chương I, điều 4, khoản 20 thì: “Du lịch văn hóa là hình thức du lịch dựa vào bản sắc văn hóa dân tộc với sự tham gia của cộng đồng nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.” “ Du lịch văn hóa là loại hình thức du lịch mà du khách muốn được thẩm nhận bề dày văn hóa của mô ̣t nước, mô ̣t vùng thông qua các di tích l ịch sử, văn hóa, những phong tục tập quán còn biểu hiện.” Du lịch văn hóa là xu hướng của các nước đang phát triển vì nó đem đến giá trị lớn cho cộng đồng. Bên cạnh các loại hình du lịch như sinh thái, du lịch chữa bệnh, mạo hiểm…gần đây du lịch văn hóa được xem là loại hình sản phẩm đặc thù của các nước đang phát triển, thu hút nhiều khách quốc tế, du lịch văn hóa chủ yếu dựa vào những sản phẩm văn hóa, những lễ hội truyền thống dân tộc, kể cả những phong tục, tín ngưỡng để tạo sức hút khách du lịch bản địa và từ khắp nơi trên thế giới. Đối với khách du lịch có sở thích _________________________________________________________________________ GVHD: PGS. TS NGUYỄN PHẠM HÙNG 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Khai thác văn hóa Phật giáo Khmer phục vụ phát triển du lịch tỉnh Trà Vinh nghiên cứu khám phá văn hóa và phong tục tập quán bản đ ịa, thì du lịch văn hóa là cơ hội để thỏa mãn nhu cầu của họ.
Phần lớn hoạt động du lịch văn hóa gắn liền với địa phương, nơi lưu giữ nhiều lễ hội văn hóa. Khách du lịch ở các nước đang phát triển thường lựa chọn những lễ hội của các nước để tổ chức những chuyến du lịch nước ngoài. Do vậy thu hút khách du lịch tham gia du lịch văn hóa tức là tạo ra dòng chảy mới và cải thiện cuộc sống của dân địa phương. Nền tảng phát triển của du lịch văn hóa phần lớn không dựa vào sự đầu tư lớn để tạo ra những điểm du lịch đắt tiền mà chủ yếu dựa vào nguồn du lịch tự nhiên và sự đa dạng phong phú trong bản sắc dân tộc.
Những nguồn lợi này không tạo ra nguồn thu lớn, giá trị lớn của ngành du lịch, nhưng lại đóng góp đáng kể cho sự phát triển của cộng đồng xã hội. Vai trò của văn hóa trong phát triển du lịch Văn hóa là nguồn tài nguyên đặc biệt độc đáo của hoạt động du lịch. Nguồn tài nguyên độc đáo này có hai loại cơ bản là văn hóa vật thể (bao gồm cái sáng tạo của con người hiện hữu trong không gian mà có thể cảm nhận được bằng thị giác, xúc giác, chẳng hạn như : các sản phẩm lưu niệm, các món ăn, thắng cảnh, di tích lịch sử…) và văn hóa phi v ật thể (như các loại hình nghệ thuật, cách phục vụ, giao tiếp, lễ hội, tập quán, phong tục…). Theo quan niệm của ngành du lịch người ta xếp văn hóa vào tài nguyên nhân văn do đó mà văn hóa là điều kiện và môi trường rất cần thiết cho phát triển du lịch.
Song song với nguồn tài nguyên tự nhiên thì tài nguyên văn hóa đóng mô ̣t vai trò tối quan trọng cho việc phát triển du lịch của mô ̣t quốc gia, mô ̣t vùng, mô ̣t địa phương. Gía trị của những di sản văn hóa, di tích lịch sử, công tŕnh kiến trúc, nghệ thuật, phong tục, tập quán, lễ hội, ngành nghề truyền thống, các bảo tàng là những đối tượng cụ thể cho khách tham quan, tìm hiểu, thưởng thức. Chính những tài nguyên văn hóa này vừa tạo ra môi trường và _________________________________________________________________________ GVHD: PGS. TS NGUYỄN PHẠM HÙNG 15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Khai thác văn hóa Phật giáo Khmer phục vụ phát triển du lịch tỉnh Trà Vinh điều kiện cho du lịch phát triển vừa quyết định quy mô, loại hình, hiệu quả, chất lượng của hoạt động du lịch ở mô ̣t quốc gia, mô ̣t vùng, mô ̣t địa phương cụ thể nào đó.
