Giải pháp nâng cao chất lượng quy hoạch xây dựng nông thôn tại huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng quy hoạch xây dựng nông thôn tại huyện thường tín thành phố, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Hà Thị Lan Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Đặng Văn Hà
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Quản Lý Đất Đai
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Quy Hoạch Xây Dựng Nông Thôn Tại Huyện Thường Tín, Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Cơ sở lý luận của quy hoạch xây dựng nông thôn
• 1.1.1. Khái quát về nông thôn
• 1.1.2. Phát triển nông thôn
• 1.1.3. Quy hoạch xây dựng nông thôn
• 1.2. Cơ sở thực tiễn của quy hoạch xây dựng nông thôn
• 1.2.1. Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về xây dựng nông thôn
• 1.2.2. Tình hình quy hoạch xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nội dung nghiên cứu
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội huyện Thường Tín
• 2.1.2. Nghiên cứu kết quả thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới trên địa bàn nghiên cứu giai đoạn 2012 - 2019
• 2.1.3. Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đồ án QHXDNTM tại hai xã Tô Hiệu và Hồng Vân huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội
• 2.1.4. Nghiên cứu đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng đồ án quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại khu vực nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 2.2.2. Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu
• 2.2.3. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
• 2.2.4. Phương pháp minh họa bằng bản đồ
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Điều kiện tự nhiên - kinh tế xã hội huyện Thường Tín
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 3.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội của huyện đối với việc thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới
• 3.2. Đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội
• 3.2.1. Tình hình tổ chức thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới huyện Thường Tín
• 3.2.2. Đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại 2 xã Tô Hiệu và Hồng Vân
• 3.2.3. Đánh giá chung tình hình thực hiện quy hoạch tại 2 xã nghiên cứu
• 3.3. Nghiên cứu một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đồ án QHXDNTM tại 2 xã Tô Hiệu và Hồng Vân, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội
• 3.3.1. Kết quả đánh giá về chất lượng đồ án QHXDNTM tại 2 xã Tô Hiệu và Hồng Vân, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội
• 3.3.2. Kết quả nghiên cứu một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đồ án QHXDNTM tại 2 xã Tô Hiệu và Hồng Vân, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội
• 3.3.3. Đánh giá chung một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đồ án QHXDNTM tại huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội
• 3.3.4. Khó khăn vướng mắc khi lập và thực hiện đồ án quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại điểm nghiên cứu
• 3.4. Đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng đồ án quy hoạch xây dựng NTM tại khu vực nghiên cứu
• 3.4.1. Giải pháp về nguồn vốn
• 3.4.2. Về tổ chức việc thực hiện
• 3.4.3. Nâng cao trình độ các bên liên quan trong công tác lập quy hoạch
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Quy Hoạch Xây Dựng Nông Thôn

Quy hoạch xây dựng nông thôn tại huyện Thường Tín, Hà Nội, đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội. Việc nâng cao chất lượng quy hoạch không chỉ giúp cải thiện cơ sở hạ tầng mà còn nâng cao đời sống người dân. Để đạt được điều này, cần có những giải pháp cụ thể và hiệu quả.

1.1. Khái Niệm Quy Hoạch Xây Dựng Nông Thôn

Quy hoạch xây dựng nông thôn là quá trình tổ chức không gian, sử dụng đất và phát triển hạ tầng nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững. Điều này bao gồm việc xác định các khu chức năng và dịch vụ cần thiết cho cộng đồng.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Quy Hoạch Xây Dựng Nông Thôn

Quy hoạch xây dựng nông thôn không chỉ tạo ra cơ sở hạ tầng mà còn góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân. Nó giúp định hình các chính sách phát triển nông thôn và tạo ra môi trường sống tốt hơn.

II. Những Thách Thức Trong Quy Hoạch Xây Dựng Nông Thôn Tại Huyện Thường Tín

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quy hoạch xây dựng nông thôn, huyện Thường Tín vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề này cần được nhận diện và giải quyết để nâng cao chất lượng quy hoạch.

