Luận văn thạc sĩ kinh tế một số biện pháp mở rộng tín dụng của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh cần thơ

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích biện pháp mở rộng tín dụng ngân hàng thương mại tại tỉnh Cần Thơ, góp phần phát triển kinh tế địa phương.

• Tác giả: Bạch Nam Chung
• Người hướng dẫn: TS Nguyễn Thị Liên Hoa
• Trường học: Cần Thơ University
• Chuyên ngành: Tài chính, lưu thông tiền tệ và tín dụng
• Đề tài: Một Số Biện Pháp Mở Rộng Tín Dụng Của Các Ngân Hàng Thương Mại Trên Địa Bàn Tỉnh Cần Thơ
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2003
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI (NHTM) VÀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG TRONG CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ NHTM TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
• 1.1.1. Kinh tế thị trường và những quy luật kinh tế cơ bản
• 1.1.2. Định nghĩa NHTM
• 1.1.3. Chức năng của NHTM
• 1.1.4. Các nghiệp vụ chủ yếu của NHTM
• 1.2. TÍN DỤNG NGÂN HÀNG TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NHTM
• 1.2.1. Tín dụng ngân hàng, nghiệp vụ quan trọng của NHTM
• 1.2.2. Tầm quan trọng của việc mở rộng tín dụng ngân hàng
• 1.2.3. Các giãi pháp để mở rộng tín dụng ngân hàng ở các NHTM
• 1.2.4. Các công cụ để mở rộng tín dụng ngân hàng
• 1.2.5. Một số kinh nghiệm mở rộng tín dụng ở các quốc gia trong khu vực
• 1.3. KẾT LUẬN CHO CHƯƠNG I
• 2. CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH CẦN THƠ
• 2.1. TÌNH HÌNH KINH TẾ­XÃ HỘI VÀ HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG CỦA TỈNH CẦN THƠ TRONG GIAI ĐOẠN 2000­2002
• 2.1.1. Thuận lợi và khó khăn trong việc phát triển kinh tế ­xã hội của tỉnh Cần Thơ
• 2.1.2. Tình hình kinh tế xã hội của tỉnh Cần Thơ giai đoạn 2000­2002
• 2.1.3. Thực trạng hoạt động tín dụng ngân hàng trên địa bàn tỉnh Cần Thơ
• 2.2. HOẠT ĐỘNG CHO VAY, HÌNH THỨC TÍN DỤNG CHỦ YẾU TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH CẦN THƠ
• 2.2.1. Dư nợ phân loại theo thời hạn cho vay
• 2.2.2. Dư nợ cho vay phân loại theo thành phần kinh tế
• 2.2.3. Dư nợ cho vay phân theo ngành nghề kinh tế
• 2.2.4. Chất lượng tín dụng thể hiện qua dư nợ cho vay
• 2.2.5. Hiệu quả của hoạt động cho vay
• 2.3. NHỮNG KHÓ KHĂN TỒN TẠI TRONG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG
• 2.3.1. Những tồn tại thuộc hoạt động ngân hàng
• 2.3.2. Những hạn chế trong mở rộng tín dụng
• 2.4. KẾT LUẬN CHO CHƯƠNG II
• 3. CHƯƠNG III: MỘT SỐ BIỆN PHÁP MỞ RỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH CẦN THƠ
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH CẦN THƠ
• 3.2. CÁC GIẢI PHÁP MỞ RỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG
• 3.2.1. Mở rộng tín dụng trực tiếp thông qua hoạt động cho vay
• 3.2.2. Mở rộng tín dụng qua các hình thức cấp tín dụng gián tiếp
• 3.2.3. Phát triển các nghiệp vụ tín dụng hiện đại hội nhập vào hệ thống tài chính quốc tế
• 3.3. CÁC KIẾN NGHỊ ĐỐI VỚI CƠ QUAN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG LÃNH VỰC MỞ RỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG
• 3.3.1. Kiến nghị đối với Chính phủ
• 3.3.2. Kiến nghị đối với hệ thống NHNN Việt Nam
• 3.3.3. Kiến nghị đối với UBND tỉnh Cần Thơ
• 3.3.4. Những biện pháp thuộc bản thân các NHTM để mở rộng tín dụng
• 3.4. KẾT LUẬN CHO CHƯƠNG III
• PHẦN KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tín dụng ngân hàng tại Cần Thơ

Tín dụng ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế tỉnh Cần Thơ. Các ngân hàng thương mại (NHTM) đã phát triển mạnh mẽ, góp phần vào sự tăng trưởng kinh tế địa phương. Tuy nhiên, việc mở rộng tín dụng vẫn gặp nhiều thách thức. Nghiên cứu này sẽ phân tích thực trạng và đưa ra các biện pháp mở rộng tín dụng hiệu quả.