Mặt khác du lịch là phương tiện để truyền tải, tuyên truyền các giá trị văn hóa của mô ̣t địa phương, của mô ̣t quốc gia, mô ̣t dân tộc để mọi khách du lịch có điều kiện khám phá, tìm hiểu, trải nghiệm và thưởng thức. Vì vậy văn hóa đóng mô ̣t vai trò rất quan trọng trong việc phát triển du lịch. Văn hóa là nội dung, là bản chất đích thực trong việc phát triển du lịch văn hóa đã tạo nên tính độc đáo, đặc sắc, hấp dẫn của các sản phẩm du lịch. Điều kiện để phát triển du lịch.
Điều kiện chung để phát triển du lịch - Nhóm các điều kiện chung có ảnh hưởng nhiều hơn đến hoạt động đi du lịch bao gồm các điều kiện thời gian rảnh rỗi của du khách, mức sống về vật chất và trình độ văn hóa chung của người dân, điề u kiê ̣n giao thông phát triển, an ninh chính trị ổn định. - Nhóm các điều ki ện có ảnh hưởng nhiều hơn đến hoa ̣t đô ̣ng kinh doanh du lịch bao gồm : tình hình và xu hướng phát triển kinh tế của đất nước, tình hình chính trị hòa bình của đất nước và các điều kiện an tòan đối với du khách. - Nhóm năng lực phát triển kinh doanh du lịch như khả năng đ ảm đương nhiệm vụ cung cấp đầy đủ và ch ất lượng các dịch vụ trong suốt thời gian lưu trú của khách (nhà hàng, khách sạn, phương tiện vận chuyển, cửa hàng bán đồ lưu niệm, sản phẩm địa phương, dịch vụ chăm sóc sức khỏe… ) [ 10, tr. 74,86] Điều kiện đặc trƣng để phát triển du lịch - Điều kiện về tài nguyên du lịch văn hóa : đây là điều kiện tối quan trọng cần thiết để phát triển du lịch văn hóa bao gồm cả tài nguyên thiên _________________________________________________________________________ GVHD: PGS.
TS NGUYỄN PHẠM HÙNG 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Khai thác văn hóa Phật giáo Khmer phục vụ phát triển du lịch tỉnh Trà Vinh nhiên (địa hình, khí hậu, thực động vật, nguồn nước.) và tài nguyên nhân văn (công trình kiến trúc, nghệ thuật hát, múa, các lễ hội, phong tục tập quán…). - Sự kiện đặc biệt: các sự ki ện đặc biệt có th ể thu hút khách hàng và đây chính là điều kiện đặc trưng độc đáo để phát triển du lịch văn hóa. Đó chính là lễ hội, các cuô ̣c kỷ ni ệm tín ngưỡng, các liên hoan, các hội nghị chuyên đề về văn hóa…Tất cả các hình thức này có thể không kéo dài tuy nhiên nó đóng mô ̣t vai trò quan trọng và có ích trong việc phát triển du lịch văn hóa. Các nguyên tắc khai thác và phát triển du lịch văn hóa Tài nguyên văn hóa là nguồn tài nguyên quan trọng trong việc phát triển du lịch văn hóa của mô ̣t quốc gia, của mô ̣t vùng lãnh thổ.
