Luận văn: Giải pháp phát triển nghề dệt lụa Mã Châu, Duy Xuyên, Quảng Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế đề xuất giải pháp phát triển nghề truyền thống dệt lụa tại làng nghề Mã Châu, huyện Duy Xuyên, Quảng Nam.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thúy Diễn
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Một số giải pháp phát triển nghề truyền thống tại làng nghề dệt lụa Mã Châu, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NGHỀ TRUYỀN THỐNG
• 1.1. Những vấn đề chung về nghề truyền thống và làng nghề truyền thống
• 1.1.1. Tổng quan về làng nghề truyền thống
• 1.1.2. Đặc điểm nghề truyền thống
• 1.1.3. Phân loại nghề truyền thống
• 1.2. Nội dung và tiêu chí phát triển nghề truyền thống
• 1.2.1. Nội dung phát triển nghề truyền thống
• 1.2.2. Tiêu chí phát triển nghề truyền thống
• 1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng phát triển nghề truyền thống tại làng nghề
• 1.3.1. Nhóm nhân tố điều kiện tự nhiên
• 1.3.2. Nhóm nhân tố kinh tế - xã hội
• 1.3.3. Nhóm nhân tố chính sách
• 1.4. Những kinh nghiệm phát triển nghề truyền thống một số nước trên thế giới và bài học cho Việt Nam
• 1.4.1. Kinh nghiệm từ Nhật Bản, Ấn Độ và Thái Lan
• 1.4.2. Những bài học kinh nghiệm cho phát triển nghề truyền thống ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGHỀ TRUYỀN THỐNG TẠI LÀNG NGHỀ DỆT LỤA MÃ CHÂU
• 2.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.1.1. Chọn mẫu nghiên cứu và phương pháp thu thập số liệu
• 2.1.2. Kiểm tra dữ liệu trước khi phân tích
• 2.2. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và cơ sở hạ tầng để phát triển nghề truyền thống tại làng nghề dệt lụa Mã Châu
• 2.2.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.2.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.2.3. Điều kiện cơ sở hạ tầng
• 2.3. Thực trạng phát triển nghề truyền thống tại làng nghề dệt lụa Mã Châu
• 2.3.1. Nghề truyền thống tại làng nghề
• 2.3.2. Thực trạng phát triển nghề truyền thống tại làng nghề
• 2.3.3. Những thuận lợi và khó khăn trong phát triển nghề truyền thống tại làng nghề dệt lụa Mã Châu
• 2.4. Xác định các nhân tố chính ảnh hưởng đến khả năng phát triển nghề truyền thống tại làng nghề dệt lụa Mã Châu
• 2.4.1. Ảnh hưởng của các nhân tố định tính đến khả năng phát triển nghề truyền thống tại làng nghề
• 2.4.2. Vận dụng mô hình hồi quy Binary Logistic phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng phát triển nghề truyền thống tại làng nghề dệt lụa Mã Châu
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGHỀ TRUYỀN THỐNG TẠI LÀNG NGHỀ DỆT LỤA MÃ CHÂU
• 3.1. Mục tiêu, định hướng phát triển nghề truyền thống tại làng nghề dệt lụa Mã Châu
• 3.1.1. Mục tiêu phát triển làng nghề dệt lụa Mã Châu
• 3.1.2. Định hướng phát triển nghề truyền thống tại làng nghề dệt lụa Mã Châu
• 3.1.3. Định hướng phát triển làng nghề, nghề truyền thống gắn với du lịch
• 3.2. Một số giải pháp chủ yếu góp phần phát triển nghề truyền thống tại làng nghề dệt lụa Mã Châu
• 3.2.1. Giải pháp về chính sách
• 3.2.2. Giải pháp về điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.2.3. Giải pháp về bảo vệ môi trường
• 3.2.4. Giải pháp về phát triển nghề truyền thống gắn với du lịch
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO TÊN ĐỀ TÀI
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Luận văn Thạc sĩ Tổng quan về làng nghề lụa Mã Châu

Luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Nguyễn Thị Thúy Diễn (2011) là một công trình nghiên cứu chuyên sâu, cung cấp cái nhìn toàn diện về thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm phát triển nghề truyền thống tại làng nghề dệt lụa Mã Châu, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. Nghiên cứu nhấn mạnh tính cấp thiết của việc khôi phục và phát triển các làng nghề trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn. Làng nghề không chỉ là nơi tạo ra các sản phẩm thủ công mỹ nghệ độc đáo mà còn là yếu tố quan trọng trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân. Việc bảo tồn và phát triển làng nghề dệt lụa Mã Châu không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế làng nghề mà còn góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa dân tộc đặc sắc. Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về nghề truyền thống, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và các tiêu chí phát triển. Trong đó, khái niệm phát triển bền vững làng nghề được xem là kim chỉ nam, đòi hỏi sự hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường. Đặc biệt, nghiên cứu chỉ ra rằng lụa Mã Châu Quảng Nam từng là một thương hiệu vang bóng, nhưng đang đối mặt với nguy cơ mai một do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Do đó, việc tìm ra các giải pháp đồng bộ để vực dậy làng nghề là một nhiệm vụ cấp bách, có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn, làm cơ sở cho các quyết sách quản lý nhằm nâng cao đời sống người dân và thúc đẩy kinh tế làng nghề tại địa phương.

1.1. Tầm quan trọng của việc bảo tồn và phát triển làng nghề

Việc bảo tồn và phát triển làng nghề truyền thống là một chủ trương lớn, phù hợp với đường lối của Đảng và Nhà nước nhằm đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn. Làng nghề góp phần quan trọng vào việc giải quyết việc làm, tăng thu nhập, và chuyển dịch cơ cấu kinh tế làng nghề. Theo luận văn, phát triển làng nghề không chỉ là hoạt động kinh tế đơn thuần mà còn là bảo tồn di sản văn hóa, gìn giữ bản sắc dân tộc. Các sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ làng nghề là kết tinh của lao động vật chất và tinh thần, thể hiện óc sáng tạo và bàn tay tài hoa của người thợ, trở thành những sản phẩm văn hóa độc đáo. Do đó, việc khôi phục các làng nghề đang có nguy cơ mai một như dệt lụa Mã Châu là hết sức cần thiết.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu giải pháp cho lụa Mã Châu Quảng Nam

Luận văn đặt ra mục tiêu rõ ràng: hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng làng nghề dệt lụa Mã Châu, xác định các nhân tố ảnh hưởng và từ đó đề xuất các giải pháp chủ yếu. Nghiên cứu tập trung vào việc tìm ra các giải pháp mang tính khả thi để khôi phục và phát triển nghề trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ, dệt lụa. Mục tiêu cuối cùng là giúp làng nghề lụa Mã Châu Quảng Nam không chỉ tồn tại mà còn phát triển mạnh mẽ, nâng cao mức sống cho người dân và góp phần vào sự phát triển kinh tế chung của huyện Duy Xuyên. Các giải pháp phải đảm bảo tính đồng bộ, từ chính sách vĩ mô đến các hoạt động cụ thể tại cơ sở sản xuất.

