ CHI PHÍ LIÊN DOANH NGHIỆP Đ N K T QUẢ KINH DOANH_ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN T ẠC SĨ N T Tp Hồ Chí Minh - Năm 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC N T TP C NGUYỄN THỊ MINH HIỆP MỐI QUAN HỆ GIỮA NIỀM TIN TỔ CHỨC, K TOÁN MỞ VÀ QUẢN TRỊ CHI PHÍ LIÊN DOANH NGHIỆP Đ N K T QUẢ KINH DOANH_ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: Kế toán (hƣớng nghiên cứu) Mã số: 8340301 LUẬN VĂN T ẠC SĨ N T NGƢỜI ƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN THỊ THU Tp Hồ Chí Minh - Năm 2019 LỜ CA ĐOAN Tôi xin cam đoan đề tài “Mối quan hệ giữa niềm tin tổ chức, kế toán mở và quản trị chi phí liên doanh nghiệp đến kết quả kinh doanh - Tại các doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh” là công trình nghiên cứu của tôi. Tôi đã sử dụng những kiến thức học được cùng với sự hướng dẫn của Người hướng dẫn khoa học TS. Nguyễn Thị Thu để thực hiện luận văn này.

Hồ Chí Minh, ngày 15 tháng 12 năm 2019 Nguyễn Thị Minh Hiệp MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜ CA ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VI T TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC HÌNH VẼ TÓM TẮT ABSTRACT PHẦN GIỚI THIỆU. Lý do chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tượng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu .1 Về mặt lý thuyết.2 Về mặt thực tiễn. Kết cấu của báo cáo nghiên cứu.

TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC .1 Tổng quan các nghiên cứu trước .2 Khe hỏng nghiên cứu .1 Các khái niệm căn bản .1 Kết quả kinh doanh (PERF) .2 Niềm tin tổ chức (Interorganization Trust) .3 Kế toán mở (OBA – Open book accounting) .4 Quản trị chi phí liên doanh nghiệp (IOCM – Interorganization cost management) .2 Lý thuyết nền tảng có liên quan đến các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh.1 Lý thuyết bất định (Contingency theory).2 Lý thuyết chi phí giao dịch .3 Mô hình nghiên cứu và thiết lập các giả thuyết nghiên cứu .1 Mô hình nghiên cứu .2 Thiết lập các giả thuyết nghiên cứu. P ƢƠNG P ÁP NG ÊN CỨU. Khung nghiên cứu và quy trình nghiên cứu .1 Khung nghiên cứu .2 Quy trình nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Thang đo các khái niệm nghiên cứu .1 Thang đo niềm tin tổ chức (IT) .2 Thang đo quản trị chi phí liên doanh nghiệp và kế toán mở .3 Thang đo kết quả kinh doanh .4 Thang đo cho biến kiểm soát .5 Mẫu và phương pháp thu thập dữ liệu .1 Mẫu nghiên cứu. T QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Phân tích thống kê mô tả .2 Kiểm định độ tin cậy của thang đo cho các biến nghiên cứu .1 Thang đo niềm tin tổ chức (IT) .2 Thang đo quản trị chi phí liên doanh nghiệp (IOCM) .3 Thang đo dữ liệu mở (OBA) .4 Thang đo kết quả kinh doanh (PERF) .3 Đánh giá thang đo bằng phân tích nhân tố khám phá EFA .4 Phân tích mô hình hồi quy tuyến tính đa biến .1 Phân tích tương quan hệ số Pearson .2 Phân tích hồi quy đa biến.5 Phân tích ANOVA để kiểm định sự khác biệt cho biến kiểm soát quy mô và lĩnh vực kinh doanh. BÀN LUẬN VÀ K T LUẬN .1 Bàn luận về kết quả .2 Đóng góp của nghiên cứu .1 Về mặt lý thuyết .2 Về mặt thực tiễn .3 Hạn chế và hướng nghiên cứu trong tương lai. 70 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VI T TẮT OBA Kế toán mở (Open book accounting) EFA Phân tích nhân tố khám phá (Exploratory Factor Analysis) IOCM Quản trị chi phí liên doanh nghiệp (Interorganization Cost Management) TCE Chi phí giao dịch (Transaction cost economics) TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1: Tổng hợp các nghiên cứu trước về các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh.1: Một số khái niệm tiêu biểu về kết quả kinh doanh của các nghiên cứu trước.2: Một số khái niệm về niềm tin tổ chức của các nghiên cứu trước.3: Một số khái niệm về kế toán mở của các nghiên cứu trước .: Các khái niềm về IOCM của các nghiên cứu trước .5: Tổng hợp các lý thuyết nền tảng cho nghiên cứu .1: Thang đo niềm tin tổ chức (IT) .2: Thang đo quản trị kinh doanh (IOCM).3: Thang đo kế toán mở (OBA) .4: Thang đo kết quả kinh doanh (PERF) .1: Tóm tắt mô tả mẫu nghiên cứu .2 Kiểm định Cronbach‟s Alpha cho biến IT.3 Kiểm định Cronbach‟s Alpha cho biến IOCM .4 Kiểm định Cronbach‟s Alpha cho biến OBA .5 Kiểm định Cronbach‟s Alpha cho biến PERF .6 Hệ số KMO và kiểm định Bartlett's Test .7 Bảng phương sai trích .8 Bảng thông kê hệ số tương quan Pearson .9 Bảng đánh giá độ phù hợp của mô hình .10 Bảng kiểm định giả thuyết về độ phù hợp của mô hình hồi quy tuyến tính tổng thể .11 Thông số thống kê trong mô hình hồi qui .12 Đồ thị Histogram của phần dư – đã chuẩn hóa .13: Mô hình Summary (IT -> OBA) .15 Bảng Coefficients OBA .16 Mô hình Summary (IOCM).

