Luận văn thạc sĩ hay đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại thành phố sơn la tỉnh sơn la giai đoạn 2012 2019

Đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại thành phố Sơn La giai đoạn 2012-2019, phân tích và đề xuất giải pháp.

• Tác giả: Lường Hồng Tuyết
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Bá Long
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La giai đoạn 2012 – 2019
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Cơ sở lý luận của quy hoạch xây dựng nông thôn
• 1.1.1. Khái quát về nông thôn
• 1.1.2. Phát triển nông thôn
• 1.1.3. Quy hoạch xây dựng nông thôn
• 1.1.4. Cơ sở thực tiễn của quy hoạch xây dựng nông thôn
• 1.1.5. Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về xây dựng nông thôn
• 1.2. Tình hình quy hoạch xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nội dung nghiên cứu
• 2.2. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội thành phố Sơn La
• 2.3. Nghiên cứu kết quả thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới trên địa bàn nghiên cứu giai đoạn 2012 - 2019
• 2.4. Nghiên cứu đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng đồ án quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại khu vực nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 2.5.2. Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu
• 2.5.3. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
• 2.5.4. Phương pháp minh họa bằng bản đồ
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Điều kiện tự nhiên - kinh tế xã hội thành phố Sơn La
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội của thành phố đối với việc thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới
• 3.2. Đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La
• 3.2.1. Tình hình tổ chức thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới thành phố Sơn La
• 3.2.2. Đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại 2 xã Chiềng Xôm và Chiềng Ngần
• 3.2.3. Đánh giá chung tình hình thực hiện quy hoạch tại 2 xã nghiên cứu
• 3.3. Đánh giá mức độ phù hợp của đồ án QHXDNTM tại 2 xã Chiềng Xôm và Chiềng Ngần, thành phố Sơn La
• 3.3.1. Kết quả đánh giá mức độ phù hợp của đồ án QHXDNTM tại 2 xã nghiên cứu
• 3.3.2. Đánh giá ảnh hưởng của nguồn vốn tới thực hiện đồ án QHXDNTM tại thành phố Sơn La
• 3.3.3. Khó khăn vướng mắc khi lập và thực hiện đồ án quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại điểm nghiên cứu
• 3.3.4. Đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng đồ án quy hoạch xây dựng NTM tại khu vực nghiên cứu
• 3.3.4.1. Giải pháp về nguồn vốn
• 3.3.4.2. Về tổ chức việc thực hiện
• 3.3.4.3. Nâng cao trình độ các bên liên quan trong công tác lập quy hoạch
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại Sơn La

Quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại Sơn La giai đoạn 2012-2019 đã được triển khai với nhiều mục tiêu quan trọng. Chương trình này không chỉ nhằm cải thiện cơ sở hạ tầng mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Đánh giá tổng quan cho thấy, mặc dù có nhiều thành tựu, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều thách thức cần giải quyết.

1.1. Khái niệm và vai trò của quy hoạch nông thôn mới

Quy hoạch xây dựng nông thôn mới là một trong những tiêu chí quan trọng trong chương trình phát triển nông thôn. Nó không chỉ định hướng phát triển không gian mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho cộng đồng.

1.2. Tình hình thực hiện quy hoạch tại Sơn La

Từ năm 2012 đến 2019, Sơn La đã thực hiện nhiều dự án quy hoạch nông thôn mới. Tuy nhiên, việc thực hiện còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong việc huy động nguồn lực và tổ chức thực hiện.

II. Những thách thức trong quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại Sơn La

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại Sơn La vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu nguồn vốn, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng chưa hiệu quả là những yếu tố cản trở sự phát triển.

2.1. Thiếu nguồn lực tài chính cho quy hoạch

Một trong những thách thức lớn nhất là việc thiếu hụt nguồn vốn đầu tư cho các dự án quy hoạch. Điều này dẫn đến việc nhiều dự án không thể triển khai đúng tiến độ.

2.2. Khó khăn trong tổ chức thực hiện quy hoạch

Việc tổ chức thực hiện quy hoạch còn nhiều bất cập, từ khâu lập kế hoạch đến triển khai thực hiện. Sự thiếu đồng bộ trong các chính sách cũng là một nguyên nhân gây khó khăn.

