Đề Tài Đô Thị Trong Truyện Ngắn Nữ Đương Đại: Khảo Sát Qua Tác Phẩm Của Nguyễn Thị Thu Huệ Và Di Li

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đề tài đô thị trong truyện ngắn nữ đương đại khảo sát qua truyện ngắn của nguyễn thị thu huệ và di, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Thắm
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Năm Hoàng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Văn học
• Đề tài: Đề Tài Đô Thị Trong Truyện Ngắn Nữ Đương Đại (Khảo Sát Qua Truyện Ngắn Của Nguyễn Thị Thu Huệ Và Di Li)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về đề tài đô thị trong truyện ngắn nữ đương đại

Đề tài đô thị trong truyện ngắn nữ đương đại đã trở thành một lĩnh vực nghiên cứu hấp dẫn, phản ánh những biến chuyển của xã hội Việt Nam trong bối cảnh đô thị hóa. Các tác giả như Nguyễn Thị Thu Huệ và Di Li đã khéo léo lồng ghép những vấn đề xã hội, tâm lý con người vào trong tác phẩm của mình. Qua đó, họ không chỉ thể hiện những khía cạnh tích cực mà còn chỉ ra những mặt trái của cuộc sống đô thị. Sự đa dạng trong cách thể hiện và phong cách viết của hai nhà văn này đã tạo nên một bức tranh sinh động về đời sống đô thị hiện đại.

1.1. Đặc điểm của đề tài đô thị trong văn học Việt Nam

Đề tài đô thị trong văn học Việt Nam thường phản ánh những vấn đề như sự tha hóa, bi kịch và khát vọng của con người. Các tác phẩm không chỉ dừng lại ở việc mô tả cảnh vật mà còn đi sâu vào tâm lý nhân vật, thể hiện những xung đột nội tâm trong bối cảnh đô thị.

1.2. Vai trò của nữ tác giả trong việc thể hiện đề tài đô thị

Nữ tác giả như Nguyễn Thị Thu Huệ và Di Li đã mang đến một góc nhìn mới mẻ về đời sống đô thị. Họ không chỉ phản ánh hiện thực mà còn thể hiện những cảm xúc, suy tư sâu sắc của nhân vật nữ trong xã hội hiện đại.

II. Những thách thức trong việc nghiên cứu đề tài đô thị

Việc nghiên cứu đề tài đô thị trong truyện ngắn nữ đương đại gặp phải nhiều thách thức. Đầu tiên là sự đa dạng trong cách thể hiện và phong cách viết của các tác giả. Thứ hai, việc phân tích các tác phẩm cần phải xem xét đến bối cảnh xã hội và văn hóa mà tác phẩm ra đời. Cuối cùng, việc tìm kiếm tài liệu và nguồn tham khảo cũng là một vấn đề không nhỏ.

2.1. Sự đa dạng trong phong cách viết

Mỗi tác giả có một phong cách viết riêng, từ cách xây dựng nhân vật đến việc sử dụng ngôn ngữ. Điều này tạo ra sự phong phú nhưng cũng gây khó khăn trong việc phân tích và so sánh.

2.2. Bối cảnh xã hội và văn hóa

Bối cảnh xã hội và văn hóa có ảnh hưởng lớn đến nội dung và hình thức của tác phẩm. Việc hiểu rõ bối cảnh này là cần thiết để có cái nhìn sâu sắc hơn về các tác phẩm.

III. Phương pháp nghiên cứu đề tài đô thị trong truyện ngắn

Để nghiên cứu đề tài đô thị trong truyện ngắn nữ đương đại, cần áp dụng các phương pháp phân tích văn học kết hợp với nghiên cứu văn hóa. Phân tích nội dung và hình thức của tác phẩm sẽ giúp làm rõ những vấn đề mà tác giả muốn truyền tải. Ngoài ra, việc so sánh giữa các tác giả cũng là một phương pháp hữu ích.

3.1. Phân tích nội dung tác phẩm

Phân tích nội dung giúp làm rõ các chủ đề chính mà tác giả muốn truyền tải, từ đó hiểu được thông điệp mà tác phẩm gửi gắm.

3.2. Nghiên cứu văn hóa và xã hội

Nghiên cứu văn hóa và xã hội sẽ giúp làm rõ bối cảnh mà tác phẩm ra đời, từ đó có cái nhìn sâu sắc hơn về các vấn đề được đề cập trong tác phẩm.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu đề tài đô thị

Nghiên cứu đề tài đô thị trong truyện ngắn nữ đương đại không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn. Những kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong việc giảng dạy văn học, cũng như trong việc phát triển các chương trình văn hóa, nghệ thuật liên quan đến đời sống đô thị.