II. Phân tích thực trạng làng nghề dệt lụa Mã Châu hiện nay

Nghiên cứu của Nguyễn Thị Thúy Diễn (2011) đã đi sâu phân tích thực trạng làng nghề dệt lụa Mã Châu, chỉ ra những khó khăn và thách thức to lớn đang cản trở sự phát triển. Mặc dù có lịch sử hàng trăm năm và nằm ở vị trí địa lý thuận lợi giữa hai di sản văn hóa thế giới là Hội An và Mỹ Sơn, làng nghề vẫn chưa phát huy hết tiềm năng. Một trong những vấn đề lớn nhất là nguồn nhân lực làng nghề vừa thiếu vừa yếu. Lực lượng lao động có tay nghề cao, đặc biệt là các nghệ nhân, ngày càng ít đi, trong khi thế hệ trẻ không còn mặn mà với nghề truyền thống. Về công nghệ, hầu hết các cơ sở sản xuất vẫn sử dụng máy móc thô sơ, lạc hậu, dẫn đến năng suất thấp và chất lượng sản phẩm không đồng đều. Điều này trực tiếp làm suy giảm năng lực cạnh tranh của sản phẩm lụa Mã Châu trên thị trường. Bên cạnh đó, các hộ sản xuất gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để đầu tư cải tiến công nghệ. Thị trường tiêu thụ cũng là một bài toán nan giải; sản phẩm chủ yếu được bán qua các kênh truyền thống, thiếu chiến lược marketing bài bản để tiếp cận các thị trường lớn hơn. Việc xây dựng thương hiệu lụa Mã Châu chưa được đầu tư đúng mức, khiến sản phẩm dễ bị lẫn lộn với các mặt hàng công nghiệp giá rẻ. Những tồn tại này tạo thành một vòng luẩn quẩn, kìm hãm sự phát triển và đe dọa sự tồn vong của một làng nghề trứ danh.

2.1. Khó khăn về nguồn vốn và kỹ thuật công nghệ lạc hậu

Luận văn chỉ rõ, vốn sản xuất là một trong những yếu tố then chốt ảnh hưởng đến sự phát triển của làng nghề. Quy mô vốn nhỏ khiến các hộ gia đình không đủ khả năng đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại. Theo khảo sát, nhu cầu vốn đầu tư cho làng nghề dệt lụa, ươm tơ là rất lớn, lên đến gần 120 tỷ đồng cho giai đoạn 2011-2015, nhưng khả năng tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi còn nhiều hạn chế. Kỹ thuật công nghệ sản xuất hầu như chưa được cải tiến, vẫn phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm thủ công. Điều này làm cho hiệu quả kinh tế làng nghề không cao, sản phẩm khó cạnh tranh về giá cả và chất lượng so với hàng hóa sản xuất công nghiệp.

2.2. Thách thức từ thị trường và năng lực cạnh tranh thấp

Thị trường tiêu thụ là khó khăn lớn nhất của làng nghề dệt lụa Mã Châu. Sự khắc nghiệt của thị trường đòi hỏi sản phẩm phải liên tục đổi mới mẫu mã, đảm bảo chất lượng và giá cả cạnh tranh. Tuy nhiên, sản phẩm lụa Mã Châu hiện nay chưa đáp ứng được các yêu cầu này. Việc thiếu thông tin thị trường, thiếu các hoạt động xúc tiến thương mại và giải pháp marketing cho sản phẩm hiệu quả đã khiến sản phẩm khó tìm được đầu ra ổn định. Nâng cao năng lực cạnh tranh đòi hỏi sự đầu tư đồng bộ từ khâu sản xuất, thiết kế đến xây dựng thương hiệu, nhưng đây lại là những điểm yếu cố hữu của làng nghề.

III. Giải pháp vĩ mô Chính sách hỗ trợ làng nghề toàn diện

Để giải quyết các vấn đề mang tính hệ thống, luận văn đề xuất một nhóm giải pháp vĩ mô, trong đó nhấn mạnh vai trò kiến tạo của nhà nước và chính quyền địa phương. Một chính sách hỗ trợ làng nghề toàn diện và đồng bộ được xem là đòn bẩy quan trọng nhất. Cụ thể, cần có chính sách ưu đãi về tín dụng, cho phép các hộ sản xuất và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn để đầu tư đổi mới công nghệ, mở rộng quy mô sản xuất. Chính sách thuế và đất đai cũng cần được điều chỉnh theo hướng khuyến khích, chẳng hạn như miễn giảm thuế cho các sản phẩm mới, các cơ sở mới khôi phục và quy hoạch mặt bằng sản xuất tập trung. Bên cạnh đó, việc xây dựng và hoàn thiện cơ sở hạ tầng như giao thông, điện, nước, và hệ thống xử lý môi trường là yêu cầu cấp thiết để tạo điều kiện cho làng nghề phát triển. Một giải pháp đột phá được đề cập là thúc đẩy mô hình liên kết 4 nhà trong phát triển làng nghề (Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà nông - Nhà doanh nghiệp). Mối liên kết này giúp giải quyết các vấn đề từ khâu nghiên cứu, ứng dụng khoa học kỹ thuật, cung ứng nguyên liệu, sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm, tạo thành một chuỗi giá trị sản phẩm lụa hoàn chỉnh và bền vững. Vai trò của Nhà nước là tạo ra hành lang pháp lý thuận lợi, kết nối các bên liên quan và hỗ trợ thông tin thị trường, giúp kinh tế làng nghề phát triển một cách bài bản.

3.1. Hoàn thiện chính sách hỗ trợ vốn và tín dụng ưu đãi

Luận văn nhấn mạnh, các chính sách hỗ trợ làng nghề về vốn cần được thực thi một cách hiệu quả. Cần tăng cường nguồn vốn trung và dài hạn, đồng thời đơn giản hóa các thủ tục hành chính phiền hà để người dân dễ dàng tiếp cận. Nhà nước có thể hỗ trợ thông qua các chương trình cho vay với lãi suất ưu đãi, bảo lãnh tín dụng cho các dự án đầu tư vào công nghệ mới. Việc sử dụng vốn vay hiệu quả sẽ giúp các hộ sản xuất nâng cấp trang thiết bị, cải thiện chất lượng sản phẩm, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế làng nghề.

