Giải pháp mở rộng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín ...

Luận văn thạc sĩ phân tích giải pháp mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín, chi nhánh Điện Biên Phủ.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hiền
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Trọng Nghĩa
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ TP. HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Mở Rộng Hình Thức Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt Tại Ngân Hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín – Chi Nhánh Điện Biên Phủ TPHCM
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HÌNH THỨC THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG
• 1.1. Khái niệm về hình thức thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.2. Đặc điểm của hình thức thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.3. Các nguyên tắc trong hình thức thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.3.1. Quy định đối với Khách hàng bên trả tiền
• 1.3.2. Quy định đối với bên thụ hưởng
• 1.3.3. Quy định về phía ngân hàng
• 1.4. Các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.4.1. Hình thức thanh toán bằng Séc
• 1.4.1.1. Các chủ thể tham gia thanh toán Séc
• 1.4.1.2. Phân loại Séc
• 1.4.1.3. Quy trình thanh toán Séc
• 1.4.2. Thanh toán bằng uỷ nhiệm chi (UNC) - chuyển tiền
• 1.4.3. Thanh toán bằng uỷ nhiệm thu (UNT)
• 1.4.4. Thanh toán bằng thư tín dụng (L/C)
• 1.4.5. Hình thức thanh toán bằng Thẻ ngân hàng
• 1.5. Tóm tắt Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VÀ ĐÁNH GIÁ HÌNH THỨC TTKDTM TẠI NGÂN HÀNG SACOMBANK – CN ĐIỆN BIÊN PHỦ TPCHM
• 2.1. Giới thiệu tổng quan về ngân hàng Sacombank
• 2.1.1. Giới thiệu đơn vị thực tập_Ngân hàng Sacombank – chi nhánh Điện Biên Phủ
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức, chức năng và nhiệm vụ các Phòng ban tại Ngân hàng Sacombank– CN Điện Biên Phủ
• 2.2. Phân tích thực trạng thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Sacombank – CN Điện Biên Phủ giai đoạn 2012 – 2014
• 2.2.1. Các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt được áp dụng tại Chi nhánh
• 2.2.3. Đánh giá thực trạng tình hình TTKDTM tại Sacombank – CN ĐBP
• 2.3. Tóm tắt chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP MỞ RỘNG HÌNH THỨC TTKDTM TẠI NGÂN HÀNG SACOMBANK - CN ĐIỆN BIÊN PHỦ
• 3.1. Sự cần thiết phải mở rộng và các tiêu chí đánh giá sự mở rộng hình thức TTKDTM tại Ngân hàng Sacombank – CN Điện Biên Phủ
• 3.1.1. Sự cần thiết để mở rộng hình thức TTKDTM tại Ngân hàng Sacombank – CN ĐBP
• 3.1.2. Các tiêu chí đánh giá sự mở rộng hình thức TTKDTM tại Sacombank – CN Điện Biên Phủ
• 3.2. Định hướng phát triển hoạt động TTKDTM của Ngân hàng Sacombank – CN ĐBP trong những năm tới
• 3.3. Giải pháp mở rộng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam nói chung
• 3.4. Giải pháp mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Sacombank- Chi nhánh Điện Biên Phủ
• 3.4.1. Giải pháp về con người
• 3.4.2. Giải pháp về khoa học công nghệ
• 3.4.3. Giải pháp trong hoạt động Ngân hàng
• 3.5. Kiến nghị nhằm hoàn thiện và mở rộng hệ thống TTKDTM
• 3.5.1. Kiến nghị với chính phủ
• 3.5.2. Kiến nghị với ngân hàng Nhà Nước
• 3.5.3. Kiến nghị với ngân hàng Sacombank
• DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thanh Toán Không Tiền Mặt Tại Sacombank Điện Biên

Thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM), hay còn gọi là thanh toán chuyển khoản, là phương thức thanh toán bằng cách trích một số tiền từ tài khoản của người chi trả chuyển sang tài khoản của người thụ hưởng. Hoặc có thể bù trừ lẫn nhau thông qua vai trò trung gian của các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán. TTKDTM là một nghiệp vụ trung gian của ngân hàng. Ngân hàng chỉ thực hiện thanh toán khi có lệnh của chủ tài khoản, bao gồm các tổ chức kinh tế, đơn vị và cá nhân mở tài khoản tại ngân hàng. Trong quan hệ TTKDTM, ngân hàng đóng vai trò tổ chức trung gian cung cấp dịch vụ tài chính cho cả bên mua và bên bán với mức dịch vụ thích hợp. Sự ra đời của hình thức thanh toán không dùng tiền mặt gắn liền với sự ra đời của đồng tiền ghi sổ và sự phát triển của hệ thống ngân hàng.