4.1. Giá trị trong giảng dạy văn học

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng chương trình giảng dạy văn học, giúp sinh viên hiểu rõ hơn về đề tài đô thị trong văn học nữ.

4.2. Phát triển chương trình văn hóa nghệ thuật

Nghiên cứu có thể góp phần vào việc phát triển các chương trình văn hóa, nghệ thuật nhằm nâng cao nhận thức về đời sống đô thị và các vấn đề xã hội liên quan.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu đề tài đô thị

Nghiên cứu đề tài đô thị trong truyện ngắn nữ đương đại mở ra nhiều hướng đi mới cho các nghiên cứu tiếp theo. Việc tiếp tục khai thác các tác phẩm của Nguyễn Thị Thu Huệ và Di Li sẽ giúp làm rõ hơn những vấn đề của đời sống đô thị hiện đại. Đồng thời, việc mở rộng nghiên cứu sang các tác giả khác cũng là một hướng đi tiềm năng.

5.1. Hướng đi mới trong nghiên cứu

Nghiên cứu có thể mở rộng sang các tác giả khác, từ đó tạo ra một cái nhìn tổng quát hơn về đề tài đô thị trong văn học nữ.

5.2. Tương lai của đề tài đô thị trong văn học

Đề tài đô thị sẽ tiếp tục là một lĩnh vực hấp dẫn trong văn học, đặc biệt là trong bối cảnh xã hội Việt Nam đang thay đổi nhanh chóng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận và Tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm ba chương: Chư ng 1: Khái quát về đề tài đô thị trong văn học Việt Nam đương đại và truyện ngắn Nguyễn Thị Thu Huệ, Di Li. Chư ng 2: Con người và đời sống đô thị trong truyện ngắn Nguyễn Thị Thu Huệ, Di Li. Chư ng 3: Một số phương thức thể hiện đề tài đô thị trong truyện ngắn của Nguyễn Thị Thu Huệ, Di Li. KHÁI QUÁT VỀ ĐỀ TÀI ĐÔ THỊ TRONG VĂN HỌC VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI VÀ TRUYỆN NGẮN CỦA NGUYỄN THỊ THU HUỆ, DI LI.

Khái quát về tài đ thị trong văn học Việt N m đư ng đại Sau năm 1986, cùng với sự chuyển mình của đất nước để bước vào thời kì đổi mới và hội nhập ngày càng mạnh mẽ, thì văn học cũng có sự lột xác nhằm đáp ứng nhu cầu của người tiếp nhận bằng luồng ánh sáng đổi mới mạnh mẽ. Đây chính là cơ hội cũng như sự thách thức lớn đối với người cầm bút, đòi hỏi sự nhạy bén với thời cuộc. Khi đó, nhiều cây bút của văn học Việt Nam đương đại đã nhanh chóng nắm bắt nhu cầu của người đọc, lấy hiện thực đời sống đô thị phán ánh trong sáng tác của mình như: Nguyễn Huy Thiệp, Hồ Anh Thái, Đỗ Bích Thúy, Phong Điệp, Nguyễn Thị Thu Huệ, Di Li,… Với vai trò là người tiên phong, Nguyễn Huy Thiệp đã hướng ngòi bút của mình vào phản ánh cuộc sống đô thị một cách toàn diện với một loạt các sáng tác như: Tướng về hưu, Kh ng có vua, Huyền thoại phố phường,… Ở đó, người đọc có thể thấy cận cảnh những gương mặt dị dạng, những con người tranh giành, tính toán, ích kỉ… qua cái nhìn cuộc sống và con người đô thị với thái độ sắc lạnh của nhà văn. Mùa lá rụng trong vườn của Ma Văn Kháng cũng là một minh chứng cho những biến đổi của thời cuộc về sự rạn nứt trong gia đình truyền thống của người dân Hà Nội.

Nhà văn như đưa ra một lời cảnh báo trước sự sụp đổ những giá trị đạo đức dẫn đến bị kịch gia đình bởi những mặt trái của nền kinh tế thị trường. Những giá trị truyền thống dần mất đi của người Hà Nội trong tập truyện Một người H Nội của Nguyễn Khải. Hà Nội với rất nhiều màu sắc, rất nhiều câu chuyện thú vị mang đặc trưng riêng biệt của mình cũng đã hiện lên sống động trong tác phẩm của Đỗ Phấn, Nguyễn Việt Hà. Nhà văn Phan Thị Vàng Anh đề cập đến những bi kịch Khi người ta trẻ, những câu chuyện tình yêu hoặc những trạng huống “vỡ mộng”, tan vỡ niềm tin, khoảng cách thế hệ mà những chàng trai, cô gái đô thị phải đối mặt.

