Luận văn thạc sĩ kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần thương mại sản xuất nhựa nam á

Luận văn thạc sĩ phân tích chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á, đánh giá hiệu quả quản lý chi phí.

• Tác giả: Đoàn Hải Yến
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Quang Hùng
• Trường học: Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.1. Một số khái niệm và cách phân loại về chi phí, giá thành sản phẩm trong các DNSX
• 1.1.1. Khái niệm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.1.2. Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.2. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong hệ thống các chuẩn mực kế toán Việt Nam
• 1.3. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong chế độ kế toán hiện hành
• 1.3.1. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất
• 1.3.2. Phương pháp tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất
• 1.3.3. Kỳ tính giá thành
• 1.3.4. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất
• 1.3.5. Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ
• 1.3.6. Các phương pháp tính giá thành sản phẩm hoàn thành
• 1.3.7. Vận dụng hình thức sổ kế toán
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI SẢN XUẤT NHỰA NAM Á
• 2.1. Thông tin chung về Công ty Cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• 2.1.1. Giới thiệu về Công ty cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• 2.1.2. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán tại Công ty cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• 2.2. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần thương mại sản xuất Nhựa Nam Á
• 2.2.1. Đặc điểm và phân loại chi phí sản xuất tại Công ty cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• 2.2.2. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất, kỳ tính giá thành tại Công ty cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• 2.2.3. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất tại Công ty cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• 2.2.4. Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ tại Công ty cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• 2.2.5. Chi phí sản phẩm hỏng và trị giá phế liệu thu hồi
• 2.2.6. Thực trạng kế toán giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• 3. CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI
• 3.1. Đánh giá thực trạng kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• 3.2. Những mặt hạn chế
• 3.3. Yêu cầu hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 3.4. Các đề xuất, kiến nghị nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần Thương mại Sản xuất nhựa Nam Á
• 3.4.1. Thay đổi phương pháp tính giá thành sản phẩm
• 3.4.2. Hoàn thiện đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ
• 3.4.3. Hạch toán chi phí sản phẩm hỏng ngoài định mức
• 3.5. Những hạn chế trong nghiên cứu và các vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
• 3.5.1. Những hạn chế
• 3.5.2. Vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu và mục tiêu nghiên cứu

Luận văn thạc sĩ này tập trung vào nghiên cứu kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại Công ty Nhựa Nam Á. Mục tiêu chính là hệ thống hóa lý luận về chi phí sản xuất và giá thành, phân tích thực trạng tại công ty, và đề xuất giải pháp hoàn thiện. Nghiên cứu nhằm giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả, kiểm soát giá thành, và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

1.1. Tính cấp thiết của đề tài

Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát và phản ánh thông tin tài chính. Nghiên cứu này nhằm giải quyết những hạn chế trong việc áp dụng các quy định kế toán tại các doanh nghiệp sản xuất nhựa, đặc biệt là Công ty Nhựa Nam Á.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu nhằm hệ thống hóa lý luận về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, phân tích thực trạng tại Công ty Nhựa Nam Á, và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác kế toán. Mục tiêu cuối cùng là giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả và nâng cao hiệu quả sản xuất.

II. Lý luận chung về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

Chương này trình bày các khái niệm cơ bản về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, cùng với các phương pháp phân loại chi phí. Nghiên cứu dựa trên các chuẩn mực kế toán Việt Nam và chế độ kế toán hiện hành, nhấn mạnh vai trò của kế toán trong việc quản lý chi phí và kiểm soát giá thành.

2.1. Khái niệm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

Chi phí sản xuất là tổng hao phí lao động và vật chất trong quá trình sản xuất. Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của các chi phí sản xuất tính cho một khối lượng sản phẩm hoàn thành. Cả hai khái niệm này đều có vai trò quan trọng trong việc quản lý và kiểm soát chi phí tại các doanh nghiệp sản xuất.

2.2. Phân loại chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất được phân loại theo nhiều tiêu thức, bao gồm theo yếu tố, khoản mục, quan hệ với khối lượng công việc, và khả năng quy nạp. Việc phân loại này giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả và áp dụng các phương pháp tính giá thành phù hợp.

III. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại Công ty Nhựa Nam Á

Chương này phân tích thực trạng kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại Công ty Nhựa Nam Á. Nghiên cứu tập trung vào các đặc điểm chi phí, phương pháp tập hợp chi phí, và quy trình tính giá thành sản phẩm. Kết quả cho thấy những ưu điểm và hạn chế trong công tác kế toán của công ty.

3.1. Đặc điểm chi phí sản xuất tại Công ty Nhựa Nam Á

Chi phí sản xuất tại Công ty Nhựa Nam Á bao gồm chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, và chi phí sản xuất chung. Công ty áp dụng phương pháp tập hợp chi phí theo đối tượng và kỳ tính giá thành phù hợp với quy trình sản xuất nhựa.

3.2. Thực trạng kế toán giá thành sản phẩm

Công ty sử dụng phương pháp tính giá thành theo hệ số và phương pháp trực tiếp. Tuy nhiên, việc đánh giá sản phẩm dở dang và xử lý chi phí sản phẩm hỏng còn một số hạn chế, cần được cải thiện để nâng cao độ chính xác của giá thành sản phẩm.

IV. Giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

Chương này đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại Công ty Nhựa Nam Á. Các giải pháp bao gồm thay đổi phương pháp tính giá thành, hoàn thiện đánh giá sản phẩm dở dang, và hạch toán chi phí sản phẩm hỏng. Những đề xuất này nhằm giúp công ty quản lý chi phí hiệu quả hơn và nâng cao chất lượng thông tin kế toán.

4.1. Thay đổi phương pháp tính giá thành

Đề xuất áp dụng phương pháp tính giá thành dựa trên cơ sở hoạt động (ABC) để phân bổ chi phí chính xác hơn. Phương pháp này giúp Công ty Nhựa Nam Á kiểm soát giá thành hiệu quả và nâng cao tính minh bạch trong báo cáo tài chính.

4.2. Hoàn thiện đánh giá sản phẩm dở dang

Cần cải thiện phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ để đảm bảo tính chính xác của giá thành sản phẩm. Điều này giúp công ty quản lý chi phí hiệu quả và giảm thiểu sai sót trong quá trình tính toán.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm đóng vai trò trọng tâm trong công tác kế toán tài chính tại các doanh nghiệp sản xuất, giúp phản ánh trung thực, kịp thời các thông tin về chi phí phát sinh và giá thành sản phẩm. Theo ước tính, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm khoảng 60% giá thành sản phẩm tại nhiều doanh nghiệp sản xuất nhựa, trong khi chi phí sản xuất chung chiếm khoảng 30%. Nghiên cứu tập trung vào Công ty Cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á, khảo sát trong năm 2015 tại địa chỉ Cụm Công nghiệp Kim Bình, xã Kim Bình, TP. Phủ Lý, tỉnh Hà Nam. Mục tiêu chính là hệ thống hóa lý luận về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, phân tích thực trạng tại doanh nghiệp, đánh giá ưu điểm và hạn chế, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác kế toán nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi phí và giá thành sản phẩm. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp thông tin chính xác, kịp thời cho các nhà quản trị đưa ra quyết định chiến lược sản xuất kinh doanh, đồng thời góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và chuẩn mực kế toán Việt Nam liên quan đến kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, bao gồm:

• Khái niệm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm: Chi phí sản xuất là tổng hao phí lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí khác liên quan đến quá trình sản xuất trong một kỳ nhất định. Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của tổng chi phí sản xuất cho một khối lượng sản phẩm đã hoàn thành.

• Phân loại chi phí sản xuất: Theo yếu tố (nguyên vật liệu, nhân công, khấu hao TSCĐ, dịch vụ mua ngoài, chi phí khác), theo khoản mục chi phí trong giá thành (nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung), theo quan hệ với khối lượng công việc (biến phí, định phí, chi phí hỗn hợp), và theo khả năng quy nạp (chi phí trực tiếp, chi phí gián tiếp).