III. Phương pháp đánh giá quy hoạch xây dựng nông thôn mới

Để đánh giá hiệu quả của quy hoạch xây dựng nông thôn mới, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học. Việc thu thập và phân tích dữ liệu từ thực địa là rất quan trọng để có cái nhìn tổng quan về tình hình thực hiện.

3.1. Phương pháp thu thập dữ liệu

Dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm phỏng vấn người dân, khảo sát thực địa và tài liệu từ các cơ quan chức năng. Điều này giúp đảm bảo tính chính xác và khách quan của thông tin.

3.2. Phân tích kết quả thực hiện quy hoạch

Phân tích kết quả thực hiện quy hoạch giúp xác định những điểm mạnh và điểm yếu trong quá trình triển khai. Từ đó, có thể đưa ra các giải pháp cải thiện hiệu quả quy hoạch.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu quy hoạch nông thôn mới

Kết quả nghiên cứu cho thấy, quy hoạch xây dựng nông thôn mới đã có những tác động tích cực đến đời sống người dân. Tuy nhiên, cần có những điều chỉnh để nâng cao hiệu quả thực hiện trong tương lai.

4.1. Tác động của quy hoạch đến đời sống người dân

Quy hoạch đã giúp cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để đảm bảo tính bền vững.

4.2. Kết quả đạt được từ các dự án quy hoạch

Nhiều dự án quy hoạch đã hoàn thành và mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng. Tuy nhiên, cần có sự đánh giá liên tục để điều chỉnh kịp thời.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quy hoạch nông thôn mới tại Sơn La

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy, quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại Sơn La cần được cải thiện để đáp ứng tốt hơn nhu cầu phát triển. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng quy hoạch và tăng cường sự tham gia của cộng đồng.

5.1. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quy hoạch

Cần có các giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả thực hiện quy hoạch, bao gồm việc tăng cường huy động nguồn lực và cải thiện công tác tổ chức thực hiện.

5.2. Tương lai của quy hoạch nông thôn mới tại Sơn La

Hướng tới một quy hoạch nông thôn mới bền vững, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và sự tham gia tích cực của cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý luận của quy hoạch xây dựng nông thôn 1. Khái quát về nông thôn Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (2010), nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là Ủy ban nhân dân xã. Nông thôn là vùng khác với vùng đô thị vì ở đó có một cộng đồng chủ yếu là nông dân làm nghề chính là nông nghiệp, có mật độ dân cư thấp hơn, có cơ cấu hạ tầng kém phát triển hơn, có mức độ phúc lợi xã hội thua kém hơn, có trình độ dân trí, trình độ tiếp cận thị trường và sản xuất hàng hóa thấp hơn” (Vũ Thị Bình và cộng sự, 2006).

Qua đây có thể thấy rằng, khái niệm vùng nông thôn chỉ mang tính chất tương đối, thay đổi theo thời gian và theo tiến trình phát triển kinh tế, xã hội của các quốc gia trên thế giới. Khái niệm nông thôn bao gồm nhiều mặt có quan hệ chặt chẽ với nhau. Nông thôn mới trước tiên phải là nông thôn chứ không phải là thị tứ; thứ hai, là nông thôn mới chứ không phải nông thôn truyền thống. Nếu so sánh giữa nông thôn mới và nông thôn truyền thống, thì nông thôn mới phải bao hàm cơ cấu và chức năng mới.

Khái niệm NTM mang đặc trưng của mỗi vùng nông thôn khác nhau. Nhìn chung, mô hình NTM là mô hình cấp xã, thôn được phát triển toàn diện theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, văn minh hóa. Sự hình dung chung của các nhà nghiên cứu về mô hình nông thôn mới là những kiểu mẫu cộng đồng theo tiêu chí mới, tiếp thu những thành tựu KHKT hiện đại mà vẫn giữ được nét đặc trưng, tinh hoa văn hóa của người Việt Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Nông thôn mới là những kiểu mẫu cộng đồng theo tiêu chí mới, tiếp thu những thành tựu khoa học - kỹ thuật hiện đại, song vẫn giữ được những nét đặc trưng, tính cách Việt Nam trong cuộc sống văn hóa tinh thần.