13 Nữ nhà văn đương đại Đỗ Bích Thúy cũng mạnh dạn khi nhớ lại những kỉ niệm thủa đầu trở thành công dân thủ đô qua tác phẩm Cửa hiệu giặt l. Qua những đứa con tinh thần của mình, Thu Huệ đã góp phần tô điểm thêm cho bức tranh văn học viết về đô thị bằng cái nhìn toàn diện. Bên cạnh vẻ đẹp của đô thị (Rượu cúc…) là những thực trạng ngột ngạt của đời sống trong thời kì đất nước hội nhập (Mi Nu xinh ẹp, Thiếu phụ chưa chồng, Nước mắt n ng. Là một nhà văn trẻ, bên cạnh những cuốn sách best- seller ở thể loại trinh thám – kinh dị, ẩn sau đó Di Li cũng hướng ngòi bút của mình về đề tài đô thị.

Với một loạt các tác phẩm như: Tầng thứ nhất (2007), Điệu Valse ịa ngục (2007), 7 ng y trên sa mạc (2009),. Ở đó, nhà văn đã cho người đọc thấy rõ những mặt trái của xã hội hiện đại. Đó là một đời sống luôn có sự bon chen, trộn lẫn giữ hư và thực về những tham vọng, cuồng si của con người, đặc biệt là của giới trẻ hiện nay. Với những thay đổi trên mọi phương diện cả về đời sống vật chất và tinh thần, văn học Việt Nam đã có những thành công nhất định, góp phần không nhỏ vào công cuộc xây dựng nền văn hóa nghệ thuật của thời đại mới.

Những sáng tác viết về đời sống đô thị với số lượng ngày càng lớn đã cho thấy văn học Việt Nam cũng nhanh chóng bắt nhịp cùng với sự chuyển mình của xã hội hiện đại. Bên cạnh những cây bút kì cựu, không thể bỏ qua những đóng góp của các nhà văn nữ đương đại mà tiêu biểu là Nguyễn Thị Thu Huệ, Di Li… đã mang lại cho truyện ngắn một bầu không khí mới về đề tài đô thị. Khái quát về truyện ngắn của Nguyễn Thị Thu Huệ và Di Li 1. Truyện ngắn của Nguyễn Thị Thu Huệ “Tôi cho rằng, làm bất cứ nghề gì cũng cần phải có tài, dù là ít.

Riêng với những người làm nghệ thuật thì yếu tố tài năng rất cần thiết. Bên cạnh đó một thứ bắt buộc phải có là iến thức trang bị về nghề nghiệp của mình. Tuy nhiên, có tài mà hông có học thì đến một lúc nào đó cũng sẽ hết tài, hoặc những sản phẩm tinh thần của họ sẽ chỉ là sự lấp lánh của bản năng mà thôi. 14 Tài năng cần được nuôi dưỡng bởi kiến thức học hỏi và inh nghiệm cuộc sống”.

Nữ nhà văn tài hoa Nguyễn Thị Thu Huệ đã từng chia sẻ quan niệm về công việc và cuộc sống của mình trong cuộc trao đổi với phóng viên báo Đời sống và pháp luật (Tiêu đề bài viết Nhà văn Nguyễn Thị Thu Huệ: Văn chương là người tình tri ỉ). Nguyễn Thị Thu Huệ quê gốc Quảng Ninh, là con gái nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Tú. Chính vì vậy, Nguyễn Thị Thu Huệ đã được thừa hưởng cái gen tài năng văn chương từ người mẹ của mình. Gia đình chị cũng là gia đình có truyền thống văn học, cha là nhà báo Nguyễn Ngọc Chánh vậy nên tuổi thơ của chị đã được tiếp xúc với những con chữ cùng với đó là cảm hứng dạt dào từ trái tim đa sầu đa cảm và cái nhìn đầy tinh tế.

Khi ở độ tuổi 37 chị đã từng tâm sự rằng: Cho đến bây giờ chị vẫn còn mơ mộng, những khi buồn, chị lại xốn xang. Mặc dù có tài năng văn chương từ nhỏ nhưng chị vẫn có những đam mê về nghệ thuật khác là hội họa và đã từng ước mơ trở thành họa sĩ. Nhưng sự nghiệp văn chương vẫn luôn được hun đúc mỗi ngày của cô sinh viên khoa Ngữ văn Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Với hai truyện ngắn Mưa trái mùa và Mùa hoa sấu rụng đăng trên báo Văn Nghệ đã tạo sự chú ý đối với độc giả cũng như giới phê bình bấy giờ.

