Luận văn: Xác lập cơ sở địa lý cho bảo vệ môi trường thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh

Luận văn thạc sĩ HUS về xác lập cơ sở địa lý cho bảo vệ môi trường tại Hạ Long, Quảng Ninh, tập trung vào kiểm soát và bảo vệ môi trường.

• Tác giả: Lê Thùy Dung
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đặng Văn Bào
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
• Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên môi trường
• Đề tài: Xác lập cơ sở địa lý cho bảo vệ môi trường Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ khoa học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.1. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU ĐỊA LÝ CHO ĐỊNH HƯỚNG BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
• 1.2. Khái quát các công trình nghiên cứu theo hướng địa lý tổng hợp
• 1.3. Tổng quan cơ sở địa lý cho bảo vệ môi trường
• 1.4. QUAN ĐIỂM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.4.1. Quan điểm nghiên cứu
• 1.4.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN VÀ KINH TẾ - XÃ HỘI KHU VỰC THÀNH PHỐ HẠ LONG
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN & TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
• 2.1.1. Vị trí địa lý và tài nguyên vị thế
• 2.1.2. Đặc điểm địa chất và tài nguyên khoáng sản
• 2.1.3. Đặc điểm địa hình và tài nguyên đất
• 2.1.4. Đặc điểm khí hậu, thủy văn – hải văn và tài nguyên nước
• 2.1.5. Đa dạng sinh học và tài nguyên rừng
• 2.1.6. Phân vùng địa lý tự nhiên khu vực thành phố Hạ Long
• 2.2. ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ - XÃ HỘI
• 2.2.1. Dân cư và nguồn lao động
• 2.2.2. Đặc điểm kinh tế. Cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật
• 2.2.3. Đặc điểm văn hóa - xã hội
• 2.2.4. Hiện trạng sử dụng đất
• 3. CHƯƠNG 3: HIỆN TRẠNG VÀ ĐỊNH HƯỚNG BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG KHU VỰC THÀNH PHỐ HẠ LONG
• 3.1. Hiện trạng môi trường, biến đổi khí hậu và tai biến thiên nhiên thành phố Hạ Long
• 3.1.1. Hiện trạng môi trường
• 3.1.2. Biến đổi khí hậu và tai biến thiên nhiên
• 3.2. Định hướng bảo vệ môi trường thành phố Hạ Long
• 3.2.1. Phân vùng chức năng môi trường cho định hướng bảo vệ môi trường
• 3.2.2. Định hướng không gian bảo vệ môi trường thành phố Hạ Long
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cơ sở địa lý bảo vệ môi trường thành phố Hạ Long

Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, nổi bật với cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp và tài nguyên phong phú. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của đô thị và du lịch đã đặt ra nhiều thách thức cho bảo vệ môi trường. Việc xác lập cơ sở địa lý cho bảo vệ môi trường là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực này.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên của Hạ Long

Thành phố Hạ Long có vị trí địa lý thuận lợi, với nhiều tài nguyên thiên nhiên như khoáng sản, rừng và đa dạng sinh học. Những yếu tố này không chỉ tạo điều kiện cho phát triển kinh tế mà còn cần được quản lý hợp lý để bảo vệ môi trường.

1.2. Vai trò của địa lý trong bảo vệ môi trường

Địa lý cung cấp cái nhìn tổng quan về các yếu tố tự nhiên và nhân tạo ảnh hưởng đến môi trường. Việc phân tích các yếu tố này giúp xác định các biện pháp bảo vệ môi trường hiệu quả hơn.

II. Vấn đề và thách thức trong bảo vệ môi trường Hạ Long

Sự phát triển kinh tế nhanh chóng tại Hạ Long đã dẫn đến nhiều vấn đề môi trường nghiêm trọng. Các hoạt động khai thác tài nguyên, du lịch và đô thị hóa đang gây áp lực lớn lên môi trường. Việc nhận diện và giải quyết các vấn đề này là rất quan trọng.

