Luận văn thạc sĩ: Hoàn thiện kế toán quản trị chi phí tại công ty in Đà Nẵng

Luận văn thạc sĩ kế toán về quản trị chi phí tại công ty TNHH một thành viên XSKT và dịch vụ in Đà Nẵng, phân tích và đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Kế Toán Quản Trị Chi Phí Tại Công Ty TNHH Một Thành Viên XSKT Và Dịch Vụ In Đà Nẵng
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Tổng quan về KTQT chi phí trong doanh nghiệp
• 1.1.1. Bản chất và vai trò của KTQT chi phí
• 1.1.1.1. Bản chất KTQT chi phí
• 1.1.1.2. Vai trò của KTQT chi phí trong quản trị doanh nghiệp
• 1.1.2. Sự phát triển của KTQT chi phí ở các nước và sự vận dụng ở Việt Nam
• 1.2. Chi phí và phân loại chi phí trong doanh nghiệp sản xuất
• 1.2.1. Khái niệm chi phí
• 1.2.2. Phân loại chi phí
• 1.2.2.1. Phân loại chi phí theo chức năng hoạt động
• 1.2.2.2. Phân loại chi phí theo cách ứng xử của chi phí
• 1.2.2.3. Phân loại chi phí theo mối quan hệ với đối tượng tập hợp chi phí
• 1.2.2.4. Phân loại chi phí phục vụ cho việc ra quyết định
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KTQT CHI PHÍ TẠI CÔNG TY TNHH MỘT THÀNH VIÊN XSKT VÀ DỊCH VỤ IN ĐÀ NẴNG
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN TỔ CHỨC KTQT CHI PHÍ TẠI CÔNG TY TNHH MỘT THÀNH VIÊN XSKT VÀ DỊCH VỤ IN ĐÀ NẴNG

Tóm tắt

I. Vai trò của kế toán quản trị chi phí tại công ty in Đà Nẵng

Trong bối cảnh kinh tế thị trường cạnh tranh gay gắt, việc quản lý và tối ưu hóa chi phí là yếu tố sống còn của mọi doanh nghiệp. Kế toán quản trị chi phí (KTQT chi phí) đóng vai trò trung tâm trong việc cung cấp thông tin cho các nhà quản trị để lập kế hoạch, kiểm soát và ra quyết định kinh doanh. Tại Công ty TNHH một thành viên XSKT và dịch vụ in Đà Nẵng, một đơn vị có vị trí quan trọng trong ngành in khu vực miền Trung, vai trò này càng trở nên cấp thiết. Ngành in đòi hỏi sự đầu tư lớn vào công nghệ, máy móc và phải đối mặt với áp lực cạnh tranh về giá, mẫu mã và chất lượng. Do đó, việc xây dựng một hệ thống KTQT chi phí hiệu quả không chỉ giúp công ty kiểm soát chặt chẽ các khoản hao phí mà còn là công cụ đắc lực để nâng cao năng lực cạnh tranh. Hệ thống này cung cấp thông tin chi tiết về chi phí cho từng sản phẩm, từng đơn hàng, giúp ban lãnh đạo xác định giá bán hợp lý, lựa chọn những đơn hàng có lợi nhuận cao và loại bỏ các hoạt động không hiệu quả. Thông tin từ kế toán quản trị còn là cơ sở để lập dự toán, đánh giá hiệu quả hoạt động của từng bộ phận, và phân tích các phương án đầu tư. Luận văn này tập trung nghiên cứu sâu về thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống KTQT chi phí tại Công ty TNHH một thành viên XSKT và dịch vụ in Đà Nẵng, đặc biệt trong lĩnh vực in ấn, nhằm đáp ứng yêu cầu quản trị trong giai đoạn mới.

1.1. Tầm quan trọng của thông tin chi phí trong quản trị doanh nghiệp

Thông tin chi phí là nền tảng cho mọi quyết định quản trị. Một hệ thống thông tin chi phí chính xác và kịp thời giúp nhà quản lý thực hiện ba chức năng cốt lõi: hoạch định, kiểm soát và ra quyết định. Trong hoạch định, thông tin về định mức chi phí và hành vi chi phí là cơ sở để lập các dự toán chi phí sản xuất, dự toán bán hàng và dự toán tổng thể. Trong kiểm soát, các báo cáo so sánh chi phí thực tế với dự toán giúp nhận diện những sai lệch, từ đó tìm ra nguyên nhân và quy trách nhiệm cho các trung tâm chi phí liên quan. Cuối cùng, trong việc ra quyết định, việc phân tích thông tin chi phí thích hợp (như chi phí chênh lệch, chi phí cơ hội) là yếu tố quyết định khi lựa chọn giữa các phương án như tiếp tục sản xuất hay mua ngoài, định giá sản phẩm mới, hay chấp nhận một đơn hàng đặc biệt. Thiếu thông tin chi phí đáng tin cậy, các quyết định quản trị có thể trở nên cảm tính và rủi ro.

1.2. Bối cảnh áp dụng kế toán quản trị chi phí tại Việt Nam

Tại Việt Nam, khái niệm về kế toán quản trị chi phí bắt đầu được chú trọng từ những năm 1990, song song với quá trình chuyển đổi sang kinh tế thị trường. Mặc dù Bộ Tài Chính đã ban hành Thông tư số 53/2006/TT-BTC hướng dẫn áp dụng KTQT, việc triển khai trong thực tế vẫn còn nhiều hạn chế. Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các công ty vừa và nhỏ, vẫn chưa xây dựng được hệ thống KTQT hoàn chỉnh. Công tác kế toán chủ yếu tập trung vào việc đáp ứng yêu cầu của kế toán tài chính, phục vụ cho mục đích báo cáo thuế và các bên bên ngoài. Việc phân loại chi phí và lập báo cáo nội bộ chưa được quan tâm đúng mức. Điều này dẫn đến tình trạng các nhà quản trị thiếu thông tin cần thiết để điều hành hiệu quả. Đối với ngành in, một ngành có đặc thù sản xuất theo đơn hàng và sản phẩm đa dạng, việc áp dụng một hệ thống KTQT chi phí hiện đại là yêu cầu cấp bách để tồn tại và phát triển.