2.1. Thiếu Tính Khả Thi Trong Phương Án Quy Hoạch

Nhiều phương án quy hoạch hiện tại thiếu tính khả thi, dẫn đến khó khăn trong việc thực hiện. Điều này ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả của các dự án quy hoạch.

2.2. Thiếu Sự Tham Gia Của Người Dân

Sự tham gia của người dân trong quá trình quy hoạch là rất quan trọng. Thiếu sự tham gia này dẫn đến việc quy hoạch không phản ánh đúng nhu cầu và mong muốn của cộng đồng.

III. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Quy Hoạch Xây Dựng Nông Thôn

Để nâng cao chất lượng quy hoạch xây dựng nông thôn tại huyện Thường Tín, cần áp dụng một số giải pháp cụ thể. Những giải pháp này sẽ giúp cải thiện hiệu quả và tính khả thi của quy hoạch.

3.1. Tăng Cường Đầu Tư Vào Hạ Tầng

Đầu tư vào hạ tầng là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng quy hoạch. Cần có nguồn vốn đủ lớn và hợp lý để thực hiện các dự án quy hoạch hiệu quả.

3.2. Nâng Cao Trình Độ Các Bên Liên Quan

Nâng cao trình độ cho các bên liên quan trong công tác lập quy hoạch sẽ giúp cải thiện chất lượng quy hoạch. Cần tổ chức các khóa đào tạo và hội thảo để chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Quy Hoạch Xây Dựng Nông Thôn

Việc áp dụng các giải pháp quy hoạch xây dựng nông thôn đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những ứng dụng này không chỉ cải thiện cơ sở hạ tầng mà còn nâng cao chất lượng sống của người dân.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Tại Xã Tô Hiệu

Nghiên cứu tại xã Tô Hiệu cho thấy việc áp dụng quy hoạch đã giúp cải thiện đáng kể cơ sở hạ tầng và dịch vụ công cộng, từ đó nâng cao chất lượng sống của người dân.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Tại Xã Hồng Vân

Tại xã Hồng Vân, quy hoạch xây dựng nông thôn đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm mới và cải thiện thu nhập cho người dân, góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương.

V. Kết Luận Về Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Quy Hoạch

Giải pháp nâng cao chất lượng quy hoạch xây dựng nông thôn tại huyện Thường Tín cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. Điều này không chỉ giúp cải thiện cơ sở hạ tầng mà còn nâng cao đời sống người dân.

5.1. Tương Lai Của Quy Hoạch Xây Dựng Nông Thôn

Tương lai của quy hoạch xây dựng nông thôn tại huyện Thường Tín phụ thuộc vào sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan và sự tham gia tích cực của cộng đồng.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương để khuyến khích đầu tư và tham gia của người dân trong quy hoạch xây dựng nông thôn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực nông thôn Việt Nam hiện là nơi sinh sống của khoảng 65,6% dân số cả nước, đóng vai trò nền tảng đối với sự ổn định kinh tế và xã hội. Trong tiến trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa, công tác quy hoạch xây dựng nông thôn mới được xác định là công cụ quản lý không gian và phân bổ tài nguyên đất đai then chốt. Tại huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội, tính đến tháng 12 năm 2012, 100% các xã đã hoàn thành phê duyệt đồ án quy hoạch xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, quá trình triển khai thực tế giai đoạn 2012 - 2019 đã bộc lộ nhiều bất cập mang tính cấu trúc: sự chồng chéo giữa quy hoạch phân khu đô thị với quy hoạch xã, tính khả thi của các vùng sản xuất nông nghiệp chưa cao và nguồn lực đầu tư hạ tầng còn thiếu hụt.