• Phương pháp tính giá thành sản phẩm: Bao gồm phương pháp giản đơn, phương pháp theo hệ số, phương pháp theo tỷ lệ, phương pháp định mức, phương pháp loại trừ chi phí sản phẩm phụ, và phương pháp tính giá thành phân bước cho quy trình sản xuất phức tạp.

• Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS 01, VAS 02): Quy định nguyên tắc kế toán cơ bản, cách xác định trị giá hàng tồn kho, phương pháp tính giá gốc hàng tồn kho và các yêu cầu về hạch toán chi phí sản xuất.

• Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ: Bao gồm đánh giá theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, theo khối lượng sản phẩm hoàn thành tương đương, và theo chi phí sản xuất định mức.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua phỏng vấn nhân viên kế toán và cán bộ kỹ thuật tại Công ty Cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á nhằm hiểu rõ quy trình sản xuất, phương pháp tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm. Dữ liệu thứ cấp bao gồm các văn bản pháp luật, chuẩn mực kế toán, tài liệu nghiên cứu trước đây, chứng từ kế toán, báo cáo tài chính của công ty.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp phân tích định tính và định lượng, tổng hợp, so sánh số liệu chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong năm 2015. Phân tích sự phù hợp của các phương pháp kế toán chi phí và giá thành với thực tế sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. So sánh với các nghiên cứu tương tự để đánh giá ưu điểm và hạn chế.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào số liệu và thực trạng kế toán chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm trong năm 2015 tại Công ty Cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Phỏng vấn các cán bộ kế toán, kỹ thuật và quản lý liên quan trực tiếp đến công tác kế toán chi phí và sản xuất tại công ty nhằm đảm bảo tính đại diện và chính xác của dữ liệu thu thập.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn: Khoảng 60% giá thành sản phẩm tại công ty là chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chủ yếu là hạt nhựa PS cho tấm nhựa Mica và bột nhựa PVC cho tấm nhựa PVC. Định mức nguyên vật liệu được xây dựng chi tiết theo từng loại sản phẩm và độ dày, giúp kiểm soát chi phí hiệu quả.

2. Chi phí sản xuất chung chiếm khoảng 30% giá thành sản phẩm: Bao gồm chi phí nhân viên phân xưởng, vật liệu phụ, dụng cụ sản xuất, khấu hao tài sản cố định, dịch vụ mua ngoài và các chi phí khác. Việc phân bổ chi phí sản xuất chung được thực hiện theo tiêu chuẩn phù hợp với đặc điểm sản xuất.

3. Phương pháp kế toán chi phí và giá thành áp dụng theo Thông tư 200/2014/TT-BTC: Công ty sử dụng phương pháp kê khai thường xuyên, phương pháp bình quân gia quyền để tính giá xuất kho nguyên vật liệu, và hình thức ghi sổ kế toán Nhật ký chung. Phần mềm 3S được áp dụng giúp quản lý và kiểm soát số liệu kế toán chính xác, kịp thời.

4. Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ được thực hiện theo phương pháp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Phù hợp với đặc điểm sản xuất và tỷ trọng chi phí nguyên vật liệu lớn, tuy nhiên phương pháp này có thể làm giảm độ chính xác khi chi phí khác chiếm tỷ trọng cao.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn là do đặc thù ngành sản xuất nhựa, nguyên liệu chính quyết định chất lượng và giá thành sản phẩm. Chi phí sản xuất chung chiếm tỷ trọng đáng kể phản ánh các chi phí quản lý, bảo trì, và hỗ trợ sản xuất cần được kiểm soát chặt chẽ để giảm giá thành.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành dệt may, xi măng và sản xuất nhựa khác, công ty đã áp dụng các phương pháp kế toán chi phí và giá thành phù hợp với quy mô và đặc điểm sản xuất, tuy nhiên vẫn còn tồn tại một số hạn chế như phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang chưa tối ưu, chưa áp dụng rộng rãi phương pháp tính giá thành theo hoạt động (ABC) để nâng cao độ chính xác.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ trọng chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung trong giá thành sản phẩm, bảng so sánh định mức nguyên vật liệu và chi phí thực tế, cũng như bảng phân bổ chi phí sản xuất chung theo từng phân xưởng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ: Áp dụng phương pháp đánh giá theo khối lượng sản phẩm hoàn thành tương đương hoặc phương pháp chi phí sản xuất định mức để nâng cao độ chính xác, giúp phản ánh đúng giá trị sản phẩm dở dang. Thời gian thực hiện trong 6 tháng, do phòng kế toán phối hợp với phòng kỹ thuật.

