Luận văn Thạc sĩ Giáo dục: biện pháp chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học ở

Luận văn thạc sĩ biện pháp chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học ở các trường trung học phổ thông quận ngô quyền thành phố phục vụ n

• Tác giả: Đào Thị Huế
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Văn Quần
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội, Khoa Sư Phạm
• Chuyên ngành: Khoa Học Giáo Dục - Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Biện Pháp Chỉ Đạo Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Ở Các Trường Trung Học Phổ Thông Quận Ngô Quyền Thành Phố Hải Phòng
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái niệm và ý nghĩa của biện pháp chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học

Biện pháp chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học là những hành động, kế hoạch và chiến lược mà nhà quản lý giáo dục áp dụng để triển khai và hỗ trợ sự thay đổi toàn diện trong cách thức giảng dạy tại các trường trung học phổ thông. Trong bối cảnh hiện đại hoá giáo dục, những biện pháp này đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy học và phát triển năng lực của học sinh. Đổi mới phương pháp dạy học không chỉ là thay đổi kỹ thuật mà còn là sự thay đổi toàn bộ nhận thức và hành động của giáo viên trong quá trình giáo dục. Ý nghĩa lý luận của những biện pháp này nằm ở việc xây dựng cơ sở lý thuyết vững chắc cho sự cải cách giáo dục, trong khi ý nghĩa thực tiễn là tạo điều kiện để các trường học có thể triển khai hiệu quả những phương pháp giảng dạy tiên tiến.

1.1. Định nghĩa chỉ đạo trong quản lý giáo dục

Chỉ đạo là chức năng quản lý cơ bản của nhà trường, thực hiện thông qua các quyết định, hướng dẫn và giám sát hoạt động. Trong quản lý dạy học, chỉ đạo giúp định hướng toàn bộ tổ chức trường học theo mục tiêu giáo dục. Nhà quản lý trường học phải sử dụng chỉ đạo không chỉ để duy trì công tác hiện tại mà còn để tạo động lực thay đổi và nâng cao chất lượng giáo dục.

1.2. Tầm quan trọng của đổi mới phương pháp dạy học

Phương pháp dạy học truyền thống không đáp ứng được yêu cầu phát triển của xã hội hiện đại. Đổi mới PPDH nhằm phát triển tư duy sáng tạo, kỹ năng thực tiễn và năng lực học tập suốt đời cho học sinh. Điều này yêu cầu các nhà quản lý có biện pháp chỉ đạo cụ thể để hỗ trợ giáo viên trong quá trình thích ứng với phương pháp mới.

II. Các yếu tố ảnh hưởng đến đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông

Đổi mới phương pháp dạy học chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác nhau tại trường trung học phổ thông. Trước tiên là năng lực và nhận thức của giáo viên - những người trực tiếp thực hiện phương pháp mới trong lớp học. Năng lực này cần được nâng cao thông qua đào tạo và bồi dưỡng liên tục. Thứ hai, cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học ảnh hưởng lớn đến khả năng áp dụng các phương pháp hiện đại. Thứ ba, yếu tố kiến thức về lý thuyết dạy học của lãnh đạo nhà trường quyết định chiều hướng và hiệu quả của chỉ đạo đổi mới PPDH. Cuối cùng, điều kiện kinh tế-xã hội của từng khu vực cũng tác động đến mức độ sẵn sàng và khả năng thực hiện đổi mới.

2.1. Năng lực giáo viên và sự chuẩn bị của đội ngũ giáo dục

Giáo viên là chủ thể triển khai đổi mới phương pháp dạy học, vì vậy năng lực chuyên môn của họ là yếu tố then chốt. Cần có chương trình bồi dưỡng toàn diện giúp giáo viên nắm vững lý thuyết mới, kỹ năng thực tiễn và tâm lý học. Nhà quản lý cần chỉ đạo xây dựng kế hoạch đào tạo, tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các khóa học và hội thảo về phương pháp giảng dạy tiên tiến.