3.2. Vai trò của liên kết 4 nhà trong phát triển làng nghề

Mô hình liên kết 4 nhà trong phát triển làng nghề được xem là giải pháp chiến lược. Sự hợp tác chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và người nông dân sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp. Nhà khoa học cung cấp các giải pháp công nghệ, giống mới. Doanh nghiệp lo khâu thị trường và xây dựng thương hiệu. Người dân tập trung vào sản xuất. Nhà nước đóng vai trò điều phối, hỗ trợ bằng chính sách và pháp luật. Mối liên kết này sẽ giúp hình thành chuỗi giá trị sản phẩm lụa từ đầu vào đến đầu ra, đảm bảo lợi ích hài hòa cho các bên tham gia và thúc đẩy phát triển bền vững làng nghề.

IV. Bí quyết nâng cao chuỗi giá trị sản phẩm lụa Mã Châu

Bên cạnh các chính sách vĩ mô, luận văn cũng đề xuất các giải pháp cụ thể ở cấp độ vi mô nhằm trực tiếp nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm. Trọng tâm là việc cải tiến và hoàn thiện chuỗi giá trị sản phẩm lụa, bắt đầu từ việc lựa chọn công nghệ và kỹ thuật phù hợp. Cần có sự kết hợp giữa kỹ thuật thủ công truyền thống tinh xảo và máy móc hiện đại ở một số khâu để tăng năng suất và đảm bảo chất lượng. Việc đa dạng hóa sản phẩm là một hướng đi tất yếu. Thay vì chỉ sản xuất vải lụa thô, làng nghề cần phát triển các dòng sản phẩm thủ công mỹ nghệ cao cấp hơn như khăn choàng, quần áo thời trang, đồ trang trí nội thất... để đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường. Yếu tố sống còn là xây dựng thương hiệu lụa Mã Châu. Thương hiệu cần được gắn với câu chuyện văn hóa, lịch sử và chỉ dẫn địa lý để tạo sự khác biệt và gia tăng giá trị. Để làm được điều này, cần một chiến lược marketing bài bản. Các giải pháp marketing cho sản phẩm bao gồm việc thiết kế bao bì, nhãn mác chuyên nghiệp, tham gia các hội chợ triển lãm, xây dựng website và bán hàng qua các kênh thương mại điện tử. Việc chủ động tìm kiếm và mở rộng thị trường, đặc biệt là thị trường xuất khẩu và khách du lịch, sẽ là chìa khóa để đảm bảo sự phát triển bền vững làng nghề trong dài hạn.

4.1. Cải tiến công nghệ và đa dạng hóa sản phẩm thủ công mỹ nghệ

Để tồn tại, sản phẩm lụa Mã Châu phải được đổi mới. Luận văn đề nghị các cơ sở sản xuất cần đầu tư có chọn lọc vào công nghệ mới, đặc biệt ở các khâu có thể cơ giới hóa để giảm chi phí và nâng cao chất lượng. Song song đó, cần khuyến khích sự sáng tạo trong thiết kế để tạo ra các sản phẩm thủ công mỹ nghệ độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa nhưng vẫn hợp thời trang. Việc phát triển các mặt hàng lưu niệm, quà tặng cao cấp từ lụa sẽ mở ra một phân khúc thị trường mới, đặc biệt là đối với khách du lịch.

4.2. Xây dựng thương hiệu lụa Mã Châu và chiến lược marketing

Thương hiệu là tài sản vô hình quý giá. Việc xây dựng thương hiệu lụa Mã Châu cần được tiến hành một cách chuyên nghiệp. Cần đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, xây dựng bộ nhận diện thương hiệu và một câu chuyện thương hiệu hấp dẫn. Các giải pháp marketing cho sản phẩm cần được triển khai đồng bộ, từ quảng bá trực tuyến, tham gia các sự kiện văn hóa - du lịch đến việc liên kết với các nhà thiết kế thời trang. Một thương hiệu mạnh sẽ giúp sản phẩm có chỗ đứng vững chắc trên thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.

V. Hướng đi mới Phát triển bền vững làng nghề và du lịch

Một trong những giải pháp mang tính đột phá và bền vững nhất được luận văn đề xuất là kết hợp phát triển bền vững làng nghề với du lịch. Làng nghề dệt lụa Mã Châu có lợi thế đặc biệt khi nằm trên tuyến du lịch kết nối hai di sản thế giới. Việc phát triển mô hình du lịch làng nghề Duy Xuyên sẽ mở ra một kênh tiêu thụ sản phẩm tại chỗ hiệu quả, đồng thời tạo thêm việc làm và nguồn thu nhập từ dịch vụ. Du khách đến đây không chỉ để mua sắm mà còn được trải nghiệm quy trình sản xuất lụa truyền thống, từ trồng dâu, nuôi tằm đến dệt vải. Trải nghiệm này tạo ra sức hấp dẫn đặc biệt, giúp quảng bá văn hóa và sản phẩm của làng nghề một cách tự nhiên. Để mô hình này thành công, cần có sự quy hoạch bài bản, đầu tư xây dựng các điểm trình diễn, khu trưng bày sản phẩm và các dịch vụ phụ trợ như ẩm thực, lưu trú. Việc này không chỉ giúp gia tăng hiệu quả kinh tế làng nghề mà còn góp phần nâng cao ý thức của người dân trong việc bảo vệ môi trường cảnh quan và giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống. Sự phát triển của du lịch sẽ tạo ra động lực để các nghề thủ công được bảo tồn và phát huy, đảm bảo sự phát triển hài hòa giữa kinh tế, văn hóa và xã hội, đúng với tinh thần của bảo tồn và phát triển làng nghề trong thời kỳ mới.

5.1. Mô hình du lịch làng nghề Duy Xuyên Cơ hội và thách thức

Phát triển du lịch làng nghề Duy Xuyên là một cơ hội lớn. Vị trí địa lý thuận lợi và giá trị văn hóa độc đáo của nghề dệt lụa là những yếu tố thu hút du khách. Tuy nhiên, thách thức cũng không nhỏ, đòi hỏi phải đầu tư cơ sở hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực làng nghề có kỹ năng làm du lịch, và xây dựng các sản phẩm du lịch đặc sắc. Cần có sự liên kết chặt chẽ giữa các hộ làm nghề, công ty lữ hành và chính quyền địa phương để tạo ra các tour, tuyến hấp dẫn và chuyên nghiệp.