1.1. Tín dụng ngân hàng và vai trò của nó

Tín dụng ngân hàng là nguồn lực chính cho sự phát triển kinh tế. Nó không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp mà còn thúc đẩy tiêu dùng. Việc mở rộng tín dụng ngân hàng giúp tăng trưởng kinh tế bền vững.

1.2. Thực trạng tín dụng ngân hàng tại Cần Thơ

Thực trạng tín dụng ngân hàng tại Cần Thơ cho thấy sự gia tăng về số lượng và chất lượng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết để tối ưu hóa hoạt động tín dụng.

II. Những thách thức trong việc mở rộng tín dụng ngân hàng

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng các NHTM tại Cần Thơ vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc mở rộng tín dụng. Các yếu tố như rủi ro tín dụng, cạnh tranh và chính sách quản lý ảnh hưởng lớn đến khả năng mở rộng tín dụng.

2.1. Rủi ro tín dụng và ảnh hưởng đến ngân hàng

Rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến quyết định cho vay của ngân hàng. Việc đánh giá rủi ro chính xác là cần thiết để bảo vệ lợi ích của ngân hàng.

2.2. Cạnh tranh giữa các ngân hàng thương mại

Cạnh tranh giữa các NHTM tại Cần Thơ ngày càng gia tăng. Điều này tạo ra áp lực lớn trong việc thu hút khách hàng và mở rộng thị phần.

III. Các biện pháp mở rộng tín dụng ngân hàng hiệu quả

Để mở rộng tín dụng, các NHTM cần áp dụng nhiều biện pháp khác nhau. Những biện pháp này không chỉ giúp tăng trưởng tín dụng mà còn đảm bảo an toàn cho ngân hàng.

3.1. Mở rộng tín dụng qua hình thức cho vay trực tiếp

Cho vay trực tiếp là phương pháp truyền thống nhưng vẫn hiệu quả. Ngân hàng cần cải thiện quy trình cho vay để thu hút nhiều khách hàng hơn.

3.2. Phát triển các hình thức tín dụng gián tiếp

Tín dụng gián tiếp như bảo lãnh tín dụng hay cho vay qua các tổ chức trung gian cũng cần được phát triển. Điều này giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro và mở rộng thị trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các biện pháp mở rộng tín dụng có thể mang lại kết quả tích cực cho các NHTM tại Cần Thơ. Các ngân hàng cần theo dõi và điều chỉnh chiến lược để phù hợp với thực tiễn.

4.1. Kết quả từ các biện pháp đã áp dụng

Các biện pháp mở rộng tín dụng đã được áp dụng và mang lại kết quả khả quan. Ngân hàng cần tiếp tục theo dõi và điều chỉnh để tối ưu hóa hiệu quả.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn sẽ giúp các NHTM cải thiện quy trình và chiến lược mở rộng tín dụng. Việc học hỏi từ các ngân hàng khác cũng là một cách hiệu quả.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của tín dụng ngân hàng

Tín dụng ngân hàng tại Cần Thơ có nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, để đạt được điều này, các NHTM cần phải vượt qua nhiều thách thức và áp dụng các biện pháp hiệu quả.

5.1. Tương lai của tín dụng ngân hàng tại Cần Thơ

Tương lai của tín dụng ngân hàng tại Cần Thơ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với thị trường và nhu cầu của khách hàng. Ngân hàng cần có chiến lược dài hạn để phát triển.