2.2. Điều kiện vật chất và trang thiết bị hỗ trợ

Đổi mới PPDH hiện đại thường đòi hỏi công nghệ thông tin, phương tiện dạy học đa dạng như máy chiếu, máy tính, phần mềm giáo dục. Nhà trường cần có chiến lược đầu tư cơ sở vật chất hợp lý. Chỉ đạo của nhà quản lý trong việc lập kế hoạch trang bị và bảo trì thiết bị là rất quan trọng để đảm bảo đổi mới PPDH thành công.

III. Biện pháp chỉ đạo lập kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học

Lập kế hoạch là bước đầu tiên và quan trọng trong việc chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học. Nhà quản lý trường học cần phải xây dựng kế hoạch chi tiết, khoa học và khả thi để triển khai đổi mới PPDH một cách có hệ thống. Kế hoạch này phải dựa trên phân tích thực tế của nhà trường, bao gồm điều kiện hiện tại, tiềm lực của đội ngũ giáo viên và tài nguyên có sẵn. Biện pháp chỉ đạo bao gồm việc tổ chức họp với ban lãnh đạo, giáo viên để thảo luận định hướng đổi mới PPDH, xác định mục tiêu cụ thể, lộ trình thực hiện rõ ràng. Kế hoạch phải có các mốc thời gian cụ thể, phân công trách nhiệm cho từng phòng ban, tổ chuyên môn. Đặc biệt quan trọng là phải dự kiến nguồn lực cần thiết bao gồm kinh phí, nhân lực và trang thiết bị để đảm bảo kế hoạch có thể được thực hiện thành công.

3.1. Phương pháp xây dựng kế hoạch chỉ đạo hiệu quả

Xây dựng kế hoạch cần tuân theo nguyên tắc khoa học, toàn diện và khả thi. Nhà quản lý phải khảo sát tình hình hiện tại, lấy ý kiến từ giáo viên và các bộ phận liên quan. Kế hoạch cần rõ ràng về mục tiêu, nội dung, lịch trình và phân công nhiệm vụ. Phải theo dõi và đánh giá việc thực hiện kế hoạch thường xuyên để có thể điều chỉnh kịp thời nếu cần thiết.

3.2. Các nguyên tắc lập kế hoạch chỉ đạo đổi mới PPDH

Nguyên tắc đầu tiên là tính khả thi - kế hoạch phải có thể thực hiện được với điều kiện hiện tại. Nguyên tắc thứ hai là sự tham gia của tất cả các bên liên quan, đặc biệt là giáo viên. Nguyên tắc thứ ba là tính linh hoạt - kế hoạch có thể được điều chỉnh dựa trên tình hình thực tiễn. Nguyên tắc cuối cùng là sự cân bằng giữa lý tưởng và thực tiễn để đảm bảo đạt được mục tiêu.

IV. Biện pháp chỉ đạo tổ chức thực hiện và đánh giá kết quả đổi mới phương pháp dạy học

Tổ chức thực hiện là giai đoạn mà kế hoạch đổi mới PPDH được chuyển thành hành động cụ thể. Nhà quản lý trường học cần có biện pháp chỉ đạo tổ chức bao gồm việc xây dựng cơ chế hợp tác giữa các tổ chuyên môn, giáo viên, học sinh và phụ huynh. Cần tổ chức các buổi hội thảo, seminar để trao đổi kinh nghiệm về phương pháp dạy học mới, chia sẻ những khó khăn và cách khắc phục. Giám sát việc thực hiện phải được tiến hành một cách thường xuyên và công khai để phát hiện kịp thời những vấn đề phát sinh. Đánh giá kết quả cần dựa trên các tiêu chí rõ ràng như: sự thay đổi trong phương pháp giảng dạy của giáo viên, phản ứng của học sinh, kết quả học tập, mức độ hài lòng của phụ huynh. Phản hồi và điều chỉnh liên tục từ các kết quả đánh giá sẽ giúp đổi mới PPDH ngày càng hoàn thiện và hiệu quả hơn.

4.1. Chiến lược tổ chức thực hiện đổi mới PPDH

Tổ chức thực hiện đòi hỏi phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cá nhân và phòng ban. Nhà quản lý phải chỉ đạo các tổ chuyên môn tổ chức các buổi trao đổi kinh nghiệm, workshop về phương pháp dạy học mới. Cần khuyến khích giáo viên thử nghiệm những phương pháp mới trong lớp học và chia sẻ kết quả với đồng nghiệp. Hỗ trợ giáo viên gặp khó khăn là nhiệm vụ quan trọng của chỉ đạo quản lý.