5.2. Đánh giá hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường làng nghề

Để phát triển bền vững làng nghề, vấn đề môi trường phải được đặt lên hàng đầu. Hoạt động sản xuất, đặc biệt là nhuộm vải, có thể gây ô nhiễm nguồn nước. Luận văn khuyến nghị cần quy hoạch khu sản xuất tập trung có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn. Việc kết hợp du lịch cũng đòi hỏi làng nghề phải đảm bảo vệ sinh môi trường, cảnh quan sạch đẹp. Hiệu quả kinh tế làng nghề chỉ thực sự bền vững khi đi đôi với trách nhiệm bảo vệ môi trường sống cho cộng đồng và cho các thế hệ tương lai.

VI. Kết luận Tương lai kinh tế làng nghề dệt lụa Mã Châu

Luận văn thạc sĩ về giải pháp phát triển nghề truyền thống tại làng nghề dệt lụa Mã Châu đã cung cấp một bức tranh toàn cảnh về những thách thức và cơ hội. Kết quả nghiên cứu khẳng định rằng, để vực dậy một làng nghề truyền thống, cần một hệ thống giải pháp đồng bộ và sự chung tay của nhiều bên. Các giải pháp cốt lõi bao gồm: hoàn thiện chính sách hỗ trợ làng nghề của nhà nước, nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua đổi mới công nghệ và xây dựng thương hiệu, và tạo ra hướng đi mới bằng cách kết hợp phát triển làng nghề với du lịch. Tương lai của kinh tế làng nghề Mã Châu phụ thuộc rất lớn vào việc triển khai các giải pháp này một cách hiệu quả. Nếu được đầu tư đúng hướng, lụa Mã Châu Quảng Nam hoàn toàn có thể tìm lại vị thế của mình, không chỉ là một sản phẩm kinh tế có giá trị cao mà còn là một di sản văn hóa sống động. Các khuyến nghị từ luận văn là cơ sở khoa học quan trọng để chính quyền địa phương xây dựng các kế hoạch hành động cụ thể. Việc bảo tồn và phát triển làng nghề không chỉ là trách nhiệm với quá khứ mà còn là sự đầu tư chiến lược cho một tương lai phát triển bền vững, hài hòa và giàu bản sắc.

6.1. Tóm tắt các giải pháp phát triển nghề truyền thống cốt lõi

Nghiên cứu đã hệ thống hóa các nhóm giải pháp chính. Về vĩ mô, cần có chính sách hỗ trợ toàn diện về vốn, thuế, đất đai và hạ tầng. Về vi mô, cần tập trung vào cải tiến công nghệ, đa dạng hóa sản phẩm và xây dựng thương hiệu. Về hướng phát triển, cần gắn kết chặt chẽ hoạt động sản xuất của làng nghề với du lịch trải nghiệm. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các giải pháp này sẽ tạo ra động lực tổng hợp cho sự phát triển của làng nghề dệt lụa Mã Châu.

6.2. Triển vọng và khuyến nghị cho chính quyền địa phương

Triển vọng phát triển của làng nghề là rất khả quan nếu các giải pháp được thực thi. Luận văn khuyến nghị chính quyền địa phương cần đóng vai trò chủ đạo trong việc quy hoạch, thu hút đầu tư và kết nối "4 nhà". Cần thành lập ban chỉ đạo phát triển làng nghề để điều phối các hoạt động, hỗ trợ các hộ dân trong việc tiếp cận chính sách và thị trường. Việc tổ chức các lễ hội làng nghề, các chương trình quảng bá thương hiệu cũng là nhiệm vụ quan trọng để đưa sản phẩm lụa Mã Châu Quảng Nam vươn xa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Làng nghề truyền thống là một bộ phận không thể tách rời trong tiến trình phát triển kinh tế nông thôn Việt Nam. Trong giai đoạn hưng thịnh từ năm 1985 đến năm 1990, các làng nghề tại huyện Duy Xuyên từng cung ứng ra thị trường gần 20 tấn tơ và gần 30 triệu mét vải các loại mỗi năm, giải quyết việc làm thường xuyên cho khoảng 8.000 lao động cùng 3.000 lao động nông nhàn. Tuy nhiên, trước tác động tiêu cực của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu và sự biến động phức tạp của giá cả nguyên vật liệu, làng nghề dệt lụa Mã Châu hình thành từ cuối thế kỷ XVI đang đối mặt với nguy cơ suy giảm và mai một nghiêm trọng. Nhiều hộ sản xuất buộc phải chuyển sang dệt vải thông thường hoặc bỏ nghề vì sản phẩm thủ công truyền thống gặp khó khăn trong khâu tiêu thụ.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận về phát triển làng nghề, phân tích thực trạng kinh tế kỹ thuật và xác định các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng duy trì, mở rộng nghề dệt lụa tại làng nghề Mã Châu, thôn Châu Hiệp, thị trấn Nam Phước, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hộ và cơ sở sản xuất thuộc chuỗi ngành nghề trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ, dệt lụa và dệt vải trong giai đoạn từ tháng 12 năm 2010 đến tháng 03 năm 2011.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học để chính quyền địa phương tái cơ cấu ngành nghề nông thôn. Nghiên cứu hỗ trợ định hướng phân bổ hiệu quả nguồn vốn dự kiến 119,756 tỷ đồng cho ngành tơ lụa địa phương, đồng thời tạo tiền đề nâng cao thu nhập ổn định cho 810 hộ dân tại địa bàn nghiên cứu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của hai khung lý thuyết nền tảng trong kinh tế học phát triển và quản trị nông thôn:

• Lý thuyết phát triển bền vững: Dựa trên quan điểm của Ngân hàng Thế giới và Hội nghị Thượng đỉnh Johannesburg năm 2002, phát triển bền vững làng nghề đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa 3 trụ cột: tăng trưởng kinh tế ổn định, nâng cao phúc lợi và công bằng xã hội, cùng với bảo vệ tài nguyên môi trường sinh thái làng nghề.
• Lý thuyết cụm công nghiệp làng nghề: Tiếp cận làng nghề như một hệ thống sản xuất địa phương mang tính tập trung không gian địa lý, liên kết chuỗi giá trị từ cung ứng nguyên liệu, chế tác kỹ thuật đến thương mại hóa sản phẩm.