II. Thách thức trong hệ thống KTQT chi phí tại công ty XSKT in

Qua khảo sát thực tế tại Công ty TNHH một thành viên XSKT và dịch vụ in Đà Nẵng, hệ thống kế toán quản trị chi phí hiện tại bộc lộ nhiều hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thông tin cho nhà quản trị trong môi trường kinh doanh hiện đại. Vấn đề lớn nhất nằm ở phương pháp tiếp cận truyền thống và còn mang nặng tính kinh nghiệm. Công tác lập dự toán chi phí chủ yếu dựa trên số liệu lịch sử của các năm trước, thiếu sự phân tích khoa học về mối quan hệ giữa chi phí và mức độ hoạt động. Điều này làm cho dự toán trở nên cứng nhắc (dự toán tĩnh) và kém chính xác khi quy mô sản xuất thực tế thay đổi so với kế hoạch. Bên cạnh đó, việc phân loại chi phí mới chỉ dừng lại ở việc phân loại theo yếu tố hoặc công dụng kinh tế để phục vụ kế toán tài chính, chưa đi sâu vào phân loại theo cách ứng xử (biến phí, định phí) để phục vụ cho việc phân tích và ra quyết định. Một thách thức lớn khác là phương pháp tính giá thành sản phẩm. Công ty đang phân bổ chi phí sản xuất chung cho các sản phẩm dựa trên một tiêu thức duy nhất là số lượng trang in tiêu chuẩn. Cách làm này có thể dẫn đến sai lệch trong giá thành, đặc biệt khi các sản phẩm tiêu tốn các nguồn lực chung theo những cách khác nhau, làm ảnh hưởng đến quyết định về giá bán và lợi nhuận.

2.1. Hạn chế trong công tác lập dự toán và phân loại chi phí

Công tác lập dự toán tại Công ty được thực hiện dựa trên phương pháp thống kê kinh nghiệm. Cụ thể, dự toán chi phí năm kế hoạch được xây dựng bằng cách lấy số liệu thực hiện của năm trước và điều chỉnh theo một tỷ lệ tăng trưởng ước tính. Tài liệu nghiên cứu chỉ ra: "Công ty chưa lập dự toán mà chỉ căn cứ vào số liệu thực tế của các năm trước để ước tính một cách tương đối theo tỉ lệ %". Cách tiếp cận này không phản ánh được sự biến động của các yếu tố đầu vào và không tạo ra công cụ kiểm soát hiệu quả. Về phân loại chi phí, công ty chủ yếu phân loại theo nội dung kinh tế (yếu tố chi phí) và công dụng kinh tế (khoản mục chi phí) để lập báo cáo tài chính. Việc thiếu phân loại chi phí thành chi phí biến đổi và chi phí cố định gây khó khăn cho việc phân tích điểm hòa vốn, xây dựng dự toán linh hoạt và đánh giá các phương án kinh doanh ngắn hạn.

2.2. Bất cập của phương pháp tính giá thành sản phẩm truyền thống

Hiện tại, đối tượng tập hợp chi phí và tính giá thành của công ty là "lệnh sản xuất". Các chi phí trực tiếp như chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và chi phí nhân công trực tiếp được tập hợp khá chính xác. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở việc phân bổ chi phí sản xuất chung. Toàn bộ chi phí này được phân bổ cho các lệnh sản xuất dựa trên tiêu thức "sản lượng trang in tiêu chuẩn". Tiêu thức này không phản ánh đúng mức độ tiêu thụ nguồn lực chung của các sản phẩm khác nhau. Ví dụ, một sản phẩm phức tạp có thể đòi hỏi nhiều thời gian thiết lập máy móc, kiểm tra chất lượng hơn nhưng lại có số trang in ít hơn một sản phẩm đơn giản. Điều này làm cho sản phẩm phức tạp bị tính thiếu chi phí, trong khi sản phẩm đơn giản lại gánh chi phí quá cao, dẫn đến việc định giá và đánh giá hiệu quả sản phẩm bị sai lệch.

2.3. Thiếu sót trong báo cáo và phân tích kiểm soát chi phí

Hệ thống báo cáo quản trị tại công ty còn khá đơn giản, chủ yếu là các bảng kê và báo cáo tổng hợp số liệu thực tế phát sinh. Ví dụ, Báo cáo tình hình thực hiện chi phí NVLTT chỉ so sánh tổng chi phí kế hoạch và thực hiện, chưa phân tích sâu về biến động do giá và biến động do lượng. Mặc dù có bảng thống kê vật tư sử dụng theo định mức cho từng máy, nhưng việc quy trách nhiệm còn gặp khó khăn, như tài liệu gốc nêu: "chất lượng thì lại liên quan đến bộ phận mua vào, trong khi đó trên sổ sách kế toán tại Công ty chỉ phản ánh số lượng, đơn giá". Các báo cáo chưa được thiết kế theo các trung tâm trách nhiệm một cách rõ ràng, gây khó khăn cho việc đánh giá thành quả và kiểm soát chi phí hiệu quả tại từng bộ phận.

III. Cách hoàn thiện phân loại và lập dự toán chi phí hiệu quả

Để khắc phục những hạn chế hiện tại, giải pháp đầu tiên và nền tảng là phải cải tiến công tác phân loại chi phí và xây dựng hệ thống lập dự toán chi phí một cách khoa học. Thay vì chỉ phân loại chi phí theo chức năng để phục vụ kế toán tài chính, công ty cần áp dụng cách phân loại theo cách ứng xử của chi phí. Việc tách bạch chi phí thành chi phí biến đổi (biến phí) và chi phí cố định (định phí) là chìa khóa để hiểu rõ cấu trúc chi phí của doanh nghiệp. Biến phí là những chi phí thay đổi tỷ lệ thuận với mức độ hoạt động (ví dụ: chi phí giấy, mực in), trong khi định phí là những chi phí không thay đổi trong một phạm vi hoạt động nhất định (ví dụ: chi phí khấu hao máy in, lương nhân viên quản lý phân xưởng). Dựa trên nền tảng phân loại này, công ty có thể xây dựng dự toán chi phí linh hoạt. Khác với dự toán tĩnh chỉ được lập cho một mức hoạt động duy nhất, dự toán linh hoạt được lập cho nhiều mức hoạt động khác nhau. Điều này cho phép so sánh chi phí thực tế với chi phí dự toán ở cùng một mức sản lượng, giúp việc đánh giá và kiểm soát trở nên chính xác và công bằng hơn. Việc áp dụng các phương pháp thống kê như hồi quy để tách chi phí hỗn hợp cũng cần được cân nhắc.

