Luận văn thạc sĩ chính sách nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh khánh hòa

Luận văn thạc sĩ phân tích chính sách nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh khánh hòa, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Ngô Cát Tường
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Tiến Khai
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Chính Sách Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Tỉnh Khánh Hòa
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: BỐI CẢNH CHÍNH SÁCH
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Cấu trúc của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: HIỆN TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
• 2.1. Các chỉ tiêu phản ánh mức độ phát triển kinh tế
• 2.1.1. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), thu nhập bình quân đầu người
• 2.1.2. Cơ cấu kinh tế
• 2.2. Các chỉ tiêu phản ánh năng suất lao động
• 2.2.1. Năng suất lao động theo khu vực kinh tế
• 2.2.2. Nguồn gốc tăng trưởng năng suất
• 2.3. Các kết quả kinh tế trung gian
• 2.3.1. Xuất nhập khẩu
• 2.3.2. Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC NHÂN TỐ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA KHÁNH HÒA
• 3.1. Các nhân tố tự nhiên
• 3.1.1. Vị trí địa lí và điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Tài nguyên thiên nhiên
• 3.1.3. Quy mô địa phương
• 3.2. Các nhân tố ở cấp độ địa phương
• 3.2.1. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật
• 3.2.2. Cơ sở hạ tầng xã hội
• 3.2.3. Chính sách tài khóa, tín dụng và cơ cấu kinh tế
• 3.3. Các nhân tố ở cấp độ doanh nghiệp
• 3.3.1. Môi trường kinh doanh
• 3.3.2. Trình độ phát triển cụm ngành
• 3.3.3. Mức độ tinh vi của doanh nghiệp
• 4. CHƯƠNG 4: TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN CỦA CÁC CỤM NGÀNH
• 4.1. Các điều kiện đánh giá tiềm năng phát triển của cụm ngành
• 4.2. Đánh giá các cụm ngành
• 4.2.1. Cụm ngành đóng tàu
• 4.2.2. Cụm ngành chế biến thủy sản
• 4.2.3. Cụm ngành du lịch
• 4.3. Xác định cụm ngành để phát triển
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH
• 5.1. Các kiến nghị chính sách phát triển cụm ngành
• 5.2. Tính khả thi của các kiến nghị chính sách
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Khánh Hòa

Chính sách nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Khánh Hòa là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế hiện nay. Tỉnh Khánh Hòa, với vị trí địa lý thuận lợi và tiềm năng phát triển mạnh mẽ, đang hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2025. Để đạt được điều này, việc nâng cao năng lực cạnh tranh là điều cần thiết. Năng lực cạnh tranh không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế mà còn tác động đến chất lượng cuộc sống của người dân.

1.1. Định nghĩa và tầm quan trọng của năng lực cạnh tranh

Năng lực cạnh tranh được hiểu là khả năng của một địa phương trong việc thu hút và sử dụng hiệu quả các nguồn lực để phát triển kinh tế. Tầm quan trọng của năng lực cạnh tranh không chỉ nằm ở việc thu hút đầu tư mà còn ở khả năng tạo ra việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

1.2. Bối cảnh hiện tại của tỉnh Khánh Hòa

Khánh Hòa hiện đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế. Từ năm 2011 đến 2013, tốc độ tăng trưởng đã giảm xuống còn khoảng 8,2%, cho thấy sự cần thiết phải có những chính sách hiệu quả để cải thiện năng lực cạnh tranh.

II. Các thách thức trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Khánh Hòa

Mặc dù có nhiều tiềm năng, tỉnh Khánh Hòa vẫn gặp phải nhiều thách thức trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Những thách thức này bao gồm môi trường kinh doanh chưa thuận lợi, năng suất lao động thấp và sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế chậm.