Luận văn tập trung đánh giá toàn diện thực trạng thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại hai địa bàn đại diện là xã Tô Hiệu và xã Hồng Vân, qua đó chỉ rõ các yếu tố chi phối trực tiếp đến chất lượng đồ án. Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu bao gồm: tổng kết các chỉ tiêu sử dụng đất và hạ tầng kỹ thuật giai đoạn 2012 - 2019, phân tích nguyên nhân dẫn đến sai lệch giữa đồ án được duyệt với thực tiễn, và kiến nghị hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng quy hoạch đến năm 2030. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong việc tối ưu hóa nguồn kinh phí 23,250 tỷ đồng đã phân bổ cho công tác điều chỉnh quy hoạch, đồng thời hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Thường Tín với quy mô giá trị sản xuất đạt 24.011 tỷ đồng năm 2019 theo hướng bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết phát triển nông thôn bền vững và lý thuyết tổ chức không gian lãnh thổ. Ba khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa bao gồm: Quy hoạch nông thôn mới (bố trí không gian sản xuất, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và bảo vệ môi trường cấp xã); Điểm dân cư nông thôn (tổ chức không gian cư trú gắn liền với bản sắc làng xã truyền thống); và Đô thị hóa nông thôn (quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế - lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp, dịch vụ tại các vùng ven đô).

Bên cạnh đó, đề tài tiếp thu có chọn lọc mô hình phong trào Làng mới Saemaul Undong của Hàn Quốc về phát huy nội lực cộng đồng và mô hình Mỗi làng một sản phẩm của Nhật Bản với hơn 329 dòng sản phẩm đặc trưng được phát triển thành công. Về cơ sở pháp lý, nghiên cứu áp dụng các tiêu chí đánh giá quy hoạch theo Điều 7 Nghị định số 37/2019/NĐ-CP và khung thời gian lập đồ án quy định tại Nghị định số 44/2015/NĐ-CP (thời gian lập quy hoạch chung xây dựng xã không quá 06 tháng, quy hoạch chi tiết không quá 04 tháng).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ Niên giám thống kê huyện Thường Tín (2012 - 2019), các báo cáo tổng kết của Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới và số liệu quản lý đất đai của Phòng Tài nguyên và Môi trường. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp điều tra xã hội học bằng bảng hỏi và phỏng vấn sâu với quy mô mẫu gồm 81 phiếu. Mẫu khảo sát được phân tầng gồm: 61 hộ dân tại hai xã nghiên cứu và 20 cán bộ chuyên trách thuộc các phòng ban cấp huyện (Quản lý đô thị, Tài nguyên và Môi trường, Kinh tế) cùng lãnh đạo Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã Tô Hiệu và Hồng Vân.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích tại hai xã này được lựa chọn vì tính đại diện cao: xã Tô Hiệu đại diện cho nhóm xã ven đô có một phần diện tích nằm trong định hướng phát triển đô thị, trong khi xã Hồng Vân đại diện cho nhóm xã thuần nông phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu gắn với du lịch sinh thái. Dữ liệu sau thu thập được xử lý bằng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh chỉ tiêu kế hoạch với hiện trạng thực tế, kết hợp ứng dụng phần mềm chuyên dụng như Microstation và AutoCAD để biên tập bản đồ hiện trạng và bản đồ quy hoạch không gian.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tiến độ lập và điều chỉnh quy hoạch có sự chênh lệch lớn giữa các giai đoạn. Trong khi 100% các xã hoàn thành đồ án giai đoạn 2012 - 2020 đúng tiến độ, thì công tác điều chỉnh quy hoạch chung đến năm 2030 bị chậm trễ so với quy định 06 tháng của Nghị định số 44/2015/NĐ-CP do xung đột với quy hoạch chung xây dựng huyện.

Thứ hai, có sự sai lệch nghiêm trọng về chỉ tiêu sử dụng đất tại xã Tô Hiệu. Đất phát triển hạ tầng thực tế năm 2019 đạt 86,30 ha, vượt 564,58% so với kế hoạch (61,77 ha). Đất nuôi trồng thủy sản đạt 57,20 ha, vượt 344,84% so với chỉ tiêu dự kiến (42,02 ha). Ngược lại, chỉ tiêu đất xây dựng trụ sở cơ quan giảm 7,63% và đất quốc phòng giảm 15,32% so với phương án quy hoạch ban đầu.

Thứ ba, quy hoạch vùng sản xuất nông nghiệp bộc lộ tính bất khả thi cao. Tại xã Tô Hiệu, chỉ có 1/3 vùng quy hoạch (vùng lúa chất lượng cao quy mô 40,12 ha tại thôn Tử Dương) hoàn thành chuyển đổi nhưng bị chậm tiến độ 2 năm (hoàn thành năm 2015 thay vì 2013). Hai vùng còn lại gồm vùng trồng trọt kết hợp chăn nuôi (17,18 ha) và vùng rau sạch chất lượng cao (26,6 ha tại thôn An Định) đều không thực hiện được do người dân tự phát duy trì canh tác truyền thống hoặc đào ao nuôi thủy sản.