3.1. Phương pháp phân tích chi phí hỗn hợp thành biến phí và định phí

Nhiều khoản mục chi phí tại công ty, chẳng hạn như chi phí điện, chi phí bảo trì máy móc, là chi phí hỗn hợp, bao gồm cả yếu tố biến đổi và cố định. Để xây dựng dự toán linh hoạt, cần phải tách các chi phí này. Có thể áp dụng các phương pháp từ đơn giản đến phức tạp như: phương pháp cực đại - cực tiểu, phương pháp đồ thị phân tán, hoặc phương pháp bình phương bé nhất. Ví dụ, phương pháp cực đại - cực tiểu sẽ xác định biến phí đơn vị bằng cách lấy chênh lệch chi phí giữa mức hoạt động cao nhất và thấp nhất chia cho chênh lệch mức độ hoạt động tương ứng. Từ đó, có thể xác định tổng định phí. Việc phân tích này cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng để lập kế hoạch và kiểm soát chi phí chính xác hơn.

3.2. Xây dựng hệ thống dự toán chi phí linh hoạt theo mức hoạt động

Sau khi đã xác định được biến phí đơn vị và tổng định phí cho từng khoản mục, công ty có thể xây dựng một công thức dự toán chi phí dạng: Y = a + bx (trong đó Y là tổng chi phí, a là tổng định phí, b là biến phí đơn vị, và x là mức độ hoạt động). Với công thức này, nhà quản trị có thể dễ dàng lập dự toán cho bất kỳ mức sản lượng nào trong phạm vi phù hợp. Khi có kết quả hoạt động thực tế, kế toán sẽ điều chỉnh dự toán theo mức sản lượng thực tế đó để so sánh. Sự chênh lệch giữa chi phí thực tế và chi phí dự toán linh hoạt sẽ phản ánh đúng hiệu quả hoặc sự lãng phí trong quá trình sử dụng chi phí, thay vì bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi của sản lượng như khi so sánh với dự toán tĩnh.

IV. Phương pháp tính giá thành theo hoạt động ABC tối ưu nhất

Để giải quyết bài toán phân bổ chi phí sản xuất chung một cách chính xác, luận văn đề xuất áp dụng phương pháp tính giá thành dựa trên cơ sở hoạt động (Activity-Based Costing - ABC). Đây là một phương pháp hiện đại, khắc phục nhược điểm của hệ thống tính giá truyền thống. Thay vì dồn tất cả chi phí chung vào một "bể" rồi phân bổ theo một tiêu thức duy nhất như số trang in, phương pháp ABC nhận diện rằng chính các hoạt động (như thiết lập máy, kiểm tra chất lượng, xử lý đơn hàng) mới là nguyên nhân phát sinh chi phí. Do đó, ABC tập hợp chi phí theo từng hoạt động, sau đó sử dụng các "nguồn sinh phí" (cost drivers) phù hợp để phân bổ chi phí của các hoạt động đó cho sản phẩm. Ví dụ, chi phí thiết lập máy sẽ được phân bổ dựa trên số lần thiết lập, chi phí kiểm tra chất lượng sẽ được phân bổ dựa trên số lần kiểm tra. Việc áp dụng ABC sẽ cung cấp một bức tranh chi phí sản phẩm chính xác hơn nhiều, giúp công ty đưa ra các quyết định về định giá sản phẩm, cải tiến quy trình và quản lý chi phí hiệu quả hơn. Quá trình này giúp nhà quản trị thấy rõ chi phí gia tăng ở khâu nào và do nguyên nhân nào.

4.1. Nhận diện các hoạt động và nguồn phát sinh chi phí cost drivers

Bước đầu tiên và quan trọng nhất của phương pháp ABC là nhận diện các hoạt động chính trong quy trình sản xuất của Công ty TNHH một thành viên XSKT và dịch vụ in Đà Nẵng. Dựa trên quy trình công nghệ được mô tả, các hoạt động có thể bao gồm: thiết kế tạo mẫu, chế tạo khuôn in (bình bản, phơi kẽm), khởi động máy in, vận hành máy in, gia công sau in (cắt, xén, đóng gáy), kiểm tra chất lượng sản phẩm, và xử lý đơn hàng. Tương ứng với mỗi hoạt động, cần xác định một nguồn sinh phí (cost driver) phù hợp - yếu tố đo lường mức độ tiêu thụ hoạt động của sản phẩm. Ví dụ: nguồn sinh phí cho hoạt động thiết kế là số giờ thiết kế, cho hoạt động khởi động máy là số lần khởi động, cho hoạt động gia công là số giờ gia công.

4.2. Quy trình 5 bước áp dụng ABC để phân bổ chi phí sản xuất chung

Phương pháp ABC được triển khai qua 5 bước cơ bản. Bước 1: Nhận diện và tập hợp các chi phí trực tiếp (nguyên vật liệu, nhân công trực tiếp) cho từng sản phẩm. Bước 2: Nhận diện các hoạt động và tập hợp các chi phí gián tiếp vào các "bể chi phí hoạt động" (activity cost pools). Bước 3: Lựa chọn các tiêu thức phân bổ (nguồn sinh phí) thích hợp cho từng bể chi phí hoạt động. Bước 4: Tính toán tỷ lệ phân bổ cho mỗi hoạt động (bằng tổng chi phí của bể chia cho tổng số đơn vị nguồn sinh phí). Bước 5: Phân bổ chi phí từ các bể hoạt động cho từng sản phẩm dựa trên mức độ tiêu thụ nguồn sinh phí của sản phẩm đó. Cuối cùng, tổng hợp chi phí trực tiếp và chi phí chung đã phân bổ để có giá thành sản phẩm hoàn chỉnh và chính xác.

