Chương I CƠ Sở LÝ LUậN CHUNG CuA Đề TÀI TRUYềN HÌNH CHUYEN BIéT VÀ VAN Đề GIÁO DụC Kỹ NANG SốNG TREN TRUYềN HÌNH 1. Truyền hình chuyên biệt và Truyền hình chuyên biệt dành cho thiếu nhỉ 1. Khái niệm Truyền hình và truyền hình chuyên biệt và truyền hình chuyên biệt dành cho thiếu nhỉ.1 Khải niện về Truyền hình Khoảng đầu thế kỉ XX, truyền hình chỉ được sử dụng là công cụ giải trí, rồi thêm các chức năng thông tin. Dần dần truyền hình đã trực tiếp tham gia vào qua trình quản lí và giám sát xã hội, tạo lập và định hướng dư luận, giáo dục và phô biến kiến thức, phát triển văn hóa, quảng cáo và các dịch vụ khác.
Cùng với sự phát triển vượt bậc của khoa học kỹ thuật và công nghệ, sự ra đời và phát triển của truyền hình đã tạo ra một kênh thông tin quan trọng trong đời sông xã hội va dần trở thành phương tiện thiết yéu trong đời sống hiện đại của mỗi gia đình. Truyền hình cũng trở thành một công cụ sắc bén trên mặt trận văn hóa tư tưởng cũng như các lĩnh vực kinh tế - xã hội, an ninh — quốc phòng. Thuật ngữ Truyền hình (Television) có nguồn gốc từ tiếng Latinh và Hy Lap. Theo tiếng Hy Lạp, từ “Tele” có nghĩa là “ở xa” còn “videre” là “thay được”, con tiếng Latinh có nghĩa là xem được từ xa.
Ghép hai từ đó lại thành “televidere” có nghĩa là xem được ở xa. Tiếng Anh là “Television”, tiếng Pháp là “Television”, tiếng Nga gọi là “reIeBwnxenwe”. Như vậy dù phát triển ở bat cứ đâu, bat cứ nơi nào thì tên gọi truyền hình vẫn có một nghĩa chung đó là nhìn thay được từ xa. [19] Theo từ điển tiếng Việt: “Truyén hình là hình ảnh, đồng đời có cả âm thanh di xa bằng radio hoặc bằng đường day”.
[13] Trong cuốn Thuật ngữ báo chí — truyền thông của Phạm Thành Hưng định nghĩa: “Truyén hình là phương tiện truyền thông đại chúng phát thông tin di xa bằng cả thông tin và hình ảnh động ”. Như vậy, có rất nhiều khái niệm về truyền hình của nhiều tác giả khác nhau. Nhìn chung có thé hiểu khái niệm về truyền hình như sau: “Truyên hình là loại hình 18 báo chí truyền tải nội dung bang hình anh động, âm thanh tổng hợp (Lời nói, tiếng động, âm nhạc và lời bình) tác động đồng thời vào cả hai giác quan thính giác và thị giác cua công chúng”. Xét dưới góc độ thương mại có truyền hình quảng bá ( public TV) và truyền hình thương mại (commercial TV).
Xét theo tiêu chí mục đích nội dung, người ta chia truyền hình thành truyền hình giáo dục, truyền hình giải trí. Xét theo góc độ kỹ thuật có truyền hình tương tự (Analog TV) và truyền hình số (Digital TV). Truyền hình sóng: (Vô tuyến truyền hình — Wireless TV) được thực hiện theo nguyên tắc kỹ thuật như sau: hình ảnh và âm thanh được mã hóa dưới dạng các tín hiệu sóng và phát vào không trung. Các máy thu tiếp nhận các tín hiệu rồi giải mã nhằm tạo ra hình ảnh động và âm thanh trên máy thu hình (tivi).
Còn sóng truyền hình là sóng thang, vì thế ang ten thu bắt buộc phải “nhìn thấy” được ang — ten máy phát và phải năm trong vùng phủ sóng thì mới nhận được tín hiệu tốt. Từ những đặc điểm này mà truyền hình sóng chỉ có khả năng đáp ứng nhu cầu của công chúng băng các chương trình cho các đối tượng chung; không có khả năng đáp ứng mọi nhu cầu hay dịch vụ cá nhân. Truyền hình cáp: (Truyền hình hữu tuyến — CATV - viết tắt của từ Community Antenna Television) đáp ứng nhu cầu phục vụ tốt hơn cho công chúng. Nguyên tắc thực hiện của truyền hình cáp là tín hiệu được truyền trực tiếp qua cáp nối từ đầu máy phát đến từng máy thu hình.