Thứ tư, áp lực chuyển dịch cơ cấu kinh tế tạo sức ép lớn lên hạ tầng. Đến năm 2019, cơ cấu kinh tế huyện Thường Tín chuyển biến mạnh với Công nghiệp - Xây dựng chiếm 54,28%, Thương mại - Dịch vụ chiếm 38,62%, trong khi Nông nghiệp chỉ còn 7,11%. Dân số đạt 226.669 người với tỷ lệ lao động trong độ tuổi chiếm 53,77%, đòi hỏi hệ thống 152,90 km đường liên xã và 49 km đường huyện phải được nâng cấp đồng bộ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự thiếu đồng bộ của các đồ án quy hoạch xuất phát từ năng lực hạn chế của các đơn vị tư vấn và sự thiếu vắng tiếng nói của cộng đồng dân cư trong quá trình khảo sát. Đơn vị tư vấn thường áp dụng rập khuôn các chỉ tiêu kỹ thuật mà chưa tính toán đến thị trường tiêu thụ nông sản và tập quán sản xuất của người dân địa phương. Kết quả này tương đồng với các đánh giá tổng kết toàn quốc, khi có tới hơn 98,2% số xã được phê duyệt quy hoạch nhưng phần lớn phải điều chỉnh do thiếu tính thực tiễn.

Để tối ưu hóa khả năng truyền tải dữ liệu nghiên cứu, các kết quả so sánh giữa chỉ tiêu quy hoạch và hiện trạng thực tế nên được trình bày thông qua biểu đồ cột chồng (thể hiện biến động diện tích đất nông nghiệp và phi nông nghiệp) cùng bảng tổng hợp phân tích sai lệch tỷ lệ phần trăm. Việc kết hợp bản đồ chồng ghép ranh giới tỷ lệ 1/5000 sẽ giúp các nhà quản lý nhận diện trực quan những điểm nghẽn về hạ tầng giao thông và mương thủy lợi trên toàn tuyến 20 km sông Hồng và 17,5 km sông Nhuệ chảy qua địa bàn huyện.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, số hóa và tích hợp cơ sở dữ liệu quy hoạch trên nền tảng hệ thống thông tin địa lý. Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới huyện Thường Tín cùng Phòng Quản lý đô thị cần triển khai lập bản đồ số hóa tỷ lệ 1/500 cho 100% trung tâm xã trước năm 2025, nhằm loại bỏ hoàn toàn các xung đột ranh giới giữa quy hoạch phân khu đô thị và không gian làng nghề truyền thống.

Thứ hai, đa dạng hóa nguồn lực tài chính đầu tư phát triển hạ tầng đồng bộ. Ủy ban nhân dân huyện Thường Tín và Ủy ban nhân dân 28 xã cần chủ động huy động nguồn vốn ngoài ngân sách, hướng tới mục tiêu nâng tỷ trọng vốn xã hội hóa đạt trên 35% tổng mức đầu tư hạ tầng giai đoạn 2021 - 2030. Nguồn vốn này cần tập trung cải tạo dứt điểm 14 tuyến đường huyện quản lý với chiều dài 49 km và kiên cố hóa hệ thống kênh mương tưới tiêu do Xí nghiệp Thủy lợi Hồng Vân vận hành.

Thứ ba, tái cấu trúc không gian sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị hàng hóa. Phòng Kinh tế huyện chủ trì phối hợp với các hợp tác xã nông nghiệp tiến hành rà soát, điều chỉnh diện tích 26,6 ha vùng rau sạch và 17,18 ha vùng trọt - chăn nuôi tại xã Tô Hiệu, chuyển đổi thành các mô hình nông nghiệp công nghệ cao kết hợp du lịch trải nghiệm sinh thái tương tự mô hình thành công tại xã Hồng Vân, bảo đảm tỷ lệ lấp đầy quy hoạch sản xuất đạt trên 85% vào năm 2027.