2.1. Môi trường kinh doanh và chính sách hỗ trợ

Môi trường kinh doanh tại Khánh Hòa hiện nay còn nhiều bất cập, ảnh hưởng đến sự phát triển của doanh nghiệp. Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp cần được cải thiện để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

2.2. Năng suất lao động và chất lượng nguồn nhân lực

Năng suất lao động tại Khánh Hòa đang ở mức thấp, điều này ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của tỉnh. Cần có các chương trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực để nâng cao chất lượng lao động.

III. Phương pháp nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Khánh Hòa

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, tỉnh Khánh Hòa cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc phát triển cụm ngành là một trong những giải pháp quan trọng nhằm cải thiện năng lực cạnh tranh.

3.1. Phát triển cụm ngành du lịch

Cụm ngành du lịch có tiềm năng phát triển cao tại Khánh Hòa. Cần có các chính sách khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực này để thu hút khách du lịch và tạo ra việc làm cho người dân.

3.2. Quy hoạch lại cụm ngành chế biến thủy sản

Cần quy hoạch lại cụm ngành chế biến thủy sản để nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Điều này sẽ giúp tăng cường năng lực cạnh tranh cho tỉnh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về năng lực cạnh tranh

Nghiên cứu về năng lực cạnh tranh tỉnh Khánh Hòa đã chỉ ra rằng việc phát triển cụm ngành là một trong những giải pháp hiệu quả. Các kết quả nghiên cứu cho thấy cụm ngành du lịch có nhiều tiềm năng phát triển và có tác động tích cực đến nền kinh tế.

4.1. Đánh giá tiềm năng phát triển cụm ngành

Đánh giá tiềm năng phát triển của các cụm ngành cho thấy cụm ngành du lịch có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao và thu hút đầu tư lớn.

4.2. Tác động của cụm ngành đến nền kinh tế

Cụm ngành chế biến thủy sản và du lịch đã tạo ra nhiều việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững của tỉnh.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho tỉnh Khánh Hòa

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc nâng cao năng lực cạnh tranh là cần thiết để Khánh Hòa phát triển bền vững. Tỉnh cần có những chính sách cụ thể để phát triển các cụm ngành và cải thiện môi trường kinh doanh.

5.1. Các kiến nghị chính sách

Cần có các kiến nghị chính sách tập trung vào phát triển cụm ngành du lịch và chế biến thủy sản, đồng thời cải thiện môi trường kinh doanh để thu hút đầu tư.

5.2. Tương lai của năng lực cạnh tranh tỉnh Khánh Hòa

Tương lai của năng lực cạnh tranh tỉnh Khánh Hòa phụ thuộc vào khả năng thực hiện các chính sách và chiến lược phát triển hiệu quả. Việc duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao sẽ là mục tiêu hàng đầu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Khánh Hòa, với vị trí địa lý thuận lợi và điều kiện tự nhiên ưu đãi, được đánh giá là có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế, đặc biệt trong vùng Duyên hải Nam Trung Bộ. Bộ Chính trị đã đồng ý xây dựng Khánh Hòa thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2025, nhằm phát triển thành trung tâm kinh tế - du lịch, khoa học và công nghệ của khu vực. Trong giai đoạn 2001-2010, tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh đạt mức trung bình 10,7% mỗi năm, cao hơn 1,5 lần so với mức trung bình cả nước. Tuy nhiên, từ 2011-2013, tốc độ tăng trưởng giảm xuống còn khoảng 8,2%, đồng thời năng suất lao động tăng chậm và chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) không có dấu hiệu cải thiện rõ rệt.