V. Hướng dẫn ứng dụng KTQT chi phí vào phân tích và ra quyết định

Việc hoàn thiện hệ thống kế toán quản trị chi phí không chỉ dừng lại ở việc tính toán chi phí chính xác hơn mà còn phải biến những con số đó thành thông tin hữu ích cho việc ra quyết định. Một trong những ứng dụng quan trọng là xây dựng hệ thống báo cáo theo trung tâm trách nhiệm. Công ty có thể được chia thành các trung tâm chi phí như phân xưởng in, tổ chế bản, bộ phận kho... Người quản lý mỗi trung tâm sẽ chịu trách nhiệm về các chi phí phát sinh trong phạm vi kiểm soát của mình. Các báo cáo thành quả sẽ được lập định kỳ, so sánh chi phí thực tế với chi phí dự toán linh hoạt của từng trung tâm, giúp đánh giá hiệu quả hoạt động và thúc đẩy ý thức tiết kiệm. Hơn nữa, việc phân tích thông tin chi phí thích hợp là cực kỳ cần thiết cho các quyết định kinh doanh. Nhà quản trị cần phân biệt giữa chi phí thích hợp (chi phí sẽ thay đổi giữa các phương án) và chi phí không thích hợp (như chi phí chìm - chi phí đã phát sinh và không thể thay đổi) để đưa ra lựa chọn tối ưu. Các quyết định như chấp nhận đơn hàng dưới giá thông thường, sản xuất tiếp hay bán ngay bán thành phẩm, đều cần sự phân tích chi phí kỹ lưỡng.

5.1. Xây dựng báo cáo thành quả hoạt động theo các trung tâm chi phí

Báo cáo thành quả là công cụ kiểm soát chi phí hiệu quả. Đối với một trung tâm chi phí như Phân xưởng I, báo cáo sẽ trình bày chi tiết các khoản mục chi phí thuộc quyền kiểm soát của quản đốc phân xưởng. Báo cáo này sẽ so sánh hai cột chính: cột "Dự toán linh hoạt" (tính theo sản lượng thực tế) và cột "Thực tế". Cột chênh lệch sẽ chỉ rõ khoản mục nào tiết kiệm, khoản mục nào vượt chi. Việc phân tích các chênh lệch này giúp nhà quản lý cấp cao đánh giá được năng lực của người quản lý trung tâm và xác định các vấn đề cần can thiệp kịp thời. Báo cáo cần được thiết kế đơn giản, rõ ràng và chỉ tập trung vào những thông tin mà người quản lý có thể kiểm soát được.

5.2. Phân tích chi phí chênh lệch và chi phí cơ hội cho quyết định

Khi đối mặt với các quyết định kinh doanh, không phải tất cả các chi phí đều liên quan. Chi phí chênh lệch là phần chi phí khác biệt giữa các phương án, và đây chính là thông tin cốt lõi cần xem xét. Ví dụ, khi quyết định có nhận một đơn hàng đặc biệt với giá thấp hơn bình thường hay không, nhà quản trị cần phân tích xem doanh thu tăng thêm có lớn hơn chi phí biến đổi tăng thêm hay không. Các chi phí cố định chung thường là không thích hợp vì chúng không thay đổi dù có nhận đơn hàng hay không (trừ khi công ty hoạt động hết công suất). Bên cạnh đó, chi phí cơ hội – phần lợi ích bị mất đi khi chọn phương án này thay vì phương án khác – cũng là một yếu tố quan trọng cần được cân nhắc để đảm bảo quyết định đưa ra là tối ưu nhất cho toàn doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kế toán quản trị chi phí đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp thông tin kịp thời phục vụ công tác hoạch định, kiểm soát và ra quyết định chiến lược của doanh nghiệp. Kể từ khi Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 53/2006/TT-BTC ngày 12 tháng 6 năm 2006 hướng dẫn áp dụng kế toán quản trị trong doanh nghiệp, nhu cầu hoàn thiện hệ thống thông tin kế toán nội bộ ngày càng trở nên cấp thiết. Tại Việt Nam, từ giai đoạn đổi mới kinh tế thập niên 1990 đến nay, áp lực hội nhập quốc tế đòi hỏi các đơn vị sản xuất phải không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh. Đối với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Xổ số Kiến thiết và Dịch vụ In Đà Nẵng, sự gia tăng cạnh tranh từ các nhà in tư nhân cùng biến động mạnh của giá nguyên liệu đầu vào (điển hình là giá giấy in tăng khoảng 13,5% chỉ trong 6 tháng đầu năm 2010) đã đặt ra yêu cầu bức thiết về việc tối ưu hóa chi phí sản xuất kinh doanh.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán quản trị chi phí, khảo sát và đánh giá toàn diện thực trạng tổ chức kế toán quản trị chi phí tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Xổ số Kiến thiết và Dịch vụ In Đà Nẵng giai đoạn 2008 - 2010 trong lĩnh vực in ấn. Từ đó, đề tài xây dựng các giải pháp hoàn thiện công tác phân loại chi phí, lập dự toán linh hoạt, thiết lập báo cáo kế toán trách nhiệm và phân tích thông tin phục vụ điều hành. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, giúp doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ sai lệch chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (từng vượt 9,2% so với kế hoạch năm 2009), nâng cao tỷ suất lợi nhuận và tạo nền tảng vững chắc để tham gia đấu thầu các hợp đồng in ấn quy mô lớn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết kế toán quản trị chi phí hiện đại, tích hợp các mô hình quản trị tiên tiến phát triển từ cuối thế kỷ XIX đến nay:

• Lý thuyết hành vi chi phí (Cost Behavior Theory): Phân loại toàn bộ chi phí sản xuất kinh doanh thành biến phí, định phí và chi phí hỗn hợp. Nghiên cứu ứng dụng các phương pháp bóc tách chi phí hỗn hợp như phương pháp cực đại - cực tiểu (High-Low Method) và phương pháp bình phương bé nhất để nhận diện sự biến động của chi phí theo mức độ hoạt động.
• Mô hình Kế toán chi phí dựa trên hoạt động (Activity-Based Costing - ABC): Khắc phục hạn chế của phương pháp tính giá thành truyền thống bằng quy trình 5 bước: nhận diện chi phí trực tiếp, xác định các hoạt động làm phát sinh chi phí (nguồn sinh phí), chọn tiêu thức phân bổ, tính toán tỷ lệ phân bổ và tổng hợp chi phí để xác định giá thành sản phẩm chính xác.
• Khái niệm kế toán phục vụ ra quyết định và kế toán trách nhiệm: Ứng dụng các khái niệm chi phí thích hợp, chi phí lặn, chi phí chênh lệch, chi phí cơ hội, kết hợp cùng các phương pháp quản trị chi phí hiện đại như chi phí mục tiêu (Target Costing) và cải tiến liên tục (Kaizen Costing) nhằm thiết lập hệ thống kiểm soát theo từng trung tâm chi phí.

