Luận văn: Nghiên cứu chuỗi giá trị lợn thịt tại huyện Ba Chẽ, Quảng Ninh

Nghiên cứu chuỗi giá trị lợn thịt tại huyện Ba Chẽ, Quảng Ninh, phân tích tiềm năng và thách thức trong phát triển ngành chăn nuôi.

• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu chuỗi giá trị lợn thịt tại huyện Ba Chẽ- Quảng Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 0.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA KHỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Cở sở lý luận
• 1.1.1. Một số khái niệm cơ bản về chuỗi giá trị
• 1.1.2. Các thuật ngữ sử dụng trong nghiên cứu chuỗi giá trị
• 1.1.2.1. Chuỗi cung ứng
• 1.1.2.2. Chuỗi nông sản thực phẩm
• 1.1.2.3. Ngành hàng
• 1.1.2.4. Tác nhân
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cở sở lý luận của đề tài
• 2.2. Một số khái niệm cơ bản về chuỗi giá trị
• 2.3. Nội dung chính trong nghiên cứu chuỗi giá trị thịt lợn
• 2.4. Phương pháp tiếp cận chuỗi giá trị
• 2.5. Phân tích chuỗi giá trị
• 2.6. Vai trò của phân tích chuỗi giá trị
• 3. CHƯƠNG 3: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 3.2. Điều kiện tự nhiên
• 3.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.4.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 3.5.2. Phương pháp phân tích, xử lý dữ liệu thu thập
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình sản xuất và tiêu thụ Lợn thịt Ba Chẽ
• 4.1.1. Tình hình sản xuất Lợn thịt Ba Chẽ
• 4.1.2. Tình hình chế biến và tiêu thụ Lợn thịt Ba Chẽ
• 4.1.3. Thực trạng các tác nhân trong chuỗi giá trị Lợn thịt Ba Chẽ
• 4.2. Sơ đồ chuỗi giá trị thịt lợn
• 4.3. Hoạt động của các tác nhân tham gia chuỗi giá trị thịt lợn
• 4.4. Phân tích kinh tế chuỗi giá trị lợn huyện Ba Chẽ
• 4.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị thịt lợn
• 4.5.1. Ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên
• 4.5.2. Nhóm yếu tố đầu vào
• 4.5.3. Nhóm yếu tố thị trường
• 4.6. Phân tích SWOT chuỗi giá trị ngành chăn nuôi lợn tại huyện Ba Chẽ
• 4.7. Một số giải pháp chủ yếu nhằm thúc đẩy chuỗi giá trị chăn nuôi lợn theo hình thức nuôi
• 4.7.1. Nhóm các giải pháp về kinh tế - xã hội
• 4.7.2. Nhóm giải pháp về môi trường
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chuỗi giá trị lợn thịt tại huyện Ba Chẽ Quảng Ninh

Chuỗi giá trị lợn thịt tại huyện Ba Chẽ, Quảng Ninh đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Huyện Ba Chẽ có điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội thuận lợi cho việc phát triển chăn nuôi lợn. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị lợn thịt, từ sản xuất đến tiêu thụ, nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.

1.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu chuỗi giá trị lợn thịt

Huyện Ba Chẽ có điều kiện tự nhiên phong phú, với đất đai màu mỡ và khí hậu thuận lợi cho việc chăn nuôi lợn. Nghiên cứu sẽ chỉ ra các yếu tố tự nhiên và kinh tế xã hội ảnh hưởng đến chuỗi giá trị lợn thịt tại đây.

1.2. Tình hình sản xuất lợn thịt tại huyện Ba Chẽ

Sản xuất lợn thịt tại huyện Ba Chẽ đã có sự phát triển mạnh mẽ trong những năm qua. Nghiên cứu sẽ phân tích số lượng lợn, sản lượng thịt và các phương thức chăn nuôi hiện tại.

II. Vấn đề và thách thức trong chuỗi giá trị lợn thịt

Mặc dù chuỗi giá trị lợn thịt tại huyện Ba Chẽ có nhiều tiềm năng, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức. Các tác nhân trong chuỗi chưa có sự liên kết chặt chẽ, dẫn đến hiệu quả sản xuất chưa cao.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị lợn thịt

Nhiều yếu tố như điều kiện tự nhiên, thị trường và chính sách ảnh hưởng đến hoạt động của chuỗi giá trị lợn thịt. Nghiên cứu sẽ phân tích các yếu tố này và tác động của chúng đến hiệu quả sản xuất.

2.2. Thách thức trong quản lý chuỗi cung ứng lợn thịt

Quản lý chuỗi cung ứng lợn thịt gặp nhiều khó khăn do thiếu sự phối hợp giữa các tác nhân. Nghiên cứu sẽ chỉ ra những thách thức cụ thể và đề xuất giải pháp khắc phục.

III. Phương pháp nghiên cứu chuỗi giá trị lợn thịt hiệu quả

Để phân tích chuỗi giá trị lợn thịt, nghiên cứu áp dụng các phương pháp phân tích chuỗi giá trị và SWOT. Những phương pháp này giúp xác định điểm mạnh, điểm yếu và cơ hội trong chuỗi giá trị.

