Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh theo mô hình CIPO 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Quản lý Có nhiều quan điểm khác nhau về quản lý. Theo quan điểm của Mary Parker Follet: Quản lý là nghệ thuật khiến công việc được thực hiện thông qua người khác [4, trang 1].
Từ góc độ Tâm lý học, một số nhà khoa học đưa ra khái niệm: Quản lý là sự tác động có đích hướng, có mục đích, có kế hoạch và có hệ thống thông tin của chủ thể đến khách thể của nó [4, trang 1]. Trong Từ điển Oxford về xã hội, G. Marshall cho rằng: “Quản lý là quá trình giám sát, kiểm tra và phối hợp hoạt động sản xuất trong các tổ chức công nghiệp và các tổ chức chính thức khác” [4, trang 1]. Từ các khái niệm đã nêu ở trên, trong nghiên cứu này chúng tôi sử dụng khái niệm: Quản lý là quá trình tác động có định hướng, có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đặt ra.
Hoạt động dạy học 1.1 Hoạt động dạy Hoạt động dạy là những hoạt động có tổ chức và định hướng giúp học sinh thu được những kiến thức, hình thành và phát triển nhân cách. Mục đích của dạy học là tổ chức và định hướng cho các học sinh giúp họ nắm được kiến thức, phát triển kỹ năng và thái độ. Nội dung dạy học sẽ được thực hiện trong một môi trường an toàn và thuận lợi ở các trung tâm dạy tiếng Anh với những nội dung chương trình học đúng quy định và phù hợp với mục tiêu của người học. Hoạt động dạy của giáo viên gồm hai nội dung: 18 - Giáo viên nghiên cứu nội dung chương trình học, đánh giá trình độ của học viên, nghiên cứu sách và tài liệu tiếng Anh phục vụ cho mục tiêu của khóa học, nắm vững các phương pháp sư phạm và lựa chọn phương pháp sư phạm phù hợp cho dạy tiếng Anh và phù hợp với cơ sở vật chất.
- Giáo viên phối hợp hoạt động với các học viên trong các buổi học. Đây là các quá trình giảng dạy của giáo viên. Giáo viên nêu mục đích bài học, giảng dạy kiến thức mới và ôn lại kiến thức có, hướng dẫn để học sinh tham gia tích cực và luyện tập trên lớp. Đồng thời, giáo viên cũng hướng dẫn những nội dung bài tập về nhà giúp cho học viên luyện tập nhiều hơn và giành thời gian tự học có hiệu quả.
Hoạt động học Hoạt động học là quá trình thu nạp kiến thức, kỹ năng để từ đó hình thành cấu trức tâm lý, phát triển nhân cách toàn diện. Quá trình thu nạp kiến thức và kỹ năng thể hiện từ sự tự giác, tích cực, tự tìm tòi và nghiên cứu dưới sự hỗ trợ của thày cô nhằm phát huy tính sáng tạo của bản thân. Mục đích của hoạt động để đạt được tri thức, kỹ năng, thái độ, và hành vi. Hoạt động học bao gồm: - Học viên phối hợp với giáo viên và các bạn trong lớp, tham gia tích cực trên lớp để lĩnh học kiến thức và kỹ năng mới; - Học viên tự học ở nhà bao gồm hoàn thiện các bài tập được giao trên lớp và tìm hỏi đào sâu thêm về những kiến thức và kỹ năng mới đã được truyền đạt và cảm thụ trên lớp.