Nhưng sau đó con đường văn chương của chị có sự gián đoạn khi chị kết hôn ở độ tuổi còn trẻ. Dù bận rộn với gia đình nhỏ của mình nhưng chị vẫn tiếp tục cái “nghiệp” văn chương của mình. Mỗi buổi chiều, sau khi cơm nước xong, chị lại lên cơ quan say sưa viết cho tới tận đêm khuya. Những thay đổi trong cuộc sống đang diễn ra hàng ngày mà chị trải nghiệm được, những con người, những kỉ niệm,… như khắc sâu trong tâm hồn của chị để giúp chị thổi hồn vào mỗi trang văn.

Mỗi chữ chị tâm huyết viết ra đều giàu chất đời và thấm đẫm tinh thần nhân văn sâu sắc. Rồi cơ duyên lại giúp chị chuyển sang làm tại Hãng phim truyền hình Việt Nam, hiện chị đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội. Năm 1996, chị đã 15 là Hội viên Hội nhà văn và nổi tiếng là một trong những cây bút nữ tài sắc vẹn toàn của văn học Việt Nam đương đại. Là một trong những cây bút tiêu biểu của nền văn xuôi nữ sau thời kì Đổi mới, ngay từ những truyện ngắn đầu tiên Nguyễn Thị Thu Huệ đã có mọt vị trí nhất định trên diễn đàn văn học.

Trong quá trình cầm bút, chị đã có một số lượng tác phẩm khá lớn như sáu tập: Cát ợi (1992), Hậu thiên ường (1993), Phù thủy (1995), N o ta cũng lãng quên (2003), 37 truyện ngắn Nguyễn Thị Thu Huệ (2010), Th nh phố i vắng (2012) và gần đây nhất là Của ể d nh (2018). Đọc truyện ngắn của Nguyễn Thị Thu Huệ ta có thể thấy một bức tranh cuộc sống toàn diện với đủ các gam màu và nổi bật lên đó là số phận của những người phụ nữ. Chị có một sự quan tâm đặc biệt đến thế giới phái yếu và nhận ra rằng: nỗi ám ảnh của họ không phải là danh vọng, trách nhiệm với gia đình, cũng không phải là những đổi thay của đạo đức xã hội mà đó là tình yêu. Dù ở độ tuổi nào, dù hạnh phúc hay đổ vỡ thì họ đều khao khát được yêu thương, tìm kiếm tình yêu đến cùng.

Đó là cô gái mới lớn sẵn sàng vượt hàng trăm cây số để nghe theo tiếng gọi của con tim mà tìm đến người đàn ông đã từng có vợ có con (Biển ấm), hay cô con gái mười sáu tuổi với sự liều lĩnh, đam mê trong cái thiên đường tình yêu với người đàn ông đã có con (Hậu thiên ường)… Một điều đặc biệt là nhà văn còn phát hiện ra những đam mê trong tình yêu của những người không được tỉnh táo (Cõi mê; N o, ta cùng lãng quên). Tuy nhiên, một đề tài đáng chú ý trong truyện ngắn của Nguyễn Thị Thu Huệ, đó là đề tài đô thị. Nhà văn đã khai thác sâu về con người và đời sống đô thị hiện đại. Thay vì đi tìm kiếm tình yêu là những trăn trở về tình người đang ngày một cạn kiệt thậm chí là biến mất trong cuộc sống đô thành hiện đại.

Con người vô cảm, tình người băng giá, sự bất an và những cái chết đã trở thành nỗi ám ảnh trong đời sống đương đại. Thu Huệ từng giãi bày trong những bài phỏng vấn: “Ngày trước, những câu chuyện của đời sống đến 16 với tôi, và tôi ể lại chúng theo cách nhìn của một người trẻ, trong một xã hội ít bất an, đâu đó còn nhiều góc bình yên. Bây giờ, đời sống của đám đông, của những thân phận bị trồi lên trụt xuống quây đạp nhằm tồn tại trong những cơn sóng táp thắng, hiến tôi chao đảo, buồn bã và đau đớn. Và tôi đã ể những chuyện qua lăng ính của tôi, những ngày tháng này.

Lạnh lùng ở câu chữ, nhưng xa xót trong tâm can. Tuy vậy, tôi chưa mất hẳn niềm tin vào con người. Rải rác ở đâu đó vẫn còn những người đau đáu làm điều tốt, làm ra nhũng thứ có ích cho cộng đồng” [9].