2. Xây dựng và áp dụng hệ thống định mức chi phí chi tiết hơn: Cập nhật định mức nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung theo từng loại sản phẩm và công đoạn sản xuất nhằm kiểm soát chi phí hiệu quả hơn. Thời gian thực hiện 1 năm, do phòng kế hoạch và phòng kế toán phối hợp thực hiện.

3. Áp dụng phương pháp tính giá thành theo hoạt động (ABC): Giúp phân bổ chi phí sản xuất chung chính xác hơn theo từng hoạt động, từ đó xác định giá thành sản phẩm sát thực tế hơn, hỗ trợ quản lý chi phí và ra quyết định chiến lược. Thời gian triển khai 1 năm, do phòng kế toán quản trị và ban giám đốc chủ trì.

4. Nâng cao năng lực sử dụng phần mềm kế toán và quản lý sản xuất: Đào tạo nhân viên kế toán và kỹ thuật sử dụng hiệu quả phần mềm 3S, tích hợp các phân hệ quản lý chi phí và giá thành để đảm bảo số liệu chính xác, kịp thời. Thời gian đào tạo liên tục, do phòng nhân sự và phòng công nghệ thông tin phối hợp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản trị doanh nghiệp sản xuất nhựa: Giúp hiểu rõ cơ cấu chi phí, phương pháp tính giá thành sản phẩm, từ đó đưa ra các quyết định quản lý chi phí và giá bán hợp lý.

2. Nhân viên kế toán và kiểm toán nội bộ: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về kế toán chi phí sản xuất, cách áp dụng chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán hiện hành trong doanh nghiệp sản xuất.

3. Chuyên gia tư vấn quản lý và tài chính doanh nghiệp: Là tài liệu tham khảo để xây dựng hệ thống kế toán chi phí và giá thành phù hợp với đặc thù ngành sản xuất nhựa.

4. Sinh viên và nghiên cứu sinh ngành kế toán, quản trị kinh doanh: Học tập các phương pháp nghiên cứu thực tiễn, áp dụng lý thuyết kế toán vào thực tế doanh nghiệp sản xuất.

Câu hỏi thường gặp

1. Kế toán chi phí sản xuất là gì và tại sao quan trọng?
   Kế toán chi phí sản xuất là việc ghi nhận, tập hợp và phân bổ các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất. Nó quan trọng vì giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí, tính giá thành sản phẩm chính xác, từ đó đảm bảo hiệu quả sản xuất kinh doanh.

2. Phương pháp tính giá thành sản phẩm nào phù hợp với doanh nghiệp sản xuất nhựa?
   Phương pháp giản đơn kết hợp với phương pháp tính giá thành theo hệ số thường phù hợp do đặc thù sản xuất nhiều loại sản phẩm cùng quy trình. Ngoài ra, áp dụng phương pháp định mức và loại trừ chi phí sản phẩm phụ giúp nâng cao độ chính xác.

3. Làm thế nào để đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ chính xác?
   Có thể áp dụng phương pháp đánh giá theo khối lượng sản phẩm hoàn thành tương đương hoặc theo chi phí sản xuất định mức, tùy thuộc vào đặc điểm sản xuất và tỷ trọng chi phí nguyên vật liệu trong tổng chi phí.

4. Phần mềm kế toán có vai trò gì trong quản lý chi phí sản xuất?
   Phần mềm kế toán giúp tự động hóa việc ghi chép, tổng hợp và phân tích chi phí, giảm sai sót, cung cấp thông tin kịp thời và chính xác cho quản lý, từ đó nâng cao hiệu quả kiểm soát chi phí và tính giá thành.