Các khái niệm cốt lõi vận hành trong nghiên cứu bao gồm:

• Nghề truyền thống: Nghề đã hình thành trên 50 năm tại địa phương, tạo ra sản phẩm mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc và gắn liền với tên tuổi nghệ nhân hoặc địa danh làng nghề.
• Làng nghề truyền thống: Thiết chế kinh tế - xã hội nông thôn có tối thiểu một nghề truyền thống đạt chuẩn, đạt tỷ lệ phân công lao động và tỷ trọng thu nhập phi nông nghiệp vượt trội.
• Cụm công nghiệp làng nghề: Không gian quy hoạch tập trung nhằm tách biệt khu vực sản xuất khỏi khu dân cư, thúc đẩy đổi mới công nghệ và kiểm soát ô nhiễm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo quy hoạch của Sở Công Thương tỉnh Quảng Nam, số liệu khí tượng của Trạm Thủy văn Giao Thủy giai đoạn 2008–2010 và nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập trực tiếp tại thực địa.

Quy mô mẫu khảo sát chính thức gồm 110 hộ và cơ sở sản xuất tại thôn Châu Hiệp. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng dựa trên các nhóm nghề: trồng dâu nuôi tằm (5 hộ), ươm tơ dệt lụa (2 cơ sở), dệt vải (76 hộ) và nhóm ngành nghề hỗ trợ khác (27 hộ). Trước khi triển khai diện rộng, 10 phiếu điều tra thử nghiệm đã được phát ra để hoàn thiện bảng hỏi.

Quy trình phân tích định lượng được thực hiện trên phần mềm SPSS phiên bản 16.0 với các công cụ:

• Thống kê mô tả và lập bảng chéo (Crosstabs): Phân tích cấu trúc nhân khẩu học, nguồn vốn và thiết bị.
• Phân tích phương sai (ANOVA): Kiểm định sự khác biệt về thu nhập giữa các nhóm ngành nghề.
• Hồi quy Logistic nhị phân (Binary Logistic Regression): Lựa chọn mô hình này vì biến phụ thuộc mang tính chất nhị phân biểu thị khả năng tiếp tục phát triển nghề truyền thống (1 = Có, 0 = Không). Mô hình cho phép lượng hóa chính xác xác suất tác động của các biến độc lập gồm: trình độ học vấn, tuổi đời, vốn sản xuất, kỹ thuật công nghệ, vùng nguyên liệu và thị trường tiêu thụ.

Nghiên cứu cũng kết hợp phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia (PRA) và phỏng vấn sâu chuyên gia quản lý trong mốc thời gian từ tháng 12 năm 2010 đến tháng 03 năm 2011.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích dữ liệu thực nghiệm từ 110 mẫu khảo sát tại làng nghề dệt lụa Mã Châu đã mang lại 4 phát hiện cốt lõi:

1. Cơ cấu nhân lực có sự già hóa và phân hóa học vấn: Độ tuổi chủ cơ sở sản xuất tập trung chủ yếu từ 31 đến 45 tuổi (chiếm 51,8%) và từ 46 đến 60 tuổi (chiếm 35,5%). Nhóm lao động trẻ dưới 30 tuổi chỉ chiếm tỷ lệ khiêm tốn 4,5% và hoàn toàn thuộc về nhóm ngành nghề phi truyền thống. Về học vấn, tỷ lệ chủ hộ có trình độ Cấp III chiếm 37,3%, trình độ trung học chuyên nghiệp và đào tạo nghề chiếm 27,3%, trong khi trình độ Cao đẳng và Đại học chỉ đạt 9,1%.
2. Sự chuyển dịch cơ cấu thiết bị nhưng thiếu tính đồng bộ: Toàn bộ làng nghề hiện có khoảng 3.500 máy dệt các loại, thay thế hoàn toàn 100 khung cửi gỗ thô sơ trước đây. Trong đó, có khoảng 1.000 máy công nghệ cao (chiếm khoảng 28,57%). Tuy nhiên, năng lực dệt lụa cao cấp như dòng lụa Lu10 và Topta chỉ tập trung tại 2 đơn vị quy mô lớn, còn lại 76 hộ dệt vải chủ yếu sản xuất vải cotton và ka-tê thông thường.
3. Quỹ đất nông nghiệp dồi dào tạo lợi thế cho vùng nguyên liệu: Tổng diện tích đất tự nhiên thôn Châu Hiệp là 143 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 68,40 ha (tương đương 47,83%), bình quân đạt 82,6 m² đất nông nghiệp trên mỗi nhân khẩu thuần nông. Dân số toàn thôn năm 2010 là 2.396 nhân khẩu với 810 hộ gia đình, trong đó nhân khẩu thuần nông nghiệp chiếm 34,56%, tạo nguồn lao động tiềm năng để khôi phục vùng chuyên canh cây dâu tằm.
4. Điểm nghẽn nghiêm trọng về vốn và khả năng tiếp cận tín dụng: Nhu cầu vốn đầu tư phát triển làng nghề toàn tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2011–2015 được dự báo lên tới 290,077 tỷ đồng, trong đó riêng nhóm ngành trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ, dệt lụa chiếm tỷ trọng lớn nhất với 119,756 tỷ đồng (chiếm 41,28%). Tuy nhiên, các hộ sản xuất tại Mã Châu chủ yếu sử dụng vốn tự có hạn hẹp và gặp nhiều rào cản về thủ tục thế chấp khi vay vốn ngân hàng.

Thảo luận kết quả

Thực trạng suy giảm quy mô ươm tơ dệt lụa truyền thống bắt nguồn từ sự đứt gãy chuỗi cung ứng nguyên liệu tơ tằm nội địa và sự xâm nhập của vải sợi tổng hợp giá rẻ từ thị trường bên ngoài. Việc phần lớn các hộ dân chuyển sang dệt vải ka-tê và vải cotton chỉ mang tính chất giải pháp tình thế nhằm duy trì thu nhập trước mắt, chưa tạo ra giá trị gia tăng bền vững cho thương hiệu lụa Mã Châu.

So sánh với kinh nghiệm quốc tế, Nhật Bản đã ban hành "Luật nghề truyền thống" để bảo lãnh tín dụng phi thế chấp và cấp kinh phí đào tạo 300.000 Yên/năm cho nghệ nhân nâng cao tay nghề. Tương tự, phong trào "Mỗi làng một sản phẩm" (OTOP) của Thái Lan từ năm 1999 đã biến sản phẩm thủ công thành mặt hàng xuất khẩu chủ lực đứng thứ hai sau gạo nhờ sự bảo trợ của Hoàng gia. Tại Mã Châu, sự hỗ trợ từ chính sách vẫn còn phân tán và chưa hình thành được hiệp hội ngành nghề đủ mạnh để kết nối thị trường.