Một số tiêu chí của mô hình nông thôn mới là: Một là, đơn vị cơ bản của mô hình nông thôn mới là làng - xã. Hai là, đáp ứng yêu cầu thị trường hóa, đô thị hóa, công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Ba là, có khả năng khai thác hợp lý và nuôi dưỡng các nguồn lực, đạt tăng trưởng kinh tế cao và bền vững; môi trường sinh thái được giữ gìn; tiềm năng du lịch được khai thác. Bốn là, dân chủ nông thôn mở rộng và đi vào thực chất.

Năm là, nông dân, nông thôn có văn hóa phát triển, dân trí được nâng lên. Theo Bộ Nông nghiệp và PTNT (2010) thì nông thôn mới thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa giai đoạn 2010 - 2020 có đặc trưng: - Kinh tế phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của cư dân nông thôn được nâng cao; - Nông thôn phát triển theo quy hoạch, có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, môi trường sinh thái được bảo vệ; - Dân trí được nâng cao, bản sắc văn hóa dân tộc được giữ vững và phát huy; - An ninh tốt, quản lý dân chủ; - Chất lượng hệ thống chính trị được nâng cao. Xây dựng NTM là việc đổi mới tư duy, nâng cao năng lực của người dân, tạo động lực giúp họ chủ động phát triển kinh tế, xã hội, góp phần thực hiện chính sách vì nông nghiệp, nông dân, nông thôn, thay đổi cơ sở vật chất và diện mạo đời sống, văn hóa, qua đó thu hẹp khoảng cách sống giữa nông thôn và thành thị. Đây là quá trình lâu dài và liên tục, là một trong những nội dung trọng tâm cần lãnh đạo, chỉ đạo trong đường lối, chủ trương phát triển đất nước và của các địa phương trong giai đoạn trước mắt cũng như lâu dài.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Mục tiêu xây dựng NTM có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại; Cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; Xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; Môi trường sinh thái được bảo vệ; Nâng cao sức mạnh của hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng ở nông thôn; Xây dựng giai cấp nông dân, củng cố liên minh công nông và đội ngũ trí thức, tạo nền tảng kinh tế - xã hội và chính trị vững chắc, đảm bảo thực hiện thành công công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo định hướng XHCN. Như vậy, hiểu một cách chung nhất của mục đích xây dựng mô hình nông thôn mới là hướng đến một nông thôn năng động, có nền sản xuất nông nghiệp hiện đại, có kết cấu hạ tầng gần giống đô thị. Theo Nguyễn Văn Hưng (2015), đặc điểm nông thôn mới được thể hiện ở những điểm: Thứ nhất, nông thôn được cấu trúc trên nền tảng của làng, xã truyền thống, có đời sống vật chất, tinh thần ngày càng cao. Thứ hai, bên cạnh những ngành nghề truyền thống, những ngành nghề gắn với quá trình công nghiệp hóa đang dần được hình thành, phát triển.

Thứ ba, về văn hóa - xã hội, những giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ và phát huy, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân nông thôn. Thứ tư, hệ thống kết cấu hạ tầng hiện đại, môi trường ngày càng được gìn giữ, tái tạo. Thứ năm, về dân chủ cơ sở ở nông thôn ngày càng được phát huy mạnh mẽ, đi vào thực chất, người dân là một trong những chủ thể đóng vai trò quyết định đối với việc xây dựng nông thôn mới. Thứ sáu, chương trình xây dựng nông thôn mới hiện nay được thực hiện chủ yếu theo phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”; trong LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 đó, dân tự làm là chính, Nhà nước chỉ hỗ trợ, nhưng phải đáp ứng những mục tiêu của phát triển kinh tế - xã hội, bị quyết định bởi quản lý nhà nước và sự khéo léo, linh hoạt trong tổ chức thực hiện của địa phương.