5. Các chi phí sản xuất chung thường bao gồm những khoản nào?
   Chi phí sản xuất chung bao gồm chi phí nhân viên phân xưởng, vật liệu phụ, dụng cụ sản xuất, khấu hao tài sản cố định, dịch vụ mua ngoài như điện, nước, và các chi phí khác phục vụ sản xuất nhưng không thể tập hợp trực tiếp cho từng sản phẩm.

Kết luận

• Hệ thống lý luận về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm được hệ thống hóa rõ ràng, phù hợp với chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành.
• Thực trạng kế toán chi phí và giá thành tại Công ty Cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á cho thấy chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm khoảng 60%, chi phí sản xuất chung chiếm khoảng 30% giá thành sản phẩm.
• Công ty áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên, phương pháp bình quân gia quyền và hình thức ghi sổ Nhật ký chung, sử dụng phần mềm 3S để quản lý kế toán.
• Một số hạn chế tồn tại trong phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang và phân bổ chi phí sản xuất chung cần được cải thiện.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang, xây dựng định mức chi phí chi tiết, áp dụng phương pháp tính giá thành theo hoạt động và nâng cao năng lực sử dụng phần mềm kế toán.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 6-12 tháng, đồng thời tiếp tục nghiên cứu áp dụng các phương pháp kế toán quản trị hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi phí và giá thành sản phẩm.

Call to action: Các nhà quản lý và chuyên gia kế toán trong ngành sản xuất nhựa nên áp dụng các giải pháp này để tối ưu hóa công tác kế toán chi phí và giá thành, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1.1 Một số khái niệm và cách phân loại về chi phí, giá thành sản phẩm trong các DNSX 1.1 Khái niệm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm 1.1 Khái niệm chi phí sản xuất Theo Nguyễn Tuấn Duy và Đặng Thị Hòa (Giáo trình kế toán tài chính trường Đại học Thương Mại, 2010): chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của tổng số hao phí lao động sống cần thiết, hao phí lao động vật hoá và các chi phí khác (như lãi vay, các khoản bảo hiểm xã hội …) liên quan đến quá trình sản xuất mà doanh nghiệp phải chi ra để tiến hành hoạt động sản xuất trong một thời kỳ nhất định. Trong đó : + Hao phí lao động sống: biểu hiện như tiền lương, các khoản trích theo lương của người lao động phát sinh ghi vào chi phí sản xuất. + Hao phí lao động vật hoá: biểu hiện của nó là giá trị nguyên vật liệu sử dụng, công cụ dụng cụ xuất dùng, khấu hao tài sản cố định phục vụ cho sản xuất. Đây là các tư liệu lao động và đối tượng lao động được người lao động tác động và chuyển hóa thành sản phẩm.

Theo chuẩn mực VAS 01 – “Chuẩn mực chung” thì “Chi phí là tổng giá trị khoản làm giảm lợi ích trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu”. Như vậy, chi phí chỉ bao gồm các trường hợp làm giảm tài sản hoặc tăng khoản nợ phải trả nhưng không kèm theo các biến động khác. Do có sự không phù hợp giữa thời gian phát sinh các khoản chi tiêu và thời gian phát huy tác dụng của nó đối với thu nhập của doanh nghiệp nên chi phí và chi tiêu có sự khác biệt về thời gian: Khoản chi tiêu ở kỳ này nhưng còn được chờ phân bổ ở kỳ sau (chi phí trả trước). Khoản được tính vào chi phí của kỳ này (chi phí phải trả) nhưng chưa được chi tiêu (sẽ chi ở các kỳ sau).