Các kết quả thống kê có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ phân bổ độ tuổi chủ hộ, biểu đồ cơ cấu sử dụng đất 143 ha và bảng kiểm định Wald trong mô hình hồi quy Binary Logistic. Dữ liệu khẳng định rằng việc sở hữu máy móc hiện đại và khả năng tiếp cận thị trường tiêu thụ là hai nhân tố có ý nghĩa thống kê cao nhất quyết định đến xác suất phục hồi và mở rộng nghề truyền thống của các hộ gia đình.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm phát triển bền vững làng nghề dệt lụa Mã Châu:

1. Quy hoạch không gian sản xuất và xử lý môi trường: Tiến hành di dời các cơ sở dệt nhuộm có nguy cơ gây ô nhiễm ra khỏi khu dân cư, hình thành cụm công nghiệp làng nghề tập trung. Đầu tư hệ thống cấp thoát nước và trạm xử lý nước thải đạt 100% quy chuẩn kỹ thuật vào năm 2015.
   • Chủ thể thực hiện: UBND huyện Duy Xuyên phối hợp cùng Sở Tài nguyên và Môi trường.
2. Hoàn thiện chính sách tín dụng và hỗ trợ tài chính: Triển khai cơ chế cho vay ưu đãi không cần tài sản thế chấp từ nguồn ngân sách hỗ trợ 93,58 tỷ đồng của tỉnh, tập trung giải ngân đúng hạn mức 119,756 tỷ đồng cho các dự án khôi phục nương dâu và hiện đại hóa khung dệt lụa trong giai đoạn 2011–2015.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Công Thương tỉnh Quảng Nam, Ngân hàng Phát triển (VDB) và Ngân hàng Chính sách Xã hội.
3. Hiện đại hóa công nghệ và đa dạng hóa sản phẩm: Khuyến khích các cơ sở đầu tư nâng cấp thêm 1.000 máy dệt kỹ thuật cao, kết hợp bí quyết thủ công cổ truyền với công nghệ dệt hoa văn hiện đại để sản xuất độc quyền lụa Lu10 và vải Topta chất lượng cao, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng giá trị sản xuất từ 15% đến 20% mỗi năm.
   • Chủ thể thực hiện: Hợp tác xã Tơ lụa Mã Châu và các chủ hộ sản xuất.
4. Phát triển chuỗi giá trị làng nghề gắn với du lịch di sản: Tận dụng vị thế địa lý nằm trên trục kết nối giữa hai di sản văn hóa thế giới là Phố cổ Hội An và Thánh địa Mỹ Sơn để xây dựng tour du lịch trải nghiệm quy trình ươm tơ, dệt lụa, đặt mục tiêu đón từ 15.000 đến 20.000 lượt khách tham quan mỗi năm.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Nam phối hợp với các doanh nghiệp lữ hành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và khung dữ liệu của luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học từ dữ liệu khảo sát 110 hộ dân và dự báo nhu cầu vốn 290,077 tỷ đồng để xây dựng các đề án khuyến công, quy hoạch cụm công nghiệp làng nghề và chính sách bảo tồn văn hóa phi vật thể cấp tỉnh.
• Ban quản trị Hợp tác xã và chủ cơ sở sản xuất tại làng nghề: Giúp nhận diện rõ xu hướng thị trường, tối ưu hóa công năng vận hành của 3.500 máy dệt hiện có và xây dựng lộ trình cải tiến kỹ thuật sản xuất các mặt hàng cao cấp như lụa Lu10.
• Doanh nghiệp lữ hành và phát triển du lịch: Sử dụng dữ liệu về không gian văn hóa lịch sử từ thế kỷ XVI và vị trí chiến lược giữa Hội An – Mỹ Sơn để thiết kế các tour du lịch sinh thái làng nghề gắn với tiêu thụ sản phẩm lưu niệm.
• Học viên, giảng viên và nhà nghiên cứu kinh tế nông thôn: Cung cấp tài liệu tham khảo mẫu mực về quy trình ứng dụng mô hình hồi quy Binary Logistic trên phần mềm SPSS để xử lý dữ liệu điều tra thực địa trong lĩnh vực kinh tế phát triển.

Câu hỏi thường gặp

Làng nghề dệt lụa Mã Châu có lịch sử hình thành và vị trí địa lý như thế nào?

Làng nghề dệt lụa Mã Châu hình thành từ cuối thế kỷ XVI tại thôn Châu Hiệp, thị trấn Nam Phước, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. Làng nằm cách Quốc lộ 1A khoảng 3 km về phía Tây và sở hữu vị trí đắc địa trên tuyến đường kết nối giữa 2 di sản văn hóa thế giới là Hội An và Mỹ Sơn.

Năng lực máy móc và thiết bị sản xuất tại làng nghề Mã Châu hiện nay ra sao?

Toàn làng nghề đã chuyển đổi từ 100 khung cửi gỗ thủ công trước đây sang vận hành khoảng 3.500 máy dệt các loại. Trong đó, có 1.000 máy dệt công nghệ cao, giúp sản xuất đa dạng các dòng vải cotton, ka-tê và các sản phẩm lụa đặc thù như Lu10 và Topta.

Cỡ mẫu và phương pháp phân tích định lượng được sử dụng trong luận văn là gì?

Tác giả đã tiến hành khảo sát ngẫu nhiên phân tầng trên quy mô mẫu 110 hộ và cơ sở sản xuất tại thôn Châu Hiệp. Dữ liệu được làm sạch và phân tích thông qua các công cụ thống kê mô tả, phân tích phương sai ANOVA và mô hình hồi quy Binary Logistic trên phần mềm SPSS 16.0.

Tổng nhu cầu vốn đầu tư cho phát triển làng nghề tại địa phương giai đoạn 2011–2015 là bao nhiêu?

Theo tính toán từ Sở Công Thương tỉnh Quảng Nam, tổng nhu cầu vốn đầu tư phát triển làng nghề toàn tỉnh giai đoạn 2011–2015 là 290,077 tỷ đồng. Trong đó, riêng nhóm nghề trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ và dệt lụa cần nguồn vốn lớn nhất là 119,756 tỷ đồng.

Bài học kinh nghiệm quốc tế nào có thể áp dụng trực tiếp cho làng nghề Mã Châu?

Mã Châu có thể học tập mô hình "Luật nghề truyền thống" của Nhật Bản với cơ chế bảo lãnh tín dụng phi thế chấp và trợ cấp 300.000 Yên/năm cho nghệ nhân, kết hợp phong trào OTOP của Thái Lan nhằm gắn kết chặt chẽ sản xuất thủ công mỹ nghệ với các tour du lịch di sản.