4.2. Tiêu chí đánh giá hiệu quả đổi mới phương pháp dạy học

Đánh giá kết quả cần sử dụng nhiều tiêu chí đa chiều. Tiêu chí thứ nhất là mức độ thay đổi trong thực hành giảng dạy của giáo viên. Tiêu chí thứ hai là kết quả học tập của học sinh qua các bài kiểm tra, thực hành. Tiêu chí thứ ba là sự phát triển năng lực và kỹ năng của học sinh. Tiêu chí cuối cùng là mức độ hài lòng của giáo viên, học sinh và phụ huynh với đổi mới PPDH.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, phần nội dung khoa học. phần kết luận và khuyến nghị. Phần nội dung khoa học có 3 chương ® Chương l: Cơ sở lý luận của văn dé chi đạo thực hiện đổi mới PPDH ở trường THPT * Chương 2: Ihực trạng chỉ đạo đổi mới PPDH ở các trường THPT quận Ngô Quyền thành phố Hải Phòng ® Chương 3: Để xuất các biện pháp chỉ đạo của BGH để đổi mới PPDH ở các trường THPI quận Ngô Quyền. Cuối luận văn là tài liêu tham khảo và phụ lục.

10 mới PPDH (nhiều yếu tố liên quan đến PPDH do đó không chỉ thuần tuý quan tàm riêng đến PP khi muốn đổi mới nó), thái độ của giáo viên và học sinh (HS) trong quá trình đổi mới PPDH, điểu kiện đảm bảo cho đổi mới PPDH. Những vấn để nêu trên đều trực tiếp hoa gián tiếp có liên quan đến công tác lãnh đạo chỉ đạa của đội ngũ cán bộ quản ký của nhà trường. Nối cách khác công tác chỉ đạo của Ban giám hiệu (BGH) nhà trường có ảnh hưởng lớn đến quy mô và hiệu quả quá trình đổi mới PPDH hiện nay trong các trường THPT. Từ những lý do trên, chúng tôi lựa chọn vấn để nghiên cứu có nội dung vận dụng lý luận quản lý hoạt động đạy học trong nhà trường vào giải quyết một vấn đề cụ thể trong quản lý hoạt động này.

3 tài được biểu đạt hới tiêu đề: Biện pháp chỉ đạo thực hiện đổi mới phương pháp dạy học ở các trường Trung học phổ thông Quân Ngô Quyền- Thành phố Hải Phòng 2. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu để xuất các biện pháp của Ban giám hiệu chỉ đạo đổi mới PPDH ở các trường THPT quận Ngõ Quyển nhằm thực hiện hơá chủ trương đổi mới PPDH, nâng cao chất lượng dạy học cho các trường THPT trên địa bàn quận Ngô Quyền Thành phố Hải Phòng. Đối tượng và khách thể nghiên cứu 3. Khách thể nghiên cứu Lý luận và thực tiễn đổi mới PPDH ở các trường Trung học phổ thông 3.

Dei lượng nghiên cứu Biện pháp chỉ đạo của Ban giám hiệu để đổi mới phương pháp dạy học ở ác trường THPT quận Ngô Quyền Thành phố Hải Phòng. Giả thuyết khua học Có thể xác định đư ¿ các biện pháp có hiệu quả cứa Ban giám hiệu dé chỉ đạo đối mới PPDH ở các trường THPT quận Ngõ Quyền Thành phố Hải Phòng nếu: 'u tổ cấu trúc của chức năng chỉ đạo của Ban giám hiệu để đối mới PPDH ở các trường THPT và cách thức tác động đến các yếu tủ đồ. + Phân tích được thực trạng đối mới PPDII và thực trạng chỉ đạo đổi mới PPDH hiện trang giải đoạn vừa qua ở các Irường THPT quận Ngô Quyên Thanh pho Hai Phong. Nhiém vụ nghiên cứu 5.

Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đổi mới PPDH và chỉ đạo đổi mới PPDH (chú trọng nội dung chỉ đạo đổi mới PPDH) 3. Khảo sát thực trạng đổi mới PPDH và thực trạng chỉ đạo đổi mới PPDH ở các trường THPT quận Ngõ Quyền. Để xuất và bước đầu thử nghiệm các biện phấp của Ban giám hiệu để chỉ đạo đổi mới PPDH ở các trường THPT của quận Ngô Quyền 6. Phương pháp nghiên cứu 6.

Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết Sử dụng các phương pháp nghiên cứu, phân tích tổng hợp, hệ thống hoá cấu tài liệu để xây dựng khung lý thuyết và các luận cư lý thuyết cho vấn đề nghiẻn cứu. Các phương pháp nghiên cứu thực tiến ~ Phương pháp quan sát dự giờ của giáo viên, quan sát các hoạt động chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường chỉ đạo đổi mới PPDH. ~ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tổng kết kinh nghiệm chỉ đạo đổi mới PP dạy học trong giai đoạn vừa qua của các trường. - Phương pháp điều tra: sứ dụng bảng hỏi để thu thập thông tin về nguyên nhàn của thực rụng đổi mới PPDH thực trạng chí đạo đổi mới PPDH của các trường trong giai đoạn vừa qua.

Phương pháp này còn được sử dụng để đánh giá vẻ tính khá thí của các biện pháp được đề xuất. Phương pháp láy ý kiến chuyên gia Trưng cầu ý kiến cán bộ chuyên món sở GDĐT; CBQL và giáo viên có kinh nghiệm để tìm thông tin về tính khả thi của các biện pháp chỉ đạo của Bán giám hiệu. Phương pháp thống ké Sử dụng để xứ lí các số liệu thu tháp được từ các phương pháp nghiên cứu nói trên 7. Phạm vỉ nghiền cứu Để tài được triển khai nghiên cứu trên phạm vị 2 trường THET thuộc quận Ngô Quyền Thành phố Hải Phòng.

Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của dẻ tài ¬ Nghiên cứu dé tai làm sáng tỏ cơ sở lý luận của việc chỉ đạo đối mới phương pháp đạy học trong trường THIPT. - Nêu lên những biện pháp phù hợp với đặc điểm của nhà trường nhằm đã mạnh phong trào đổi mới PPDH nâng cao hiệu quả của công tác quản lý chi dao cha BGH nhà trường để vừa thực hiện tối chủ trương đổi mới phương pháp GD-ĐT của Đảng và nhà nước, vừa năng cao chải lượng giáo dục của nhà trường và góp phần đẩy mạnh sự phát triển của ngành GD-ĐT Hải Phòng. Cấu trúc luận van Luận văn gôm phần mở đầu, phần nội dung khoa học. phần kết luận và khuyến nghị.

Phần nội dung khoa học có 3 chương ® Chương l: Cơ sở lý luận của văn dé chi đạo thực hiện đổi mới PPDH ở trường THPT * Chương 2: Ihực trạng chỉ đạo đổi mới PPDH ở các trường THPT quận Ngô Quyền thành phố Hải Phòng ® Chương 3: Để xuất các biện pháp chỉ đạo của BGH để đổi mới PPDH ở các trường THPI quận Ngô Quyền. Cuối luận văn là tài liêu tham khảo và phụ lục. 10 KY HIEU VIET TAT PPDH Phương pháp dạy học THPT Trung học phố thong BGH Bạn giảm hiệu CBQL Cân bộ quản lí GD-DT Giáo dục đào tạo. NXB Nhà xuất bản DKMT Điều kiện mỗi trường, KTĐG Kiểm tra đánh giá HĐND Hợi đồng nhân dân UBND Uy ban nhan dan DH Day hoc PP Phương pháp MT Mục tiêu ND Nội dung.

QTDH Quá trình dạy học CNTT Công nghệ thông tin HĐSP Hội đồng sư phạm CBGV Cán bộ giáo viên SKKN Sáng kiến kinh nghiệm NCKH Nghiên cứu khoa học QLGD Quan lí giáo dục CSVC Cơ sở vật chất 3. Biện nháp chỉ đạo tố chức thực hiện nâng cao nhận thức, năng lực giáo viên đối mới phương pháp dạy học. Bign phap chi daw (6 chute thye hign déi mới. he ty we - Biện pháp chỉ đạo bồi dưỡng đội ngũ giáo viên.

ww ip ow oN „ Biện pháp chỉ đạo đổi mới đánh giá hiệu quá giờ dạy của giáo viên và kết quá học tập của học xinh. Biện pháp chỉ đạo tổ chức hội nghị học tốt của học sinh. Biện pháp chỉ đạo thực hiện tăng cường trang thiết bị DH và các điều kiện đảm bảo đôie mới PPDH 3. Các điều kiện đảm bảo thực hiện các biện pháp được đề xuất 3.4, Danh gia tính khả thi của các biện pháp.