Phương pháp nghiên cứu

• Cỡ mẫu và nguồn dữ liệu: Thu thập toàn bộ 100% hồ sơ kế toán, sổ chi tiết tài khoản chi phí (TK 621, TK 622, TK 627), hơn 50 phiếu giao việc, bảng kê xuất nhập vật tư và hệ thống báo cáo sản xuất qua 8 quý liên tiếp từ năm 2008 đến năm 2010 tại mảng in ấn của doanh nghiệp.
• Phương pháp chọn mẫu: Áp dụng phương pháp chọn mẫu mục đích (purposive sampling), tập trung khảo sát chuyên sâu tại 4 phân xưởng sản xuất chính và 3 tổ máy in nòng cốt (gồm máy KMR2, máy MANRL và máy SUPER9) với các nhóm sản phẩm đại diện như sách giáo khoa, ấn chỉ tài chính và nhãn mác bao bì.
• Phương pháp phân tích và lý do lựa chọn: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh đối chiếu giữa số liệu thực tế với kế hoạch định mức, và phương pháp phân tích chênh lệch chi phí (Variance Analysis). Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm bóc tách định lượng chính xác nguyên nhân gây biến động chi phí phát sinh từ yếu tố khối lượng sản lượng hay yếu tố biến động đơn giá đầu vào, tạo cơ sở thực chứng vững chắc cho các đề xuất hoàn thiện.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng tổ chức kế toán quản trị chi phí tại doanh nghiệp ghi nhận 4 phát hiện quan trọng:

• Sai lệch lớn trong chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Kế hoạch chi phí nguyên vật liệu trực tiếp năm 2009 được lập là 31.690.000.000 đồng, tuy nhiên thực tế thực hiện lên tới 34.602.914.600 đồng, vượt 2.912.914.600 đồng (đạt tỷ lệ 109,2% so với kế hoạch ban đầu).
• Biến động định mức cục bộ giữa các tổ máy in: Số liệu thống kê vật tư năm 2009 cho thấy tổ máy MANRL sử dụng lượng mực đen thực tế là 452 kg so với định mức 420 kg, vượt 8% (tăng 32 kg); máy SUPER9 sử dụng mực màu thực tế đạt 456 kg so với định mức 420 kg (tăng 8,6%). Ngược lại, lượng dầu hỏa tại máy MANRL giảm 21% (thực tế 450 lít so với định mức 567 lít) do cải tiến quy trình vệ sinh máy.
• Chi phí nhân công trực tiếp vượt mức dự toán: Năm 2009, chi phí nhân công trực tiếp thực tế đạt 8.954.495.450 đồng so với kế hoạch 7.866.174.000 đồng (đạt 113,8%). Trong đó, tiền ăn ca thực tế là 718.250.412 đồng (đạt 93,8% kế hoạch), trong khi các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN) đạt 596.716.565 đồng (tương đương 140,9% kế hoạch dự toán).
• Hạn chế trong phân bổ chi phí sản xuất chung: Toàn bộ chi phí sản xuất chung quý IV/2009 trị giá 714.643.344 đồng được phân bổ duy nhất theo tiêu thức sản lượng trang in tiêu chuẩn quy đổi (13cm x 19cm), gây sai lệch giá thành đơn vị giữa các đơn hàng sách giáo khoa (chiếm 2.401.035.583 đồng tổng giá thành) và các đơn hàng in ấn chỉ (chiếm 465.374.550 đồng tổng giá thành).

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến các sai lệch trên bắt nguồn từ việc công ty áp dụng phương pháp dự toán tĩnh, chủ yếu dựa trên số liệu lịch sử năm trước cộng thêm tỷ lệ tăng trưởng dự kiến khoảng 5% mà không linh hoạt điều chỉnh theo quy mô sản lượng thực tế. Bên cạnh đó, việc thiếu kiểm soát chất lượng vật tư đầu vào khiến tỷ lệ hư hỏng trong quá trình in ấn gia tăng, trong khi giá giấy thị trường tăng 13,5% trong năm 2010 đã trực tiếp làm tăng giá trị chi phí xuất dùng.

Để nâng cao tính trực quan trong quản trị, dữ liệu chi phí có thể được trình bày hiệu quả thông qua biểu đồ cột chồng (Stacked Bar Chart) thể hiện cơ cấu 3 khoản mục chi phí chính (nguyên vật liệu trực tiếp chiếm khoảng 60% đến 65%, nhân công trực tiếp chiếm 15% đến 18%, sản xuất chung chiếm 20% đến 25%) và bảng ma trận phân tích biến động (Variance Analysis Matrix) phân tách rõ biến động do lượng và biến động do giá.

Kết quả nghiên cứu này hoàn toàn tương đồng với các công trình nghiên cứu của một số tác giả trong giai đoạn 2007 - 2008 tại các doanh nghiệp bưu điện và dệt may trên địa bàn Đà Nẵng, qua đó khẳng định tính cấp thiết của việc chuyển đổi từ mô hình kế toán chi phí truyền thống sang hệ thống kế toán quản trị đa chiều.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao được đề xuất triển khai cụ thể:

• Xây dựng mô hình dự toán chi phí linh hoạt: Ứng dụng phương pháp cực đại - cực tiểu để phân tách toàn bộ chi phí hỗn hợp tại 4 phân xưởng sản xuất. Phòng Kế hoạch - Kinh doanh phối hợp cùng Phòng Tài chính - Kế toán thiết lập công thức dự toán điều chỉnh tự động theo mức độ hoạt động thực tế, đặt mục tiêu cắt giảm sai lệch dự toán chi phí từ mức 9,2% hiện tại xuống dưới 3% trong lộ trình 6 tháng (từ Quý I đến Quý II năm 2011).
• Áp dụng từng bước mô hình tính giá thành dựa trên hoạt động (ABC): Xác định 5 nhóm hoạt động chính trong quy trình công nghệ in (chế bản - tạo mẫu, bình bản - phơi bản kẽm, in ấn, gia công sau in, kiểm tra chất lượng). Áp dụng các tiêu thức phân bổ riêng biệt (như số giờ máy chạy, số lần thay đổi bản in) nhằm giảm thiểu sai lệch phân bổ chi phí sản xuất chung từ 12% đến 15% trong năm 2011.
• Thiết lập hệ thống báo cáo kế toán trách nhiệm theo trung tâm chi phí: Ban hành hệ thống mẫu biểu báo cáo thành quả định kỳ hàng tháng cho từng tổ máy in (như tổ máy KMR2, MANRL). Quy định rõ trách nhiệm cá nhân và tập thể khi lượng hao hụt vật tư vượt quá 2% so với định mức kỹ thuật do lỗi chủ quan trong vận hành.
• Tối ưu hóa công tác quản lý cung ứng vật tư: Phòng Kỹ thuật - Vật tư tiến hành kiểm tra chất lượng 100% các lô giấy và mực in nhập kho; xây dựng quy chế đấu thầu nhà cung cấp nhằm giảm chi phí mua ngoài từ 3% đến 5% cho kỳ kế hoạch tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Ban Giám đốc và Nhà quản trị doanh nghiệp ngành in: Cung cấp phương pháp nhận diện hành vi chi phí và công cụ dự toán linh hoạt giúp tối ưu hóa giá thành sản phẩm, nâng cao tỷ suất sinh lời trên doanh thu từ 8% lên trên 12% khi tham gia đấu thầu in ấn xuất bản phẩm.
• Kế toán trưởng và Chuyên viên Kế toán Quản trị: Hướng dẫn chi tiết quy trình 5 bước áp dụng mô hình ABC và phương pháp lập bảng phân tích biến động chi phí cho hơn 50 danh mục sản phẩm in ấn quy chuẩn khổ 13cm x 19cm.
• Giảng viên, Nhà nghiên cứu và Học viên Cao học: Nguồn tài liệu tham khảo giá trị với hệ sinh thái dữ liệu thực tế gồm hơn 20 bảng biểu số liệu chi tiết giai đoạn 2008 - 2010, đóng góp mô hình lý thuyết kế toán chi phí ứng dụng trong các doanh nghiệp sản xuất theo đơn đặt hàng.
• Cơ quan quản lý vốn Nhà nước và Hiệp hội Ngành In: Căn cứ thực tiễn để đánh giá hiệu quả triển khai Thông tư số 53/2006/TT-BTC tại các công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Câu hỏi thường gặp

• Kế toán quản trị chi phí khác biệt như thế nào so với kế toán tài chính trong ngành in? Kế toán tài chính cung cấp thông tin quá khứ nhằm lập báo cáo tài chính tuân thủ pháp luật, trong khi kế toán quản trị cung cấp thông tin định hướng tương lai phục vụ kiểm soát nội bộ. Kế toán quản trị bóc tách chi tiết 3 khoản mục chi phí trực tiếp và gián tiếp cho từng lệnh sản xuất, hỗ trợ định giá cạnh tranh cho từng trang in tiêu chuẩn khổ 13cm x 19cm.

• Vì sao doanh nghiệp in ấn cần chuyển đổi từ dự toán tĩnh sang dự toán linh hoạt? Dự toán tĩnh chỉ xác định ở một mức sản lượng duy nhất, dẫn đến sai lệch lớn khi quy mô sản xuất thay đổi. Năm 2009, doanh nghiệp ghi nhận chi phí nguyên vật liệu trực tiếp vượt 9,2% kế hoạch do sản lượng biến động. Dự toán linh hoạt tự động điều chỉnh biến phí theo sản lượng thực tế, đảm bảo đánh giá hiệu quả quản trị chi phí chính xác 100%.

• Phương pháp tính giá thành ABC mang lại ưu thế gì so với cách tính truyền thống? Phương pháp truyền thống phân bổ toàn bộ chi phí sản xuất chung theo một tiêu thức cố định, làm sai lệch giá thành giữa các sản phẩm phức tạp và đơn giản. Phương pháp ABC phân bổ chi phí qua 5 bước dựa trên các nguồn sinh phí thực tế, giúp kiểm soát minh bạch khoản chi phí sản xuất chung hơn 714 triệu đồng tại 4 phân xưởng trong quý IV/2009.

• Giải pháp nào giúp kiểm soát chi phí nguyên vật liệu khi giá giấy in biến động mạnh? Doanh nghiệp cần chuẩn hóa định mức tiêu hao trên 1.000 trang in tiêu chuẩn kết hợp theo dõi chất lượng nhập kho. Khi giá giấy tăng 13,5% trong năm 2010, việc phân tích chi tiết lượng tiêu hao tại từng tổ máy in (như kiểm soát lượng mực vượt 8% ở máy MANRL) giúp phát hiện lãng phí và điều chỉnh kịp thời.

• Doanh nghiệp sản xuất quy mô vừa và nhỏ có áp dụng được mô hình này không? Mô hình hoàn toàn khả thi đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đơn vị có thể bắt đầu bằng việc phân loại chi phí thành biến phí và định phí, sau đó lập bảng dự toán linh hoạt cho 3 công đoạn chính gồm chế bản, in ấn và gia công, giúp tiết kiệm từ 5% đến 8% chi phí vận hành mà không cần đầu tư phần mềm phức tạp.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện khung lý luận về kế toán quản trị chi phí và khẳng định tính tất yếu của việc áp dụng Thông tư 53/2006/TT-BTC trong doanh nghiệp in ấn.
• Đánh giá sâu sắc thực trạng kế toán chi phí giai đoạn 2008 - 2010 tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Xổ số Kiến thiết và Dịch vụ In Đà Nẵng.
• Bóc tách rõ nguyên nhân khiến chi phí nguyên vật liệu trực tiếp vượt 9,2% và chi phí nhân công trực tiếp vượt 13,8% so với dự toán kế hoạch năm 2009.
• Thiết lập mô hình dự toán chi phí linh hoạt và quy trình 5 bước tính giá thành theo phương pháp ABC phù hợp với đặc thù sản xuất theo đơn đặt hàng.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp kiểm soát chi phí đồng bộ từ khâu cung ứng vật tư, vận hành máy in đến thiết lập báo cáo trách nhiệm tại 4 phân xưởng.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là đã gắn kết chặt chẽ giữa lý thuyết kế toán quản trị hiện đại với đặc thù thực tiễn của ngành in ấn tại miền Trung. Trong lộ trình 12 tháng tiếp theo, doanh nghiệp cần ưu tiên số hóa hệ thống kế toán nội bộ và đào tạo đội ngũ chuyên viên kế toán quản trị. Hãy tải toàn văn luận văn ngay hôm nay để nắm bắt giải pháp tối ưu hóa chi phí sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp của bạn!