Thứ tư, nâng cao năng lực chuyên môn của cán bộ cơ sở và tăng cường phản biện xã hội. Ủy ban nhân dân huyện phối hợp với các cơ sở đào tạo tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ thẩm định, quản lý trật tự xây dựng cho 100% cán bộ địa chính - xây dựng xã trước năm 2024, đồng thời thiết lập quy trình lấy ý kiến nhân dân bắt buộc với tỷ lệ đồng thuận tối thiểu đạt 80% trước khi phê duyệt đồ án.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, cán bộ lãnh đạo và chuyên viên quản lý nhà nước tại các Phòng Quản lý đô thị, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Ban Quản lý dự án cấp huyện: Luận văn cung cấp phương pháp luận và dữ liệu thực chứng để rà soát, xử lý các điểm nghẽn chồng chéo giữa quy hoạch phân khu đô thị và quy hoạch nông thôn mới ven đô.

Thứ hai, các đơn vị tư vấn thiết kế và kiến trúc sư quy hoạch: Tài liệu là cẩm nang thực tiễn giúp nhận diện các sai lầm phổ biến khi lập quy hoạch vùng sản xuất, từ đó nâng cao tính khả thi khi thiết lập đồ án quy hoạch chi tiết 1/500 cho các xã ngoại thành.

Thứ ba, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Quản lý đất đai, Quy hoạch đô thị và nông thôn, Phát triển nông thôn: Công trình đóng vai trò là nguồn tài liệu tham khảo học thuật chuẩn mực với hệ thống phương pháp phân tích không gian, ma trận đánh giá theo Nghị định số 37/2019/NĐ-CP và dữ liệu khảo sát thực địa mẫu 81 phiếu.

Thứ tư, các doanh nghiệp đầu tư nông nghiệp công nghệ cao và hợp tác xã dịch vụ nông thôn: Nghiên cứu cung cấp góc nhìn toàn diện về quỹ đất, hiện trạng hạ tầng kỹ thuật và cơ chế chuyển đổi sản xuất tại huyện Thường Tín, hỗ trợ xây dựng phương án đầu tư kinh doanh phù hợp quy hoạch địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân chính khiến 100% xã tại Thường Tín hoàn thành phê duyệt quy hoạch năm 2012 nhưng triển khai thực tế lại gặp nhiều khó khăn là gì? Nguyên nhân chủ yếu do các đồ án ban đầu được lập vội vàng để hoàn thành chỉ tiêu hành chính, nặng về xây dựng cơ bản mà thiếu đánh giá thị trường. Điển hình tại xã Tô Hiệu, phương án bố trí 26,6 ha rau sạch không tính đến tập quán canh tác và đầu ra sản phẩm, dẫn đến việc người dân không thực hiện theo quy hoạch.

Tại sao chỉ tiêu đất hạ tầng tại xã Tô Hiệu lại vượt tới 564,58% so với quy hoạch ban đầu? Sự gia tăng đột biến từ 61,77 ha lên 86,30 ha đất hạ tầng là do địa phương phải ưu tiên quỹ đất mở rộng các công trình giao thông liên vùng trọng điểm như Quốc lộ 1A, Cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ và Tỉnh lộ 429, cùng với việc nâng cấp hệ thống mương thủy lợi và trạm bơm tưới tiêu phục vụ sản xuất.

Bài học kinh nghiệm tiêu biểu từ quy hoạch nông thôn mới tại xã Hồng Vân là gì? Xã Hồng Vân đã thành công khi định vị đúng không gian phát triển, chuyển đổi diện tích đất ven sông Hồng thành làng nghề sinh vật cảnh gắn với dịch vụ du lịch sinh thái. Sự đồng thuận cao của người dân kết hợp với việc tận dụng trạm bơm Hồng Vân đã giúp địa phương trở thành điểm sáng nông thôn mới kiểu mẫu.

Nghị định số 44/2015/NĐ-CP quy định thời hạn lập quy hoạch nông thôn như thế nào? Theo Khoản 2 Điều 18 và Khoản 2 Điều 19 của Nghị định số 44/2015/NĐ-CP, thời gian lập đồ án quy hoạch chung xây dựng xã tối đa không quá 06 tháng, và thời gian lập đồ án quy hoạch chi tiết xây dựng điểm dân cư nông thôn không quá 04 tháng kể từ ngày phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch.

