Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬNKHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XDCB XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NSNN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ KINH NGHIỆM MỘT SỐ NƯỚC, MỘT SỐ THÀNH PHỐ KHÁC 1. Cơ sở lý luận Quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN 1. Vốn đầu tư XDCB từ NSNNKhái quát về vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước 1. Một số kKhái niệm * Vốn: Vốn là một khối lượng tiền tệ nào đó được ném đưa vào lưu thông nhằm mục đích kiếm lời.
Số tiền đó được sử dụng muôn hình, muôn vẻ nhưng suy cho cùng là để mua sắm tư liệu sản xuất và trả công cho người lao động, nhằm hoàn thành công việc sản xuất kinh doanh hay dịch vụ nào đó với mục đích là thu về số tiền lớn hơn số tiền ban đầu [21, Tr9]. Formatted: Superscript * Vốn Nnhà nước: vốn nhà Nhà nước bao gồm vốn ngân sách nhà Nhà nước, vốn tín dụng do nhà Nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà Nhà nước; vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp nhà Nhà nước và các vốn khác do nhà Nhà nước quản lý [13]. Formatted: Superscript * Vốn đầu tư: là các nguồn lực về tài chính, nguồn tài nguyên, chất xám. của chủ thể kinh tế và được đưa vào trong hoạt động đầu tư, chủ thể kinh tế ở đây có thể là các cá nhân, doanh nghiệp, ngành hay một quốc gia.
Hay nói cách khác vốn đầu tư là giá trị tài sản xã hội được sử dụng nhằm mang lại hiệu quả trong tương lai [13]. Formatted: Superscript * Vốn đầu tư XDCB từ NSNN: là khoản vốn ngân sách được Nhà nước dành cho việc dầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội mà khả năng thu hồi vốn thấp cũng như các khoản chi đầu tư khác theo quy Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn download by : skknchat@gmail.com 6 định của Luật NSNN. Đặc điểm của vốn đầu tư XDCB từ NSNN - (*) Đặc điểm khác biệt của vốn đầu tư XDCB từ NSNN với các nguồn Formatted: Font: Italic vốn đầu tư khác Là một loại vốn đầu tư giống với nguồn vốn đầu tư thông thường, nhưng vốn đầu tư XDCB từ NSNN còn có những đặc điểm khác biệt như sau: STT Tiêu thức Vốn đầu tư XDCB từ NSNN Vốn đầu tư từ các nguồn khác 1 Mục tiêu Thúc đẩy phát triển kinh tế- Sinh lợi cho chủ đầu tư chính trị- xã hội 2 Lĩnh vực Tập trung chủ yếu để phát triển Tập trung chủ yếu để phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật hoặc kết cấu hạ tầng………., Bất định hướng hoạt động đầu tư động sản. vào những ngành, lĩnh vực chiến lược.
3 Chủ sở Nhà nước (bào gồm các cơ Nhà đầu tư hữu quan Nhà nước được Nhà nước Có dự án đầu tư bằng vốn trong phân cấp quản lý) nước, vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài, vốn ODA, vốn đầu tư của Chính phủ, vốn đầu tư của khu vực tư nhân, vốn liên doanh và vốn cổ phần…………. 4 Quy định Luật NSNN và các quy định Các quy định của pháp luật về quản lý của pháp luật về quản lý đầu quản lý đầu tư, quản lý chi phí tư, quản lý chi phí các công các công trình, các dự án. trình, các dự án. 5 Hình thức Được cấp phát dưới hình thức Được đầu tư bằng vốn trong cung cấp các chương trình dự án trong nước, vốn đầu tư trực tiếp từ tất cả các khâu cho đến khi nước ngoài, vốn ODA, vốn đầu hoàn thành và bàn giao công tư của Chính phủ, vốn đầu tư trình để đưa vào sử dụng của khu vực tư nhân, vốn liên doanh và vốn cổ Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn download by : skknchat@gmail.
(Nguồn: Trích tên của tài liệu số 16 và 17 vào đây) Formatted: Font: Italic - Vốn đầu tư của doanh nghiệp mục đích chính là sinh lợi và vì lợi nhuận, còn vốn đầu tư XDCB từ NSNN về cơ bản không nặng vì mục tiêu lợi nhuận mà được sử dụng nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế- chính trị- xã hội. Do đó vốn đầu tư XDCB tập trung chủ yếu để phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật hoặc định hướng hoạt động đầu tư vào những ngành, lĩnh vực chiến lược. Đây là một đặc điểm quan trọng, góp phần hình thành nên các quyết định đầu tư, lựa chọn các hình thức đầu tư sao cho mang lại hiệu quả cao nhất. Hiện nay vốn đầu tư XDCB đã được phân cấp quản lý theo 3 loại dự án [16], [17]: (*) Đặc điểm của các dự án đầu tư XDCB từ NSNN + Dự án nhóm A: Formatted: Font: Not Bold Các dự án đầu tư xây dựng công trình: thuộc lĩnh vực bảo vệ an ninh quốc phòng có tính chất bảo mật quốc gia, có ý nghĩa chính trị xã hội quan trọng, dự án sản xuất chất độc hại, hạ tầng khu công nghiệp (không kể mức vốn).
