chương 1, tác giả trình bày một số nghiên cứu tiêu biểu trong và ngoài nước có liên quan đến đề tài nghiên cứu về CLTTKT trình bày trên BCTC tại các đơn vị, các nghiên cứu được liệt kê như sau: 1.1 Các nghiên cứu nước ngoài Ball và cộng sự (2000) với nghiên cứu “The effect of international institutional factors on properties of accounting earnings”. Journal of Accounting and Economics. Volume 29, Issue 1, February 2000, Pages 1-51. Nghiên cứu này tập trung vào các yếu tố thể chế để nghiên cứu sự tác động của nó đến CLTTKT vì họ cho rằng chất lượng kế toán không chỉ phụ thuộc vào các chuẩn mực kế toán mà còn dựa trên các yếu tố thể chế này để tuân theo các chuẩn mực kế toán.
Họ nghiên cứu sự khác biệt tại các quốc gia như Úc, Canada, Anh, Mỹ, Pháp, Đức và Nhật Bản và phân loại các hệ thống pháp lý của các quốc gia này dưới dạng mã hoặc luật chung. Ball và cộng sự (2000) cho thấy rằng các quốc gia mà hệ thống pháp lý ở đó hướng đến bảo vệ các cổ đông thì CLTTKT sẽ tốt hơn; tiếp đó, các quốc gia mà luật pháp ít hướng tới việc bảo vệ các bên liên quan thì CLTTKT ở quốc gia đó cũng giảm xuống. Nghiên cứu được thực hiện với mẫu bao gồm hơn 40.000 quan sát của các công ty trong giai đoạn từ 1985-1995. Hongjiang Xu (2003) với nghiên cứu “Critical success factors for accounting information systems data quality”.
University of Southern Queensland. Tác giả nhận định rằng thông tin chất lượng rất quan trọng cho sự thành công của tổ chức trong môi trường cạnh tranh cao. Tác giả thực hiện nghiên cứu bằng phương pháp nghiên cứu định tính qua đánh giá tài liệu, đánh giá công trình nghiên cứu trước đây về quản lý CLTTKT, chất lượng dữ liệu và HTTTKT. Dựa trên các tài liệu và những phát hiện của các nghiên cứu trước, tác giả xây dựng một mô hình nghiên cứu sơ bộ cho các yếu tố ảnh hưởng đến CLTT trong HTTTKT.
Đồng thời nghiên cứu cũng tìm hiểu mối quan hệ giữa các bên liên quan và CLTT trong các HTTTKT. Các bên liên quan chính là người cung cấp thông tin, người quản lý thông tin, người sử dụng thông tin và kiểm toán nội bộ. Kết quả nghiên cứu cho TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 6 thấy có ba yếu tố quan trọng hàng đầu để đảm bảo CLTT trong AIS là: cam kết nhà quản lý, giáo dục và đào tạo, và bản chất của các HTTTKT. Tiếp đó, các tác giả này xác định chất lượng của TTKT có thể được đánh giá bằng bốn thuộc tính gồm tính chính xác, kịp thời, đầy đủ và nhất quán, đồng thời kết quả nghiên cứu cũng cho thấy vấn đề tổ chức, hệ thống và vấn đề con người là quan trọng để xác định CLTTKT.
Bakisa Hariet Matovu (2005) với nghiên cứu “Perceived quality of accounting information and performance of Small and Medium Enterprises (SMEs)”. Accounting and finance Makerere University. Theo nghiên cứu này, thông tin chất lượng rất quan trọng đối với sự thành công của các tổ chức, đồng thời Hội đồng chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB) và Ủy ban Kế toán Tài chính (FASB, 1980) đã phát triển một khuôn khổ khái niệm cho BCTC, trong đó mức độ liên quan, độ tin cậy, dễ hiểu và khả năng so sánh là những đặc điểm về CLTTKT. Nghiên cứu tìm ra mối quan hệ tuyến tính tích cực đáng kể giữa CLTTKT và hiệu quả hoạt động của các DNNVV.