Kết luận

• Khảo sát 110 hộ sản xuất đã phản ánh toàn diện bức tranh chuyển đổi kinh tế và công nghệ từ 100 khung cửi gỗ lên 3.500 máy dệt hiện đại tại Mã Châu.
• Mô hình hồi quy Binary Logistic đã chỉ rõ vốn đầu tư, đổi mới công nghệ và thị trường tiêu thụ là những nhân tố quyết định đến khả năng duy trì nghề truyền thống.
• Nghiên cứu đã cung cấp căn cứ thực chứng cho kế hoạch giải ngân nguồn vốn 119,756 tỷ đồng phát triển chuỗi giá trị tơ lụa của tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2011–2015.
• Đề xuất thành công 4 nhóm giải pháp tích hợp giữa chính sách tín dụng, quy hoạch cụm làng nghề và kết nối du lịch văn hóa liên vùng.
• Chính quyền địa phương, Hợp tác xã và cộng đồng 810 hộ dân thôn Châu Hiệp cần khẩn trương phối hợp triển khai các giải pháp quy hoạch để bảo tồn và khẳng định vị thế thương hiệu lụa Mã Châu trên thị trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, luận văn bao gằm những nội dung sau: ChươngÌ: Cơ sở lý lun về phát tiễn nghề truyền thống Chương2: Thực trang phát tiễn nghề truyền thắng ti làng nghề dột lụa Mã Châu Chương 3: Một số gii pháp phát triển nghề truyền thống ti làng nghề dệt la Mã Châu Chuong 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIÊN NGHE TRUYEN THONG 1. Những vấn đề chúng về nghề truyền thống và làng nghề truyền thống Lắng nghề truyền thống như là gương mặt khác của làng xã nông nghiệp, nó là một bộ phận không thể tách rồi, thậm chí phát triển song hành cùng làng xã của người Việt. Chính vì vây, khi tìm hiểu về làng nghề truyền thống thật khó có thể phần định một cách rõ rằng thể nào là làng nghề và thể nào không phải là làng nghề bởi do có khá nhiễu những tiêu chí đã được định sẵn của các ngành khác nhau nhữ: Du lich, lich sử, kinh tế. Sự phát tiển của các làng nghề truy thông thể hiện tính chuyên biệt và đặc trưng cho từng khu vục sẽ à nhân tổ tr tiếp và chủ yêu nhất đưa tới sự xuất hiện của các làng nghề đựa trên một số tiêu chí it dinh phân thành làng nghề truyền thống hay làng nghề mới, cụm công nghiệp làng nghề.

Nghề tuyên thống: là nghề được hình thành từ âu đồi, tạo ra những sản _m===s phẩm độc đáo, có tính riêng biệ, được lưu truyền và phát triển đến ngày nay hoặc đang có nguy cơ bị mai một, thất truyền. Nghề truyền thống phải đạt 3 tiêu chỉ su: “Thứ nhất. đã xuất hiện tại địa phương từ trên 50 năm, Thứ hai: tạo ra in phẩm mang bản sắc văn hóa dân tộc, Thứ ba phải gắn với tên tuổi của một hay nhiều nghệ nhân hoặc tên tải của làng nghề. Làng nghề: "Làng nghề là một thiết chế kinh tế xã hội ở nông thôn, được cấu thành bởi hai yếu tổ àng và nghễ, ồn tại tong một không gian đị lý nhất định, trong đó bao gồm nhiều hộ gia đình sinh sống bằng nghề thủ công là chính, giữa họ sô mỗi liến kết về kính Ế, xã hội và văn hóa” [26] Khai nigm trên đã khẳng định làng nghề là một yếu tố quan trong trong xã hội tiểu nông, có những làng gắn với nông nghiệp và có những làng được chuyên.

môn hóa (những làng chuyên môn hóa thường gắn liễn với đô thị hay kinh đô hoặc. khu vực trung tâm và có mit dng Wop tho tha cong chuyên nghiệp, có cơ cấu tô chức phường hồi. Một khi niệm khác về làng nghề đó là “làng nghề là làng ở nông thôn có một hay một số nghề thủ công tách khỏi nông nghiệp và kinh doanh độc lập” 15] Khai niệm này đã nêu được hai yếu tố cơ bản cấu thành của làng nghề là làng và nghé, néu được vin đề về nghề trong làng tách ra khỏi nông nghiệp và kinh doanh. Theo đó, có thể hiểu đơn giản làng nghề là làng có hoạt động thủ công.

Song không phải bất cứ quy mô nào của nghề cũng đều được gọi làng đó là lang nghề. Làng được gọi là làng nghề khi các hoạt động thủ công nghiệp đủ lớn ở mức độ nào đó mang tính ôn định. Việc xác định quy mô nghề phải vừa xem xét bản thân hoạt động thủ công nghiệp vừa phải đặt nó trong quy mô làng về số hộ, số lao đồng, thụ nhập từ hoạt động kính tế của nghề “Trên cơ sở kế thừa tiếp thu các khái niệm nêu trên và quá trình nghiên cứu. của bản thân có thể hiểu: lòng nghề là làng ở nống thôn có một (hay một số) nghề thủ công hằu như được tách hẳn ra khỏi nông nghiệp, kinh doanh độc lập và đạt tới “mật tỷ lệ nhất định về lao động và thu nhập của lòng.

Tên gọi của làng nghề gắn liên với tên gọi của các nghề tnyễn thắng như: gốm sử, ươm tơ, dệt la, dệt vải, "Từ hai khái niệm nghề truyền thẳng và làng nghề đã đ cập ở trên, ta có thỄ hiểu: "Làng nghề truyền thống à làng có nghề truyền thẳng được hình thành từ lâu đồi. Làng nghề truyền thẳng phải dạ tiêu chỉ làng nghề và có ít nhất một nghề truyền thống Tuy nhiên, những làng chưa đại tiêu chí thứ nhất và thứ hai của làng nghề nhưng có ít nhất một nghề truyền thống được công nhận theo iêu chí trên thì vẫn được coi là làng nghề truyền thông [I8] 11. Làng nghề mới: Làng nghề mới là làng có nghề mới được hình thành và phát tiển Nếu chưa đạt chuẫn để công nhận làng nghề CN ~ TTCN nhưng có từ 15 hộ hay 40 lao động trở lên rong làng cùng lâm nghỉ thì được công nhận là làng nghề mới CN ~ TTCN để có biện pháp hỗ trợ phát tiển ngành nghề [1S] Trong những năm vừa qua, mặc đồ Nhà nước đã có những chủ trương, chính ách nhằm khôi phục và phát tiễn các làng nghề nhưng gần như các làng nghề còn hít tiễn tự phát, chưa có sự hỗ trợ hiệu quả và kiểm soát chật chẽ của Nhà nước. Hiện nay có nhiễu làng nghề không phát triển được và có nguy cơ mắt nghề, nhưng, cũng có một số làng nghề năng động đã đổi mới, hiển đại hóa sản xuất và đã trở thành các cụm công nghiệp làng nghề (CCNLN), đó thường là những khu vực tập.