5.2. Đề xuất cho các ngân hàng thương mại

Các NHTM cần xem xét các đề xuất từ nghiên cứu để cải thiện hoạt động tín dụng. Việc áp dụng công nghệ và cải tiến quy trình sẽ là chìa khóa cho sự thành công.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế, hệ thống ngân hàng thương mại giữ vai trò huyết mạch cung ứng vốn cho toàn bộ nền sản xuất xã hội. Tại trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, tỉnh Cần Thơ đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 9,5%/năm trong giai đoạn 2000 - 2002, nâng thu nhập bình quân đầu người từ 354 USD lên 452 USD. Với quy mô dân số hơn 1,27 triệu người và diện tích tự nhiên 296.812 ha, nhu cầu vốn đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, nông nghiệp công nghệ cao và công nghiệp chế biến tại địa bàn trở nên vô cùng cấp thiết. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội chiếm tới 29,5% tổng giá trị gia tăng, đòi hỏi các định chế tài chính phải khơi thông và mở rộng dòng vốn tín dụng một cách an toàn và bền vững.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết bài toán mở rộng quy mô tín dụng song hành cùng nâng cao chất lượng tín dụng và kiểm soát rủi ro của 17 ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Cần Thơ. Mục tiêu cụ thể là hệ thống hóa lý luận về trung gian tài chính trong kinh tế thị trường, đánh giá toàn diện bức tranh tín dụng giai đoạn 2000 - 2002 khi tổng dư nợ cho vay chạm mốc 4.306 tỷ đồng, đồng thời xác định điểm nghẽn trong cân đối nguồn vốn và cơ cấu kỳ hạn. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua hệ thống giải pháp định lượng giúp các ngân hàng giảm tỷ lệ nợ quá hạn từ 4,61% năm 2000 xuống 3,68% năm 2002, tái cấu trúc danh mục cho vay để thích ứng với quá trình tự do hóa tài chính khi Việt Nam gia nhập Khu vực Mậu dịch Tự do ASEAN và chuẩn bị gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng nền tảng lý thuyết trung gian tài chính hiện đại kết hợp lý thuyết tín dụng ngân hàng trong kinh tế thị trường. Cốt lõi của lý thuyết trung gian tài chính chỉ rõ ngân hàng thương mại là định chế cầu nối giữa các chủ thể dư thừa vốn và các đơn vị thiếu hụt vốn, giúp giảm thiểu chi phí giao dịch và bất đối xứng thông tin. Luận văn xây dựng mô hình phân tích tín dụng đa chiều dựa trên các quy luật kinh tế thị trường căn bản: quy luật giá trị, quy luật cung cầu tiền tệ và quy luật cạnh tranh.

Các khái niệm chính được chuẩn hóa bao gồm:

1. Tín dụng ngân hàng: Quan hệ chuyển dịch quyền sử dụng vốn tiền tệ giữa ngân hàng và khách hàng theo nguyên tắc hoàn trả đầy đủ cả gốc lẫn lãi đúng kỳ hạn cam kết.
2. Mở rộng tín dụng: Quá trình gia tăng quy mô dư nợ, đa dạng hóa sản phẩm cấp tín dụng, mở rộng thị phần khách hàng trên nền tảng an toàn thanh khoản và kiểm soát rủi ro.
3. Cơ cấu tín dụng: Tỷ trọng phân bổ dư nợ theo thời hạn vay vốn, thành phần kinh tế, ngành nghề kinh doanh và hình thức cấp tín dụng.
4. Chất lượng tín dụng: Mức độ an toàn vốn và hiệu quả thu hồi nợ, được định lượng thông qua tỷ lệ nợ quá hạn thông thường, nợ khoanh và nợ chờ xử lý.
5. Biên độ lãi suất danh nghĩa: Mức chênh lệch giữa lãi suất cho vay bình quân và lãi suất huy động vốn bình quân, giữ vai trò quyết định khả năng sinh lời của tổ chức tín dụng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chuẩn xác từ Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Cần Thơ, Cục Thống kê và báo cáo tài chính của các ngân hàng thương mại hoạt động trên địa bàn. Cỡ mẫu nghiên cứu bao trùm toàn bộ 17 ngân hàng thương mại trên địa bàn, gồm 6 ngân hàng thương mại quốc doanh, 1 ngân hàng liên doanh, 5 ngân hàng thương mại cổ phần đô thị và 5 ngân hàng thương mại cổ phần nông thôn. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện tuyệt đối, phản ánh đầy đủ thực trạng của hệ thống ngân hàng tại địa phương.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, phương pháp so sánh chuỗi thời gian và phương pháp duy vật biện chứng là nhằm làm rõ mối quan hệ tương hỗ giữa tăng trưởng tín dụng và phát triển kinh tế vùng giai đoạn 2000 - 2002. Luận văn đối chiếu quy chuẩn tỷ lệ trích lập quỹ dự phòng rủi ro 5% từ lợi nhuận ròng, đồng thời phân tích khoảng chênh lệch lãi suất tối thiểu 0,35% theo quy định ngành để đánh giá năng lực thích ứng của từng khối ngân hàng thương mại.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực chứng giai đoạn 2000 - 2002 đã mang lại những phát hiện có tính bước ngoặt về cấu trúc tín dụng trên địa bàn tỉnh Cần Thơ:

Thứ nhất, hoạt động cho vay truyền thống chiếm ưu thế áp đảo với 96% tổng doanh số cấp tín dụng toàn tỉnh, đạt quy mô 4.306 tỷ đồng vào năm 2002. Tốc độ tăng trưởng cho vay đạt 13,5% năm 2001 và bứt phá mạnh 28,2% năm 2002. Các kênh cấp tín dụng hiện đại chưa được khai thác tương xứng: chiết khấu thương phiếu chỉ chiếm 2,37% với 146 tỷ đồng; bảo lãnh ngân hàng đạt 65 tỷ đồng chiếm 1,05%; cho thuê tài chính mới hình thành đạt 18 tỷ đồng chiếm 0,29%.