Theo quyết định 22/NH 21/01/1994, thông tư 08/TT – NH2 do Thống đốc NHNN ban hành, các hình thức TTKDTM được áp dụng trong hệ thống ngân hàng bao gồm: Séc, Ủy nhiệm chi, Ủy nhiệm thu, Thư tín dụng, Thẻ thanh toán và một số phương tiện thanh toán khác. Trong đó mọi vấn đề về TTKDTM như phạm vi, thời gian hiệu lực, quyền hạn và nghĩa vụ các bên tham gia đều được quy định rõ ràng cụ thể.

1.1. Đặc Điểm Nổi Bật Của Thanh Toán Không Tiền Mặt Sacombank

Thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) gắn liền với sự ra đời của đồng tiền ghi sổ và sự phát triển của hệ thống ngân hàng. Điều này tạo điều kiện cho cá nhân và tổ chức mở tài khoản tiền gửi tại ngân hàng và thực hiện thanh toán trong và ngoài hệ thống. Trong TTKDTM, vật trung gian trao đổi không xuất hiện như tiền mặt mà chỉ là tiền kế toán, được ghi chép trên chứng từ. Các bên tham gia phải mở tài khoản tại ngân hàng để giao dịch. Ngân hàng đóng vai trò trung gian, tổ chức và thực hiện thanh toán. Nếu ngân hàng thực hiện tốt vai trò này, TTKDTM sẽ phát triển mạnh, góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế. Giảm bớt sự hiện diện của tiền mặt, tiết kiệm chi phí, tăng tính minh bạch và hạn chế rửa tiền.

1.2. Các Nguyên Tắc Thanh Toán Không Tiền Mặt Sacombank Điện Biên

Nguyên tắc thanh toán không dùng tiền mặt bao gồm quy định đối với khách hàng trả tiền, bên thụ hưởng và ngân hàng. Khách hàng được lựa chọn dịch vụ thanh toán phù hợp, phải có đủ số dư trên tài khoản, và chịu trách nhiệm về việc chi trả. Bên thụ hưởng phải giao hàng đầy đủ và lập giấy đòi tiền đúng thể thức. Ngân hàng có nghĩa vụ kiểm soát chứng từ, đảm bảo thủ tục, dấu chữ ký đúng mẫu, và khả năng thanh toán của khách hàng. Ngân hàng cũng có trách nhiệm thực hiện ủy thác thanh toán, giữ bí mật số dư tài khoản, và thông báo đầy đủ cho chủ tài khoản. Ngân hàng có quyền từ chối chứng từ không hợp lệ và không chịu trách nhiệm về nội dung liên quan đến hai bên khách hàng.

1.3. Các Hình Thức Thanh Toán Không Tiền Mặt Phổ Biến

Các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt phổ biến bao gồm Séc, Ủy nhiệm chi, Ủy nhiệm thu, Thư tín dụng, Thẻ thanh toán và một số phương tiện thanh toán khác. Séc là phương tiện thanh toán do người ký phát lập, lệnh cho người thực hiện thanh toán trả không điều kiện một số tiền nhất định cho người thụ hưởng. Ủy nhiệm chi là lệnh của người trả tiền yêu cầu ngân hàng trích tiền từ tài khoản của mình để trả cho người thụ hưởng. Ủy nhiệm thu là giấy ủy quyền của người bán cho ngân hàng thu hộ tiền từ người mua. Thư tín dụng là cam kết của ngân hàng về việc trả tiền cho người bán khi xuất trình đầy đủ chứng từ theo yêu cầu. Thẻ thanh toán là phương tiện thanh toán cho phép người dùng mua hàng hóa, dịch vụ hoặc rút tiền mặt.