Từ đó, truyền hình cáp trong cùng một lúc có thể chuyên đi nhiều chương trình khác nhau đáp ứng nhu cầu của người sử dụng. Ngoài ra truyền hình cáp còn phục vụ nhiều dịch vụ khác mà truyền hình sóng không thé thực hiện được.2Khdi niệmvề Truyén hình chuyên biệt và Truyền hình chuyên biệt dành cho thiếu nhỉ. Kênh truyền hình chuyên biệt (Chaine de télévision spécialisée) được hiệu là một kênh truyền hình mà các chương trình của nó nhắm vào một chủ đề nhất định hoặc một nhóm khán giả cụ thé. Nó trái ngược với chương trình truyền hình tổng hợp là chương trình dành cho phần đông khán giả.
19 Sự phát triển của kinh tế - xã hội đã làm thay đôi thói quen của công chúng, thay vì công chúng bị động tiếp nhận thông tin như nhau từ mọi phương tiện truyền thông như trước đây, thì nhu cầu của họ lại hướng ra nhiều khía cạnh khác nhau. Sự tan rã của cộng đồng công chúng truyền thông đã làm xuất hiện nhiều nhóm công chúng chuyên biệt với thói quen hưởng thụ thông tin từ hướng công cộng sang cá thé. Điều nay đòi hỏi các nhà cung cấp nội dung phải chia các gói nội dung và thông tin dé phù hợp với nhu cầu của từng nhóm công chúng. Sự chuyên biệt về nội dung chương trình tạo sự sâu sắc, hap dan, phu hop với người xem.
Sự chuyên biệt này tạo sự đa dạng kênh kéo theo sự phong phú va hài lòng trong chọn lựa khi giải trí hay tìm thông tin cụ thể của khán giả. Đồng thời đây là một chiến lược phát triển thương mại hiệu quả của các đài truyền hình, bởi lợi nhuận luôn đi kèm với sự mới lạ, cuốn hút của chương trình. Như vậy, có thé hiểu “Truyền hình chuyên biệt là một hình thức truyền hình dich vụ được xây dựng chuyên nghiệp phat sóng hàng ngày có nội dung chuyên sâu về một lĩnh vực nhất định (âm nhạc, thể thao, tài chính.) hoặc có nội dụng chỉ dành cho một nhóm doi tượng khán giả mục tiêu (có những đặc điểm chung về lứa tuổi, giới tính, địa lý.) nhằm mục tiêu ph uc vụ tốt nhất nhu cầu c tia công chúng xem truyền hình ”. Và Truyền hình chuyên biệt dành cho thiếu nhi được hiểu là: “Truyền hình chuyên biệt dành cho thiếu nhỉ là một hình thức truyền hình dịch vụ được xây dựng chuyên nghiệp phát sóng hàng ngày các chương trình có nội dung chuyên sâu dành cho đổi tượng là thiếu nhỉ.
” Trong xu thế phát triển của truyền hình, truyền hình chuyên biệt dành cho thiếu nhi đã có quá trình hình thành và phổ biến rất nhanh trên toàn thế giới. Từ những chương trình truyền hình dành cho thiếu nhi tại Mỹ, Anh,. cho đến nhiều chương trình đặc biệt khác nhau trên toàn thế giới. Điều này càng cho thấy việc nghiên cứu về truyền hình chuyên biệt dành cho thiếu nhi có vai trò rất quan trọng.
