Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HỢP ĐỒNG CUNG ỨNG DỊCH VỤ TƯ VẤN THIẾT KẾ TRONG XÂY DỰNG VÀ PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG CUNG ỨNG DỊCH VỤ TƯ VẤN THIẾT KẾ TRONG XÂY DỰNG 1.Khái quát về hoạt động tư vấn thiết kế trong xây dựng 1.Khái niệm về ngành xây dựng và tư vấn thiết kế trong xây dựng “Xây dựng” là cụm từ đã rất quen thuộc trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Ai cũng sẽ hiểu xây dựng là một lĩnh vực, một ngành nghề rất phổ biến. Và đi vào cụ thể , ta có thể hiểu về ngành xây dựng qua những khía cạnh sau đây : Xây dựng trong tiếng Anh là “Construction” được hiểu là một quy trình thiết kế và thi công để tạo nên các cơ sở hạ tầng hoặc nhà ở, công trình. Ngành xây dựng là lĩnh vực bao gồm tất cả các hoạt động liên quan đến kỹ thuật thiết kế và thi công hạ tầng.
Không giống các lĩnh vực sản xuất khác. Ngành xây dựng thường nhắm đến những sản phẩm tại những địa điểm dành cho từng đối tượng khách hàng riêng biệt. Đó có thể là cá nhân, hộ gia đình, tổ chức hoặc cả cộng đồng. Tư vấn là một dịch vụ trí tuệ, một hoạt động “chất xám” cung ứng cho khách hàng những lời khuyên đúng đắn về chiến lược, sách lược, biện pháp hành động và giúp đỡ, hướng dẫn khách hàng thực hiện những lời khuyên đó, kể cả tiến hành những nghiên cứu soạn thảo dự án và giám sát quá trình thực thi dự án đạt hiệu quả yêu cầu.
Tư vấn xây dựng là một loại hình tư vấn đa dạng trong công nghiệp xây dựng, kiến trúc, quy hoạch đô thị và nông thôn. có quan hệ chặt chẽ với tư vấn đầu tư, thực hiện phần việc tư vấn tiếp nối sau việc của tư vấn đầu tư. Tư vấn xây dựng giúp cho khách hàng - chủ đầu tư xây dựng, các cơ quan và cá nhân có nhu cầu - quản lý dự án đầu tư xây dựng : Tổ chức việc khảo sát xây dựng, thiết kế xây 13 dựng và tổ chức đấu thầu để mua sắm thiết bị đầu tư, đấu thầu xây lắp công trình, giám sát thi công xây dựng, nghiệm thu công việc đã hoàn thành. Tư vấn xây dựng còn có thể được hiểu là các kiến trúc sư, kỹ sư, v.
, những chuyên gia xây dựng có kỹ năng đa dạng, cung cấp các dịch vụ thiết kế, quản lý cho một dự án xây dựng thông qua các hợp đồng kinh tế. Cách hiểu này phản ánh bản chất đa dạng của hoạt động tư vấn xây dựng, nó liên quan đến nhiều lĩnh vực, trong mọi giai đoạn của dự án và đòi hỏi không những khả năng về kỹ thuật, quản lý, mà còn phụ thuộc một cách quyết định vào sự hiểu biết và những kỹ năng khác, bao gồm "cập nhật", "phát hiện", "sáng tác", "lựa chọn", "chuyển giao". Tư vấn thiết kế trong xây dựng là một loại hình tư vấn đa dạng trong công nghiệp, xây dựng, kiến trúc, quy hoạch. có quan hệ chặt chẽ với tư vấn đầu tư, thực hiện phần việc tư vấn tiếp nối sau việc của tư vấn đầu tư.
