MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Ngày nay, hầu hết các nhà sản xuất đều lựa chọn việc đưa sản phẩm của mình qua thị trường bằng cách gián tiếp, đó là các trung gian thương mại. Các trung gian thương mại ở các cấp độ khác nhau hợp thành một hệ thống trung gian gọi là hệ thống kênh phân phối (còn được gọi là kênh thương mại hoặc kênh Marketing). Các chiến lược nhằm đưa sản phẩm ra nhập với thị trường, có sức cạnh tranh đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa các kênh phân phối, kênh bán lẻ và dịch vụ sau bán hàng.
Ngay trước khi sản phẩm được hoàn tất, nhà quản trị của doanh nghiệp cần phải nghiên cứu và đưa ra được phương pháp, cách thức để đưa được nhiều sản phẩm đến tay người tiêu dùng nhất với một mức chi phí thấp nhất. Kênh phân phối là tập hợp những cá nhân hay cơ sở kinh doanh phụ thuộc lẫn nhau liên quan đến quá trình tạo ra và vận chuyển sản phẩm hay dịch vụ từ người sản xuất đến người tiêu dùng. Kênh phân phối góp phần làm nên sự khác biệt của các doanh nghiệp, quản lý kênh phân phối trong một môi trường cạnh tranh khốc liệt là một công việc khó khăn và phức tạp. Vì vậy các nhà quản lí kênh phân phối ở tất cả các công ty đều cố gắng tìm ra một chiến lược bán hàng có tính cạnh tranh cao nhất.
Tức là họ phải xây dựng và quản lý hệ thống phân phối có để mang lại hiệu quả tốt nhất. Là công ty con của Công ty cổ phần ô tô Trường Hải, hoạt động phân phối ô tô do công ty Cổ phần ô tô Trường Hải sản xuất và lắp ráp, Công ty TNHH MTV Bắc Ninh Trường Hải đã tạo dựng được hệ thống phân phối của riêng mình. Tuy nhiên, trong xu thế toàn cầu hóa và bối cảnh hội nhập mạnh mẽ như hiện nay, ngành ô tô có nhiều cơ hội phát triển hơn sau khi nền kinh tế được nâng cao, thu nhập của người dân tăng lên và nhu cầu về xe ô tô gia tăng thì đã có rất nhiều doanh nghiệp xuất hiện đã tham gia vào lĩnh vực phân phối các thương hiệu xe ô tô khác nhau, ví dụ: Công ty TNHH Han Nam (Honda), Công ty TNHH Phương Thảo Phát (Hyundai), Công ty TNHH Toyota Bắc Ninh,… Việc những công ty này cũng tạo dựng được một hệ thống phân phối xe ô tô mang đặc thù của riêng mình đặt Công ty TNHH MTV Bắc Ninh Trường Hải trước những áp lực cạnh tranh rất lớn. 2 Mục tiêu của Công ty là tạo ra lợi thế cạnh tranh dài hạn, chiếm lĩnh thị phần, dẫn dắt được thị trường tiêu thụ sản phẩm từ đó tạo lợi nhuận dài hạn cho Công ty thì việc quản lí kênh phân phối mang yếu tố quyết định.