II. Thực Trạng Thanh Toán Không Tiền Mặt Tại Sacombank Điện Biên Phủ

Ngân hàng Sacombank – CN Điện Biên Phủ đã triển khai nhiều hình thức thanh toán không dùng tiền mặt. Các hình thức này bao gồm thanh toán bằng Séc, Ủy nhiệm chi, Thẻ ngân hàng, Thư tín dụng L/C và một số hình thức thanh toán khác. Tuy nhiên, việc triển khai còn gặp nhiều khó khăn do thói quen sử dụng tiền mặt của người dân, hạ tầng công nghệ chưa đồng bộ và các quy định pháp lý còn chưa hoàn thiện. Cần có những giải pháp đồng bộ để thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt tại chi nhánh. Số liệu để nghiên cứu viết bài khóa luận này được trích từ Tài liệu hội nghị tổng kết tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Sacombank – CN Điện Biên Phủ các năm 2012, 2013, và 2014. Tập trung nghiên cứu hoạt đông thanh toán không dùng tiền mặt tại Chi nhánh như: hình thức thanh toán bằng Séc, Ủy nhiệm chi, Thẻ ngân hàng, Thư tín dụng L/C và một số hình thức thanh toán khác.

2.1. Giới Thiệu Tổng Quan Về Sacombank Chi Nhánh Điện Biên Phủ

Sacombank – CN Điện Biên Phủ là một chi nhánh của Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín. Chi nhánh có cơ cấu tổ chức bao gồm các phòng ban chức năng như phòng giao dịch, phòng tín dụng, phòng kế toán, phòng hành chính nhân sự. Chức năng và nhiệm vụ của các phòng ban là thực hiện các hoạt động kinh doanh của ngân hàng, bao gồm huy động vốn, cho vay, thanh toán, và các dịch vụ ngân hàng khác. Chi nhánh có đội ngũ cán bộ nhân viên chuyên nghiệp, nhiệt tình, và có kinh nghiệm trong lĩnh vực ngân hàng. Chi nhánh luôn nỗ lực để cung cấp các sản phẩm dịch vụ tốt nhất cho khách hàng.

2.2. Phân Tích Các Hình Thức Thanh Toán Không Tiền Mặt Đang Áp Dụng

Sacombank – CN Điện Biên Phủ áp dụng nhiều hình thức thanh toán không dùng tiền mặt. Các hình thức này bao gồm thanh toán bằng Séc, Ủy nhiệm chi, Thẻ ngân hàng, Thư tín dụng L/C và một số hình thức thanh toán khác. Thanh toán bằng Séc là hình thức thanh toán truyền thống, được sử dụng phổ biến trong các giao dịch thương mại. Ủy nhiệm chi là hình thức thanh toán cho phép khách hàng ủy quyền cho ngân hàng trích tiền từ tài khoản của mình để thanh toán cho người thụ hưởng. Thẻ ngân hàng là phương tiện thanh toán hiện đại, được sử dụng rộng rãi trong các giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ. Thư tín dụng L/C là hình thức thanh toán quốc tế, được sử dụng để đảm bảo thanh toán trong các giao dịch xuất nhập khẩu.

2.3. Đánh Giá Thực Trạng Tình Hình TTKDTM Tại Sacombank Điện Biên

Tình hình thanh toán không dùng tiền mặt tại Sacombank – CN Điện Biên Phủ còn nhiều hạn chế. Tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt còn thấp so với tổng giá trị giao dịch. Nguyên nhân là do thói quen sử dụng tiền mặt của người dân, hạ tầng công nghệ chưa đồng bộ, và các quy định pháp lý còn chưa hoàn thiện. Cần có những giải pháp đồng bộ để thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt tại chi nhánh. Cần tăng cường tuyên truyền, quảng bá về lợi ích của thanh toán không dùng tiền mặt, đầu tư nâng cấp hạ tầng công nghệ, và hoàn thiện các quy định pháp lý liên quan.