Thứ hai, cơ cấu dư nợ theo thời hạn cho thấy sự lệch pha lớn khi dư nợ ngắn hạn chiếm tỷ trọng chi phối 82% với 3.051 tỷ đồng vào năm 2002. Dư nợ trung hạn ghi nhận bước nhảy vọt, tăng trưởng 71,7% năm 2001 và 45,3% năm 2002 lên mức 468 tỷ đồng. Ngược lại, dư nợ dài hạn suy giảm 33% trong năm 2001 và chỉ phục hồi nhẹ 26,2% vào năm 2002 đạt 385 tỷ đồng do việc phân tách chức năng cho vay chính sách sang Quỹ Hỗ trợ đầu tư.

Thứ ba, sự dịch chuyển dòng vốn theo thành phần kinh tế diễn ra mạnh mẽ. Dư nợ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh tăng trưởng đột phá 61,8% trong năm 2002, trong khi khu vực doanh nghiệp nhà nước tăng trưởng chậm ở mức 3,1%. Dư nợ phân theo ngành nghề tập trung cao độ vào nông nghiệp và thủy sản với 2.933 tỷ đồng, chiếm 49,4% tổng dư nợ toàn địa bàn.

Thứ tư, chất lượng tín dụng có sự chuyển biến tích cực khi tỷ lệ tổng nợ quá hạn trên tổng dư nợ giảm dần từ 4,61% năm 2000 xuống 4,32% năm 2001 và 3,68% năm 2002. Nợ khoanh chiếm tỷ trọng lớn nhất với 117,9 tỷ đồng, nợ quá hạn thông thường ghi nhận 84,5 tỷ đồng và nợ quá hạn chờ xử lý được kiểm soát ở mức 16,3 tỷ đồng.

Thảo luận kết quả

Thực trạng phân bổ tín dụng phản ánh rõ nét đặc thù kinh tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long, nơi nông nghiệp và chế biến thủy hải sản xuất khẩu giữ vai trò trụ cột. Hoạt động cho vay đóng góp tới 92,86% tổng nguồn thu nhập của hệ thống ngân hàng thương mại vào năm 2002, khẳng định tính phụ thuộc nặng nề vào tín dụng truyền thống. Tuy nhiên, sự phụ thuộc này đẩy các ngân hàng vào thế rủi ro khi biên độ chênh lệch lãi suất huy động và cho vay bị thu hẹp chỉ còn 0,15%/tháng, thấp hơn nhiều so với định mức 0,35% của Ngân hàng Nhà nước. Chi phí huy động vốn tăng cao chiếm trên 60% tổng chi phí hoạt động, khiến lợi nhuận trước thuế sau trích lập dự phòng rủi ro toàn địa bàn năm 2002 bị âm 4,5 tỷ đồng.

Trong các báo cáo phân tích, dữ liệu biến động nguồn vốn và dư nợ có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột chồng phân chia tỷ trọng tín dụng ngắn, trung và dài hạn, kết hợp biểu đồ tròn mô tả thị phần giữa khối quốc doanh chiếm hơn 79% và khối cổ phần chiếm gần 21%. Bảng so sánh đa trục cũng giúp làm nổi bật mối liên hệ giữa vốn tín dụng và hiệu quả của các doanh nghiệp đầu tàu: Xí nghiệp Liên hiệp Dược Hậu Giang đạt mức tăng trưởng lợi nhuận 164% với dư nợ 13,5 tỷ đồng, tạo việc làm cho 1.078 lao động; Công ty May Tây Đô đạt doanh thu 102 tỷ đồng và giải quyết việc làm cho 1.347 lao động. Điểm hạn chế căn bản là nguồn vốn huy động tại chỗ của các ngân hàng mới đáp ứng khoảng 39,16% tổng dư nợ, phần còn lại phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn vốn điều chuyển nội bộ ngành.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, hệ thống giải pháp mở rộng tín dụng đồng bộ được đề xuất như sau:

Thứ nhất, cơ cấu lại sản phẩm tín dụng và đẩy mạnh các kênh tài trợ gián tiếp. Các ngân hàng thương mại cần chủ động nâng tỷ trọng dư nợ trung và dài hạn lên mức 30 - 35% tổng dư nợ trong giai đoạn 2003 - 2005. Triển khai mở rộng các nghiệp vụ chiết khấu hối phiếu thương mại, bao thanh toán và tài trợ chuỗi cung ứng nông sản theo hợp đồng kinh tế ký kết giữa doanh nghiệp chế biến và nông dân. Đơn vị thực hiện là các phòng ban tín dụng và thẩm định dự án của từng chi nhánh ngân hàng thương mại.