Hệ thống phân phối hiện nay của công ty đã được xây dựng và dần cải thiện, cải tiến qua nhiều năm hoạt động, tuy vậy, trong quá trình vận hành, hệ thống phân phối của công ty vẫn còn tồn tại nhiều điểm hạn chế cần phải khắc phục và hoàn thiện hơn nữa để thực hiện mục tiêu trên, vì vậy tác giả quyết định lựa chọn đề tài : “Quản lý kênh phân phối sản phẩm của Công ty TNHH MTV Bắc Ninh Trường Hải” để làm luận văn thạc sỹ nhằm góp phần hoàn thiện quản lý kênh phân phối xe ô tô của công ty TNHH MTV Bắc Ninh Trường Hải (viết tắt: THACO BN). Tổng quan nghiên cứu Trong thời gian qua, đã có nhiều bài nghiên cứu về kênh phân phối cho các sản phẩm của doanh nghiệp với các góc độ, đối tượng và mức độ khác nhau như: - Luận văn thạc sĩ: “Phát triển hệ thống phân phối sản phẩm tại công ty cổ phần thương mại quốc tế Gia Nguyên” của Nguyễn Long Hải (2015), trường Đại học Kinh tế, Đại học quốc gia Hà Nội. Từ lý thuyết chung về hệ thống phân phối kết hợp cùng với thực trạng hoạt động của hệ thống phân phối của công ty Gia Nguyên, tác giả đã đánh giá được ưu điểm và nhược điểm, tìm ra nguyên nhân và đưa ra giải pháp phù hợp nhằm hoàn thiện hệ thống phân phối của công ty Gia Nguyên, giúp tạo lợi thế cạnh tranh cho công ty trên thị trường ắc quy kín danh cho ô tô. - Luận văn thạc sĩ: “Hoàn thiện quản trị kênh phân phối dịch vụ điện thoại di động của Vinaphone” của Nguyễn Thị Lụa (2013), Học viện công nghệ bưu chính viễn thông.
Tác giả đã đi từ lý thuyết chung về kênh phân phối hàng hóa và dịch vụ nói chung, những đặc điểm chính trong việc đưa ra quyết định, cơ chế vận hành kênh phân phối đối với dịch vụ viễn thông nói riêng. Đưa ra và phân tích một số mô hình kênh phân phối của doanh nghiệp khác nhằm rút ra bài học cho Vinaphone trong việc tổ chức, khai thác và vận hành kênh phân phối. Phân tích, đánh giá được thực trạng quản trị kênh phân phối dịch vụ ĐTDĐ của Vinaphone. Đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện 3 quản trị kênh phân phối dịch vụ điện thoại di động của Vinaphone.
- Bài viết: “Thiết kế kênh phân phối dầu nhờn động cơ xe máy ở Việt Nam – tiếp cận từ các kết quả nghiên cứu bước đầu về thị trường khách hàng ” do PGS.TS Nguyễn Viết Lâm (Đại học kinh tế quốc dân), Th.s Trần Hồng Diễm (Công ty cổ phần hóa dầu Petrolimex) đăng trên báo Kinh tế và phát triển số 179, tháng 5 năm 2012, trang 52 – 57. Bài viết bắt đầu từ việc phân tích ảnh hưởng của biến số thị trường khách hàng đến việc thiết kế kênh phân phối dầu nhờn động cơ xe máy, sau đó công bố một số kết quả nghiên cứu bước đầu về thị trường khách hàng dầu nhờn động cơ xe máy và trên cơ sở đó đưa ra một số gợi ý về thiết kế kênh phân phối có hiệu quả mặt hàng này trên một số khu vực thị trường của Việt Nam. - Luận văn thạc sĩ: “Quản lý kênh phân phối tại công ty TNHH phân phối công nghệ viễn thông FPT” của Trịnh Xuân Giáp (2015), trường Đại học kinh tế quốc dân. Trong luận văn, tác giả đã đưa ra cơ sở lý luận về quản lý kênh phân phối của doanh nghiệp.
Phân tích thực trạng quản lý kênh phân phối sản phẩm tại công ty TNHH phân phối công nghệ viễn thông FPT, đánh giá điểm mạnh và điểm yếu của hệ thống phân phối của công ty và đưa ra một số giải pháp, kiến nghị để hoàn thiện hệ thống phân phối của công ty. Tuy nhiên, tác giả nhận thấy đề tài: “Quản lý kênh phân phối sản phẩm của công ty TNHH MTV Bắc Ninh Trường Hải” đến nay chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu về vấn đề này. Mục tiêu nghiên cứu - Xác định khung lý thuyết về quản lý kênh phân phối của doanh nghiệp. - Phân tích được thực trạng quản lý kênh phân phối ô tô của Công ty TNHH MTV Bắc Ninh Trường Hải.