III. Giải Pháp Mở Rộng Thanh Toán Không Tiền Mặt Sacombank Điện Biên

Để mở rộng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt tại Sacombank – CN Điện Biên Phủ, cần có các giải pháp đồng bộ về con người, khoa học công nghệ và hoạt động ngân hàng. Về con người, cần nâng cao trình độ chuyên môn của cán bộ nhân viên, tăng cường đào tạo về các sản phẩm dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt. Về khoa học công nghệ, cần đầu tư nâng cấp hạ tầng công nghệ, phát triển các ứng dụng thanh toán di động, và tăng cường bảo mật thông tin. Về hoạt động ngân hàng, cần đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt, tăng cường liên kết với các đối tác, và triển khai các chương trình khuyến mãi hấp dẫn.

3.1. Sự Cần Thiết Mở Rộng TTKDTM Tại Sacombank Điện Biên Phủ

Việc mở rộng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt tại Sacombank – CN Điện Biên Phủ là rất cần thiết. Điều này giúp giảm chi phí in ấn, vận chuyển, bảo quản tiền mặt, hạn chế rủi ro mất mát, và tăng tính minh bạch trong các giao dịch. Mở rộng TTKDTM cũng góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng, và đáp ứng nhu cầu thanh toán ngày càng cao của khách hàng. Việc mở rộng TTKDTM là xu hướng tất yếu trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

3.2. Định Hướng Phát Triển TTKDTM Của Sacombank Điện Biên

Định hướng phát triển hoạt động TTKDTM của Sacombank – CN Điện Biên Phủ trong những năm tới là tập trung vào việc phát triển các sản phẩm dịch vụ thanh toán hiện đại, tiện lợi, và an toàn. Ngân hàng sẽ đẩy mạnh phát triển các ứng dụng thanh toán di động, thanh toán QR Code, thanh toán không tiếp xúc, và các hình thức thanh toán trực tuyến khác. Ngân hàng cũng sẽ tăng cường liên kết với các đối tác, như các nhà bán lẻ, các công ty dịch vụ, và các tổ chức tài chính khác, để mở rộng mạng lưới chấp nhận thanh toán không dùng tiền mặt.

3.3. Giải Pháp Về Con Người Để Mở Rộng TTKDTM

Giải pháp về con người là yếu tố quan trọng để mở rộng TTKDTM. Cần nâng cao trình độ chuyên môn của cán bộ nhân viên, tăng cường đào tạo về các sản phẩm dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt. Cần xây dựng đội ngũ cán bộ nhân viên năng động, sáng tạo, và có khả năng tư vấn, hỗ trợ khách hàng sử dụng các sản phẩm dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt. Cần có chính sách đãi ngộ hợp lý để thu hút và giữ chân nhân tài.

IV. Ứng Dụng Khoa Học Công Nghệ Để Phát Triển TTKDTM Sacombank

Ứng dụng khoa học công nghệ là yếu tố then chốt để phát triển TTKDTM. Cần đầu tư nâng cấp hạ tầng công nghệ, phát triển các ứng dụng thanh toán di động, và tăng cường bảo mật thông tin. Cần ứng dụng các công nghệ mới như Blockchain, AI, và Big Data để nâng cao hiệu quả hoạt động thanh toán. Cần xây dựng hệ thống thanh toán an toàn, bảo mật, và có khả năng đáp ứng nhu cầu thanh toán ngày càng cao của khách hàng.

4.1. Phát Triển Ứng Dụng Thanh Toán Di Động Sacombank Pay

Phát triển ứng dụng thanh toán di động Sacombank Pay là một trong những giải pháp quan trọng để mở rộng TTKDTM. Ứng dụng Sacombank Pay cho phép khách hàng thực hiện các giao dịch thanh toán một cách nhanh chóng, tiện lợi, và an toàn. Ứng dụng Sacombank Pay cần được tích hợp nhiều tính năng, như thanh toán QR Code, thanh toán không tiếp xúc, thanh toán hóa đơn, và chuyển tiền. Ứng dụng Sacombank Pay cần được quảng bá rộng rãi để thu hút người dùng.