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHAN MO DAU 1. Tính cấp thiết của đề KTQT chỉ phí có vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin về chỉ phí trong các doanh nghiệp. KTQT chỉ phí luôn tổnt trong mỗi tổ chức, mỗi đơn vị Tuy nhiên tác dụng cung cấp thông tin chơ các nhà quản trị doanh nghiệp khác nhau sẽ khác nhau, tuỷ thuộc vào việc xây dựng và khai thác hệ thống KTQT chỉ phí đó Các doanh nghiệp ở các nước phát triển đã xây dựng hệ thống KTQT, cung cấp thông in hữu ích cho các nhà quản tị nội bộ để trợ giúp ho trong việc lập kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch và kiểm tra, ánh giá việc thực hiện kế hoạch, từ đó có những quyết dịnh đúng dẫn trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Còn ở nước ta, trước những năm 1990, với nền kinh tế kể hoạch hoá tập trung, các đơn vi không phải chịu súc ép cạnh tranh nên không thấy nhu cầu cần phải cố hệ thống KTỢT.

Cũng với sự đổi mới nên kinh tế sang cơ chế thị trường, khái niệm về KTQT và KTOT tri chi phi nuit lên tại nước ta từ đầu những năm 1990. Đến ngày 12 tháng 6 năm 2006 Bộ Tải Chính đã ban hành thông tư số 53/2006/TT-BTC vẻ việc "Hướng dẫn áp dụng KTQT trong doanh nghiệp”, nhưng việc triển khai, áp dụng cụ thé vào từng loại hình doanh nghiệp vẫn còn rất nhiễu hạn chế: Ngành in là một trong số các ngành có vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, thục hiện việc cung cắp thông tin có ảnh hưởng trực tiếp đến các lĩnh vực. kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội. Ở nước ta mục tiêu của ngành in đã được đặt ra là xây dựng ngành in trở thành một ngành công nghiệp mũi nhọn, đạt trình độ của khu vực Đông nam A, dua năng lực ngành lên đáp ứng mọi nhu cầu in của đất nước, đồng thời chuẩn bị các điều kiện cần thiết để cạnh tranh và in gia công xuất khẩu sang các nước trong khu vực và trên thể giới (heo Hiệp hội ngành in).

Bên cạnh đó, đứng trước xu thể hội nhập quốc tế, các doanh nghiệp in nói chung và Công ty TNHH một thành viên XSKT và dịch vụ in Đà Nẵng nói riêng muốn có chỗ đứng ving tn thi trường và giữ vững khách hing phai déi mới công nghệ, đầu tư máy móc thế bị, hiện đại hóa quy trình sản xuất, đa dạng hóa về kiểu dáng, mẫu mã sản phẩm cũng như tiết kiệm chỉ phí và thời gian. Điều này đặt ra cho Công ty nhiều vấn đề phải giải quyết, trong đó làm thé nao để kiểm soát chỉ phí là một vẫn để cằn (được Công ty đặt lên hàng đầu. Trước nhu cầu cấp thiết như vậy đồi hỏi ng ty phải tổ chức thông tin kế toán qua đó có thể giúp cho nhà quản trị quản lý có hiệu quả hoạt động SXKD của mình. KTQT chỉ phí với đặc điểm riếng của mình đáp ứng những yêu cầu về thông tin của quản tr trong vie lap kế hoạch, tổ chức diều hình, kiểm tra và ra quyết định.

Xuất phát từ những vẫn đề lý luận và thự tiền, tôi đã chọn đề tài "Kế roán quân tị chỉ phí tại Công TNHH Một thành viên XSKT và dịch vụ In Đà Nẵng” 2. Tổng quan về đề tài nghiên cứu Việc nghiên cứu về kế toán quản r chỉ phí trong các doanh nghiệp đã được nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu. Điển hình là các công trình nghiên cứu: “KTQT chỉ phí và đánh giá trách nhiệm trung tâm chỉ phí tại bưu điện thành phổ Đà Nẵng” của tác giả Phạm Thị Thúy Hằng (2007), “Tổ chức KTQT chỉ phí tong các Công ty cả phê Nhà nước rên địa bàn tỉnh Đăk LäK” của tác giả Nguyễn Thanh Trúc (2007), * Kế toán quân trị chỉ phí trong các doanh nghiệp Dệt ở Đà Nẵng, thực trạng và hấp hoàn thiện” của tác giá Đoàn Thị Lành (2008). Tắt cả các nghiên cứu này đã khái quất được các vấn đề lý luận chung về KTQT chỉ phí, thấy được tầm quan trọng của KTQT chỉ phí trong việc cung cắp thông tin về chỉ phí cho quản trị doanh nghiệp.

Các tác giả cũng nêu rõ nội dung của KTQT chỉ phí từ khâu lập kế hoạch, dự toán chỉ phí đến khâu lập các báo cáo lâm cơ sở đễ kiểm tra đánh giá chỉ phí cho .đến khâu phân tích chỉ Ì ra các quyết định kinh doanh. Mặc dầu vậy, ắt cả các công trình nghiên cứu về KTQT chỉ phí đã công bố đều chưa nghiên cứu chuyên sâu về KTQT chỉ phí áp dụng cho từng Công ty cụ thể trong từng ngành, phủ hợp với đặc điểm kinh doanh của từng Công ty. Hơn nữa trong xu thể hội nhập, để cạnh tranh hiện nay các doanh nghiệp Việt Nam đã từng bước đưa KTQT chỉ phí vào trong tổ chức công tác kể toán, song việc vận dụng, KTQT chi phi cing chi dimg Iai ở khâu lập kế hoạch va quan tri chỉ phí Ở đây, luận văn tập trung nghiên cứu thực tế KTQT chi phí tai Công ty TNHH một thành viên XSKT và dịch vụ in Đà Nẵng, tác giả chuyên sâu nội dung KTQT chỉ phí tại Công ty như phân loại chỉ phí theo yêu cầu KTQT, công tác lập dự toán chỉ phí và các báo cáo kế toán phục vụ kiếm tra, kiểm soát chỉ phí. Đồng, thời luận văn còn đi phân tích chỉ phí phục vụ quá trình ra quyết định của nhà quản trị.