- Đề xuất được giải pháp hoàn thiện quản lý kênh phân phối sản phẩm của công ty TNHH MTV Bắc Ninh Trường Hải 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu: Quản lý kênh phân phối sản phẩm của công ty TNHH MTV Bắc Ninh Trường 4 Hải. Phạm vi nghiên cứu: Nội dung: Quản lý kênh phân phối sản phẩm của Công ty TNHH MTV Bắc Ninh Trường Hải được bắt đầu bằng việc lựa chọn thành viên kênh, đào tạo và khuyến khích thành viên kênh, đánh giá thành viên kênh và giải quyết xung đột.
Về không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại công ty TNHH MTV Bắc Ninh Trường Hải. Về thời gian: Dữ liệu thu thập, xử lý và phân tích được lấy trong giai đoạn 2016 – 2019, dữ liệu sơ cấp được tiến hành thu thập vào tháng 05 năm 2020, đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý kênh phân phối sản phẩm của Công ty TNHH MTV Bắc Ninh Trường Hải từ năm 2021 đến năm 2025. Phương pháp nghiên cứu. Khung lý thuyết YẾU TỐ ẢNH NỘI DUNG QUẢN LÝ MỤC TIÊU QUẢN LÝ HƯỞNG ĐẾN KÊNH PHÂN PHỐI - Tăng doanh số QUẢN LÝ KÊNH SẢN PHẨM CỦA - Tăng doanh thu PHÂN PHỐI SẢN DOANH NGHIỆP - Giảm chi phí PHẨM - Lựa chọn thành viên - Tăng lợi nhuận - Yếu tố thuộc về kênh.
- Phát triển thị trường: doanh nghiệp: cơ - Khuyến khích thành Tăng số lượng và cấu tổ chức; nhân viên kênh. chủng loại khách sự; các nguồn lực - Đánh giá các thành hàng khác; … viên kênh và giải quyết Mở rộng địa bàn - Yếu tố thuộc môi xung đột. trường bên ngoài - Cung cấp đúng mặt doanh nghiệp hàng, số lượng, chất lượng, đúng thời hạn. Quy trình nghiên cứu - Bước 1: Tìm hiểu và nghiên cứu các tài liệu có chứa lý thuyết về quản lý kênh phân phối của doanh nghiệp, sau đó đưa ra khung nghiên cứu về quản lý kênh phân phối của doanh nghiệp.
Các phương pháp được sử dụng trong bước này bao gồm phương pháp mô hình hóa và phương pháp tổng hợp. 6 - Bước 2: Tìm kiếm và thu thập số liệu thứ cấp được lưu trữ tại các phòng ban nghiệp vụ và phòng kinh doanh của Công ty trong giai đoạn 2016 – 2019 để hiểu rõ thực trạng quản lý kênh phân phối ô tô của Công ty. Phương pháp được sử dụng trong bước này là phương pháp phân tích, thống kê, so sánh, tổng hợp. - Bước 3: Thu thập thông tin sơ cấp thông qua phương pháp phát phiếu điều tra và phỏng vấn.
Mục đích của điều tra và phỏng vấn là có thêm thông tin về quản lý kênh phân phối sản phẩm của Công ty. Đối tượng điều tra là: 05 Đại lý của kênh phân phối bao gồm 50 người. Đối tượng phỏng vấn là các cán bộ quản lý kênh phân phối của Công ty là: Giám đốc cụm Showroom Bắc Ninh, trưởng phòng Marketing, trưởng phòng Tài chính – Kế toán Công ty (xem Phụ lục 1 và Phụ lục 2). - Bước 4: Từ số liệu thứ cấp và sơ cấp tiến hành phân tích thực trạng, đánh giá đểm mạnh, điểm yếu, nguyên nhân của các điểm yếu về quản lý kênh phân phối sản phẩm của Công ty.
Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong bước này là phương pháp tổng hợp, phân tích, thống kê, so sánh. Riêng số liệu điều tra được xử lý bằng phần mềm Excel. - Bước 5: Trên cơ sở nghiên cứu ở bước 4, Tác giả đưa ra giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý kênh phân phối sản phẩm xe ô tô của Công ty TNHH MTV Bắc Ninh Trường Hải.