4.2. Tăng Cường Bảo Mật Thông Tin Thanh Toán Cho Khách Hàng

Tăng cường bảo mật thông tin thanh toán là yếu tố quan trọng để tạo niềm tin cho khách hàng khi sử dụng các sản phẩm dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt. Cần áp dụng các biện pháp bảo mật tiên tiến, như mã hóa dữ liệu, xác thực hai lớp, và giám sát giao dịch. Cần thường xuyên kiểm tra, đánh giá hệ thống bảo mật để phát hiện và khắc phục các lỗ hổng. Cần nâng cao ý thức bảo mật cho cán bộ nhân viên và khách hàng.

4.3. Ứng Dụng Công Nghệ Blockchain Trong Thanh Toán

Ứng dụng công nghệ Blockchain trong thanh toán có thể mang lại nhiều lợi ích, như tăng tính minh bạch, giảm chi phí, và tăng tốc độ giao dịch. Công nghệ Blockchain cho phép tạo ra một hệ thống thanh toán phi tập trung, an toàn, và không thể sửa đổi. Sacombank có thể nghiên cứu, thử nghiệm ứng dụng công nghệ Blockchain trong một số lĩnh vực thanh toán nhất định, như thanh toán quốc tế, thanh toán chuỗi cung ứng, và thanh toán cho các giao dịch thương mại điện tử.

V. Kiến Nghị Hoàn Thiện Hệ Thống Thanh Toán Không Tiền Mặt

Để hoàn thiện và mở rộng hệ thống TTKDTM, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa chính phủ, ngân hàng nhà nước và ngân hàng Sacombank. Chính phủ cần tạo môi trường pháp lý thuận lợi, khuyến khích các doanh nghiệp và người dân sử dụng các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt. Ngân hàng nhà nước cần hoàn thiện các quy định về thanh toán, tăng cường giám sát hoạt động thanh toán, và hỗ trợ các ngân hàng trong việc phát triển các sản phẩm dịch vụ thanh toán mới. Ngân hàng Sacombank cần chủ động đầu tư vào công nghệ, phát triển các sản phẩm dịch vụ thanh toán đa dạng, và tăng cường quảng bá, khuyến mãi để thu hút khách hàng.

5.1. Kiến Nghị Với Chính Phủ Về Chính Sách Hỗ Trợ TTKDTM

Chính phủ cần có chính sách hỗ trợ TTKDTM, như giảm thuế cho các giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt, hỗ trợ chi phí đầu tư hạ tầng công nghệ cho các ngân hàng, và tăng cường tuyên truyền, giáo dục về lợi ích của TTKDTM. Chính phủ cũng cần có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp và người dân sử dụng các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, như giảm phí dịch vụ, tặng quà, và tích điểm thưởng.

5.2. Kiến Nghị Với Ngân Hàng Nhà Nước Về Quy Định Thanh Toán

Ngân hàng nhà nước cần hoàn thiện các quy định về thanh toán, như quy định về phí dịch vụ thanh toán, quy định về bảo mật thông tin thanh toán, và quy định về giải quyết tranh chấp trong thanh toán. Ngân hàng nhà nước cũng cần tăng cường giám sát hoạt động thanh toán, đảm bảo an toàn, hiệu quả, và minh bạch. Ngân hàng nhà nước cần hỗ trợ các ngân hàng trong việc phát triển các sản phẩm dịch vụ thanh toán mới, như thanh toán di động, thanh toán QR Code, và thanh toán không tiếp xúc.