7 Các khái niệm trên tuy khác nhau về cách diễn đạt, về mức độ khái quát nhưng đều thể hiện bản chất của chi phí là những hao phí phải bỏ ra để đổi lấy sự thu về, có thể thu về dưới dạng vật chất định lượng được như số lượng sản phẩm hoặc thu về dưới dạng tinh thần hay dịch vụ được phục vụ.2 Khái niệm giá thành sản phẩm Khái niệm giá thành là biểu hiện bằng tiền các chi phí sản xuất tính cho một khối lượng sản phẩm (công việc, lao vụ) nhất định đã hoàn thành. Theo Nguyễn Tuấn Duy và Đặng Thị Hòa (Giáo trình kế toán tài chính trường Đại học Thương Mại, 2010): Giá thành sản phẩm là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh chất lượng hoạt động sản xuất, kết quả sử dụng lao động, vật tư, tiền vốn trong quá trình sản xuất của doanh nghiệp Giá thành đơn vị sản phẩm là chi phí sản xuất tinh cho một đơn vị thành phẩm. Giá thành sản phẩm có hai chức năng chủ yếu là chức năng thước đo bù đắp chi phí và chức năng lập giá. Toàn bộ các CPSX mà doanh nghiệp chi ra để sản xuất sản phẩm sẽ được bù đắp bởi số tiền thu về tiêu thụ sản phẩm.

Đồng thời, căn cứ vào giá thành sản phẩm doanh nghiệp mới có thể xác định được giá bán sản phẩm hợp lý đảm bảo doanh nghiệp có thể trang trải chi phí đầu vào và có lãi.2 Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm 1.1 Phân loại chi phí sản xuất Một số tiêu thức phân loại chủ yếu:  Phân loại chi phí theo yếu tố Theo cách phân loại này, toàn bộ chi phí sản xuất của doanh nghiệp được chia thành: + Chi phí nguyên vật liệu: Là toàn bộ giá trị các loại nguyên vật liệu chính, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, vật liệu xây dựng cơ bản….mà doanh nghiệp đã sử dụng cho hoạt động SX. + Chi phí nhân công: Là toàn bộ tiền lương, tiền công phải trả, tiền trích BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ của công nhân và nhân viên hoạt động SX trong doanh nghiệp. 8 + Chi phí khấu hao TSCĐ: Là toàn bộ tiền trích khấu hao TSCĐ sử dụng cho SX của doanh nghiệp. + Chi phí dịch vụ mua ngoài: Là toàn bộ số tiền doanh nghiệp chi trả về các dịch vụ mua ngoài như tiền điện, tiền nước….phục vụ cho hoạt động SX của doanh nghiệp.

+ Chi phí khác bằng tiền: Là toàn bộ các chi phí khác dung cho hoạt động SX ngoài 4 yếu tố trên.  Phân loại chi phí sản xuất theo khoản mục chi phí trong giá thành sản xuất Theo quy định, giá thành sản xuất, trừ ngành xây dựng cơ bản, bao gồm 3 khoản mục chi phí là: + Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Bao gồm chi phí về các loại nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu sử dụng trực tiếp vào việc chế tạo sản xuất sản phẩm. + Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm các chi phí về tiền lương, phụ cấp phải trả và các khoản trích BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ trên tiền lương của công nhân trực tiếp sản xuất. + Chi phí sản xuất chung: Là chi phí dùng cho việc quản lý và phục vụ sản xuất cho bộ phận sản xuất, phân xưởng sản xuất.

 Phân loại chi phí sản xuất theo quan hệ với khối lượng công việc hoàn thành Theo cách này, toàn bộ chi phí sản xuất được chia thành biến phí, định phí, chi phí hỗn hợp. + Biến phí: Là những chi phí thay đổi về tổng số khi có sự thay đổi về khối lượng sản phẩm, công việc hoàn thành, chẳng hạn như chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp….Biến phí thay đổi theo tỷ lệ thuận với khối lượng sản phẩm, công việc hoàn thành, nhưng lại là hằng số nếu tính trên một đơn vị sản phẩm. + Định phí: Là những chi phí không đổi so với khối lượng sản phẩm, công việc hoàn thành, chẳng hạn các chi phí về khấu hao TSCĐ, chi phí về thuê mặt bằng SX….Định phí tính cho một đơn vị sản phẩm hoàn thành sẽ thay đổi nếu số lượng sản phẩm thay đổi. 9 + Chi phí hỗn hợp: Là loại chi phí mà bản thân nó bao gồm cả yếu tố của định phí và biến phí.