Trong nền công nghiệp xây dựng, tư vấn thiết kế trong xây dựng là một loại hình có mối quan hệ chặt chẽ với tư vấn đầu tư. Tư vấn thiết kế trong xây dựng giúp cho khách hàng chuẩn bị tốt cho các dự án sắp tới của họ và đảm bảo rằng các nhà thầu hoàn thành dự án với mức chi phí dự toán; dự toán mức chi phí, lập ngân sách; tổ chức việc khảo sát xây dựng và tổ chức đấu thầu để mua sắm thiết bị đầu tư, đấu thầu lắp công trình, giám sát thi công xây dựng, nghiệm thu công việc đã hoàn thành. Thường thì các sản phẩm của tư vấn xây dựng sẽ được thể hiện hóa trên các bản vẽ thiết kế, bản báo cáo, bản quy hoạch,… của các dự án công trình. Như vậy, có thể hiểu, hoạt động tư vấn thiết kế trong xây dựng gồm lập quy hoạch xây dựng, khảo sát, thiết kế xây dựng, thẩm tra, kiểm định, thí nghiệm, quản lý dự án, giám sát thi công và công việc tư vấn khác có liên quan đến hoạt động đầu tư xây dựng 1.Đặc điểm của hoạt động tư vấn thiết kế trong xây dựng Hoạt động tư vấn thiết kế trong xây dựng thường sở hữu những đặc điểm chính sau : - Tìm ra giải pháp thiết kế thi công phù hợp.
Một trong những đặc điểm dễ dàng nhận thấy của hoạt tư vấn thiết kế trong xây dựng, đó chính là giúp các chủ đầu tư tìm ra được giải pháp thiết kế thi công phù hợp với nhu cầu. Những phương án thiết kế thi công phù hợp có thể kể đến như bảng vẽ thiết kế, dự toán chi phí, cơ sở pháp lý, thi công công trình,… giúp khách hàng có được cái nhìn khách quan, cụ thể và chính xác để có bước đi đúng đắn. 14 - Có đa dạng dịch vụ tư vấn xây dựng khác nhau. Có đa dạng các loại hình tư vấn thiết kế khác nhau.
Ví dụ như tư vấn thiết kế bảng vẽ, tư vấn thiết kế nội thất, tư vấn thiết kế kiến trúc, tư vấn thiết kế kết cấu hạ tầng, tư vấn thiết kế phong thủy,… - Tư vấn thiết kế thi công công trình trọn gói. Nhiều người nghĩ rằng, các công ty tư vấn xây dựng thường chỉ dừng lại ở việc tư vấn, hỗ trợ các chủ đầu tư. Thực tế thì đúng, nhưng vẫn chưa đủ. Bởi các đơn vị tư vấn xây dựng bên cạnh việc tư vấn, tham mưu còn trực tiếp tham gia vào quá trình thi công, giám sát hoàn thiện công trình.
-Trực tiếp tham gia vào quá trình giám sát thi công Nếu như trong hoạt động tư vấn thiết kế xây dựng các nhà thầu tư vấn xây dựng giúp người sử dụng tìm ra được giải pháp tối ưu nhất trong việc hiện thực hóa công trình, thì họ cũng chính là người trực tiếp tham gia vào quá trình giám sát thi công. Các nhà thầu tư vấn có mối quan hệ chặt chẽ với chủ đầu tư, các đơn vị thi công. Họ sẽ đảm nhiệm công việc xem xét, kiểm tra, đôn đốc, đảm bảo chất lượng, tiến độ công trình sao cho đảm bảo quy định, quy trình. Nếu có bất cứ vấn đề gì xảy ra, họ sẽ trực tiếp là người tư vấn, tham mưu cho chủ đầu tư cũng như các mối quan hệ liên quan để tìm ra được giải pháp tích cực nhất.Vai trò của tư vấn thiết kế trong xây dựng Do xây dựng cơ sở hạ tầng luôn đóng một vai trò quan trọng trong công cuộc phát triển kinh tế xã hội của đất nước , cho nên tư vấn thiết kế trong xây dựng có vai trò quan trọng trong cả hoạt động xây dựng và hoạt động quản lý nhà nước : 1.Đối với hoạt động xây dựng Trong quá trình xây dựng , mục đích của giai đoạn thiết kế công trình nhằm đưa ra phương án công nghệ, công năng sử dụng, phương án kiến trúc, phương án kết cấu, kỹ thuật, phòng chống cháy nổ.