Luận văn đề xuất giải pháp tài chính nào để huyện Thường Tín nâng cấp hạ tầng 49 km đường huyện xuống cấp? Luận văn đề xuất kết hợp nguồn kinh phí 23,250 tỷ đồng từ ngân sách với việc đấu giá quyền sử dụng đất tại các điểm dân cư mới theo quy hoạch 1/500, đồng thời huy động vốn đối ứng từ các doanh nghiệp và hợp tác xã nhằm nâng tỷ lệ vốn xã hội hóa đạt mức 35 - 40%.

Kết luận

• Đề tài đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn, phân tích toàn diện quá trình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại huyện Thường Tín giai đoạn 2012 - 2019 với quy mô 28 xã và 1 thị trấn.
• Phát hiện các sai lệch nghiêm trọng trong chuyển dịch đất đai tại địa bàn ven đô, đặc biệt là sự tăng vọt 564,58% của đất hạ tầng và tỷ lệ thất bại 66,7% tại các vùng quy hoạch sản xuất chuyên canh của xã Tô Hiệu.
• Nhận diện rõ nét mô hình thành công tại xã Hồng Vân trong việc tích hợp quy hoạch làng nghề sinh thái với phát triển kinh tế du lịch nông thôn.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược có tính khả thi cao về số hóa dữ liệu GIS, cơ cấu vốn xã hội hóa và chuẩn hóa năng lực cán bộ quản lý quy hoạch cấp xã giai đoạn 2021 - 2030.
• Các cơ quan quản lý và đơn vị tư vấn có thể liên hệ trực tiếp hoặc tra cứu toàn văn luận văn tại thư viện Trường Đại học Lâm nghiệp để khai thác trọn vẹn bộ số liệu và hệ thống bản đồ chuyên đề phục vụ công tác quy hoạch thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý luận của quy hoạch xây dựng nông thôn 1. Khái quát về nông thôn Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là Ủy ban nhân dân xã (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 2010). Theo Vũ Thị Bình và cộng sự (2006) thì “Nông thôn là vùng khác với vùng đô thị là ở đó có một cộng đồng chủ yếu là nông dân làm nghề chính là nông nghiệp, có mật độ dân cư thấp hơn, có cơ cấu hạ tầng kém phát triển hơn, có mức độ phúc lợi xã hội thua kém hơn, có trình độ dân trí, trình độ tiếp cận thị trường và sản xuất hàng hóa thấp hơn”.

Như vậy, có thể thấy rằng, khái niệm vùng nông thôn chỉ mang tính chất tương đối, thay đổi theo thời gian và theo tiến trình phát triển kinh tế, xã hội của các quốc gia trên thế giới. Khái niệm nông thôn bao gồm nhiều mặt có quan hệ chặt chẽ với nhau. Khái niệm nông thôn mới trước tiên phải là nông thôn chứ không phải là thị tứ; thứ hai, là nông thôn mới chứ không phải nông thôn truyền thống. Nếu so sánh giữa nông thôn mới và nông thôn truyền thống, thì nông thôn mới phải bao hàm cơ cấu và chức năng mới.

Khái niệm NTM mang đặc trưng của mỗi vùng nông thôn khác nhau. Nhìn chung, mô hình NTM là mô hình cấp xã, thôn được phát triển toàn diện theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, văn minh hóa. Sự hình dung chung của các nhà nghiên cứu về mô hình nông thôn mới là những kiểu mẫu cộng đồng theo tiêu chí mới, tiếp thu những thành tựu KHKT hiện đại mà vẫn giữ được nét đặc trưng, tinh hoa văn hóa của người Việt Nam. 5 Nông thôn mới là những kiểu mẫu cộng đồng theo tiêu chí mới, tiếp thu những thành tựu khoa học - kỹ thuật hiện đại, song vẫn giữ được những nét đặc trưng, tính cách Việt Nam trong cuộc sống văn hóa tinh thần.