Các dự án đầu tư xây dựng công trình thuộc lĩnh vực : Công công nghiệp điện, dầu khí, hoá chất, phân bón, chế tạo máy, xi măng, luyện kim, khai thác, chế biến khoáng sản, các dự án giao thông (cầu, cảng biển, sân bay, đường sắt, đường quốc lộ), xây dựng khu nhà ở với tổng mức đầu tư trên 600 tỷ đồng. Các dự án đầu tư xây dựng công trình thuộc lĩnh vực: Thuỷ thuỷ lợi, giao thông (khác với các điểm trên) cấp thoát nước và công trình kỹ thuật hạ tầng, kỹ thuật điện, sản xuất thiết bị thông tin, điện tử tin học, hoá dược, công trình cơ khí khác, sản xuất vật liệu bưu chính viễn thông với tổng mức đầu tư Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn download by : skknchat@gmail.com 8 trên 400 tỷ đồng. Các dự án đầu tư xây dựng công trình thuộc lĩnh vực : Ccông nghiệp nhẹ, sành sứ, thuỷ tinh, vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, sản xuất nông lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản, chế biến nông - lâm sản với tổng mức đầu tư trên 300 tỷ đồng. Các dự án đầu tư xây dựng công trình: thuộc lĩnh vực Y y tế, văn hoá, giáo dục, phát thanh truyền hình, xây dựng dân dụng khác (trừ xây dựng dân dụng nhà ở), kho tàng, du lịch, thể dục thể thao, nghiên cứu khoa học và các dự án khác với tổng mức đầu tư trên 200 tỷ đồng.
+ Dự án nhóm B Formatted: Font: Not Bold Các dự án đầu tư xây dựng công trình: thuộc lĩnh vực Công công nghiệp điện, dầu khí, hoá chất, phân bón, chế tạo máy, xi măng, luyện kim, khai thác, chế biến khoáng sản, các dự án giao thông (cầu, cảng biển, sân bay, đường sắt, đường quốc lộ), xây dựng khu nhà ở với tổng mức đầu tư XDCB từ 30 tỷ đồng đến 600 tỷ đồng. Các dự án đầu tư xây dựng công trình thuộc lĩnh vực: Thuỷ thuỷ lợi, giao thông (khác với các điểm trên) cấp thoát nước và công trình kỹ thuật hạ tầng, kỹ thuật điện, sản xuất thiết bị thông tin, điện tử tin học, hoá dược, công trình cơ khí khác, sản xuất vật liệu bưu chính viễn thông với tổng mức đầu tư XDCB từ 20 tỷ đồng đến 400 tỷ đồng. Các dự án đầu tư xây dựng công trình thuộc lĩnh vực: Công công nghiệp nhẹ, sành sứ, thuỷ tinh, vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, sản xuất nông lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản, chế biến nông, lâm sản với tổng mức đầu tư XDCB từ 15 tỷ đồng đến 300 tỷ đồng. Các dự án đầu tư xây dựng công trình thuộc lĩnh vực: Y tế, văn hoá, giáo dục, phát thanh truyền hình, xây dựng dân dụng khác (trừ xây dựng dân dụng nhà ở), kho tàng, du lịch, thể dục thể thao, nghiên cứu khoa học và các dự án khác với tổng mức đầu tư XDCB từ 7 tỷ đến 200 tỷ đồng.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn download by : skknchat@gmail.com 9 + Dự án nhóm C Formatted: Font: Not Bold Các dự án đầu tư xây dựng công trình thuộc lĩnh vực: cCông nghiệp điện, dầu khí, hoá chất, phân bón, chế tạo máy, xi măng, luyện kim, khai thác, chế biến khoáng sản, các dự án giao thông (cầu, cảng biển, sân bay, đường sắt, đường quốc lộ), xây dựng khu nhà ở với tổng mức đầu tư dưới 30 tỷ đồng. Các dự án đầu tư xây dựng công trình thuộc lĩnh vực: Thuỷ thuỷ lợi, giao thông (khác với các điểm trên) cấp thoát nước và công trình kỹ thuật hạ tầng, kỹ thuật điện, sản xuất thiết bị thông tin, điện tử tin học, hoá dược, công trình cơ khí khác, sản xuất vật liệu bưu chính viễn thông với tổng mức đầu tư dưới 20 tỷ đồng. Các dự án đầu tư xây dựng công trình thuộc lĩnh vực: công nghiệp nhẹ, sành sứ, thuỷ tinh, vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, sản xuất nông lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản, chế biến nông, lâm sản với tổng mức đầu tư dưới 15 tỷ đồng. Các dự án đầu tư xây dựng công trình thuộc lĩnh vực: Y y tế, văn hoá, giáo dục, phát thanh truyền hình, xây dựng dân dụng khác (trừ xây dựng dân dụng nhà ở), kho tàng, du lịch, thể dục thể thao, nghiên cứu khoa học và các dự án khác với tổng mức đầu tư dưới 7 tỷ đồng.
- Chủ thể sở hữu của nguồn vốn đầu tư XDCB này là Nhà nước, do đó vốn đầu tư được Nhà nước quản lý và điều hành sử dụng theo các quy định của Luật NSNN, cũng như tuân thủ theo các quy định của pháp luật về quản lý đầu tư, quản lý chi phí các công trình, các dự án. - Vốn đầu tư XDCB từ NSNN nó luôn gắn bó chặt chẽ giữa các cấp có thẩm quyền quyết định đầu tư vào lĩnh vực XDCB cho nền kinh tế, cụ thể vốn đầu tư được cấp phát dưới hình thức các chương trình dự án trong tất cả các khâu cho đến khi hoàn thành và bàn giao công trình để đưa vào sử dụng. CHUYỂN HAI NỘI DUNG NÀY LÊN BẢNG SO SÁNH TRÊN CHO PHÙ HỢP Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn download by : skknchat@gmail. Vai trò của nguồn vốn đầu tư XDCB từ NSNN Vai trò của vốn đầu tư XDCB từ NSNN là hết sức quan trọng, nó được thể hiện thông qua các tác động kép: vừa là nguồn động lực để phát triển kinh tế - xã hội, lại vừa là công cụ để điều tiết, điều chỉnh nền kinh tế và định hướng trong xã hội.