Quá trình học là quá trình thu nạp kiến thức và kỹ năng mới và áp dụng các kiến thức, kinh nghiệm cho bản thân. Trên cơ sở đó, từng học viên sẽ hình thành và phát triển nhân cách cho riêng mình. Hoạt động dạy học Hoạt động dạy học “là quá trình tác động qua lại giữa giáo viên và học sinh, nhằm tổ chức, điều khiển hoạt động tâm lí của học sinh để giúp họ tự giác, tích cực, chủ động chiếm lĩnh tri thức khóa học, những kĩ năng, kĩ xảo hoạt động nhận thức và thực tiễn, trên cơ sở đó phát triển năng lực nhận thức và hình thành thế giới quan khoa học cho họ”.4 Hoạt động dạy học tiếng Anh Hoạt động dạy học tiếng Anh là sự tương tác giữa học viên và giáo viên để giúp học sinh rèn luyện các kỹ năng Nghe, Nói, Đọc, Viết bằng tiếng Anh để học viên chủ động chiếm lĩnh tri thức trên toàn thế giới từ đó thu nạp kiến thức với công cụ là tiếng Anh. Quản lí hoạt động dạy học Quản lý hoạt động dạy học là phương thức cần thiết trong hoạt động dạy học nhằm gắn lý thuyết với nhận thức và thực hành cho tất cả các thành tố liên quan đến hoạt động dạy và hoạt động học.
Quản lí hoạt động dạy học quan trọng và được chia làm ba giai đoạn chính như sau: kiểm tra chất lượng, đảm bảo chất lượng và cải tiến liên tục. Đồng thời, quản lí hoạt động dạy học cũng chịu tác động của văn hóa của các quốc gia khác nhau và văn hóa tổ chức nên khả năng áp dụng tại mỗi quốc gia hay mỗi tổ chức, doanh nghiệp cũng có sự biến chuyển và thích nghi nhưng vẫn giữ nguyên giá trị cốt lõi để phát triển chất lượng, duy trì chất lượng và cải tiến chất lượng để phát triển bền vững. Đây là khái niệm được định nghĩa trong luận văn này. Dựa trên khái niệm quản lý và hoạt động dạy học đã trình bày ở trên, trong nghiên cứu này chúng tôi quan niệm: Quản lý hoạt động dạy học là quá trình tác động có định hướng, có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến hoạt động dạy của giáo viên, hoạt động học của học viên nhằm đạt được mục tiêu đặt ra.
Mô hình CIPO Năm 2000, UNESCO đã giới thiệu mô hình quản lý CIPO (Context - Input - Process - Output/Outcome) nhằm mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng hoạt động dạy và học nói riêng. Mô hình đó được thể hiện trong hình vẽ dưới đây: I: Input (đầu vào) O: Outcome (đầu ra) P: Process (quá trình) C: Context (bối cảnh, môi trường) Hình 1: Mô hình CIPO Với mô hình này, quản lý hoạt động dạy học bao gồm hoạt động quản lý các yếu tố: Yếu tố bối cảnh (Context), Đầu vào (Input), Quá trình (Process), Đầu ra (Outcome). Hình vẽ là mô hình khung CIPO trong quản lý chất lượng theo bốn yếu tố. Từ đó các tổ chức và trung tâm sẽ thiết kế xây dựng mô hình CIPO để quản lý chất lượng theo đặc điểm riêng của các tổ chức.