Thứ hai, đa dạng hóa công cụ huy động vốn tại chỗ nhằm giảm sự phụ thuộc vào vốn điều chuyển. Mục tiêu đặt ra là nâng tỷ lệ tự cân đối nguồn vốn trên địa bàn từ 39,16% lên trên 55% vào năm 2005. Các ngân hàng cần phát hành kỳ phiếu, chứng chỉ tiền gửi với kỳ hạn linh hoạt, triển khai dịch vụ thu chi tiền mặt tận nơi cho các hợp tác xã và tiểu thương tại các trung tâm thương mại lớn như Cần Thơ, Ô Môn, Thốt Nốt.

Thứ ba, tăng cường kiểm soát rủi ro và xử lý nợ đọng nhằm duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới ngưỡng 2,0%. Cần thành lập hội đồng thẩm định độc lập, chuẩn hóa quy trình phân tích dòng tiền thực tế thay vì chỉ phụ thuộc vào tài sản bảo đảm. Phối hợp chặt chẽ với cơ quan thi hành án địa phương để xử lý dứt điểm các khoản nợ chờ xử lý trị giá 16,3 tỷ đồng, tạo điều kiện quay vòng vốn nhanh.

Thứ tư, kiến nghị Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ hoàn thiện khung pháp lý về giao dịch bảo đảm và thương phiếu. Cần ban hành hướng dẫn cụ thể về cơ chế cho vay thấu chi, bảo lãnh quốc tế và mở rộng quyền tự chủ định giá lãi suất theo mức độ tín nhiệm của khách hàng. Đồng thời, Ủy ban nhân dân tỉnh Cần Thơ cần quy hoạch các cụm công nghiệp tập trung như Trà Nóc, Hưng Phú và bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lộ trình từ 2003 đến 2005.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang giá trị ứng dụng thực tiễn và học thuật cao đối với 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

Nhóm thứ nhất là ban lãnh đạo và chuyên viên tín dụng tại các tổ chức tín dụng. Cán bộ quản lý có thể sử dụng các chỉ số về biên độ lãi suất 0,15% và tỷ lệ dự phòng rủi ro để hoạch định chính sách cấp tín dụng cho danh mục khách hàng doanh nghiệp ngoài quốc doanh, vốn đang có mức tăng trưởng trên 61,8%/năm.

Nhóm thứ hai là các nhà hoạch định chính sách kinh tế tại Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh và Sở Kế hoạch Đầu tư. Luận văn cung cấp luận cứ thực tiễn về bài toán mất cân đối giữa huy động tại chỗ chiếm 39,16% và nhu cầu giải ngân 4.306 tỷ đồng, phục vụ việc xây dựng quy hoạch kinh tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Nhóm thứ ba là giám đốc tài chính tại các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu và sản xuất công nghiệp. Số liệu về các case study thực tế như SADICO có dư nợ 152,7 tỷ đồng hay Nông trường Sông Hậu có dư nợ 283,9 tỷ đồng giúp doanh nghiệp xây dựng phương án vay vốn trung và dài hạn tối ưu chi phí.

Nhóm thứ tư là giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng. Công trình là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp phân tích thực trạng tín dụng theo chuỗi thời gian, cung cấp khung lý thuyết hoàn chỉnh về quản trị tín dụng ngân hàng thương mại.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Điểm cốt lõi khiến các ngân hàng thương mại tại Cần Thơ phụ thuộc vào vốn điều chuyển nội bộ là gì? Nguyên nhân chủ yếu do tích lũy nội bộ của dân cư địa phương chưa cao và thiếu vắng các tập đoàn quy mô lớn đặt trụ sở chính. Nguồn vốn huy động tại chỗ năm 2002 chỉ đạt 2.077 tỷ đồng, mới đáp ứng khoảng 39,16% tổng dư nợ 4.306 tỷ đồng, buộc các chi nhánh phải nhận vốn điều chuyển từ hội sở để giải ngân cho các dự án kinh tế trọng điểm.

Câu hỏi 2: Tại sao kết quả kinh doanh của toàn hệ thống ngân hàng trên địa bàn năm 2002 ghi nhận mức lỗ trước thuế 4,5 tỷ đồng? Khoản lỗ này xuất phát từ việc các ngân hàng phải chấp hành nghiêm ngặt chủ trương cơ cấu lại tài chính, trích lập toàn bộ quỹ dự phòng rủi ro để xử lý nợ xấu tồn đọng. Đồng thời, áp lực cạnh tranh lãi suất huy động bình quân 0,7%/tháng trong khi lãi suất cho vay chỉ đạt 0,8 - 0,85%/tháng khiến biên độ lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể.