Thứ bảy, việc xây dựng nông thôn mới hiện nay bị ràng buộc bởi các tiêu chí chung của nông thôn mới, nhưng mang nặng tính đặc thù của từng địa phương (xã) do bị quy định, chi phối bới đặc điểm làng xã, truyền thống, tập quán, điều kiện tự nhiên. và nhiều ràng buộc khác bởi cơ chế dân chủ hóa ở cơ sở. Phát triển nông thôn Phát triển nông thôn là một phạm trù rộng được nhận thức với nhiều quan điểm khác nhau. Ở Việt Nam, thuật ngữ phát triển nông thôn được đề cập đến từ rất lâu và có sự thay đổi qua từng thời kỳ.

Ngân hàng thế giới (1975) đã định nghĩa rằng: “Phát triển nông thôn là một chiến lược nhằm cải thiện các điều kiện sống về kinh tế và xã hội của một nhóm người cụ thể - người nghèo ở vùng nông thôn. Nó giúp những người nghèo nhất trong những người dân sống ở các vùng nông thôn được hưởng lợi ích từ sự phát triển”. Vũ Thị Bình (2006) đã nêu rõ: “Phát triển nông thôn là một quá trình thay đổi bền vững có chủ ý về xã hội, kinh tế, văn hóa và môi trường, nhằm nâng cao chất lượng đời sống của người dân địa phương”. Có quan điểm cho rằng, phát triển nông thôn là phát triển toàn diện các mặt kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội.

Trong từng giai đoạn việc cộng đồng lựa chọn những lĩnh vực ưu tiên là một trong những hoạt động mang lại hiệu quả thiết thực. Phát triển nông thôn bao gồm: Phát triển giáo dục; Các hoạt động góp phần bảo vệ sức khỏe và vệ sinh môi trường; Phát triển cơ sở hạ tầng; Phát triển sản xuất và tạo thu nhập; Nâng cao hiệu quả quản lý và sử LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 dụng tài nguyên thiên nhiên; Phát triển an sinh xã hội; Phát triển dân chủ cơ sở, bình đẳng giới; Phát triển văn hóa; Phát triển con người. Quy hoạch xây dựng nông thôn 1. Khái niệm Quy hoạch xây dựng nông thôn mới là bố trí, sắp xếp các khu chức năng, sản xuất, dịch vụ, hạ tầng kinh tế - xã hội - môi trường trên địa bàn, theo tiêu chuẩn nông thôn mới, gắn với đặc thù, tiềm năng, lợi thế của từng địa phương; được người dân của xã trong mỗi làng, mỗi gia đình ý thức đầy đủ sâu sắc và quyết tâm thực hiện (BXD-BNNPTNT-BTNMT, 2011).

Quy hoạch nông thôn mới bao gồm quy hoạch định hướng phát triển không gian; quy hoạch sử dụng đất và hạ tầng thiết yếu cho phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ; quy hoạch phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội - môi trường theo chuẩn mới; quy hoạch phát triển các khu dân cư mới và chỉnh trang các khu dân cư hiện có theo hướng văn minh, bảo tồn được bản sắc văn hóa tốt đẹp. Yêu cầu trong quy hoạch xây dựng NTM Quy hoạch xây dựng nông thôn mới cũng phải đáp ứng các yêu cầu sau: - Tuân thủ các văn bản pháp quy hiện hành về quy hoạch xây dựng; - Tuân thủ các quy định pháp lý có liên quan về bảo vệ các công trình kỹ thuật, công trình quốc phòng, di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh và bảo vệ môi trường; - Phù hợp với đặc điểm của địa phương về: + Điều kiện tự nhiên: địa hình, địa chất, địa chất thủy văn, đất đai, nguồn nước, môi trường, khí hậu, tài nguyên, cảnh quan; + Kinh tế: hiện trạng và tiềm năng phát triển; + Xã hội: dân số, phong tục, tập quán, tín ngưỡng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 - Đảm bảo việc xây dựng mới, cải tạo các điểm dân cư nông thôn đạt các yêu cầu của Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới, đảm bảo phát triển bền vững; - Bảo đảm các điều kiện an toàn, vệ sinh môi trường; - Bảo vệ cảnh quan và các di tích lịch sử, văn hóa; giữ gìn và phát triển bản sắc văn hóa dân tộc; đảm bảo các yêu cầu về quốc phòng, an ninh; - Sử dụng hợp lý vốn đầu tư, đất đai và tài nguyên.