Luận văn tập trung phân tích năng lực cạnh tranh (NLCT) của tỉnh Khánh Hòa, nhằm trả lời hai câu hỏi chính: mức độ NLCT hiện tại của tỉnh và các chính sách cần thiết để nâng cao năng lực này. Nghiên cứu sử dụng khung lý thuyết về năng lực cạnh tranh của Michael E. Porter, được điều chỉnh phù hợp với điều kiện địa phương. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các yếu tố tự nhiên, môi trường kinh doanh, trình độ phát triển cụm ngành và hoạt động doanh nghiệp tại Khánh Hòa trong giai đoạn 2001-2013. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng chính sách phát triển kinh tế bền vững, nâng cao năng suất lao động và thu nhập bình quân đầu người, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tỉnh Khánh Hòa trong tương lai.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng khung lý thuyết năng lực cạnh tranh của Michael E. Porter (2008), được điều chỉnh bởi Vũ Thành Tự Anh (2013) để phù hợp với điều kiện Việt Nam. Theo đó, năng lực cạnh tranh của một địa phương được quyết định bởi ba nhóm nhân tố chính:

1. Lợi thế tự nhiên sẵn có: Bao gồm vị trí địa lý, tài nguyên thiên nhiên, quy mô dân số và diện tích địa phương. Đây là các yếu tố đầu vào tự nhiên ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh và hoạt động của doanh nghiệp.

2. Năng lực cạnh tranh cấp địa phương (vĩ mô): Bao gồm hạ tầng kỹ thuật (giao thông, điện, nước, viễn thông), hạ tầng xã hội (giáo dục, y tế), chính sách tài khóa, tín dụng và cơ cấu kinh tế. Những yếu tố này tạo môi trường hoạt động thuận lợi cho doanh nghiệp.

3. Năng lực cạnh tranh cấp doanh nghiệp (vi mô): Bao gồm trình độ phát triển cụm ngành, chất lượng môi trường kinh doanh và mức độ tinh vi của doanh nghiệp. Môi trường kinh doanh được đánh giá qua chỉ số PCI do VCCI và USAID phối hợp thực hiện.

Ngoài ra, luận văn sử dụng mô hình kim cương cụm ngành để đánh giá tiềm năng phát triển các cụm ngành kinh tế chủ lực của tỉnh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp phân tích số liệu thứ cấp. Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

• Số liệu thống kê từ Tổng cục Thống kê (TCTK), Cục Thống kê Khánh Hòa (CTK), Niên giám Thống kê Việt Nam và Khánh Hòa.
• Báo cáo chuyên ngành, báo cáo hàng năm của các sở ban ngành tỉnh Khánh Hòa.
• Các nghiên cứu, khảo sát liên quan đến năng lực cạnh tranh và phát triển cụm ngành.

Phân tích dữ liệu được thực hiện qua các bước:

• Đánh giá hiện trạng phát triển kinh tế, năng suất lao động và các chỉ số trung gian như xuất nhập khẩu, FDI, du lịch.
• Phân tích các nhân tố quyết định năng lực cạnh tranh theo ba cấp độ: tự nhiên, địa phương và doanh nghiệp.
• Đánh giá tiềm năng phát triển và tác động của ba cụm ngành chủ lực: du lịch, chế biến thủy sản và đóng tàu.
• Thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2001-2013, với trọng tâm số liệu cập nhật đến năm 2013.

Cỡ mẫu dữ liệu bao gồm toàn bộ số liệu thống kê cấp tỉnh và các báo cáo chuyên ngành có liên quan, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy cao cho phân tích.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tốc độ tăng trưởng kinh tế giảm sút: Giai đoạn 2001-2010, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đạt 10,7%/năm, cao hơn mức trung bình cả nước (7,3%). Tuy nhiên, giai đoạn 2011-2013 giảm xuống còn khoảng 8,2%, cho thấy sự suy giảm động lực tăng trưởng.

2. Năng suất lao động tăng chậm và chuyển dịch lao động không hiệu quả: Năng suất lao động khu vực công nghiệp cao gấp gần 7 lần khu vực nông nghiệp năm 2012, nhưng lao động lại có xu hướng chuyển dịch sang khu vực nông nghiệp có năng suất thấp hơn 23% so với năm 2008. Hệ số ICOR tăng cho thấy hiệu quả sử dụng vốn giảm.

3. Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) không cải thiện rõ rệt: PCI của Khánh Hòa dao động quanh mức trung bình, xếp hạng từ 36 năm 2008 lên 34 năm 2013 trên tổng số 63 tỉnh thành. Một số chỉ số thành phần như thiết chế pháp lý, đào tạo lao động, hỗ trợ doanh nghiệp còn ở mức thấp.

4. Phát triển cụm ngành không đồng đều: Cụm ngành du lịch có tiềm năng phát triển cao với sự tập trung các doanh nghiệp lớn và tác động tích cực đến các ngành liên quan. Cụm ngành chế biến thủy sản phát triển nhưng còn thiếu liên kết và gây một số tác động tiêu cực. Cụm ngành đóng tàu có tiềm năng thấp, phát triển sơ khởi và gây tác động tiêu cực lớn đến môi trường và các ngành khác.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự suy giảm năng lực cạnh tranh Khánh Hòa là do môi trường kinh doanh chưa thực sự thuận lợi, thể hiện qua chỉ số PCI không cải thiện và sự thiếu quyết tâm cải cách từ chính quyền địa phương cũng như sự thiếu chủ động của doanh nghiệp. Sự chuyển dịch lao động sang khu vực năng suất thấp làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực lao động, ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng năng suất chung.

So với các tỉnh trong vùng Duyên hải Nam Trung Bộ, Khánh Hòa có lợi thế về vị trí địa lý, tài nguyên thiên nhiên và hạ tầng kỹ thuật, nhưng lại bị hạn chế bởi hạ tầng xã hội, chất lượng nguồn nhân lực và môi trường kinh doanh. Các cụm ngành chủ lực chưa phát huy hết tiềm năng do thiếu sự liên kết và chính sách hỗ trợ phù hợp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tốc độ tăng trưởng GDP, biểu đồ năng suất lao động phân theo khu vực, bảng xếp hạng PCI và sơ đồ phát triển các cụm ngành để minh họa rõ nét các phát hiện trên.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường cải thiện môi trường kinh doanh: Thực hiện các biện pháp nâng cao chỉ số PCI, tập trung vào cải thiện thiết chế pháp lý, đào tạo lao động và hỗ trợ doanh nghiệp. Chủ thể thực hiện là UBND tỉnh và các sở ngành liên quan, với mục tiêu nâng hạng PCI lên top 20 trong vòng 3 năm.

2. Phát triển cụm ngành du lịch trọng điểm: Tập trung đầu tư phát triển cụm ngành du lịch với các chính sách hỗ trợ về hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và xúc tiến quảng bá. Mục tiêu tăng tỷ trọng đóng góp của du lịch vào GDP lên trên 7% trong 5 năm tới.

3. Quy hoạch lại cụm ngành chế biến thủy sản: Tăng cường liên kết chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Chủ thể là Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp với doanh nghiệp, thực hiện trong 3 năm.

4. Hạn chế đầu tư công vào cụm ngành đóng tàu: Giảm dần nguồn lực nhà nước cho ngành đóng tàu do tiềm năng phát triển thấp và tác động tiêu cực môi trường, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp tư nhân và liên doanh nước ngoài tham gia với quy mô phù hợp. Thực hiện chính sách này trong 2 năm tới.

5. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Đẩy mạnh đào tạo nghề, cải thiện tỷ lệ lao động qua đào tạo, đồng thời định hướng nghề nghiệp phù hợp với nhu cầu phát triển cụm ngành. Chủ thể là Sở Giáo dục và Đào tạo, phối hợp với các trường nghề, thực hiện liên tục trong 5 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước tỉnh Khánh Hòa: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng và điều chỉnh chính sách phát triển kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh địa phương.