Câu hỏi 3: Dư nợ tín dụng nông nghiệp và thủy sản chiếm tỷ trọng bao nhiêu trong tổng danh mục? Ngành nông nghiệp và thủy sản giữ vai trò chi phối tuyệt đối, chiếm 45,8% năm 2001 và tăng lên 49,4% vào năm 2002 với tổng dư nợ 2.933 tỷ đồng. Đây là lĩnh vực xuất khẩu mũi nhọn của Cần Thơ với các doanh nghiệp vay vốn lớn như Nông trường Sông Hậu dư nợ 283,9 tỷ đồng và Nông súc sản Cần Thơ dư nợ 115,5 tỷ đồng.

Câu hỏi 4: Nghiệp vụ chiết khấu thương phiếu gặp phải những rào cản nào khi mở rộng? Nghiệp vụ chiết khấu chỉ chiếm 2,37% tổng cấp tín dụng do hệ thống chứng từ có giá và thương phiếu nội địa chưa phát triển phổ biến trong các giao dịch thương mại. Phần lớn hoạt động chiết khấu trong giai đoạn 2000 - 2002 chỉ giới hạn ở các chứng từ xuất nhập khẩu quốc tế của một số doanh nghiệp ngoại thương lớn.

Câu hỏi 5: Luận văn đã chứng minh hiệu quả xã hội của dòng vốn tín dụng qua những minh chứng nào? Vốn tín dụng ngân hàng đã tài trợ trực tiếp cho các công trình hạ tầng trọng điểm và các doanh nghiệp lớn, giúp Xí nghiệp Liên hiệp Dược tạo 1.078 việc làm và Công ty May Tây Đô tạo 1.347 việc làm. Bên cạnh đó, các dự án nâng cấp kho lạnh xuất khẩu và nhà máy bao bì PP đạt công suất 50 triệu vỏ bao/năm đã nâng cao đáng kể năng lực cạnh tranh toàn tỉnh.

Kết luận

• Luận văn đã phản ánh toàn diện thực trạng tín dụng của 17 ngân hàng thương mại tại Cần Thơ giai đoạn 2000 - 2002, khi tổng quy mô tín dụng đạt mức 4.306 tỷ đồng.
• Phân tích rõ nét sự chuyển dịch cơ cấu tín dụng với sự tăng trưởng vượt bậc 61,8% của khu vực kinh tế ngoài quốc doanh và tỷ trọng 49,4% thuộc lĩnh vực nông - thủy sản.
• Đánh giá thẳng thắn các nút thắt nội tại: tỷ lệ nợ quá hạn 3,68%, nguồn vốn huy động tại chỗ chỉ đáp ứng 39,16% tổng dư nợ và mức chênh lệch lãi suất thu hẹp còn 0,15%/tháng.
• Hệ thống hóa bộ giải pháp thực thi từ đa dạng hóa sản phẩm cấp tín dụng gián tiếp, nâng cao tỷ trọng vay trung dài hạn lên trên 30% đến xử lý 16,3 tỷ đồng nợ chờ xử lý.
• Đề xuất lộ trình hành động giai đoạn 2003 - 2005 nhằm tối ưu hóa hiệu quả chu chuyển vốn, tạo đòn bẩy vững chắc cho kinh tế Cần Thơ duy trì đà tăng trưởng trên 9,5%/năm.

Để khai thác sâu hơn hệ thống bảng biểu thống kê chi tiết và áp dụng các mô hình cấp tín dụng thực tế vào chiến lược kinh doanh ngân hàng, bạn đọc hãy tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu khoa học này ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I : TỔNG QUAN VỀ NHTM VÀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG TRONG CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG 1.1 NHTM TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG .1 Kinh tế thị trường và những quy luật kinh tế cơ bản .1 Khái niệm nền kinh tế thị trường. Trong qúa trình phát triển của nhân loại, kinh tế thị trường xuất hiện như một yêu cầu khách quan của kinh tế hàng hóa. Tuy nhiên, không có sự đồng nhất giữa kinh tế thị trường và kinh tế hàng hóa. Về mặt lịch sử, kinh tế hàng hóa có trước kinh tế thị trường , kinh tế hàng hóa ra đời thì kinh tế thị trường cũng xuất hiện, nhưng không có nghĩa đó là nền kinh tế thị trường.

