MỞ ĐẦU Phú Thọ là một tỉnh thuộc vùng miền núi trung du Bắc bộ. Nằm trong khu vực giao lưu giữa vùng Đông Bắc, đồng bằng sông Hồng và vùng Tây Bắc, Phú Thọ cách trung tâm Hà Nội 80km, cách sân bay Nội Bài 60km. Phú Thọ là một trong các tỉnh trên cả nước đi đầu trong phát triển công nghiệp hóa, ngay sau khi được tái thành lập tỉnh năm 1996 Phú Thọ đã đầu tư xây dựng nhiều Khu công nghiệp, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh nhằm tạo không gian tập trung cho các nhà máy, xí nghiệp có điều kiện phát triển. CCN Tử Đà - An Đạo nằm cách thành phố Việt Trì 17km, cách UBND huyện Phù Ninh 7km đã được Công ty cổ phần Việt Nam - Korea đầu tư xây dựng và bắt đầu thu hút các dự án đầu tư vào CCN từ tháng 7 năm 2012.
Công ty đã thực hiện lập báo cáo đánh giá tác động môi trường Dự án đầu tư kinh doanh hạ tầng sản xuất công nghiệp và dịch vụ được UBND tỉnh Phú Thọ phê duyệt tại Quyết định số 2358/QĐ-UBND ngày 21/7/2011; lập Đề án BVMT chi tiết (trên cơ sở những nội dung thay đổi điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất và phân khu chức năng, một số hạng mục công trình môi trường, giao thông của cụm công nghiệp để thuận lợi cho việc đầu tư sản xuất của các doanh nghiệp thu hút vào CCN) được UBND tỉnh Phú Thọ phê duyệt tại Quyết định số 962/QĐ-TNMT ngày 25/4/2016. Đến nay CCN đã thu hút 18 doanh nghiệp trong và ngoài nước, trong đó có 16 doanh nghiệp đang hoạt động kinh doanh, sản xuất ổn định, 01 doanh nghiệp đang chuẩn bị đầu tư xây dựng và 01 doanh nghiệp đang cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư với tỷ lệ lấp đầy đất công nghiệp đạt trên 95%. Trước nhu cầu các doanh nghiệp đến đầu tư ngày càng tăng, việc kinh doanh hạ tầng có xu hướng phát triển thuận lợi, Công ty cổ phần Việt Nam - Korea đã làm việc với các ngành chức năng đề nghị UBND tỉnh cho phép mở rộng thêm diện tích là 29,86 ha để hình thành CCN Tử Đà - An Đạo có quy LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 mô 63 ha và được UBND tỉnh Phú Thọ đồng ý tại Quyết định số 2443/QĐ - UBND ngày 29/9/2016. Cụm công nghiệp Tử Đà - An Đạo được thành lập với mục tiêu không thu hút đầu tư các loại hình sản xuất- kinh doanh có nguy cơ gây ô nhiễm nặng nguồn nước như nhuộm, mạ kim loại, sản xuất hóa chất, cao su mà cơ bản đẩy mạnh xúc tiến đầu tư những lĩnh vực sản xuất công nghiệp sạch, đặc biệt coi trọng những sản phẩm công nghiệp có hàm lượng chất xám cao như chế tạo điện tử nhằm quy hoạch xây dựng CCN Tử Đà - An Đạo hiện đại, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước triển khai các dự án cụ thể trong CCN góp phần vào công cuộc phát triển kinh tế, xã hội của xã Tử Đà, An Đạo nói riêng và huyện Phù Ninh nói chung.
Với chiến lược phát triển công nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ nói chung và sự phát triển của CCN Tử Đà - An Đạo nói riêng đã giúp cho nền kinh tế của tỉnh tăng liên tục hàng năm, giải quyết việc làm cho hàng ngàn lao động, tránh tình trạng ly hương làm ăn và gia tăng áp lực lao động lên các thành phố lớn. Tuy nhiên, bên cạnh những đóng góp tích cực, quá trình phát triển các KCN, CCN trên địa bàn tỉnh nói chung và CCN Tử Đà - An Đạo nói riêng đã và đang nảy sinh các vấn đề về môi trường cần phải giải quyết như: nước thải sinh hoạt phát sinh từ các doanh nghiệp ảnh hưởng tới chất lượng môi trường nước mặt, nước ngầm khu vực xã Tử Đà và xã An Đạo, môi trường không khí và môi trường đất khu vực dự án. Xuất phát từ hiện trạng môi trường và tác động tới các thành phần môi trường CCN Tử Đà - An Đạo, để từ đó đưa ra giải pháp quản lý môi trường phù hợp và có hiệu quả góp phần giảm thiểu ô nhiễm và cải thiện chất lượng môi trường nơi đây đang rất cần thiết. Được sự nhất trí của Trường Đại học Lâm Nghiệp, dưới sự hướng dẫn của TS.
Ngô Duy Bách, tôi tiến hành thực hiện luận văn: Đề tài "Đánh giá tác động môi trường cụm công nghiệp Tử Đà - An Đạo tại xã Tử Đà và An Đạo, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ". LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Một số khái niệm cơ bản - Khái niệm môi trường: Theo Khoản 1, Điều 3 của Luật Bảo vệ môi trường năm 2014, môi trường được định nghĩa như sau:“Môi trường là hệ thống các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có tác động với sự tồn tại và phát triển của con người và sinh vật” [1].