2. Các doanh nghiệp và nhà đầu tư trong tỉnh: Hiểu rõ môi trường kinh doanh, tiềm năng các cụm ngành để đưa ra quyết định đầu tư và phát triển phù hợp.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả về chính sách công và phát triển kinh tế địa phương: Tham khảo phương pháp và kết quả nghiên cứu để phát triển các nghiên cứu tiếp theo hoặc áp dụng cho các địa phương tương tự.

4. Các tổ chức hỗ trợ phát triển kinh tế và đào tạo nghề: Dựa trên phân tích về nguồn nhân lực và môi trường kinh doanh để thiết kế các chương trình hỗ trợ, đào tạo phù hợp với nhu cầu thực tế của tỉnh.

Câu hỏi thường gặp

1. Năng lực cạnh tranh của Khánh Hòa hiện nay ở mức nào?
   Khánh Hòa có năng lực cạnh tranh ở mức trung bình so với các tỉnh trong vùng Duyên hải Nam Trung Bộ, với lợi thế về vị trí địa lý và tài nguyên thiên nhiên nhưng bị hạn chế bởi môi trường kinh doanh và chất lượng nguồn nhân lực.

2. Nguyên nhân chính khiến tốc độ tăng trưởng kinh tế của Khánh Hòa giảm?
   Nguyên nhân chủ yếu là do năng suất lao động tăng chậm, chuyển dịch lao động không hiệu quả sang khu vực năng suất thấp, cùng với môi trường kinh doanh chưa thuận lợi và sự thiếu quyết tâm cải cách.

3. Cụm ngành nào có tiềm năng phát triển nhất tại Khánh Hòa?
   Cụm ngành du lịch được đánh giá có tiềm năng phát triển cao nhất với tác động tích cực đến các ngành liên quan và khả năng tạo việc làm lớn.

4. Tại sao cần hạn chế đầu tư vào cụm ngành đóng tàu?
   Ngành đóng tàu có tiềm năng phát triển thấp, thiếu ngành công nghiệp phụ trợ, đồng thời gây tác động tiêu cực lớn đến môi trường và các ngành kinh tế khác như du lịch và thủy sản.

5. Chính sách nào cần ưu tiên để nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh?
   Ưu tiên cải thiện môi trường kinh doanh, phát triển cụm ngành du lịch, quy hoạch lại cụm ngành chế biến thủy sản và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua đào tạo nghề và giáo dục.

Kết luận

• Năng lực cạnh tranh của tỉnh Khánh Hòa đang ở mức trung bình, bị hạn chế bởi môi trường kinh doanh và chất lượng nguồn nhân lực.
• Tốc độ tăng trưởng kinh tế giảm từ 10,7% (2001-2010) xuống còn khoảng 8,2% (2011-2013), năng suất lao động tăng chậm và chuyển dịch lao động không hiệu quả.
• Cụm ngành du lịch có tiềm năng phát triển cao, trong khi cụm ngành chế biến thủy sản và đóng tàu còn nhiều hạn chế và tác động tiêu cực.
• Cần tập trung cải thiện môi trường kinh doanh, phát triển cụm ngành du lịch, quy hoạch lại cụm ngành chế biến thủy sản và hạn chế đầu tư công vào ngành đóng tàu.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các chính sách đề xuất trong vòng 3-5 năm, đồng thời theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh kịp thời.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững cho tỉnh Khánh Hòa!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1.1 Bối cảnh chính sách Khánh Hòa là một tỉnh ven biển nằm trong vùng Duyên hải Nam Trung Bộ1 (DHNTB) của Việt Nam, phía Bắc giáp với tỉnh Phú Yên, phía Tây giáp với tỉnh Đắk Lắk và Lâm Đồng, phía Nam giáp với tỉnh Ninh Thuận. Với vị trí địa lí thuận lợi và điều kiện tự nhiên ưu đãi, tỉnh Khánh Hòa được nhận định là có nhiều tiềm năng kinh tế để trở thành đầu tàu kéo theo sự phát triển của cả vùng bên cạnh thành phố Đà Nẵng thông qua việc được Bộ Chính trị định hướng xây dựng thành Thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2025: “Bộ Chính trị đồng ý chủ trương phấn đấu xây dựng tỉnh Khánh Hòa trở thành đô thị trực thuộc Trung ương, trong đó thành phố Nha Trang là hạt nhân, là trung tâm kinh tế - du lịch, khoa học và công nghệ, trung tâm đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế biển, kinh tế du lịch và chăm sóc sức khỏe nhân dân của vùng duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và của cả nước;…” (Nguồn: Báo Khánh Hòa, 2012) Để đạt được mục tiêu trên thì tỉnh Khánh Hòa cần phải duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và ổn định trong thời gian dài, qua đó mới có thể thu hút các nguồn lực tập trung phát triển để trở thành trung tâm kinh tế – văn hóa – giáo dục của khu vực. Tuy nhiên, giai đoạn gần đây thì nền kinh tế của tỉnh đã có nhiều dấu hiệu bất ổn. Thứ nhất, tốc độ tăng trưởng kinh tế đã chậm lại.

