PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ngày nay chúng ta đang chứng kiến sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nước nhà từ một nền kinh tế dựa vào nông nghiệp là chủ yếu sang một nền kinh tế có tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ cao, dựa trên nền tảng của kinh tế tri thức và xu hướng gắn với nền kinh tế toàn cầu. Chính sự chuyển dịch này đã tạo cơ hội và điều kiện thuận lợi cho nhiều ngành kinh tế phát triển. Song cũng làm phát sinh nhiều vấn đề phức tạp đặt ra cho các doanh nghiệp những yêu cầu và thách thức mới, đòi hỏi các doanh nghiệp phải tự vận động, vươn lên để vượt qua những thử thách, tránh nguy cơ bị đào thải bởi quy luật cạnh tranh khắc nghiệt của cơ chế thị trường.
Trong bối cảnh kinh tế như thế, các doanh nghiệp muốn đứng vững trên thương trường cần phải nhanh chóng đổi mới, trong đó đổi mới về quản lý tài chính là một trong các vấn đề được quan tâm hàng đầu và có ảnh hưởng trực tiếp đến sự sống còn đối với nhiều doanh nghiệp Việt Nam. Bởi lẽ, để hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đạt hiệu quả thì nhà quản lý cần phải nhanh chóng nắm bắt những tín hiệu của thị trường, xác định đúng nhu cầu về vốn, tìm kiếm và huy động nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu kịp thời, sử dụng vốn hợp lý, đạt hiệu quả cao nhất. Muốn vậy, các doanh nghiệp cần nắm được những nhân tố ảnh hưởng, mức độ và xu hướng tác động của từng nhân tố đến tình hình tài chính doanh nghiệp. Điều này chỉ thực hiện được trên cơ sở phân tích tài chính doanh nghiệp.
Việc thường xuyên phân tích tình hình tài chính sẽ giúp nhà quản lý doanh nghiệp thấy rõ thực trạng hoạt động tài chính, từ đó có thể nhận ra những mặt mạnh, mặt yếu của doanh nghiệp nhằm làm căn cứ để hoạch định phương án hành động phù hợp cho tương lai và đồng thời đề xuất những giải pháp hữu hiệu để ổn định và tăng cường tình hình tài chính giúp nâng cao chất lượng doanh nghiệp. Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề trên tôi quyết định đi sâu nghiên cứu đề tài: “Hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Vĩnh Hoàn”. Mục đích nghiên cứu của đề tài Hệ thống các vấn đề lý luận về công tác phân tích tình hình chính doanh nghiệp nói chung, của Công ty Cổ phần Vĩnh Hoàn nói riêng. Qua đó, để thấy rõ xu hướng, tốc độ tăng trưởng và thực trạng tài chính của Công ty Đánh giá thực trạng công tác phân tích tình hình tài chính tại Công ty cổ phần Vĩnh Hoàn và phân tích nguyên gây nên hạn chế trong công tác phân tích tài chính của Công ty.
Đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện tình hình tài chính tại Công ty cổ phần Vĩnh Hoàn. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực trạng phân tích tình hình tài chính. Phạm vi nghiên cứu: Giới hạn phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Vĩnh Hoàn. Số liệu minh họa qua các năm từ 2008 đến 2010.
Phương pháp nghiên cứu của đề tài Trong quá trình thực hiện luận văn, những phương pháp nghiên cứu chủ yếu được sử dụng là phương pháp so sánh và tổng hợp số liệu thực tế, các số liệu trên các Báo cáo tài chính hợp nhất của Công ty để xác định xu hướng phát triển, mức độ biến động của các số liệu cũng như các chỉ tiêu và từ đó đưa ra các nhận xét. Ngoài ra còn sử dụng các phương pháp khác như: phương pháp số chênh lệch, phương Dupont … 5. Những đóng góp của đề tài Với mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu của mình, bằng việc sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học, luận văn đã có những đóng góp nhất địnhnhư sau: Trình bày các quan điểm khác nhau về tài chính, tài chính doanh nghiệp và tình hình tài chính doanh nghiệp nói chung và tại Công ty Cổ phần Vĩnh Hoàn nói riêng. 17 Khái quát thực trạng và đánh giá thực trạng phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Vĩnh Hoàn.
Đề xuất các quan điểm và một số giải pháp có ý nghĩa với việc hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Vĩnh Hoàn. Kết cấu của đề tài Ngoài mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn được kết cấu thành 3 chương: Chương 1: Cơ sở lý luận về phân tích tình hình tài chính trong các doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Vĩnh Hoàn. Chương 3: Quan điểm và giải pháp hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Vĩnh Hoàn.
Chương 1 18 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 1. Tài chính và tình hình tài chính doanh nghiệp [3], [9] 1. Bản chất tài chính và vai trò của tài chính doanh nghiệp Trên thực tế hiện nay có rất nhiều khái niệm về tài chính doanh nghiệp. Tuy nhiên những khái niệm này chung quy lại được phân chia thành hai quan điểm.