Từ đó tác giả đưa ra các kiến nghị nhằm nâng cao CLTTKT (mức độ liên quan, chính xác, dễ hiểu và độ tin cậy), từ đó góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp này. Trong nghiên cứu này để đo lường CLTTKT tác giả đã sử dụng thang đo bao gồm các biến quán sát như: Thông tin trình bày hỗ trợ trong việc ra quyết định và phân bổ nguồn lực; Thông tin giúp bạn trong việc ra quyết định về huy động vốn; Thông tin được trình bày theo cách dễ hiểu; Thông tin giúp dự đoán và xác nhận mức chi tiêu; Nội dung BCTC ảnh hưởng đến quyết định kinh tế; Nguồn và mức chi tiêu có thể dễ hiểu; Nội dung BCTC ảnh hưởng đến nhận định của bạn về tình trạng của doanh nghiệp; Thông tin giúp xác nhận kết quả của các hoạt động đã lên kế hoạch; Các hạng mục và mức chi tiêu có thể dễ dàng được hiểu Ahmad Al-Hiyari và cộng sự (2013) với nghiên cứu “Factors that Affect TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 7 Accounting Information System Implementation and Accounting Information Quality: A Survey in University Utara Malaysia”. American Journal of Economics 2013, 3(1): 27-31. Tạm dịch “Các yếu tố ảnh hưởng đến HTTTKT và CLTTKT: Khảo sát tại Đại học Utara Malaysia”.
Nghiên cứu được thực hiện nhằm xác định và đo lường các nhân tố tác động đến HTTTKT và CLTTKT. Cụ thể nghiên cứu tiến hành kiểm định các giả thuyết như: H1: Giữa con người và HTTTKT có mối quan hệ đáng kể. H2: Giữa sự tin tưởng của con người và CLTTKT có mối quan hệ đáng kể. H3: Giữa cam kết quản lý và HTTTKTcó mối quan hệ đáng kể.
H4: Giữa cam kết quản lý và CLTTKT có mối quan hệ đáng kể. H5: Giữa HTTTKT và CLTTKT có mối quan hệ đáng kể. H6: Giữa chất lượng dữ liệu và HTTTKT có mối quan hệ đáng kể. H7: Giữa chất lượng dữ liệu và CLTTKT có mối quan hệ đáng kể.
Kết quả nghiên cứu cho thấy không có mối quan hệ giữa cam kết quản lý, chất lượng dữ liệu kế toán đến CLTTKT, nguyên nhân được giải thích rằng doanh nghiệp có thể kiểm soát, quản lý để có được dữ liệu kế toán có chất lượng cao và điều này liên quan đến hành vi quản trị lợi nhuận của doanh nghiệp. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng đưa ra kiến nghị rằng cam kết quản lý là cần thiết cho hỗ trợ việc thực hiện HTTTKT và đảm bảo nguồn lực đầy đủ cho công tác kế toán. Hơn nữa, công tác quản trị đơn vị hiệu quả có thể làm tăng CLTTKT. Hongjiang Xu (2015) với nghiên cứu “What Are the Most Important Factors for Accounting Information Quality and Their Impact on AIS Data Quality Outcomes?”Journal of Data and Information Quality.Volume 5 Issue 4, February 2015 Article No.
Hongjiang Xu (2015) nhận định HTTTKT là một trong những hệ thống quan trọng nhất trong bất kỳ tổ chức nào. Bằng việc đánh giá tài liệu và tóm tắt các nghiên cứu trước có liên quan đến đề tài nghiên cứu, tác giả xác định được các yếu tố quan trọng nhất tác động đến CLTTKT. Kết quả nêu ra ba yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến CLTT của HTTTKT gồm: cam kết quản lý, bản chất của HTTTKT (như sự phù hợp của hệ thống) và kiểm soát chất lượng dữ TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 8 liệu đầu vào. (2018) với nghiên cứu “Determinant Factors of Information Quality in the Malaysian Public Sector”.