Trong giai đoạn 2001-2010 nền kinh tế của tỉnh có tốc độ phát triển khá nhanh với mức tăng bình quân GDP trong giai đoạn này là 10,7%, cao hơn 1,5 lần so với mức tăng trung bình cả nước là 7,3%. Tuy nhiên, giai đoạn 2011-2013 gần đây thì tốc độ tăng trưởng đã sụt giảm nhanh chóng, chỉ còn xấp xỉ 8,2%2. Thứ hai, năng suất tăng trưởng mờ nhạt biểu hiện qua chỉ số ICOR tăng3 và tiền lương danh nghĩa tăng nhanh hơn tốc độ tăng năng suất lao động4. Hệ số ICOR tăng chứng tỏ hiệu quả sử dụng vốn để 1 Bao gồm các tỉnh Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận và Bình Thuận.

2 Chi tiết ở phụ lục 1. 3 Chi tiết ở phụ lục 2. 4 Chi tiết ở phụ lục 3. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 tạo ra tăng trưởng thấp.

Năng suất lao động tăng chậm hơn tiền lương danh nghĩa sẽ làm cho chi phí sản xuất đắt đỏ và khả năng cạnh tranh của nền kinh tế bằng giá sẽ ngày càng giảm. Thứ ba, lao động có xu hướng chuyển dịch sang khu vực có năng suất thấp. Năm 2012, số lượng lao động trong khu vực có năng suất cao nhất ở Khánh Hòa là công nghiệp giảm đi 8% so với năm 2008, trong khi lao động trong khu vực nông nghiệp có năng suất thấp nhất lại tăng hơn 23% (hình 2. Thứ tư, năng lực cạnh tranh (NLCT) trên bảng xếp hạng PCI luôn nằm ở mức khá và không có dấu hiệu tăng.

Năm 2008, thứ hạng tỉnh đạt được là 36 thì đến năm 2013 chỉ thăng được 2 bậc, lên thứ hạng 34/63 tỉnh thành. Những dấu hiệu bất ổn trên cho thấy nền kinh tế của tỉnh Khánh Hòa đang mất dần động lực phát triển và cần có một sự thay đổi mang tính chất đột phá trong phương thức sản xuất để tạo ra động lực mới. Do đó, cần thiết phải có sự thay đổi mô hình phát triển kinh tế, không nên dựa dẫm vào các lợi thế tự nhiên sẵn có, lao động giá rẻ hay đầu tư mà cần phải có những chính sách tập trung nâng cao năng suất lao động. Theo Porter (2008), năng suất là nhân tố quyết định quan trọng nhất của mức sống dài hạn và là nguyên nhân sâu xa của thu nhập bình quân đầu người.