2.1. Ô nhiễm môi trường do hoạt động khai thác

Khai thác khoáng sản và tài nguyên thiên nhiên đã gây ra ô nhiễm không khí và nước. Các chất thải từ hoạt động này cần được quản lý chặt chẽ để giảm thiểu tác động đến môi trường.

2.2. Biến đổi khí hậu và tác động đến Hạ Long

Biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng đến hệ sinh thái và môi trường tại Hạ Long. Sự gia tăng mực nước biển và thời tiết cực đoan là những thách thức lớn mà thành phố phải đối mặt.

III. Phương pháp bảo vệ môi trường hiệu quả tại Hạ Long

Để bảo vệ môi trường tại Hạ Long, cần áp dụng các phương pháp quản lý tài nguyên bền vững. Việc kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường là rất quan trọng.

3.1. Quy hoạch sử dụng đất bền vững

Quy hoạch sử dụng đất hợp lý giúp tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường. Cần có các chính sách rõ ràng để quản lý đất đai hiệu quả.

3.2. Tăng cường giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng

Giáo dục cộng đồng về bảo vệ môi trường là một trong những giải pháp quan trọng. Nâng cao nhận thức giúp người dân tham gia tích cực vào các hoạt động bảo vệ môi trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Hạ Long

Các nghiên cứu về bảo vệ môi trường tại Hạ Long đã chỉ ra nhiều giải pháp khả thi. Việc áp dụng các giải pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng môi trường mà còn thúc đẩy phát triển bền vững.

4.1. Kết quả từ các dự án bảo vệ môi trường

Nhiều dự án đã được triển khai tại Hạ Long nhằm cải thiện chất lượng môi trường. Các kết quả cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong chất lượng không khí và nước.

4.2. Mô hình phát triển bền vững tại Hạ Long

Mô hình phát triển bền vững kết hợp giữa bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế đã được áp dụng thành công tại Hạ Long. Điều này tạo ra một mô hình mẫu cho các khu vực khác.

V. Kết luận và tương lai của bảo vệ môi trường Hạ Long

Bảo vệ môi trường tại Hạ Long là một nhiệm vụ cấp thiết. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để đảm bảo sự phát triển bền vững cho thành phố. Tương lai của Hạ Long phụ thuộc vào việc thực hiện các giải pháp bảo vệ môi trường hiệu quả.

5.1. Tầm quan trọng của bảo vệ môi trường trong phát triển bền vững

Bảo vệ môi trường không chỉ là trách nhiệm của chính quyền mà còn là của toàn xã hội. Mỗi cá nhân cần có ý thức trong việc bảo vệ môi trường.

5.2. Định hướng phát triển bền vững cho Hạ Long

Định hướng phát triển bền vững cho Hạ Long cần được xây dựng dựa trên các nghiên cứu khoa học và thực tiễn. Cần có các chính sách hỗ trợ cho việc bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh giữ vị thế là một trong những trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa hàng đầu của vùng Đông Bắc và là mắt xích trọng yếu trong tam giác kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Địa bàn nghiên cứu có tổng diện tích tự nhiên đạt 27.195,03 ha (khoảng 272 km2) cùng đường bờ biển kéo dài hơn 50 km, sở hữu di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long và cảng nước sâu Cái Lân đóng vai trò huyết mạch giao thương quốc tế. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của các hoạt động kinh tế đa ngành đang tạo ra sức ép to lớn lên môi trường địa phương. Thực tế khai thác than với sản lượng từ 8 đến 10 triệu tấn mỗi năm cùng tốc độ đô thị hóa nhanh chóng đã làm gia tăng xung đột giữa mục tiêu bảo tồn tài nguyên sinh thái và tăng trưởng kinh tế.