Đây là một mô hình CIPO đầy đủ để quản lý các yếu tố cụ thể trong CIPO (Claire Shewbridge, 2011): BỐI CẢNH Nhận biết Vị trí địa lý Lịch sử Cơ sở pháp lý Đặc điểm tính cách cán bộ Đặc điểm tính cách học sinh QUÁ TRÌNH ĐẦU RA 21 ĐẶC ĐIỂM CÁN BỘ CHÍNH KẾT QUẢ KẾT QUẢ CHUNG SÁCH CỦA HỌC ĐẦU RA GIÁO DỤC SINH Lãnh đạo Quản lý Khung Mục tiêu Học thêm Phát triển cán bộ chương phát triển Thị tầm nhìn Phát triển trình Đạt được trường của cán bộ Hướng mục tiêu việc làm trường dẫn và tư Ra quyết vấn định Đánh giá Quá trình và Quy trình Kiểm soát chất lượng HẬU CẦN SỰ HÀI LÒNG Cơ sở vật NGHIỆP Cán bộ chất Sự tiến bộ Học sinh Phát triển Sự tham Đối tác tâm lí gia Hình 2: Mô hình CIPO tổng hợp các yếu tố cụ thể Quản lý hoạt động dạy học theo mô hình CIPO là tiếp cận quản lý theo từng yếu tố tính đến sự tương quan và ảnh hưởng của các yếu tố: Đầu vào (Input), Đầu ra (Outcome), Quá trình (Process) và Bối cảnh (Context). Trong hoạt động dạy học khi quản lý theo mô hình CIPO những hoạt động quản lý cụ thể bao gồm: - Quản lý bối cảnh: Mô hình CIPO có những yếu tố bối cảnh tác động lên hoạt động dạy học. Các yếu tố bối cảnh bao gồm nhưng không giới hạn về điều kiện lịch sử, kinh tế, chính trị, văn hóa doanh nghiệp, đặc điểm ngành, các quy định pháp luật, tâm lí học viên, hoàn cảnh học viên, v. 22 - Quản lý đầu vào: quản lý các yếu tố về nội dung chương trình học, quản lý giáo viên, quản lý học viên, v.
- Quản lý quá trình: quá trình liên quan đến tầm nhìn và chiến lược của ban lãnh đạo, quá trình ra quyết định, hoạt động dạy của giáo viên và liên quan đến hoạt động học của các học viên, quá trình quản lý chất lượng, quá trình phát triển nguồn nhân lực, quá trình chăm sóc tinh thần cho giáo viên, học viên, v. - Quản lý đầu ra: quản lý kết quả đầu ra của các học viên, và sự Hài lòng của học viên và phụ huynh, v. Khái niệm quản lý hoạt động dạy học theo mô hình CIPO Từ các khái niệm quản lý hoạt động dạy học và tham khảo mô hình CIPO đã đề cập ở trên, trong nghiên cứu này chúng tôi đề xuất khái niệm quản lý hoạt động dạy học theo mô hình CIPO như sau: Quản lý hoạt động dạy học theo mô hình CIPO là quá trình tác động có định hướng, có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến hoạt động dạy của giáo viên, hoạt động học của học viên trên cơ sở xem xét yếu tố đầu vào, yếu tố quá trình, yếu tố đầu ra và bối cảnh thực hiện hoạt động dạy học nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức. Trung tâm tiếng Anh trong hệ thống giáo dục Việt Nam 1.
Vài nét về các trung tâm tiếng Anh Trong cả nước, cũng như ở Hà Nội, có rất nhiều các trung tâm tiếng Anh với quy mô lớn, vừa và nhỏ với nhiều sản phẩm đa dạng. Các trung tâm định hướng đào tạo các đối tượng khác nhau nên sản phẩm dạy học tiếng Anh đa dạng. Các sản phẩm đào tạo tiếng Anh hiện có trên thị trường: tiếng Anh mầm non, tiếng Anh tiểu học, tiếng Anh Trung học cơ sở, tiếng Anh Trung học Phổ thông, tiếng Anh luyện thi IELTS, TOEIC, TOEFL, tiếng Anh cho người đi làm tiếng Anh doanh nghiệp và tiếng Anh giành cho các kỹ năng mềm. Hiện 23 tại không có một trung tâm dạy học tiếng Anh chuyên biệt một sản phẩm cho một đối tượng học viên.
Tại Hà Nội, các trung tâm tiếng Anh có vị trí và thời gian thành lập trên bảy năm có những tên tuổi như: ILA, VUS, Apollo, Language Link, Hội đồng Anh. Các trung tâm dạy học nhiều sản phẩm về tiếng Anh. Riêng về sản phẩm đào tạo IELTS, ba trung tâm có vị thế trên thị trường là ACET, Hội đồng Anh và IDP.