60 DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 2.1: Khung lý thuyết bất định cơ bản (Anderson & Lanen, 1999, P.2: Mô hình đề xuất của tác giả .1 Khung nghiên cứu .2: Quy trình nghiên cứu. 36 TÓM TẮT Đề tài nghiên cứu về mối quan hệ giữa các nhân tố niềm tin tổ chức, kế toán mở và quản trị chi phí liên doanh nghiệp đến kết quả kinh doanh đang là một chủ đề mới hiện nay. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là việc thực hiện quản lý chi phí chung và công bố thông tin chi phí ở các luồng kế toán mở trong sự tin tưởng mối quan hệ người mua - nhà cung cấp nhằm giảm chi phí để góp phần cải thiện kết quả kinh doanh. Số liệu của nghiên cứu được thu thập từ 108 nhà trưởng phòng, phó phòng, tổ trưởng phòng kế toán, phòng kinh doanh của các doanh nghiệp ở khu vực thành phố Hồ Chí Minh.

Luận văn sử dụng thang đo cho các biến chủ đạo trong mô hình được kế thừa từ các nghiên cứu trước đây. Cụ thể, thang đo niềm tin tổ chức được kế thừa từ (Werner H Hoffmann et al, 2010). Thang đo quản trị chi phí liên doanh nghiệp và kế toán mở được kế thừa từ (Dhaifallah & Maelah, 2019). Thang đo kết quả kinh doanh được đo lường dựa trên thang đo của (Kaplan & Norton, 1992) và Nguyễn Văn Thụy (2015).

Các phương pháp thống kê mô tả, kiểm định Cronbach‟s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và phân tích hồi qui tuyến tính được sử dụng trong nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu cho thấy, các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh là (1) Quản trị chi phí liên doanh nghiệp, (2) dữ liệu mở, (3) niềm tin tổ chức tác động đến kết quả kinh doanh thông qua kế toán mở. Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học khá hữu ích cho các doanh nghiệp tham khảo trong việc đưa ra các giải pháp giảm chi phí nhằm nâng cao kết quả hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp. Từ kết quả nghiên cứu, tác giả đã đưa ra một số định hướng nghiên cứu trong tương lai nhằm phát triển mô hình lý thuyết về quản trị chi phí liên doanh nghiệp và kế toán mở trong các khía cạnh mối quan hệ nhà cung cấp - người mua nhằm tiết kiệm chi phí để năng cao kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.

Từ khóa: Quản trị chi phí liên tổ chức, Niềm tin tổ chức, Kế toán sổ mở, Kết quả kinh doanh. ABSTRACT Nowadays, Researches about the relationship between inter-organisational trust, open-book accounting and inter-organisational cost management to performance have become increasingly popular. Following the current scientific demands, this Master thesis„ focus was on the execution of cost management and cost information disclosure across database, under the beliefs in the relationship between suppliers and customers, with an aim to lower the costs and thus improving business results. The data collected was from 108 managers and deputy managers of accounting departments and business departments across Hochiminh City.

This thesis employed the quantitative method, with the variances„ measurement inherited from past researches. In details, the measurements for inter-organisational trust were from Werner H Hoffmann et al (2010), while the open-book accounting and inter-organisational cost management were from Dhaifallah & Maelah (2019). Finally, the measurements for performance were based on that of Kaplan & Norton (1992) and V. In addition, the methods of descriptive statistic methods, Cronbach‟s Alpha as well as the Exploratory Factor Analysis (EFA) and Linear regression methods were also utilized in the research.

The result proved that the elements affecting business results are (1) Inter-organisational cost management, (2) Open book accounting and (3) inter-organisational trust on Performance through Open book accounting. The research result was proven to be a useful scientific background for businesses to refer to in their process of providing solutions for reducing cost and improving performance results. Based on the research, the author has also given out future research plans in order to develop theoretical models on Inter-organisational cost management as well as Open book accounting in the aspects of supplier – customer relationship, in order to reduce cost and improve business performance. Key words: Iinteroganization cost management, Interoganization Trust, Open book accounting, Performance.

1 PHẦN GIỚI THIỆU 1. Lý do chọn đề tài Nâng cao kết quả kinh doanh là vấn đề mà các doanh nghiệp quan tâm hàng đầu, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay. Con đường cơ bản để nâng cao kết quả kinh doanh là tìm mọi biện pháp để tăng doanh thu hoặc giảm chi phí. Các biện pháp để thực hiện rất khác nhau, tùy thuộc vào từng doanh nghiệp.

Theo Fayard et al. (2011) việc giảm chi phí và duy trì lợi thế cạnh tranh để tối đa hóa lợi nhuận, đa số các doanh nghiệp phải tìm cách kiểm soát chi phí tốt nhất. Các chi phí này có thể là tiền lương, nguyên vật liệu, chi phí hành chính, chi phí đầu tư R & D hoặc chi phí trang bị cho trang thiết bị. Trước đây, việc kiểm soát chi phí chỉ diễn ra ở trong phạm vi công ty, tuy nhiên ngày nay, trái ngược với những cách tiếp cận truyền thống này, việc quản lý chi phí đã chuyển từ cấp độ nội bộ sang cấp độ liên tổ chức.