Theo đó, một số tiêu chí của mô hình nông thôn mới là: Một là, đơn vị cơ bản của mô hình nông thôn mới là làng - xã. Hai là, đáp ứng yêu cầu thị trường hóa, đô thị hóa, công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Ba là, có khả năng khai thác hợp lý và nuôi dưỡng các nguồn lực, đạt tăng trưởng kinh tế cao và bền vững; môi trường sinh thái được giữ gìn; tiềm năng du lịch được khai thác. Bốn là, dân chủ nông thôn mở rộng và đi vào thực chất.

Năm là, nông dân, nông thôn có văn hóa phát triển, dân trí được nâng lên. Theo Bộ Nông nghiệp và PTNT (2010) thì nông thôn mới thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa giai đoạn 2010 - 2020 có đặc trưng: - Kinh tế phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của cư dân nông thôn được nâng cao; - Nông thôn phát triển theo quy hoạch, có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, môi trường sinh thái được bảo vệ; - Dân trí được nâng cao, bản sắc văn hóa dân tộc được giữ vững và phát huy; - An ninh tốt, quản lý dân chủ; - Chất lượng hệ thống chính trị được nâng cao. Xây dựng NTM là việc đổi mới tư duy, nâng cao năng lực của người dân, tạo động lực giúp họ chủ động phát triển kinh tế, xã hội, góp phần thực hiện chính sách vì nông nghiệp, nông dân, nông thôn, thay đổi cơ sở vật chất và diện mạo đời sống, văn hóa, qua đó thu hẹp khoảng cách sống giữa nông thôn và thành thị. Đây là quá trình lâu dài và liên tục, là một trong những nội dung trọng tâm cần lãnh đạo, chỉ đạo trong đường lối, chủ trương phát triển đất nước và của các địa phương trong giai đoạn trước mắt cũng như lâu dài.

6 Mục tiêu xây dựng NTM có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại; Cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; Xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; Môi trường sinh thái được bảo vệ; Nâng cao sức mạnh của hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng ở nông thôn; Xây dựng giai cấp nông dân, củng cố liên minh công nông và đội ngũ trí thức, tạo nền tảng kinh tế - xã hội và chính trị vững chắc, đảm bảo thực hiện thành công công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo định hướng XHCN. Như vậy, hiểu một cách chung nhất của mục đích xây dựng mô hình nông thôn mới là hướng đến một nông thôn năng động, có nền sản xuất nông nghiệp hiện đại, có kết cấu hạ tầng gần giống đô thị. Đặc điểm nông thôn mới được thể hiện ở những điểm: Thứ nhất, nông thôn được cấu trúc trên nền tảng của làng, xã truyền thống, có đời sống vật chất, tinh thần ngày càng cao. Thứ hai, bên cạnh những ngành nghề truyền thống, những ngành nghề gắn với quá trình công nghiệp hóa đang dần được hình thành, phát triển.

Thứ ba, về văn hóa - xã hội, những giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ và phát huy, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân nông thôn. Thứ tư, hệ thống kết cấu hạ tầng hiện đại, môi trường ngày càng được gìn giữ, tái tạo. Thứ năm, về dân chủ cơ sở ở nông thôn ngày càng được phát huy mạnh mẽ, đi vào thực chất, người dân là một trong những chủ thể đóng vai trò quyết định đối với việc xây dựng nông thôn mới. Thứ sáu, chương trình xây dựng nông thôn mới hiện nay được thực hiện chủ yếu theo phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”; trong đó, dân tự làm là chính, Nhà nước chỉ hỗ trợ, nhưng phải đáp ứng những mục tiêu của phát triển kinh tế - xã hội, bị quyết định bởi quản lý nhà nước và sự khéo léo, linh hoạt trong tổ chức thực hiện của địa phương.

Thứ bảy, việc xây dựng nông thôn mới hiện nay bị ràng buộc bởi các tiêu chí chung của nông thôn mới, nhưng mang nặng tính 7 đặc thù của từng địa phương (xã) do bị quy định, chi phối bới đặc điểm làng xã, truyền thống, tập quán, điều kiện tự nhiên. và nhiều ràng buộc khác bởi cơ chế dân chủ hóa ở cơ sở (Nguyễn Văn Hưng, 2015). Phát triển nông thôn Phát triển nông thôn là một phạm trù rộng được nhận thức với nhiều quan điểm khác nhau. Ở Việt Nam, thuật ngữ phát triển nông thôn được đề cập đến từ rất lâu và có sự thay đổi qua từng thời kỳ.