Quan điểm thứ nhất: Tài chính doanh nghiệp là hệ thống các quan hệ kinh tế dưới hình thái giá trị (quan hệ tiền tệ) phát sinh trong quá trình hình thành và sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp nhằm phục vụ cho các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và tích lũy vốn cho doanh nghiệp.[5, tr 7] Nếu xét trên phạm vi hoạt động, các quan hệ tài chính doanh nghiệp bao gồm: Quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với thị trường: bao gồm các quan hệ giữa doanh nghiệp với thị trường hàng hoá, thị trường lao động, thị trường tài chính. Đó là các quan hệ mua bán, trao đổi các yếu tố phục vụ cho quá trình sản xuất kinh doanh và tiêu thụ sản phẩm hàng hoá của doanh nghiệp, các quan hệ cung cầu và đầu tư vốn. Quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với Nhà nước: là quan hệ phát sinh khi doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước hay khi Nhà nước có chính sách hỗ trợ vốn cho sản xuất trong nước qua hình thức trợ gía, bù lỗ, góp vốn vào doanh nghiệp. Quan hệ tài chính trong nội bộ doanh nghiệp: thể hiện qua quan hệ thanh toán giữa doanh nghiệp với người lao động về lương, thưởng, các khoản tạm ứng.; quan hệ về phân phối vốn giữa doanh nghiệp với các đơn vị thành viên, quan hệ phân phối và sử dụng quỹ hình thành từ lợi nhuận để lại.
19 Theo quan điểm thư hai: Tài chính doanh nghiệp là hệ thống các luồng chuyển dịch giá trị phản ánh sự vận động và chuyển hoá các nguồn tài chính trong quá trình phân phối để tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm đạt tới mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp [2, Tr 6]. Sự vận động của các nguồn tài chính nêu trên đều nảy sinh và gắn liền với các khâu của quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Sự vận động này được hòa nhập vào chu trình kinh tế của nền kinh tế thị trường, đó là sự vận động chuyển hóa các nguồn tài chính thành các quỹ hoặc vốn kinh doanh của doanh nghiệp và ngược lại. Tóm lại, về hình thức hai quan điểm trên có sự khác biệt, bởi vì: Quan điểm thứ nhất cho rằng tài chính doanh nghiệp là hệ thống các quan hệ kinh tế, còn quan điểm thứ hai cho rằng tài chính doanh nghiệp là hệ thống các luồng chuyển dịch giá trị (tiền tệ).
Do đó, về bản chất tài chính doanh nghiệp là quá trình phản ánh các luồng chuyển dịch giá trị (tiền tệ) hay phản ánh sự vận động và chuyển hóa của các nguồn tài chính trong quá trình tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Mặc khác, có thể nói tài chính doanh nghiệp được đặc trưng bởi quá trình hình thành, phân phối và sử dụng vốn trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Còn quan hệ kinh tế dưới hình thái giá trị phát sinh trong quá trình hình thành, phân phối và sử dụng vốn được gọi là quan hệ tài chính của doanh nghiệp. Vai trò của tài chính doanh nghiệp sẽ trở nên tích cực hay thụ động, thậm chí có thể là tiêu cực đối với hoạt động kinh doanh là do nhiều nhân tố tác động.
Sở dĩ như vậy là do: Tài Chính không chỉ là một phạm trù kinh tế khách quan mà nó còn là công cụ để quản lý kinh tế. Sự phát huy vai trò tác dụng của công cụ này không chỉ phụ thuộc vào khả năng, trình độ của người quản lý, mà còn phụ thuộc vào các yếu tố khách quan như môi trường kinh doanh, lĩnh vực kinh doanh, và cơ chế quản lý kinh tế vĩ mô của Nhà nước.[2] Tài chính doanh nghiệp có các vai trò như: 20 Tổ chức huy động và phân phối sử dụng các nguồn lực tài chính có hiệu quả. Đối với một doanh nghiệp, vốn là yếu tố vật chất cho sự tồn tại và phát triển. Do vậy, vấn đề tổ chức huy động và phân phối vốn sao cho có hiệu quả trở thành nhiệm vụ quan trọng đối với công tác quản trị tài chính doanh nghiệp.
Mặt khác, vốn cũng là một loại hàng hóa nên việc sử dụng vốn phải trả một khoảng chi phí nhất định. Vì thế, doanh nghiệp cần phải xác định nhu cầu vốn cần huy động để tài trợ cho hoạt động sản xuất kinh doanh một cách hiệu quả. Tạo lập các đòn bẩy tài chính để kích thích hoạt động sản xuất kinh doanh. Sử dụng đòn bẩy kinh doanh và đặc biệt là sử dụng đòn bẩy tài chính hợp lý là yếu tố gia tăng đáng kể tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu.
Lựa chọn các hình thức thích hợp để có thể giảm bớt chi phí sử dụng vốn, góp phần rất lớn trong việc tăng lợi nhuận của doanh nghiệp. Là công cụ hữu ích để kiểm soát tình hình kinh doanh của doanh nghiệp. Vì thông qua tình hình thu chi tiền tệ hàng ngày, tình hình thực hiện các chỉ tiêu tài chính và đặc biệt là Báo cáo tài chính có thể kiểm soát kịp thời, tổng quát các mặt hoạt động của doanh nghiệp. Từ đó nhanh chóng phát hiện những tồn tại và những tiềm tàng chưa được khai thác để đưa ra các quyết định thích hợp điều chỉnh các hoạt động nhằm đạt tới mục tiêu đề ra của doanh nghiệp.