Giải pháp bảo vệ môi trường và đưa ra tổng mức đầu tư, dự toán chi phí xây dựng công trình. Công tác thiết kế có vai trò quan trọng, quyết định hiệu quả của vốn đầu tư. Trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, chất lượng thiết kế quyết định việc sử dụng vốn đầu tư tiết kiệm hợp lý về kinh tế. Nếu chất lượng thiết kế giai đoạn này không tốt dẫn đến việc lãng phí vốn đầu tư, 15 ảnh hưởng đến giai đoạn thiết kế sau, bởi các giai đoạn thiết kế sau đều được phát triển trên cơ sở các thiết kế giai đoạn trước đó.
Trong giai đoạn thực hiện đầu tư, giai đoạn thiết kế đóng vai trò là cơ sở để xác định các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật của công trình. Các yêu cầu về kỹ thuật và chi phí để thực hiện chi tiết trên hồ sơ thiết kế công trình. Đảm bảo quá trình thực hiện đầu tư đáp ứng các tiêu chí về chất lượng, tiết kiệm chi phí và đúng tiến độ. Công tác tư vấn thiết kế công trình xây dựng nói chung là toàn bộ việc lên phương án, tiến hành thực hiện công việc thiết kế một công trình dựa trên chủ trương đầu tư và những điều kiện về địa hình, địa chất, giúp người xem có được cái nhìn trực quan về công trình xây dựng.
Trong quá trình lên kế hoạch và thi công , tư vấn thiết kế nắm vai trò quan trọng nhất. Đây là hoạt động đòi hỏi phải có kinh nghiệm, trình độ chuyên sâu về thiết kế. Công việc chính của tư vấn thiết kế là khảo sát vị trí, địa điểm thi công và nhu cầu tài chính của khách hàng để đưa ra lời tư vấn , giải pháp hợp lý và chính xác nhất.Đối với hoạt động quản lý nhà nước về xây dựng Thực tế trách nhiệm của tổ chức tư vấn thiết kế trong xây dựng và thi công công trình không được pháp luật quy định một cách cụ thể mà được thực hiện dựa trên hợp đồng giữa chủ đầu tư và tổ chức tư vấn. Điển hình, trong lĩnh vực giám sát thi công công trình, tổ chức tư vấn thực hiện giám sát một, một số hoặc toàn bộ các nội dung.
Tuy nhiên về điều kiện năng lực của tổ chức tư vấn thiết kế - quản lý - thi công dự án đầu tư xây dựng. Pháp luật quy định các tổ chức cần có đủ điều kiện năng lực hoạt động xây dựng phù hợp với công việc quản lý dự án theo quy mô, loại dự án.Khái quát về hợp đồng dịch vụ tư vấn thiết kế trong xây dựng.Khái niệm hợp đồng dịch vụ tư vấn thiết kế trong xây dựng Khái niệm hợp đồng ngày nay được khởi nguồn từ triết lý pháp luật tự nhiên, dựa trên các giá trị pháp luật hợp đồng của La Mã và các học thuyết về quyền cá nhân, hợp đồng khởi nguồn với thuật ngữ “khế ước”. Qua đó, khế ước được tạo ra bởi sự ưng thuận giữa hai hoặc nhiều bên kết ước. Hai điều kiện cần để tạo ra hợp đồng là người kết ước và chủ đích của sự ưng thuận.
16 Trải qua quá trình phát triển của lịch sử, thuật ngữ “khế ước” của La Mã cổ đại được thay thế bằng thuật ngữ “hợp đồng. Theo đó, hợp đồng được các nước phương tây định nghĩa là văn bản ràng buộc pháp lý, công nhận và điều chỉnh các quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia thỏa thuận Qua các thời kỳ phát triển kinh tế, xã hội, pháp luật Việt Nam đưa ra những khái niệm khác nhau về hợp đồng.