Trên thế giới, các nước quy định khá rõ ràng về các kênh truyền hình dành cho trẻ em được phép phát sóng, truyền tải các nội dung, thời lượng ra sao. Năm 20 1990, Quốc hội và Thượng viện tại Hoa Kỳ đều thông qua tiêu chuẩn về “Hành vi trên truyền hình dành cho trẻ em” bao gồm: Điều 1, Quy định về kênh truyền hình dành cho trẻ em: Khoản 101, Quốc hội yêu cầu (1) bắt buộc các keneh truyền hình phải giúp cho trẻ em tiếp thu về các thông tin quan trong, ki năng, giá tri, và các hành vi, trong đó có tính giải trí va tạo sự thú vi cho trẻ em tìm hiểu kiến thức về thế giới (2) đây là một phần trong việc phục vụ công chúng, các đơn vị truyền hinh và các nhà cung cấp nên cung cấp các nội dung có thể phục vụ các yêu cầu đặc biệt dành cho trẻ em (3) hỗ trợ tải chính trong việc quảng cáo nhằm hỗ trợ cho việc cung cấp các nội dung cho trẻ em (4) cần bảo vệ đặc biệt trẻ em khỏi việc quá mức thương mại hoá các kênh truyền hình (5) các đơn vị truyền hình và nhà cung cấp nên hợp tac trong việc thực hiện các chương trình truyền hình dành cho trẻ em và việc quảng cáo luôn có cân nhắc đến nhân cách của người xem là các em (6) cần có sự phê chuẩn từ Cơ quan Liên bang Truyền thông đối với nội dung này 1. Sự hình thành và phát triển của truyền hình chuyên biệt dành cho thiếu nhỉ 1. Sự hình thành và phát triển của truyền hình chuyên biệt dành cho thiếu nhỉ trên thé giới Truyền hình chuyên biệt trên thế giới được biết đến với sự mở đầu của HBO (viết tắt của Home Box Office), thuộc tập đoàn truyền thông giải trí nôi tiếng của Mỹ -Time Warner, có trụ sở tại New York, ra đời vào ngày 8 tháng 11 năm 1972, tiền thân là kênh "The Green Channel", do Charles Dolan xây dựng.
Tuy nhiên, lúc mới ra đời, lượng khán giả của HBO khá thấp. Điều này khiến cho ông chủ đầu tiên của kênh này - Dolan bị phá sản. HBO rơi vào tay đối tác truyền thông của Dolan - Time Life năm 1973. [2] Bắt đầu từ ông chủ mới này, kênh HBO phát 21 triển mạnh mẽ và trở thành kênh truyền hình thu phí phát triển nhanh nhất nước Mỹở thời điểm đó.
Cùng với sự bùng nỗ của thé loại truyền hình chuyên biệt, truyền hình chuyên biệt dành riêng cho đối tượng là trẻ em cũng ngày một được chú trọng đầu tư và xuất hiện ngày càng nhiều. Nickelodeon: Đây là kênh truyền hình dành cho thiếu nhi đầu tiên trên thé giới. Đối tượng khán giả chủ yếu của kênh này là thiếu niên độ tuổi từ 08 tới 17 tuổi, ngoài ra còn có các chương trình giáo dục cho trẻ từ 02- 08 tuổi vào mỗi budi sáng. Tiền thân của nó là kênh Pinwheel bắt đầu phát sóng từ tháng 01/1977.
Ngày 01/04/1979 thì Nickelodeon chính thức lên hình trên hệ thống cáp của Warner và phat qua vệ tinh trên RCA Satcom. Disney Channel: Xuất hiện như một kênh truyền hình chuyên biệt được đông đảo khán giả trên thế giới yêu mến, Disney Channel là một kênh truyền hình chuyên biệt của Mỹ, được phát trên mạng lưới truyền hình vệ tinh từ ngày 18 tháng tư năm 1983, thuộc sở hữu của Tập đoàn Disney-ABC, Disney là kênh truyền hình dành cho thanh thiếu nhi, phat sóng 24h/ngày bằng tiếng Anh, có phụ đề Việt ngữ 8 - 10 tiếng/ ngày. Kênh bao gồm những bộ phim hoạt hình Disney nổi tiếng, phim hoạt hình nhiều tập, các chương trình đặc biệt, phim hài, phim truyền hình nhiều tập dành cho gia đình, các bộ phim hành động và phiêu lưu kỳ thú. Tuy khởi đầu Disney Channel chỉ là kênh truyền hình dành cho lứa tuổi thiếu nhỉ nhưng trong những năm gần đây, sự đa dang của người xem đã tăng lên với khán giả lớn tuổi hơn, thường là thanh thiếu niên, người lớn trẻ tuổi và gia đình trẻ.