Đề tài nghiên cứu được thực hiện nhằm xác lập cơ sở khoa học địa lý tự nhiên tổng hợp, làm căn cứ vững chắc cho việc phân vùng chức năng môi trường và đề xuất định hướng, giải pháp bảo vệ môi trường theo từng không gian địa lý cụ thể của thành phố Hạ Long giai đoạn đến năm 2020, tầm nhìn 2030. Không gian nghiên cứu bao trùm toàn bộ phạm vi 272 km2 đất liền và vùng ven biển thuộc tọa độ từ 20°52'24'' đến 21°05' vĩ độ Bắc và từ 106°50' đến 107°30' kinh độ Đông. Ý nghĩa của công trình thể hiện ở việc lượng hóa các chỉ tiêu môi trường, xác lập ngưỡng cân bằng sinh thái nhằm hỗ trợ các cấp quản lý nâng cao hiệu quả giám sát chất lượng không khí, đất và nước mặt, hướng đến việc kiểm soát 100% các điểm nóng ô nhiễm công nghiệp và bảo tồn tính bền vững của cảnh quan di sản.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu ứng dụng nền tảng lý thuyết cảnh quan học và địa lý tự nhiên tổng hợp do các nhà khoa học Dokuchaev và Isachenko khởi xướng, kết hợp cùng lý thuyết quy hoạch môi trường tích hợp của James K. Lain. Các lý thuyết này khẳng định lớp vỏ địa lý là một thể tổng hợp thống nhất, trong đó các yếu tố tự nhiên như địa chất, địa mạo, khí hậu, thủy văn, thổ nhưỡng và sinh vật có mối quan hệ tương hỗ chặt chẽ với các hoạt động nhân sinh.

Mô hình nghiên cứu tập trung vào 5 khái niệm cốt lõi: Môi trường, Bảo vệ môi trường, Tài nguyên thiên nhiên, Sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên và Phát triển bền vững theo tinh thần Luật Bảo vệ môi trường năm 2014. Hệ thống phân vùng địa lý được xây dựng dựa trên 5 nguyên tắc căn bản: nguyên tắc khách quan, nguyên tắc phát sinh, nguyên tắc tổng hợp, nguyên tắc đồng nhất tương đối và nguyên tắc cùng chung lãnh thổ. Khung phân tích địa chất tích hợp 4 hệ tầng chủ đạo tại khu vực: Hệ tầng Tiêu Giao (N2 tg), Hệ tầng Bắc Sơn (C-P bs), Hệ tầng Bãi Cháy (P3 bc) và Hệ tầng Hòn Gai (T3n-r hg), tạo cơ sở xác định nền tảng phát sinh của các dạng địa hình và cấu trúc môi trường thứ cấp.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh, Ủy ban nhân dân Thành phố Hạ Long, Ban Quản lý Vịnh Hạ Long cùng cơ sở dữ liệu quan trắc định kỳ giai đoạn 2010 - 2014. Về cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu, tác giả đã thiết lập hệ thống quan trắc thực địa tại hơn 30 điểm nút trọng yếu đại diện cho 4 vùng chức năng đặc thù: khu vực mỏ than, khu công nghiệp tập trung, vùng đô thị ven biển và hệ thống các lạch triều cửa sông.

Phương pháp khảo sát thực địa được triển khai liên tục qua 15 tuyến khảo sát từ tháng 11/2014 đến ngày 30/11/2015 nhằm đo đạc trực tiếp các lát cắt địa mạo, mô tả phẫu diện đất và hiện trạng thảm thực vật. Phương pháp phân tích tổng hợp kết hợp công nghệ thông tin địa lý GIS (sử dụng phần mềm MapInfo 10.5) được lựa chọn làm công cụ chủ đạo. Lý do lựa chọn hệ thống phương pháp này là khả năng số hóa, chồng xếp nhiều lớp bản đồ chuyên đề như địa mạo, thổ nhưỡng, hiện trạng sử dụng đất để xuất bản bản đồ phân vùng địa lý tự nhiên và bản đồ định hướng bảo vệ môi trường với độ chính xác cao về mặt không gian.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về tài nguyên địa chất và khoáng sản, nghiên cứu ghi nhận trữ lượng than địa chất tại khu vực đạt khoảng 592 triệu tấn, trong đó trữ lượng than huy động vào khai thác là 270 triệu tấn, chiếm gần 50% sản lượng toàn ngành than cả nước. Bên cạnh đó, nguồn tài nguyên khoáng sản làm vật liệu xây dựng có quy mô rất lớn với trữ lượng đá vôi đạt 1,3 tỷ tấn tại Hà Phong, Đại Yên và trữ lượng đất sét đạt 41,5 triệu m3 tại Giếng Đáy, Hà Khẩu.