Với sự tăng trưởng của kinh tế hàng hóa, thị trường được mở rộng, phong phú và đồng bộ, các quan hệ thị trường tương đối hoàn thiện thì kinh tế thị trường mới xuất hiện. Như vậy, nền kinh tế hàng hóa không phải là một giai đoạn khác biệt, độc lập, đứng ngoài nền kinh tế hàng hóa mà là giai đoạn phát triển cao của nền kinh tế hàng hóa và vận động theo cơ chế thị trường .Sanullson và Nordhaw, cơ chế thị trường là một hình thức tổ chức kinh tế. Trong đó, cá nhân người tiêu dùng và các nhà kinh doanh tác động lẫn nhau qua thị trường để xác định ba vấn đề trung tâm của tổ chức kinh tế là sản xuất cái gì? như thế nào? và cho ai? Cơ chế thị trường không phải là sự hỗn hợp mà là một trật tự kinh tế. Trong hệ thống thị trường mỗi hàng hóa, mỗi loại dịch vụ đều có giá cả của nó , Giá cả là phương tiện tín hiệu của xã hội, nó chỉ cho người sản xuất cần biết phải sản xuất cái gì? sản xuất như thế nào? và sản xuất cho ai? Sự biến động của giá cả làm cho trạng thái cân bằng cung ­ cầu thường xuyên biến đổi.

Tóm lại, nền kinh tế thị trường là nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường, ở đó sản xuất cái gì, như thế nào, cho ai được quyết định thông qua thị trường. Trong nền kinh tế thị trường các quan hệ kinh tế của các cá nhân, các doanh nghiệp đều biểu hiện qua mua bán hàng hóa, dịch vụ trên thị trường. Thái độ cư xử của từng thành viên tham gia thị trường là hướng vào tìm kiếm lợi ích của chính mình theo sự dẫn dắt của giá cả thị trường. Nền kinh tế thị trường phải được hoạt động trong môi trường do các qui luật kinh tế khách quan chứa đựng trong bản thân nó chi phối .2 Những qui luật kinh tế cơ bản trong nền kinh tế thị trường.

Qui luật giá trị. Theo kinh tế học Macxit, ở đâu có sản xuất hàng hóa thì ở đó có sự hoạt động của qui luật giá trị. Yêu cầu của qui luật giá trị là sản xuất và trao đổi hàng hóa trên cơ sở hao phí thời gian lao động xã hội cần thiết. Còn trong lưu thông, việc trao đổi mua bán hàng hóa phải trên cơ sở ngang giá.

Tức là lấy hao phí lao động trong việc sản xuất ra hàng hóa làm căn cứ để trao đổi những giá trị sử dụng khác nhau. Tác động của qui luật giá trị là điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa ; kích thích cải tiến kỹ thuật, tăng năng suất lao động; thực hiện sự bình tuyển tự nhiên và phân hóa người sản xuất thành kẻ giàu, người nghèo. Qui luật cung cầu. Qui luật cung cầu là mối liên hệ tác động qua lại lẫn nhau giữa cung và cầu với việc hình thành giá cả.

Cầu là hình thức biểu hiện của nhu cầu về hàng hóa và dịch vụ trên thị trường được đảm bảo bằng khối lượng tiền tệ và giá cả nhất định. Nói cách khác là nhu cầu có khả năng thanh toán, cung là khối lượng hàng hóa và dịch vụ mà các chủ doanh nghiệp mang ra thị trường với giá cả nhất định, hoặc cung là số hàng hóa có khả năng thực tế cung cấp cho thị trường. Tác dụng của qui luật cung cầu là điều tiết sản xuất, lưu thông và tiêu dùng; làm biến đổi dung lượng và cơ cấu thị trường, kích thích tiến bộ và phân công lao động; quyết định giá cả thị trường. Qui luật cạnh tranh.

Cạnh tranh là giành giật những điều kiện thuận lợi để chiếm ưu thế trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. các nhà kinh tế đã phân tích thị trường thành những loại cạnh tranh như cạnh tranh hoàn hảo; độc quyền; cạnh tranh không hoàn hảo; cạnh tranh độc quyền. Tác động của qui luật cạnh tranh là sử dụng các nguồn tài nguyên một cách tối ưu; khuyến khích tiến bộ kỹ thuật; làm tăng thu nhập do đạt lợi nhuận cao; thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng; tạo nên sự linh hoạt trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Tóm lại : Thông qua các nội dung trong khái niệm và những quy luật kinh tế của nền kinh tế thị trường, cho thấy nền kinh tế thị trường có khả năng tập hợp tự động được hành động, trí tuệ và tiềm lực của con người và hướng đến lợi ích chung của xã hội, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tăng năng suất lao động và hiệu qủa sản xuất.