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 1. Đối mới PPIOH trong trường học nói chưng, trong các trường Trung học phố thông nói riêng là một chủ trương lớn của ngành giáo dục. là yêu cầu bức xúc của xã hội đã được Đảng, Nhì nước. nhân dân và các thầy cô giáo hết xức quan tâm.

đối với cúc thấy cô giáo và nhà trường. đối mới PPDH cồn là biện pháp để tự khẳng định và nâng cao uy tín chuyên môn, vị trí của nhà trường trong quan hệ giáo đục chung ở công đồng và xã hội. Các chủ trương của Đảng vẻ đổi mới giáo dục, đổi mới PPDH dược đề ra trong các nghị quyết rại Đại hội tảng lần thứ VỊ đến Nghị quyết Đại hội (NQĐH) Đảng lần thứ [X và đã được thể hế hoá trong “Luật giáo dục” của nhà nước, cụ thể hoá trong "Chiến lược phát triển giáo dục 2001 - 2010” của chính phủ và các giải pháp để đổi mới phương pháp (PP) giảng dạy và học tập trong nhà trường của ngành Giáo dục và đào tạo (GDĐT). Tuy nhiên, sự đối mới PPDH ở các trường phổ thòng vẫn chưa thực sự có hiệu quả.

Có nhiều nguyên nhân của sự chậm trễ, kém hiệu quả của quá trình đổi mới PPDH ở nhà trường phổ thông (trong đó có trường THPT). Nhiều ý kiến khác nhau đã tập trung phân tích những nguyên nhân này. Đó là một phức hợp các nguyên nhàn. một trong những nguyên nhân đó là sự chỉ đạo của các cấp quản lý, đặc hiệt là quan lý trực tiếp - Ban giám hiệu ở các nhà trường về vấn để này còn hạn chế.

Quận Ngô Quyền là một quận lớn của thành phố Hải Phòng với mật độ dân số đông và các cơ sở giáo dục khá phát triển. Trên địa bàn quận có 2 trường THPT. Trong nhiều năm qua các trường THPT của quận đã kiên trì phấn đấu cho mục tiêu chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường. Hoạt động dạy và học của các trường được đối mới theo xu hướng đổi mới dạy học nởi chung của quốc gia với nhiều nội dung cụ thể, thiết thực, trong đó có nội dung đổi mới PPDH.

Quá trình đổi mới PPDH trong các trường THPT của quận trong thời gián qua cho thấy nhiều vấn đẻ bất cập cần tháo gỡ như tính đồng bộ trong đổi MỞ ĐẦU đo chọn để tài 1.1, Gido dục - đào tạo là động lực quan trọng trong sự phát triển kinh t€ - xã hội của các quốc gia. Tuy nhiên, nhận thức trên đưực thể hiện trong thực tiễn của mỗi quốc gia là khác nhau tuỳ thuộc vào điểm xuất phát và các mục tiêu lí tưởng của mỗi quốc gĩa. Trong công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước tá hiện may, Dang và Nhà nước ta đã khẳng định:. "Cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu nhằm nắng cao dân trí, đào tạo nhân lực bồi dưỡng nhân tài” (văn kiện ĐHĐB toàn quốc lần thứ VIIL NXB Chinh trị quốc gia Hà Nội, 1996 trang 107).

Nghị quyết Trung ương II khoá VII[ cũng chỉ r : "Muốn tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá thắng lợi. phải phát triển mạnh giáo dục và đào tạo phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền vững". Để giáo dục và đào tạo có thể phát huy được vai trò và đáp ứng được những yêu cầu do sự phái triển của xã hội đặt ra, giáo dục và đào tạo cần phải có sự canh tân một cách toàn diện và đồng bộ.