Thứ hai, cấu trúc sinh thái và tài nguyên sinh vật thể hiện tính đa dạng cao với 6.151,2 ha đất có rừng, bao gồm 4.355,4 ha rừng phòng hộ, 1.568,9 ha rừng sản xuất và 226,9 ha rừng đặc dụng. Khu hệ thực vật bậc cao có mạch ghi nhận 507 loài thuộc 110 họ, trong đó có 21 loài quý hiếm nằm trong Sách Đỏ Việt Nam. Khu hệ sinh thái bãi triều rạn đá rộng 30 ha lưu giữ 423 loài sinh vật đáy, cùng vùng nước ngập mặn thường xuyên ven bờ rộng 139 km2 là nơi cư trú của 302 loài thực vật phù du và 196 loài cá biển có giá trị kinh tế.

Thứ ba, áp lực môi trường và biến đổi địa mạo đang diễn ra rất nghiêm trọng. Các kết quả quan trắc cho thấy hàm lượng chất rắn lơ lửng (TSS) và kim loại nặng (Pb, As, Cd) trong nguồn nước mặt tại các khu vực tiếp nhận nước thải mỏ than và nước thải sinh hoạt có xu hướng vượt giới hạn quy chuẩn kỹ thuật. Địa mạo đáy vịnh Cửa Lục trong giai đoạn 1965 - 2004 đã bị biến dạng mạnh mẽ do quá trình bồi lắng trầm tích nhân sinh và các hoạt động san lấp lấn biển, làm diện tích bãi triều đáy mềm giảm sút chỉ còn khoảng 2.000 ha.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự suy thoái chất lượng môi trường cục bộ là do sự đan xen phức tạp giữa không gian khai thác khoáng sản lộ thiên quy mô 8-10 triệu tấn/năm với các khu dân cư đô thị. Lượng mưa trung bình năm rất cao, đạt 1.832 mm, trong đó mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10 chiếm tới 80 - 85% tổng lượng mưa cả năm, kết hợp với địa hình đồi núi dốc từ 15 đến 20 độ đã thúc đẩy quá trình xói mòn, rửa trôi đất đá thải từ các bãi thải mỏ đổ thẳng ra các lưu vực sông Diễn Vọng, sông Trới rồi tích tụ tại vịnh Cửa Lục.

So với các công trình nghiên cứu trước đây về vùng Hạ Long - Cẩm Phả giai đoạn 2006 - 2008 của các nhà khoa học cùng thời kỳ, luận văn đã cập nhật chuỗi số liệu quan trắc giai đoạn 2010 - 2014, lượng hóa rõ nét sự suy giảm diện tích rừng ngập mặn tự nhiên từ hàng nghìn hecta xuống còn 739,2 ha rừng tự nhiên phân tán. Các dữ liệu này được thể hiện rõ ràng qua các biểu đồ phân tích hàm lượng bụi giao thông, biểu đồ chất lượng nước biển ven bờ và bảng đối chiếu biến động địa mạo đáy vịnh, cung cấp cơ sở trực quan giúp xác định các ngưỡng chịu tải sinh thái cho từng tiểu vùng.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, triển khai phân vùng chức năng môi trường và thiết lập hành lang bảo vệ nghiêm ngặt trên toàn bộ 272 km2 diện tích thành phố. Ủy ban nhân dân Thành phố Hạ Long chủ trì phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh hoàn thành việc khoanh định 100% các khu vực nhạy cảm sinh thái, thiết lập vùng đệm sinh thái cách ly giữa khu vực khai thác khoáng sản phía Bắc quốc lộ 18A và dải đô thị du lịch ven biển phía Nam trong giai đoạn 2016 - 2020.