Để tăng trưởng năng suất bền vững đòi hỏi nền kinh tế phải liên tục tự nâng cấp mình5. Vì vậy, tỉnh Khánh Hòa cần phải đánh giá lại NLCT của mình nhằm đưa ra những chính sách đầu tư tập trung hơn vào các lĩnh vực có NLCT cao để nâng cao năng suất, tạo ra động lực phát triển lâu dài cho nền kinh tế của tỉnh, qua đó nâng cao thu nhập và mang lại sự thịnh vượng cho người dân.2 Mục tiêu nghiên cứu Đề tài sẽ tiến hành phân tích các yếu tố quyết định NLCT của tỉnh Khánh Hòa để xác định những thế mạnh tạo nên động lực hay điểm yếu cản trở sự tăng trưởng của tỉnh. Dựa vào kết quả trên, đề tài sẽ nghiên cứu đề xuất các gợi ý chính sách nhằm khắc phục những điểm yếu và phát huy những thế mạnh nâng cao NLCT cho tỉnh Khánh Hòa.3 Câu hỏi nghiên cứu 1. NLCT của Tỉnh Khánh Hòa đang ở mức độ nào? 2.

Những chính sách nào cần thực hiện để nâng cao NLCT cho tỉnh Khánh Hòa? 5 Trích trong Vũ Thành Tự Anh và đ. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.4 Phương pháp nghiên cứu Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính dựa trên lý thuyết về NLCT của Michael E. Porter (2008) được chỉnh sửa bởi Vũ Thành Tự Anh (2013) cho phù hợp với điều kiện địa phương ở Việt Nam. Khái niệm có ý nghĩa nhất trong khung lý thuyết này về NLCT đó là khả năng sử dụng các nguồn lực sẵn có của địa phương một cách hiệu quả nhất, hay nói cách khác là năng suất sử dụng các nguồn lực như vốn, đất đai, con người, … sẽ là yếu tố tạo nên sự giàu có cho địa phương về mặt lâu dài.

Do đó, NLCT của một địa phương sẽ được quyết định bởi ba nhóm nhân tố: (i) Lợi thế tự nhiên sẵn có của địa phương, (ii) NLCT ở cấp độ địa phương và, (iii) NLCT ở cấp độ doanh nghiệp. Tác giả sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ Tổng cục thống kê (TCTK), Cục thống kê (CTK) địa phương, thông tin từ các báo cáo hàng năm, báo cáo chuyên ngành của các sở ban ngành và các nghiên cứu có liên quan để đánh giá lợi thế của những nhóm nhân tố này.1 Các nhân tố quyết định NLCT của địa phương Nguồn: Porter (2008), được điều chỉnh bởi Vũ Thành Tự Anh (2013). Nhóm nhân tố (i) Lợi thế tự nhiên của địa phương bao gồm các yếu tố như vị trí địa lý, tài nguyên thiên nhiên, diện tích, quy mô dân số của địa phương, … Nhóm nhân tố này là TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 những đầu vào tự nhiên ảnh hưởng đến việc cạnh tranh của địa phương cũng như cho hoạt động của các doanh nghiệp trong địa phương đó (Vũ Thành Tự Anh và đ. Nhóm nhân tố (ii) NLCT ở cấp độ địa phương, hay còn gọi là NLCT ở cấp độ vĩ mô là những yếu tố tạo nên môi trường hoạt động cho doanh nghiệp, bao gồm các yếu tố về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng văn hóa, giáo dục, y tế và các chính sách kinh tế của địa phương như chính sách tài khóa, tín dụng, cơ cấu kinh tế.