5.3. Kiến Nghị Với Ngân Hàng Sacombank Về Phát Triển Dịch Vụ

Ngân hàng Sacombank cần chủ động đầu tư vào công nghệ, phát triển các sản phẩm dịch vụ thanh toán đa dạng, và tăng cường quảng bá, khuyến mãi để thu hút khách hàng. Ngân hàng Sacombank cần xây dựng đội ngũ cán bộ nhân viên chuyên nghiệp, nhiệt tình, và có khả năng tư vấn, hỗ trợ khách hàng sử dụng các sản phẩm dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt. Ngân hàng Sacombank cần tăng cường liên kết với các đối tác, như các nhà bán lẻ, các công ty dịch vụ, và các tổ chức tài chính khác, để mở rộng mạng lưới chấp nhận thanh toán không dùng tiền mặt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM KHOA KẾ TOÁN-TÀI CHÍNH-NGÂN HÀNG KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐỀ TÀI: GIẢI PHÁP MỞ RỘNG HÌNH THỨC THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN THƯƠNG TÍN – CHI NHÁNH ĐIỆN BIÊN PHỦ TPHCM Ngành : TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG Chuyên ngành : TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG Giảng viên hướng dẫn : ThS. Nguyễn Trọng Nghĩa Sinh viên thực hiện : Nguyễn Thị Hiền ( 1154020301) Lớp : 11DTNH7 TP. Hồ Chí Minh, 2015 c BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM KHOA KẾ TOÁN-TÀI CHÍNH-NGÂN HÀNG KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐỀ TÀI: GIẢI PHÁP MỞ RỘNG HÌNH THỨC THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN THƯƠNG TÍN – CHI NHÁNH ĐIỆN BIÊN PHỦ TPHCM Ngành : TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG Chuyên ngành : TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG Giảng viên hướng dẫn : ThS. Nguyễn Trọng Nghĩa Sinh viên thực hiện : Nguyễn Thị Hiền ( 1154020301) Lớp : 11DTNH7 TP. Hồ Chí Minh, 2015 i c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan nội dung khóa luận là đề tài nghiên cứu của tôi dưới sự hướng dẫn trực tiếp của Thầy Nguyễn Trọng Nghĩa. Những kết quả và các số liệu trong khóa luận tốt nghiệp là trung thực được thực hiện tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín – CN Điện Biên Phủ TPHCM, không sao chép bất kỳ nguồn nào khác. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước nhà trường về sự cam đoan này. Hồ Chí Minh, ngày … tháng … năm 2015 Sinh viên thực hiện Nguyễn Thị Hiền ii c LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, em xin cảm ơn chân thành đến Thầy Nguyễn Trọng Nghĩa, Nhờ sự hướng dẫn nhiệt tình của Thầy mà em đã có định hướng và những kiến thức bổ ích về cách thức nghiên cứu đề tài này, giúp em hoàn thành tốt bài khóa luận tốt nghiệp của mình cả về nội dung và hình thức. Thứ hai, em xin gửi lời cảm ơn đến các thầy cô trường Đại học Công Nghệ TP.HCM đã vô cùng tận tâm trong việc truyền đạt những kiến thức quý giá cho các em, đặc biệt là các thầy cô khoa Tài chính Ngân hàng trong qúa trình em học tập tại trường. Cuối cùng, em xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến Ban lãnh đạo ngân hàng, tới toàn thể cán bộ, nhân viên của ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín – CN Điện Biên Phủ về sự tận tình giúp đỡ của các anh chị trong thời gian thực tập vừa qua. Đặc biệt là sự hướng dẫn nhiệt tình của các anh chị Bộ phận xử lý giao dịch và các anh chị trong các phòng ban khác của Chi nhánh. Gần 3 tháng thực tập tại đây, em đã học hỏi được rất nhiều từ các anh chị và rút ra được nhiều bài học đáng quý. Qua quan sát và được thực hành, em đã nắm bắt được một số nghiệp vụ cần thiết và hiểu được quy trình làm việc nơi đây. Em biết được cách làm việc rất nhanh nhẹn, cẩn thận và chuyên nghiệp của các anh chị. Điều đó cho thấy kinh nghiệm đào tạo chuyên môn của ngân hàng rất cao, đó là lý do mà khách hàng đến giao dịch tại đây khá đông. Những học hỏi này đều là tiền đề để em có thể hoàn thành tốt kỳ báo cáo của mình và làm tốt công việc trong tương lai. Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn và kính chúc Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín ngày càng phát triển, kính chúc các anh chị luôn thành đạt trên cương vị của mình. Hồ Chí Minh, ngày … tháng … năm 2015 Sinh viên thực hiện Nguyễn Thị Hiền iii c c MỤC LỤC  LỜI MỞ ĐẦU . 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HÌNH THỨC THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG .1 Khái niệm về hình thức thanh toán không dùng tiền mặt .2 Đặc điểm của hình thức thanh toán không dùng tiền mặt .3 Các nguyên tắc trong hình thức thanh toán không dùng tiền mặt .1 Quy định đối với Khách hàng bên trả tiền.2 Quy định đối với bên thụ hưởng.3 Quy định về phía ngân hàng .4 Các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt .1 Hình thức thanh toán bằng Séc .2 Thanh toán bằng uỷ nhiệm chi ( UNC)- chuyển tiền .3 Thanh toán bằng uỷ nhiệm thu (UNT) .4 Thanh tóan bằng thư tín dụng (L/C) .5 Hình thức thanh toán bằng Thẻ ngân hàng .5 Tóm tắt Chương 1 . 16 CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VÀ ĐÁNH GIÁ HÌNH THỨC TTKDTM TẠI NGÂN HÀNG SACOMBANK – CN ĐIỆN BIÊN PHỦ TPCHM .1 Giới thiệu tổng quan về ngân hàng Sacombank .1 Giới thiệu đơn vị thực tập_Ngân hàng Sacombank – chi nhánh Điện Biên Phủ .2 Cơ cấu tổ chức, chức năng và nhiệm vụ các Phòng ban tại Ngân hàng Sacombank– CN Điện Biên Phủ .2 Phân tích thực trạng thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Sacombank – CN Điện Biên Phủ giai đoạn 2012 – 2014 .1 Các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt được áp dụng tại Chi nhánh 25 2.3 Đánh giá thực trạng tình hình TTKDTM tại Sacombank – CN ĐBP .4 Tóm tắt chương 2 . 40 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP MỞ RỘNG HÌNH THỨC TTKDTM TẠI NGÂN HÀNG SACOMBANK - CN ĐIỆN BIÊN PHỦ .1 Sự cần thiết phải mở rộng và các tiêu chí đánh giá sự mở rộng hình thức TTKDTM tại Ngân hàng Sacombank – CN Điện Biên Phủ .1 Sự cần thiết để mở rộng hình thức TTKDTM tại Ngân hàng Sacombank – CN ĐBP .2 Các tiêu chí đánh giá sự mở rộng hình thức TTKDTM tại Sacombank – CN Điện Biên Phủ .2 Định hướng phát triển hoạt động TTKDTM của Ngân hàng Sacombank – CN ĐBP trong những năm tới .3 Giải pháp mở rộng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam nói chung .4 Giải pháp mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Sacombank- Chi nhánh Điện Biên Phủ .1 Giải pháp về con người.2 Giải pháp về khoa học công nghệ.3 Giải pháp trong hoạt động Ngân hàng .5 Kiến nghị nhằm hoàn thiện và mở rộng hệ thống TTKDTM .1 Kiến nghị với chính phủ .2 Kiến nghị với ngân hàng Nhà Nước .3 Kiến nghị với ngân hàng Sacombank . 49 DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO . 50 vi c CHÚ THÍCH CÁC TỪ NGỮ VIẾT TẮT KÝ TỰ VIẾT TẮT GIẢI THÍCH TỪ NGỮ ATM Automated Teller Machine CBNV Cán Bộ Nhân Viên CN/PGD Chi nhánh/Phòng giao dịch GDV Giao dịch viên KH Khách hàng L/C Letter of Credit: Thư tín dụng M&A Mergers and Aquisitions:Sáp nhập và mua bán NQH Nợ Quá Hạn NHNN Ngân hàng nhà nước POS Point of Sale SPDV Sản phẩm dịch vụ TTKDTM Thanh toán không dùng tiền mặt TCTD Tổ chức tín dụng UNC Ủy Nhiệm Chi UNT Ủy Nhiệm Thu vii c DANH SÁCH CÁC BẢNG BIỂU Bảng 2.1 Tình hình nhân sự của Ngân hàng Sacombank – CN ĐBP năm 2014 .2: Tình hình thực hiện công tác thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Sacombank – CN Điện Biên Phủ giai đoạn năm 2012 – 2014 .1: Biểu đồ so sánh giá trị thanh toán tại Ngân hàng Sacombank – CN Điện Biên Phủ giai đoạn 2012 – 2014 .3: Báo cáo tổng hợp tình hình thanh toán của Ngân hàng Sacombank – CN Điện Biên Phủ giai đoạn 2012 – 2014 .2: Biểu đồ doanh số sử dụng Séc tại Ngân hàng Sacombank – CN ĐBP .3: Doanh số UNC tại Sacombank – CN ĐBP giai đoạn 2012 – 2014 .4: Doanh số Thẻ của Ngân hàng Sacombank – CN Điện Biên Phủ giai đoạn 2012 – 2014.5: Tình hình thanh toán bằng thư tín dụng (L/C) của Ngân hàng Sacombank – CN ĐBP giai đoạn 2012 – 2014 . 37 viii c DANH SÁCH HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Sơ đồ 1.1 Quy trình thanh toán Séc thông thường .2: Quy trình thanh toán Séc bảo chi .3: Quy trình thanh toán Thẻ .1: Cơ cấu bộ máy tổ chức của Sacombank – CN Điện Biên Phủ .2: Quy trình thanh toán Séc tại Sacombank – CN ĐBP .3: Quy trình bảo chi Séc .4: Quy trình thu hộ Séc tại Sacombank – CN ĐBP .5: Quy trình xử lý thanh toán UNC tại Ngân hàng Sacombank – CN ĐBP.33 ix c LỜI MỞ ĐẦU  TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Qua 40 năm đổi mới, phát triển và hội nhập, nền kinh tế Việt Nam đã đạt được những thành tựu nhất định, đời sống người dân không ngừng được cải thiện và nâng cao. Chính vì vậy, lượng tiền lưu hành trong nền kinh tế để phục vụ đầy đủ nhu cầu của người dân là rất lớn. Câu hỏi đặt ra: “ liệu rằng phương thức thanh toán bằng tiền mặt truyền thống hiện nay còn an toàn và thuận tiện nữa hay không?”. Một số nghiên cứu đã chỉ ra các tác hại không nhỏ của nền kinh tế tiền mặt: chi phí tốn kém cho việc in ấn, vận chuyển, bảo quản, thất thoát, rửa tiền, buôn bán gian lận, trốn thuế và nhiều tác hại phát sinh khác. Trên cơ sở đó, nhằm hạn chế những tiêu cực nêu trên, hình thức thanh toán không dùng tiền mặt ra đời cùng với sự phát triển của hệ thống Ngân hàng là một tất yếu khách quan. Tuy nhiên, để cung ứng một phương thức thanh toán hiệu quả cũng như an toàn, đòi hỏi các ngân hàng phải luôn đổi mới và đa dạng hóa các hình thức thanh toán, bên cạnh đó phải đề ra các giải pháp để từng bước nâng cao hoạt động TTKDTM tại đơn vị mình, coi hình thức thanh toán không dùng tiền mặt như một sản phẩm dịch vụ quan trọng và cấp thiết. Qua khoảng thời gian được thực tập ở Ngân hàng Sacombank – CN Điện Biên Phủ TPHCM, nghiên cứu các mặt hoạt động đa dạng, đặc biệt là công tác thanh toán không dùng tiền mặt của Ngân hàng này, kết hợp với phần lý thuyết đã được giảng dạy tại trường ĐH Công Nghệ TPHCM, tôi quyết định lựa chọn và nghiên cứu đề tài: “Giải pháp mở rộng hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Sacombank – CN Điện Biên Phủ “. Những giải pháp và kiến nghị nêu ra trong đề tài với mong muốn góp phần mở rộng hình thức TTKDTM tại Sacombank – CN ĐBP để đáp ứng nhu cầu thanh toán nội địa. Từ đó tăng cường khả năng cạnh tranh của Ngân hàng và tạo điều kiện cho các hoạt động khác của ngân hàng phát triển.  MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Bài khóa luận phân tích và đánh giá thực trạng hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt của Ngân hàng trong giai đoạn từ năm 2012 – 2014, đồng thời rút ra nguyên nhân, thuận lợi, khó khăn làm cho hoạt động này chưa được phát triển rộng rãi. Từ đó, đưa ra giải pháp mở rộng hoạt động TTKDTM tại Ngân hàng Sacombank - CN Điện Biên Phủ.