Thứ hai, nâng cấp công nghệ và kiểm soát triệt để các nguồn thải công nghiệp từ hoạt động khai khoáng. Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam cần đầu tư hệ thống xử lý nước thải mỏ đạt quy chuẩn QCVN trước khi xả thải, đảm bảo thu gom và xử lý 100% nước thải tại các mỏ Hà Lầm, Hà Tu, Hà Khánh với công suất đáp ứng lượng khai thác 8-10 triệu tấn than mỗi năm; đồng thời xây dựng các tuyến băng tải kín vận chuyển than thay thế vận chuyển đường bộ nhằm giảm 35% hàm lượng bụi PM10 trong không khí đô thị đến năm 2025.

Thứ ba, phục hồi hệ sinh thái rừng phòng hộ và tái tạo dải rừng ngập mặn ven biển. Chi cục Kiểm lâm Quảng Ninh cùng chính quyền các phường Đại Yên, Hùng Thắng, Tuần Châu tổ chức trồng mới và phục hồi tối thiểu 500 ha rừng ngập mặn tại các bãi triều ven vịnh Cửa Lục, nâng tỷ lệ che phủ rừng toàn thành phố lên trên 55% diện tích tự nhiên giai đoạn 2016 - 2030, giúp củng cố chức năng điều hòa nguồn nước mặt khoảng 107.000 m3 tại hồ Yên Lập.

Thứ tư, thực thi nghiêm ngặt công tác hoàn nguyên môi trường các moong khai thác và bãi chôn lấp chất thải. Ban Quản lý các Khu công nghiệp và doanh nghiệp khai thác khoáng sản phải thực hiện cải tạo phục hồi môi trường đối với 100% các moong khai thác than, mỏ đá vôi đã dừng hoạt động, kết hợp xây dựng mạng lưới trạm quan trắc tự động liên tục giám sát chất lượng nước ngầm tầng chứa Trias T3(n-r) với công suất khai thác an toàn dưới mức 3.400 m3/ngày đêm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cơ quan quản lý nhà nước bao gồm Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh cùng Ủy ban nhân dân Thành phố Hạ Long. Luận văn cung cấp luận cứ khoa học chính xác để xây dựng quy hoạch bảo vệ môi trường giai đoạn 2020 - 2030, hỗ trợ thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường cho các dự án lấn biển đô thị trên diện tích 272 km2.

Nhóm các viện nghiên cứu, chuyên gia quy hoạch không gian và địa lý ứng dụng. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về quy trình phân vùng địa lý tự nhiên tổng hợp kết hợp công nghệ GIS MapInfo 10.5, phục vụ việc giảng dạy, nghiên cứu cấu trúc địa hệ thống ven biển nhiệt đới gió mùa.

Nhóm các doanh nghiệp khai thác khoáng sản và phát triển hạ tầng du lịch biển. Doanh nghiệp ngành than và xây dựng có thể ứng dụng các thông số về trữ lượng 270 triệu tấn than, 1,3 tỷ tấn đá vôi và các giải pháp kỹ thuật hoàn nguyên moong khai thác nhằm đảm bảo tuân thủ tiêu chuẩn môi trường quốc gia.

Nhóm giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Quản lý Tài nguyên và Môi trường, Địa lý học, Sinh thái học. Tài liệu cung cấp phương pháp luận thực chứng, các mẫu phiếu điều tra thực địa và chuỗi số liệu quan trắc toàn diện từ năm 2010 đến 2015.