Ở phần này, tác giả sẽ sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ Niên giám thống kê (NGTK) Việt Nam và Khánh Hòa, cùng với các báo cáo hàng năm của các cơ quan ban ngành trong tỉnh nhằm phân tích hiện trạng môi trường hoạt động cho các doanh nghiệp trong tỉnh. Nhóm nhân tố (iii) NLCT ở cấp độ doanh nghiệp, hay còn gọi là NLCT ở cấp độ vi mô bao gồm các yếu tố trình độ phát triển của cụm ngành, chất lượng môi trường kinh doanh và độ tinh vi của doanh nghiệp. Nhân tố môi trường kinh doanh sẽ được tác giả đánh giá thông qua chỉ số NLCT cấp tỉnh (PCI) do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ hợp tác nghiên cứu. Nhân tố trình độ phát triển cụm ngành sẽ được tác giả đánh giá dựa trên tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng so với cả nước, sự tập trung về mặt địa lý và tính liên kết giữa các doanh nghiệp trong cụm ngành thông qua dữ liệu thống kê thứ cấp về sản lượng, tốc độ tăng trưởng và các nghiên cứu khác có liên quan tới cụm ngành trong tỉnh Khánh Hòa.

Nhân tố hoạt động và chiến lược của doanh nghiệp sẽ được tác giả phân tích dựa trên quy mô doanh nghiệp và những hoạt động kinh tế của các doanh nghiệp nhằm đánh giá các điều kiện nội tại của doanh nghiệp như trình độ quản lý, chiến lược cạnh tranh, lao động có kỹ năng, … giúp cho doanh nghiệp có khả năng cải tiến năng lực để đạt được mức năng suất cao nhất.5 Cấu trúc của luận văn Luận văn sẽ bao gồm 5 chương. Chương đầu tiên giới thiệu bối cảnh chính sách, mục tiêu, câu hỏi và phương pháp nghiên cứu. Chương 2 trình bày thực trạng phát triển kinh tế của Khánh Hòa trong những năm vừa qua thông qua các chỉ tiêu phản ánh tình hình kinh tế - xã hội, mức năng suất và các chỉ tiêu trung gian khác. Chương 3 phân tích các yếu tố quyết định NLCT tỉnh Khánh Hòa, qua đó đánh giá mức độ NLCT của tỉnh Khánh Hòa.

Chương 4 đánh giá tiềm năng phát triển và tác động liên quan của các cụm ngành. Chương 5 sẽ kết luận và đưa ra các kiến nghị chính sách. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 CHƯƠNG 2. HIỆN TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ TỈNH KHÁNH HÒA 2.1 Các chỉ tiêu phản ánh mức độ phát triển kinh tế 2.1 Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), thu nhập bình quân đầu người Giai đoạn 2001-2013, nền kinh tế của tỉnh tăng trưởng nhanh với tốc độ trung bình hàng năm là 10,1%, gấp rưỡi so với mức tăng trung bình của cả nước là 6,8%.

Trong đó, giai đoạn 2001-2010 GDP có tốc độ phát triển rất nhanh với mức tăng bình quân 10,7%/năm, sau đó suy giảm nhanh chóng trong giai đoạn từ 2011-2013, chỉ còn ở mức khoảng 8,2%.1 Tốc độ tăng GDP giai đoạn 2001-20136 14,00% 12,00% 10,00% 8,00% Khánh Hòa 6,00% Cả nước 4,00% 2,00% Nguồn: TCKT, NGTK Việt Nam các năm 2005, 2011, 2012, 2013 và CTK Khánh Hòa, NGTK các năm 2005, 2011, 2012 và Tình hình kinh tế xã hội tỉnh Khánh Hòa năm 2013. Mặc dù tốc độ tăng trưởng kinh tế khá nhanh và có GDP bình quân đầu người cao hơn mức trung bình cả nước7, nhưng thu nhập bình quân đầu người của Khánh Hòa vẫn thấp hơn mức bình quân của cả nước. Năm 1999, thu nhập bình quân đầu người của Khánh Hòa 6 Năm 2002-2011 được tính dựa trên giá so sánh 1994, năm 2012-2013 dựa trên giá so sánh 2010. 7 Theo NGTK Việt Nam và Khánh Hòa năm 2012, GDP bình quân đầu người của Khánh Hòa là 39,3 triệu đồng/người và của cả nước là 36,6 triệu đồng/người (giá thực tế).