Ngân hàng thế giới (1975) đã định nghĩa rằng: “Phát triển nông thôn là một chiến lược nhằm cải thiện các điều kiện sống về kinh tế và xã hội của một nhóm người cụ thể - người nghèo ở vùng nông thôn. Nó giúp những người nghèo nhất trong những người dân sống ở các vùng nông thôn được hưởng lợi ích từ sự phát triển”. Vũ Thị Bình (2006) đã nêu rõ: “Phát triển nông thôn là một quá trình thay đổi bền vững có chủ ý về xã hội, kinh tế, văn hóa và môi trường, nhằm nâng cao chất lượng đời sống của người dân địa phương”. Có quan điểm cho rằng, phát triển nông thôn là phát triển toàn diện các mặt kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội.

Trong từng giai đoạn việc cộng đồng lựa chọn những lĩnh vực ưu tiên là một trong những hoạt động mang lại hiệu quả thiết thực. Phát triển nông thôn bao gồm: Phát triển giáo dục; Các hoạt động góp phần bảo vệ sức khỏe và vệ sinh môi trường; Phát triển cơ sở hạ tầng; Phát triển sản xuất và tạo thu nhập; Nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng tài nguyên thiên nhiên; Phát triển an sinh xã hội; Phát triển dân chủ cơ sở, bình đẳng giới; Phát triển văn hóa; Phát triển con người. Quy hoạch xây dựng nông thôn 1. Khái niệm Quy hoạch nông thôn mới: Là bố trí, sắp xếp các khu chức năng, sản xuất, dịch vụ, hạ tầng kinh tế - xã hội - môi trường trên địa bàn, theo tiêu chuẩn nông thôn mới, gắn với đặc thù, tiềm năng, lợi thế của từng địa 8 phương; được người dân của xã trong mỗi làng, mỗi gia đình ý thức đầy đủ sâu sắc và quyết tâm thực hiện (BXD-BNNPTNT-BTN&MT, 2011).

Quy hoạch nông thôn mới bao gồm quy hoạch định hướng phát triển không gian; quy hoạch sử dụng đất và hạ tầng thiết yếu cho phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ; quy hoạch phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội - môi trường theo chuẩn mới; quy hoạch phát triển các khu dân cư mới và chỉnh trang các khu dân cư hiện có theo hướng văn minh, bảo tồn được bản sắc văn hóa tốt đẹp. Yêu cầu trong quy hoạch xây dựng NTM Quy hoạch xây dựng nông thôn mới cũng phải đáp ứng các yêu cầu sau: - Tuân thủ các văn bản pháp quy hiện hành về quy hoạch xây dựng; - Tuân thủ các quy định pháp lý có liên quan về bảo vệ các công trình kỹ thuật, công trình quốc phòng, di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh và bảo vệ môi trường; - Phù hợp với đặc điểm của địa phương về: + Điều kiện tự nhiên: địa hình, địa chất, địa chất thủy văn, đất đai, nguồn nước, môi trường, khí hậu, tài nguyên, cảnh quan; + Kinh tế: hiện trạng và tiềm năng phát triển; + Xã hội: dân số, phong tục, tập quán, tín ngưỡng. - Đảm bảo việc xây dựng mới, cải tạo các điểm dân cư nông thôn đạt các yêu cầu của Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới, đảm bảo phát triển bền vững; - Bảo đảm các điều kiện an toàn, vệ sinh môi trường; - Bảo vệ cảnh quan và các di tích lịch sử, văn hóa; giữ gìn và phát triển bản sắc văn hóa dân tộc; đảm bảo các yêu cầu về quốc phòng, an ninh; - Sử dụng hợp lý vốn đầu tư, đất đai và tài nguyên. Tiêu chí đánh giá quy hoạch chất lượng quy hoạch * Tiêu chí đánh giá thực hiện quy hoạch 9 Theo điều 7 Nghị định số 37/2019NĐ-CP ngày 07 tháng 5 năm 2019 quy định tiêu chí thực hiện quy hoạch như sau: 1.