 Phân loại chi phí theo khả năng quy nạp vào các đối tượng kế toán chi phí + Chi phí trực tiếp: Là những chi phí liên quan trực tiếp đến từng đối tượng kế toán tập hợp chi phí mà kế toán có thể quy nạp trực tiếp cho từng đối tượng chịu chi phí. Trong quản trị doanh nghiệp nói chung và kế toán quản trị nói riêng, nếu loại chi phí này chiếm đa số trong tổng chi phí thì sẽ thuận lợi cho việc kiểm soát chi phí và dễ dàng trong việc xác định nguyên nhân gây ra chi phí. + Chi phí gián tiếp: Là các chi phí có liên quan đến nhiều đối tượng kế toán tập hợp chi phí khác nhau nên không thể quy nạp trực tiếp cho từng đối tượng tập hợp chi phí được mà phải tập hợp theo từng nơi phát sinh chi phí khi chúng phát sinh, sau đó quy nạp cho từng đối tượng theo phương pháp phân bổ gián tiếp. Ngoài ra cong một số tiêu thức phân loại khác như: + Phân loại chi phí theo thẩm quyền ra quyết định: Chi phí kiểm soát được và chi phí không kiểm soát được.

+ Căn cứ vào việc sử dụng chi phí trong quá trình lựa chọn các phương án có: Chi phí chênh lệch; chi phí cơ hội; chi phí chìm.2 Phân loại giá thành sản phẩm Để đáp ứng được yêu cầu quản lý, lập kế hoạch giá thành và để công tác tính giá thành được thuận lợi, nhà quản lý cần phải hiểu được các loại giá thành. Căn cứ các tiêu thức khác nhau, giá thành được phân thành các loại khác nhau.  Theo cơ sở số liệu và thời điểm tính giá thành - Giá thành kế hoạch: Là giá thành được tính trên cở sở chi phí sản xuất kế hoạch và số lượng sản phẩm sản xuất kế hoạch. Việc tính giá thành kế hoạch do bộ phận kế hoạch của doanh nghiệp thực hiện và được tiến hành trước khi bắt đầu quá trình sản xuất, chế tạo sản phẩm, giá thành kế hoạch là mục tiêu phấn đấu của doanh nghiệp, là căn cứ để so sánh, phân tích, đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch hạ giá thành của doanh nghiệp.

10 - Giá thành định mức: Là giá thành được tính trên cơ sở các định mức chi phí hiện hành và chỉ tính cho đơn vị sản phẩm. Giá thành định mức là công cụ quản lý định mức của doanh nghiệp, là thước đo chính xác để xác định kết quả sử dụng tài sản, vật tư, lao động trong sản xuất, giúp đánh giá đúng đắn các giải pháp kinh tế kỹ thuật đã thực hiện trong quá trình hoạt động sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh. - Giá thành thực tế: Là giá thành được tính trên cơ sở số liệu chi phí sản xuất thực tế đã phát sinh và tập hợp được trong kỳ cũng như sản lượng sản phẩm thực tế đã sản xuất trong kỳ. Giá thành thực tế chỉ có thể tính toán, được sau khi kết thúc quá trình sản xuất, chế tạo sản phẩm và được tính toán cho cả chỉ tiêu tổng giá thành và giá thành đơn vị.

Giá thành thực tế là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh kết quả phấn đấu của doanh nghiệp trong việc tổ chức và sử dụng các giải pháp kinh tế, kỹ thuật, tổ chức và công nghệ….để thực hiện quá trình sản xuất sản phẩm, là cơ sở để xác định kết quả hoạt động SXKD của doanh nghiệp và nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với Nhà nước cũng như đối với các đối tác liên doanh liên kết.  Theo phạm vi tính toán vào chi phí vào giá thành - Giá thành sản xuất: Là giá thành bao gồm toàn bộ toàn bộ các chi phí cố định và chi phí biến đổi thuộc chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung. Chỉ tiêu giá thành sản xuất toàn bộ có ý nghĩa quan trọng trong quản trị doanh nghiệp. Dựa vào giá thành sản xuất toàn bộ, doanh nghiệp có thể xác định được kết quả sản xuất sản phẩm là lãi hay lỗ.

Nó đóng vai trò chủ yếu trong các quyết định mang tính chiến lược dài hạn.