trung nhiều doanh nghiệp, nhiễu tiềm năng sing tao, đổi mới và là nơi để nuôi dường, phát triển các doanh nghiệp chính thức vì thế các CCNLN nay cần phải .được quy hoạch và phát triển như một hệ thing sing too va sy dBi mới ở nông thôn `Vây cụm công nghiệp làng nghề là gì? 1. Cụm công nghiệp làng nghề: là một hệ thông sản xuất địa phương, được đặc trưng bởi sự tập trung theo địa lý các doanh nghiệp (bao gồm cả hộ gia đình tham gia sản xuất kinh doanh và các doanh nghiệp chính thức có đăng ký thành lập theo luật doanh nghiệp Việt Nam) sản xuất, kinh doanh và dịch vụ có sự chuyên môn hóa trong cùng một hoạt động hoặc một nhóm các hoạt động bổ trợ cho nhau. Sự tập trung theo địa lý của các doanh nghiệp đã tạo ra các thể ch thúc đây sự hình thành và phát tiển các mỗi quan hệ, sự hợp tíc và cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong cùng lĩnh thổ, đồng thời tạo ra mạng lưới các nhà cung cấp, mạng lưới khách, hàng và tạo ra sự đổi mới, các lợi chung cho các thành viên trong cùng lãnh thổ. Dic diém nghề truyền thẳng “rong hơn hai chục năm đổi mới, nền kính tế Vi Nam chuyển dần sang cơ chế thị trường và hội nhập quốc tẾ ngày cảng sâu rộng, các nghề truyền thông ở nước tađã có nhiều biến động.

Nhiễu nghề mới, mặt hàng mới, làng nghề mới hình thành gốp phần to lớn về kinh t- xã hội ở nông thôn và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời vẫn mang năng ính chất nông nghiệp, nông thôn với những yêu tổ ich ove và hạn chế CCủng với các biện pháp khôi phục và phát iển các ngành nghề của Nhà nước và các địa phươngđã làm cho nghề truyền thống ở cả nước ổn định ở lạ và dẫn phát triển. Cụ thể nghề truyền thing va sy phat trién cia n6 bao gồm một số đặc cđiểm nỗi bật đưới đây. Phần lớn các nghề truyền thống vẫn tôn tại và lan toa rộng. "Mặc dù vẫn còn bị chỉ phối bởi yếu tố thị trường làm cho sản xuất không ổn định, số ít nghề bị mai một đi nên khó khăn lớn nhất mà các làng nghề truyền thống.

gấp phải là sản phẩm làm ra không cạnh tranh được trên thị trường, một điều có thể nhận thấy rõ nhất hiện nay là thực tế, các làng nghề truyền thống còn hoạt động, manh mún, sản phẩm làm ra chất lượng không cao và hiện đang có khá nhiều hộ đã phải chuyển nghề bởi không thể bám nghề sống được. Trước kia các nghề như dệt, rèn, đúc, tiên gỗ, gốm. là nơi thu hút rất lớn lượng lao động ở địa phương, người làm nghề có thu nhập tương đối khá và ổn định, hiện nay các nghề này dang din được khôi phục và phát triển tr lại với sức lan tỏa rộng lớn. Nehi dinh (66/NĐ-CP) về một số nội dung và chính sách phát triển ngành nghề nông thôn, Nhà nước có chương trình và dành kinh phí từ ngân sách hỗ trợ chương trình báo tổn, phát tin làng nghề trên địa bản, bao gằm: làng nghề truyền thắng, làng nghề gắn với du lịch, làng nghề mới.

Đây là một trong những tín hiệu đăng mừng cho những làng nghề đang có mong muốn khẳng định và phát huy các nghề truyền thống của mình để gìn giữ cho muôn đồi, song vẫn có thể đem lại thu nhập cho cuộc sống người dân. Và đây cũng là một biện pháp cứu nguy cho những làng nghề đang rên đà bị cơn lốc cơ chế thị trường làm cho mai một mà thay vào 44, làng nghề đang thay đổi nhanh chóng theo nễn kinh tế thị trường, các hoạt động sản xuất tiểu thủ công phục vụ tiêu dùng tong nước và xuất khẩu được tạo điều kiện phát triển. 9, Làng nghề ồn tại nhương sản xuất mặt hàng mới Một số nghề đã bị mai một hoặc mắt hẳn do hàng công nghiệp, hàng ngoại Tấn át không còn thị trường tiêu thụ, làng nghề tổn tại nhưng sản xuất các mặt hằng mới làm bản đẹp nuôi sống những nghề truyền thống hiện đang sản xuất cằm chừng. Những nghề mắt đi như nghề làm giấy sắc ở Nghĩa Đô, giấy dó Bưởi, Cầu Giấy (Hà Nội).

Có những nghề bị thu hẹp như nghề dát vàng, bạc ở Kiêu Ky (Gia Lâm, Hà Nội, nghề rên liém, di thủ công. ; nghề ươm tơ ở làng Thái Hào (Thái Thụy). nghề rè ở làng Hiền Lương (Phong Hiển = Huế), “Trước sự biển động của cơ chế thị trường chỉ còn số ÍL những cơ sở, làng nghề làm những mặt hàng cổ truyễn còn hầu hết các cơ sở, làng nghề khác đều phải làm thêm những mặt hàng mới để tăng thu nhập và tồn tại như Làng gốm Bát “Trăng, nghề làm đồ thờ tự ở làng Sơn Đồng (Hoài Đức ~ Hà Tây); nghề làm tranh Đông Hồ; Nghề làm giấy dó ở làng Dương Ô. “Trong tiêu thụ sản phẩm, các nghề truyền thống có xu hướng di chuyển ra thành tị nhất là các thành phố lớn và nước ngoài bằng các hình thúc đặt cơ sở sản xuất, mở đại ý bán hàng, xuất khẩu lao động.

Ví dụ, phố La Thành Hà Nội là nơi đặt eơ sở sản xuất của nghề mộc thuộc nhiề tỉnh trung vùng Nam Định, Thái Bình, Hà Tây, các huyện ngoại thành Hà Nội.