Nếu không có tài nguyên văn hóa thì không có sự phát triển du lịch văn hóa, mà không có sự phát triển du lịch văn hóa thì không có du lịch văn hóa. Tuy nhiên có tài nguyên văn hóa, không có nghĩa là đã có sự phát triển du lịch văn hóa nếu nguồn tài nguyên đó không được khai thác đưa ra giới thiệu với công chúng, không phục vụ du lịch văn hóa thì sẽ không hình thành nên sự phát triển du lịch văn hóa. Tài nguyên văn hóa có giá trị càng cao thì chất lượng độ hấp dẫn của nó càng lớn. Bên cạnh đó chất lượng của nó càng phụ thuộc vào mức độ và khả năng bảo tồn.
Nếu tài nguyên văn hóa được bảo tồn tốt thì mức độ hấp dẫn và giá trị của nó sẽ lớn rất lớn, muốn thế chúng ta phải đảm bảo được các nguyên tắc khai thác và phát triển du lịch văn hóa như: Khai thác nguồn tài nguyên văn hóa phục vụ du lịch trước hết phải đảm bảo đúng các yêu cầu của công ước quốc tế và luật về khai thác và bảo tồn tài nguyên văn hóa, có thể nói với bất kỳ lý do nào thì việc khai thác các công trình kiến trúc, di tích…cũng phải đảm bảo nguyên tắc khai thác tối đa những giá trị, nguồn gốc của nó. Trong chính sách và chiến lược phát triển của ngành du lịch mô ̣t trong nh ững mục tiêu phát triển được đă ̣t ra là m ục tiêu _________________________________________________________________________ GVHD: PGS. TS NGUYỄN PHẠM HÙNG 17 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Khai thác văn hóa Phật giáo Khmer phục vụ phát triển du lịch tỉnh Trà Vinh khai thác nhưng phải bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc. Phát triển du lịch văn hóa phải nhằm mu ̣c đić h bảo vệ được những giá trị văn hóa truyền thống, góp phần chấ n hưng nền văn hóa truyền thống.
Tránh tác động nhiều vào nguồn tài nguyên văn hóa, cố gắng duy trì, bảo vệ nguyên trạng như nó đã có. Đảm bảo khai thác đúng giá trị xác thực không tôn tạo theo hướng làm mới để đánh mất tính hấp dẫn. Quan tâm xây dựng nội dung giới thiệu sản phẩm du lịch văn hóa mô ̣t cách thống nhất, đảm bảo tính khoa học. Có quy hoạch về không gian khai thác và phát triển, tạo những điều kiện cần thiết về hạ tầng để khách có thể tham quan, trải nghiệm.
Thông thường ở các không gian nguyên thủy của các di sản, di tích chưa có sẵn các cơ sở hạ tầng vật chất có thể đáp ứng được yêu cầu của hoạt động du lịch. Do vậy việc quy hoạch xây dựng, thiết kế cẩn thận phải được coi là mô ̣t nội dung quan trọng. Bảo vệ và tái tạo môi trường tự nhiên và nhân văn, môi trường tự nhiên ô nhiễm, cũng như môi trường văn hóa xã hội thiếu lành mạnh sẽ làm giảm tính hấp dẫn của sản phẩm du lịch văn hóa đối với du khách và đương nhiên làm giảm tính hiệu quả trong việc khai thác và phát triển du lịch văn hóa. Do đó nội dung công tác khai thác và phát triển du lịch văn hóa phải đảm bảo đúng nguyên tắc nghiên cứu, duy trì việc đánh giá tác động môi trường mô ̣t cách thường xuyên, kỹ lưỡng, có bài bản.
Khai thác tốt các đặc trưng, đặc thù của mỗi vùng, không áp đặt các chuẩn mực chung. Việc khai thác và phát triển phải phù hợp với văn hóa bản địa. Đảm bảo các loại hình và quy mô của hoạt động du lịch văn hóa phù hợp với điều kiện địa phương. TS NGUYỄN PHẠM HÙNG 18 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Khai thác văn hóa Phật giáo Khmer phục vụ phát triển du lịch tỉnh Trà Vinh Tránh khai thác quá mức, phát triển ồ ạt thiế u quy hoạch tại các điểm du lịch.