Qua đó giúp cho công tác KTQT chỉ phí tại Công ty được hoàn thiện hơn. Mục đích nghiên cứu. 'Về mặt lý luận, luận văn làm rõ bản chất, vai trò và nội dung KTQT chỉ phí trong quản trị doanh nghiệp. Nghiên cứu, đánh giá thực trang tổ chức KTQT chỉ phí tại Công ty TNHH.

một thành viên XSKT và dịch vụ in Đà Nẵng để tìm ra những vấn đẻ còn hạn chế. trong công tác KTQT ĐỀ xuất giải pháp hoàn thiện KTQT chỉ phí phủ hợp với yêu cầu của cơ chế thị trường và đặc thù của Công ty TNHH một thành viên XSKT và dịch vụ in Đà Nẵng 4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối trọng nghiên cứu Nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về KTQT chỉ phí và hoàn thiện KTOT chỉ phí ở một Công ty có nhiều đặc thù: Công ty TNHH Một thành viên XSKT và dịch vụ In Đã Nẵng Phạm vỉ nghiên cứu. Đo thời gian có hạn, luận văn chỉ nghiên cứu KTQT chỉ phí tai Công ty TNHH Một thành viên XSKT và dich vụ in BN ở lĩnh vực in Ấn, không nghiên cứu lĩnh vực xổ số kiến thiết. Trên cơ sở khảo sát thực tế tình hình sản xuất kinh doanh.

dịch vụ In tại các phân xưởng sản xuất và văn phòng Công ty, tác giả hoàn thiện KTQT chỉ phí cho phù hợp với đặc điểm kinh doanh ở lĩnh vực này của Công ty. Phương pháp nghiên cứu “Trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng, dé tài nghiên cứu các vấn. 448 lý luận cũng như thực tiễn liên quan một cách logic và đảm bảo tính hệ thống. Luận văn sử dụng các phương pháp thống kê, phương pháp tổng hợp, phương pháp.

phân tích, so sánh, kiểm chứng. đễ trình bày các vẫn đề về tổ chức KTQT chỉ phí ở Công ty TNHH một thành viên SXKT và dịch vy in DN, từ đó tìm ra các tồn tại của Công ty, tổng hợp đưa ra kết luận từ thực tiễn và để xuất các giải pháp tổ chức KTQT tại Công ty. Những đóng góp của đề tài Hoàn thiện KTQT chỉ phí tại Công ty TNHH một thành viên SXKT và dich vu in Da ning v8 cée mặt ~ Xây đụng cơ sở cho việc ập dự toán chỉ phí linh hoạt ở Công ty - Lập các báo cáo chỉ phí phục vụ việc kiễm tra, đánh giá và ra quyết định kinh doanh ở Công ty - Phân tích chỉ phí phục vụ quá tình m quyết định ở Công ty T. Bố cục của luận văn.

Luân văn gồm 3 chương Chương: Cơ sở lý luận về k toán quản trị chỉ phí rong doanh nghiệp Chương 2: Thực trang KTQT chi phi tai Công ty TNHH Một thành viên XSKT và dịch vụ In Đà Nẵng Chương 3: Hoàn thiện tổ chức KTQT chỉ phí tại Công ty TNHH Một thành viên. XSKT và địch vụ In Đà Nẵng CHUONG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỆ TOÁN QUAN TRI CHI PHI 'TRONG DOANHH NGHIỆP 1. TÔNG QUAN VỀ KTQT CHÍ PHÍ TRONG DOANH NGHIỆP. Bản eb {vai trd cia KTQT chỉ phí 1LI.

Bản chất KTQT chi phi xzor chỉ phí là một bộ phận của hệ thống kế toán. Chính vì vậy, bản chất của kế toán quản trị chỉ phí trước hết thể hiện ở bản chất của kế toán. Trải qua quá. trình hình thành và phát triển lâu đời, có rất nhiều định nghĩa về kế toán dưới các sóc độ khác nhau, tuy nhiên trong phần này tác giả chỉ phân tích hai định nghĩa cơ bản dưới góc độ bản chất và nội dung của kế toán “Thứ nhất, kế toán được định nghĩa là một bộ phận của hoạt động quản lý, với chức năng xử lý và cung cấp thông tin thực hiện về khách thể quản lý cho chủ thể quản lý (3, 111), Dinh nghia này hướng về bản chất của kế toán.

Quá trình sản xuất ra của cải vật chất là yêu cầu tắt yếu khách quan cho sự tồn tại và phát triển của xã hội loài người. Để quá trình sản xuất được thực hiện một cách có hiệu quả, nhất thiết phải có hoạt động quản lý, tức lả hoạt động định hướng cho quá trình sản xuất và tổ chức thực hiện theo những hướng đã định. Trong hoạt động quản lý này, kế toán đồng vai trồ là cầu nối thông tin giữa khách thể quản lý (quả trình sản xuất) và chủ thể quản lý (các cơ quan quản lý). “Thứ bai, kế toán được định nghĩa là một quá trình định dạng, đo lường, ghỉ chép và cung cấp các thông tin về hoại động kinh tế của một tổ chức [10, 5], [48, 05].

Định nghĩa này hướng về nội dung của kế toán. Dưới góc độ này, kế toán cần áp dụng hệ thống các phương pháp đặc thủ (chứng từ, đổi ứng tải khoản, tính giá và tổng hợp — cân đối) để cung cắp các thông in phù hợp, tin cậy, nhất quần và so sánh. được nhằm giúp cho những người sử dụng thông tin đưa mì được các quyết dịnh đúng đắn đối với tổ chức Như vậy, xét một cách tổng quát, £ TQ chỉ phí có bản chất là một bộ phận của hoạt động quản lý và nội dung của #207 chỉ phí là quá trình định dạng, do lường, ghỉ chép và cung cấp các thông tin về chỉ phí hoạt động kinh doanh của một tổ chức.