In Proceedings of the 2018 9th International Conference on E-business, Management and Economics (pp. Các tác giả này nhận định thông tin luôn được coi là thiết yếu và là cốt lõi của bất kỳ tổ chức nào. Thông tin chất lượng góp phần đáp ứng các yêu cầu của người dùng trong việc ra quyết định, nó cũng là chìa khóa trong việc giảm thiểu các rủi ro nhất định liên quan đến quá trình ra quyết định của các đối tượng sử dụng thông tin. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin trong các tổ chức công cộng ở Malaysia và cách thức các yếu tố này ảnh hưởng đến chất lượng thông tin trong các dịch vụ công cộng của Malaysia.
Các tác giả đã xây dựng 13 giả thuyết để xem xét mối quan hệ giữa các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin. Dữ liệu được thu thập bằng bảng câu hỏi sau đó được phân tích bằng phương pháp PLS-SEM. Kết quả nghiên cứu cho thấy có 10 nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin gồm: (1) cam kết quản lý cao nhất, (2) chính sách, (3) đào tạo, (4) quản lý hồ sơ và thông tin, (5) sự tham gia của nhân viên, (6) cải tiến liên tục, (7) làm việc theo nhóm, (8) tập trung vào khách hàng, (9) đổi mới, (10) quản lý nhà cung cấp thông tin. Nghiên cứu này cũng đề xuất rằng lãnh đạo tổ chức nên ưu tiên mười yếu tố đã được chứng minh là có ảnh hưởng đến chất lượng thông tin để quản lý chất lượng thông tin, từ đó nâng cao hiệu quả cung cấp dịch vụ công.2 Các nghiên cứu trong nước Nguyễn Bích Liên (2012) với nghiên cứu “Xác định và kiểm soát các nhân tố ảnh hưởng CLTTKT trong môi trường ứng dụng hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP) tại các doanh nghiệp Việt Nam”.
Luận án tiến sĩ kinh tế, trường đại học kinh tế TP. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm giải quyết những mục tiêu nghiên cứu như: hệ thống cơ sở lý thuyết về CLTTKT trong môi trường ERP; xác định các nhân tố ảnh hưởng đến CLTTKT trong môi trường ERP tại doanh nghiệp Việt Nam; và đo lường mức độ tác động của các nhân tố ảnh TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 9 hưởng đã nhận diện ở trên từ đó đưa ra các kiến nghị nhằm nâng cao CLTTKT trong môi trường ERP. Qua nghiên cứu, tác giả đã xác định các nhân tố ảnh hưởng đến CLTTKT gồm: Năng lực Ban quản lý và kiến thức nhà tư vấn triển khai ERP; Phương pháp, kinh nghiệm của các nhà tư vấn triển khai và chất lượng dữ liệu; Chất lượng phần mềm ERP; Thử nghiệm hệ thống và huấn luyện nhân viên; Đảm bảo hệ thống ERP tin cậy; Chính sách nhân sự và quản lý thông tin cá nhân. Nguyễn Xuân Hưng và cộng sự (2016) với nghiên cứu “Tác động của các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp đến tính thích đáng của CLTTKT trên BCTC”.
Theo các tác giả này thì hướng nghiên cứu về CLTT là đề tài thu hút được rất nhiều tác giả tham gia nghiên cứu, có thể kể đến như CLTTKT, chất lượng HTTTKT, CLTTKT quản trị,… Các tác giả nhận định TTKT được xem là thành phần chủ yếu của thông tin quản lý, đảm nhận vai trò quản lý nguồn lực tài chính của doanh nghiệp quyết định khả năng cạnh tranh và sự thành công. Bằng phương pháp nghiên cứu định tính, tác giả đã xác định được các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp tác động đến tính thích đáng của CLTTKT trên BCTC. Tiếp đó sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng, qua kết quả nghiên cứu mô hình hồi quy, tác giả xác định có mối quan hệ tác động của các nhân tố như: Áp lực về thuế, niêm yết chứng khoán và kiểm toán độc lập đến tính thích đáng của CLTTKT trên BCTC.