Nền kinh tế thị trường bằng những quy luật kinh tế cơ bản của nó hầu như chi phối toàn bộ các hoạt động kinh tế của các doanh nghiệp , trong tất cả các lĩnh vực, trong đó có các lĩnh vực kinh doanh tiền tệ của các NHTM .2 Định nghĩa NHTM. Trong lịch sử phát triển của hệ thống ngân hàng, NHTM (Commercial Bank) đã hình thành và phát triển gắn liền với sự phát triển của kinh tế hàng hoá, sự phát triển của NHTM đã có tác động rất lớn và quan trọng đến qúa trình phát triển của kinh tế hàng hóa, ngược lại kinh tế hàng hóa phát triển mạnh mẽ đến giai đoạn cao nhất của nó là kinh tế thị trường thì NHTM cũng ngày càng được hoàn thiện và trở thành những định chế tài chính trung gian không thể thiếu được trong hệ thống kinh tế toàn xã hội. Các nhà kinh tế học, các nhà quản lý kinh tế đã đưa ra nhiều khái niệm về NHTM, cụ thể như sau : ­ Theo Smishkin Ngân hàng là tổ chức tài chính nhận tiền gửi và chovay tiền. ­ Theo luật ngân hàng của Thổ Nhĩ Kỳ:” NHTM là Hội trách nhiệm hữu hạn thiết lập nhằm mục đích nhận tiền ký thác và thực hiện các nghiệp vụ hối đoái, nghiệp vụ hối phiếu, chết khấu và những hình thức vaymượn hay tín dụng khác“ ­ Theo luật ngân hàng của Pháp năm 1941:” NHTM là những xí nghiệp hay cơ sở mà nghề nghiệp thường xuyên là nhận tiền bạc của công chúng dưới hình thức ký thác hoặc dưới dạng hình thức khác và sử dụng tài nguyên đó cho chính họ vào nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính“.

Như vậy, có thể nói rằng NHTM là định chế tài chính trung gian quan trọng vào loại bậc nhất trong nền kinh tế thị trường. Nhờ hệ thống định chế tài chính này mà các nguồn tiền vốn nhàn rỗi sẽ được huy động, tạo lập nguồn vốn tín dụng to lớn để có thể cho vay phát triển kinh tế. ­ Theo pháp lệnh ngân hàng, hợp tác xã tín dụng và công ty tài chính của Việt Nam được công bố ngày 24/05/1990 : “ Ngân hàng là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gởi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện các nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán “. ­ Theo luật các tổ chức tín dụng công bố ngày 12/12/1997, tại điều 20 khoản 2:” Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan.

Theo tính chất và mục tiêu hoạt động , các loại hình ngân hàng gồm có ngân hàng thương mại, ngân hàng phát triển , ngân hàng đầu tư , ngân hàng chính sách , ngân hàng hợp tác xã và các loại hình ngân hàng khác “. Mặc dù các định nghĩa trên có khác nhau về cách thể hiện nhưng giữa chúng không có sự mâu thuẩn, có thể rút ra định nghĩa chung về NHTM như sau“Ngân hàng thương mại là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán.3 Chức năng của NHTM. Thông qua qúa trình hoạt động, NHTM thực hiện các chức năng sau : 1.1 Chức năng trung gian tín dụng. Đây là chức năng đặc trưng và cơ bản nhất của ngân hàng và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc thúc đẩy nền kinh tế hàng hóa phát triển.

Thực hiện chức năng này, một mặt NHTM huy động vốn tập trung các nguồn vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế trong các tổ chức kinh tế , cơ quan, đoàn thể, tiền tiết kiệm của dân cư .để hình thành nguồn vốn cho vay, mặt khác trên cơ sở nguồn vốn đã huy động được, ngân hàng sử dụng cho vay đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế 1.2 Chức năng làm trung gian thanh toán và quản lý các phương tiện thanh toán. Trong chức năng này, xuất phát từ việc ngân hàng là người thủ qũy của các doanh nghiệp , khiến cho ngân hàng có thể thực hiện các dịch vụû thanh toán theo sự ủy nhiệm của khách hàng. Trong qúa trình thanh toán ngân hàng đã sử dụng giấy bạc ngân hàng thay cho vàng trong lưu thông, và sau đó là sử dụng những công cụ lưu thông tín dụng thay cho giấy bạc ngân hàng 1.3 Chức năng cung cấp dịch vụ tài chính ­ngân hàng. Trong quá trình thực hiện nghiệp vụ tín dụng và ngân qũy, ngân hàng có những điều kiện thuận lợi về kho qũy, thông tin quan hệ rộng rãi với các doanh nghiệp.

Qua đó, ngân hàng có thể làm tư vấn tài chính, đầu tư, giữ hộ giấy tờ, chứng khoán, làm đại lý phát hành cổ phiếu, trái phiếu, trái khoản cho các doanh nghiệp để nhận tiền hoa hồng, sẽ vừa tiết kiệm chi phí vừa đạt hiệuqủa cao , Còn trong qúa trình tham gia thị trường tiền tệ dưới hình thức mua bán các chứng khoán, phát hành và bán các cổ phiếu, mua bán số dư trên tài khoản tại ngân hàng Nhà nước .