- Đánh giá tác động môi trường: Theo Khoản 23, Điều 3 của Luật Bảo vệ môi trường năm 2014: “Đánh giá tác động môi trường là việc phân tích, dự báo tác động đến môi trường của dự án đầu tư cụ thể để đưa ra biện pháp bảo vệ môi trường khi triển khai dự án đó”. - Ô nhiễm môi trường: Theo Khoản 8 Điều 3 của Luật Bảo vệ môi trường năm 2014:“Ô nhiễm môi trường là sự biến đổi của các thành phần môi trường không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật môi trường và tiêu chuẩn môi trường gây ảnh hưởng xấu đến con người và sinh vật” [1]. - Ô nhiễm môi trường nước: “Ô nhiễm nước là sự thay đổi theo chiều xấu đi các tính chất vật lý - hoá học - sinh học của nước, với sự xuất hiện các chất lạ ở thể lỏng, rắn làm cho nguồn nước trở nên độc hại với con người và sinh vật. Làm giảm độ đa dạng sinh vật trong nước.
Xét về tốc độ lan truyền và quy mô ảnh hưởng thì ô nhiễm nước là vấn đề đáng lo ngại hơn ô nhiễm đất” [1]. - Tiêu chuẩn môi trường: Theo Khoản 6 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường năm 2014:“Tiêu chuẩn môi trường là mức giới hạn của các thông số về chất lượng môi trường xung LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 quanh, hàm lượng của các chất ô nhiễm có trong chất thải, các yêu cầu kỹ thuật và quản lý được các cơ quan nhà nước và các tổ chức công bố dưới dạng văn bản tự nguyên áp dụng để bảo vệ môi trường” [1]. - Quan trắc môi trường: Theo Khoản 20 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường năm 2014:“Quan trắc môi trường là quá trình theo dõi có hệ thống về thành phần môi trường, các yếu tố tác động lên môi trường nhằm cung cấp thông tin đánh giá hiện trạng, diễn biến chất lượng môi trường và các tác động xấu đối với môi trường” [1]. - Chỉ thị môi trường:Chỉ thị (indicator) là một tham số (parameter) hay số đo (metric) hay một giá trị kết xuất từ tham số, dùng cung cấp thông tin, chỉ về sự mô tả tình trạng của một hiện tượng môi trường khu vực, nó là thông tin khoa học về tình trạng và chiều hướng của các thông số liên quan môi trường.
Các chỉ thị truyền đạt các thông tin phức tạp trong một dạng ngắn gọn, dễ hiểu và có ý nghĩa vượt ra ngoài các giá trị đo liên kết với chúng. Các chỉ thị là các biến số hệ thống đòi hỏi thu thập dữ liệu bằng số, tốt nhất là trong các chuỗi thứ tự thời gian nhằm đưa ra chiều hướng, Các chỉ thị này kết xuất từ các biến số, dữ liệu [1]. - Cụm công nghiệp được quy định tại Khoản 1 Điều 2 Nghị định 68/2017/NĐ-CP (có hiệu lực ngày 15/07/2017) về quản lý phát triển cụm công nghiệp như sau: Cụm công nghiệp (CCN) là nơi sản xuất, thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, có ranh giới địa lý xác định, không có dân cư sinh sống, được đầu tư xây dựng nhằm thu hút, di dời các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, tổ hợp tác vào đầu tư sản xuất kinh doanh. Cụm công nghiệp có quy mô diện tích không vượt quá 75 ha và không dưới 10 ha.Riêng đối với cụm công nghiệp ở các huyện miền núi và cụm công nghiệp làng nghề có quy mô diện tích không vượt quá 75 ha và không dưới 5 ha.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 - Khu chế xuất (KCX): là KCN chuyên sản xuất hàng xuất khẩu, thực hiện dịch vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu và hoạt động xuất khẩu, có ranh giới địa lý xác định, được thành lập theo điều kiện, trình tự và thủ tục áp dụng đối với KCN đã quy định. Thông thường KCN và KCX được gọi chung là KCN, chỉ trừ trong những trường hợp có quy định cụ thể [3]. - Khu công nghệ cao: là nơi tập trung, liên kết hoạt động nghiên cứu và phát triển, ứng dụng công nghệ cao; ươm tạo công nghệ cao, ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao; đào tạo nhân lực công nghệ cao; sản xuất và kinh doanh sản phẩm công nghệ cao; cung ứng dịch vụ công nghệ cao [2]. - Khu kinh tế: là khu vực có không gian kinh tế riêng biệt với môi trường đầu tư và kinh doanh đặc biệt thuận lợi cho các nhà đầu tư, có ranh giới địa lý xác định… Khu kinh tế được tổ chức thành các khu chức năng gồm: khu thu phí thuế quan, khu bảo thuế, khu chế xuất (KCX), khu công nghiệp (KCN), khu giải trí, khu du lịch, khu đô thị, khu dân cư, khu hành chính và các khu chức năng khác phù hợp với đặc điểm của từng khu kinh tế [3].
- Đô thị hóa, công nghiệp hóa: là quá trình hình thành và phát triển của các đô thị, các khu công nghiệp.Trên thực tế quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa không tách rời nhau mà chúng gắn liền với nhau như hình với bóng.Quá trình công nghiệp hóa làm tập trung một lượng lớn người trong một khu vực và tạo ra các điều kiện kinh tế, xã hội thuận lợi cho quá trình đô thị hóa diễn ra. Do đó bên cạnh các khu công nghiệp mới thường hình thành nên các khu đô thị mới [4]. Các văn bản pháp luật - Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định các cơ quan nhà nước, xí nghiệp, hợp tác xã, các đơn vị vũ trang nhân dân đều có nghĩa vụ thực hiện chính sách bảo vệ, cải tạo và tái tạo các tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ và cải tạo môi trường sống; LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.