Câu hỏi thường gặp

Đặc điểm khí hậu và thủy văn của thành phố Hạ Long có tác động như thế nào đến sự phân hóa môi trường? Nhiệt độ trung bình năm 23,7°C, độ ẩm 84% và lượng mưa 1.832 mm tập trung 80 - 85% vào mùa hè tạo nên dòng chảy mặt dốc và mạnh. Kết hợp với chế độ nhật triều thuần nhất có biên độ 3,6 m, các chất ô nhiễm từ vùng núi nhanh chóng bị cuốn trôi ra các cửa sông Diễn Vọng, sông Trới và tích tụ tại các bãi triều vịnh Cửa Lục.

Áp lực từ hoạt động khai khoáng đối với chất lượng không khí và đất tại địa phương biểu hiện ra sao? Với trữ lượng than huy động 270 triệu tấn và sản lượng 8-10 triệu tấn/năm, hoạt động khai trường và sàng tuyển phát tán lượng lớn bụi than ra không khí xung quanh. Đất nhân tác bãi thải mỏ tại các phường Hà Khánh, Hà Tu tích lũy hàm lượng kim loại nặng như Zn, Pb, As làm biến tính thổ nhưỡng và gia tăng nguy cơ sạt lở vào mùa mưa dông.

Hệ thống tài nguyên sinh vật và rừng của thành phố Hạ Long hiện có những giá trị đặc thù nào? Thành phố có 6.151,2 ha đất lâm nghiệp với 507 loài thực vật bậc cao có mạch, trong đó có 21 loài quý hiếm ghi danh trong Sách Đỏ. Vùng nước ngập mặn thường xuyên ven bờ rộng 139 km2 cùng hệ sinh thái rạn đá 30 ha lưu giữ 423 loài sinh vật đáy, tạo thành nguồn lợi thủy sản phong phú cho khu vực duyên hải Bắc Bộ.

Phương pháp phân vùng địa lý tự nhiên trong luận văn được tiến hành dựa trên cơ sở nào? Phương pháp luận dựa trên 5 nguyên tắc khoa học địa lý, phân tích sự liên kết giữa 4 hệ tầng địa chất chính với 3 kiểu địa hình đồi núi, ven biển và hải đảo. Bằng công nghệ GIS MapInfo 10.5, nghiên cứu đã tích hợp dữ liệu tự nhiên với hiện trạng sử dụng đất để xác định ranh giới các tiểu vùng môi trường khép kín.

Tiềm năng và hiện trạng khai thác tài nguyên nước ngầm của thành phố Hạ Long được đánh giá thế nào? Nguồn nước ngầm tại Hạ Long tương đối hạn chế, tập trung ở tầng chứa nước Trias T3(n-r) với trữ lượng cấp A là 3.400 m3/ngày đêm và cấp B là 3.430 m3/ngày đêm. Do nguy cơ xâm nhập mặn và ô nhiễm ngầm từ nước rỉ mỏ, việc khai thác nước ngầm cần được giám sát nghiêm ngặt để đảm bảo an ninh nguồn nước sinh hoạt.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về tiếp cận địa lý tự nhiên tổng hợp phục vụ công tác bảo vệ môi trường đô thị biển.
• Đánh giá toàn diện các yếu tố địa chất, địa mạo, thổ nhưỡng và đa dạng sinh học trên diện tích 272 km2 tự nhiên của thành phố Hạ Long.
• Làm rõ các mâu thuẫn sinh thái gay gắt bắt nguồn từ hoạt động khai thác 8-10 triệu tấn than/năm và quá trình mở rộng không gian đô thị.
• Ứng dụng thành công phần mềm MapInfo 10.5 xây dựng bản đồ phân vùng địa lý tự nhiên và bản đồ định hướng không gian bảo vệ môi trường.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược khả thi cho giai đoạn 2016 - 2020, tầm nhìn 2030 nhằm bảo tồn di sản và phát triển kinh tế bền vững.

Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần sớm áp dụng khung phân vùng chức năng môi trường của luận văn vào quy hoạch thực tế để tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu. Chương 2: Đặc điểm tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và kinh tế - xã hội khu vực thành phố Hạ Long Chương 3:Hiện trạng và định hướng bảo vệ môi trường thành phố Hạ Long. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 – TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU ĐỊA LÝ CHO ĐỊNH HƢỚNG BẢO VỆ MÔI TRƢỜNG 1.

Khái quát các công trình nghiên cứu theo hƣớng địa lý tổng hợp Nghiên cứu theo hướng địa lý tổng hợp là đánh giá tổng hợp các điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên trên lãnh thổ nghiên cứu. Trên thế giới, hướng nghiên cứu sử dụng lãnh thổ trên quan điểm tổng hợp được tiến hành từ cuối thế kỷ XIX bắt đầu từ các công trình nghiên cứu của V.V Docutraev – người đầu tiên thực hiên nguyên tắc tổng hợp trong nghiên cứu các điều kiện tự nhiên của các địa phương cụ thể. Sau đó, những công trình nghiên cứu về sử dụng hợp lý tài nguyên, bảo vệ môi trường dựa trên quan điểm tổng hợp của các nhà địa lý Xô Viết (trước đây) và các nhà địa lý Nga, Ucraina, Ba Lan, Tiệp Khắc, Bungari, Đức,…đã hoàn thiện lý luận và ứng dụng trong thực tiễn (Shisenko P.,1988 – Địa lý tự nhiên ứng dụng; Ixatrenko, 1991 – Cảnh quan học ứng dụng…). Các công trình nghiên cứu này đề cập đến xem xét một cách tổng hợp và toàn diện từ tự nhiên đến môi trường, kinh tế và xã hội.

Gần đây, có tác phẩm nổi tiếng “ Intergrated Environment Planning” của James K.Lain (Đại hội Ohio, Mỹ, 2003) [26] đề cập đến quy hoạch môi trường tổng hợp theo quan diểm địa lý học. Ở Việt Nam, tiếp cận tổng hợp đã được áp dụng vào cả về lý luận trong thực tiễn nghiên cứu địa lý trong các công trình nghiên cứu của của nhiều nhà địa lý và nhanh chóng trở thành một lĩnh vực nghiên cứu có tính ý nghĩa thực tiễn cao. Trong vài thập niên gần đây, Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu về cảnh quan cũng như đánh giá tổng hợp nhằm mục đích sử dụng hợp lý lãnh thổ và bảo vệ môi trường cũng như các công trình mang tình chất lý thuyết cảnh quan ứng dụng của các tác giả Vũ Tự Lập, Phạm Hoàng Hải, Nguyễn Cao Huần,…Quan điểm tổng hợp đã có những đóng góp to lớn trong nghiên cứu địa lý phục vụ thực tiễn sản xuất. Năm 1997, trong “Cơ sở cảnh quan của việc sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên bảo vệ môi trường lãnh thổ Việt Nam”, các tác giả Phạm Hoàng hải, Nguyễn 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Thượng Hùng, Nguyễn Ngọc Khánh đã đề cập khá đầy đủ về những biến đổi của tự nhiên dưới tác động của con người, đưa ra các giải pháp sử dụng hợp lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.

Tổng quan cơ sở địa lý cho bảo vệ môi trƣờng 1. Một số khái niệm cơ bản a) Môi trƣờng Có nhiều định nghĩa khác nhau về môi trường: Theo từ điển Bách Khoa Larouse: “Môi trường là tất cả những gì bao quanh chúng ta hoặc sinh vật. Nói cụ thể hơn đó là các yếu tố tự nhiên và nhân tạo diễn ra trong không gian cụ thể, nơi đó có sự sống hoặc không có sự sống, các yếu tố đều chịu ảnh hưởng sâu sắc của những định luật vật lý mang tính tổng quát hoặc chi tiết như định luật hấp dẫn và vũ trụ, năng lượng phát xạ bảo tồn vật chất. trong đó các hiện tượng hóa học và sinh học là những đặc thù cục bộ.