3.1. Phân tích chuỗi giá trị lợn thịt

Phân tích chuỗi giá trị giúp xác định các bước trong quá trình sản xuất và tiêu thụ lợn thịt. Nghiên cứu sẽ trình bày chi tiết các hoạt động trong chuỗi và giá trị gia tăng tại mỗi bước.

3.2. Phân tích SWOT cho chuỗi giá trị lợn thịt

Phân tích SWOT sẽ giúp xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của chuỗi giá trị lợn thịt tại huyện Ba Chẽ. Nghiên cứu sẽ đưa ra các khuyến nghị dựa trên kết quả phân tích.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu chuỗi giá trị lợn thịt

Kết quả nghiên cứu sẽ được áp dụng vào thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả chuỗi giá trị lợn thịt. Các giải pháp đề xuất sẽ giúp cải thiện tình hình sản xuất và tiêu thụ lợn thịt tại huyện Ba Chẽ.

4.1. Giải pháp nâng cao hiệu quả chuỗi giá trị lợn thịt

Nghiên cứu sẽ đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả chuỗi giá trị lợn thịt, bao gồm cải thiện quản lý, tăng cường liên kết giữa các tác nhân và nâng cao chất lượng sản phẩm.

4.2. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu sẽ được áp dụng vào thực tiễn nhằm cải thiện tình hình sản xuất và tiêu thụ lợn thịt tại huyện Ba Chẽ, góp phần nâng cao thu nhập cho người chăn nuôi.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chuỗi giá trị lợn thịt

Nghiên cứu kết luận rằng chuỗi giá trị lợn thịt tại huyện Ba Chẽ có nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, cần có các giải pháp đồng bộ để khắc phục những thách thức hiện tại.

5.1. Tương lai của chuỗi giá trị lợn thịt tại Ba Chẽ

Triển vọng phát triển chuỗi giá trị lợn thịt tại huyện Ba Chẽ phụ thuộc vào việc cải thiện quản lý và tăng cường liên kết giữa các tác nhân trong chuỗi.

5.2. Đề xuất chính sách hỗ trợ phát triển chuỗi giá trị

Nghiên cứu sẽ đề xuất các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương nhằm thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị lợn thịt, đảm bảo tính bền vững và hiệu quả kinh tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

i MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .ii MỤC LỤC .iii DANH MỤC CÁC BẢNG.v DANH MỤC ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ .viii MỞ ĐẦU . Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài . Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn . TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU . Cở sở lý luận của đề tài . Một số khái niệm cơ bản về chuỗi giá trị . Nội dung chính trong nghiên cứu chuỗi giá trị thịt lợn . Phương pháp tiếp cận chuỗi giá trị. Phân tích chuỗi giá trị. Vai trò của phân tích chuỗi giá trị . Cơ sở thực tiễn . Tình hình nghiên cứu chuỗi giá trị trên thế giới. Tình hình nghiên cứu chuỗi giá trị ở Việt Nam . ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Đặc điểm địa bàn nghiên cứu . Điều kiện tự nhiên . Điều kiện kinh tế - xã hội . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp phân tích, xử lý dữ liệu thu thập . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Tình hình sản xuất và tiêu thụ Lợn thịt Ba Chẽ . Tình hình sản xuất Lợn thịt Ba Chẽ . Tình hình chế biến và tiêu thụ Lợn thịt Ba Chẽ . Thực trạng các tác nhân trong chuỗi giá trị Lợn thịt Ba Chẽ . Sơ đồ chuỗi giá trị thịt lợn. Hoạt động của các tác nhân tham gia chuỗi giá trị thịt lợn. Phân tích kinh tế chuỗi giá trị lợn huyện Ba Chẽ. Các nhân tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị thịt lợn . Ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên . Nhóm yếu tố đầu vào . Nhóm yếu tố thị trường . Phân tích SWOT chuỗi giá trị ngành chăn nuôi lợn tại huyện Ba Chẽ . Một số giải pháp chủ yếu nhằm thúc đẩy chuỗi giá trị chăn nuôi lợn theo hình thức nuôi. Nhóm các giải pháp về kinh tế - xã hội .2 Nhóm giải pháp về môi trường .82 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .85 TÀI LIỆU THAM KHẢO .86 iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Diễn giải BQ Bình quân C.P Charoen Pokphand ĐVT Đơn vị tính DT Diện tích FAO Tổ chức Nông Lương Thế giới GAP Quy trình Sản xuất Nông nghiệp Tốt GO Gross output GPr Gross profit GTSX Giá trị sản xuất IC Intermediate Cost LĐ Lao động SL Số lượng SX Sản xuất SWOT Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức TACN Thức ăn chăn nuôi TSCĐ Tài sản cố định VA Value added VAC Vườn ao chuồng VSATTP Vệ sinh an toàn thực phẩm UBND Ủy ban nhân dân iv DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Đất đai phân theo công dụng kinh tế giai đoạn 2017 - 2019 . Tăng trưởng và cơ cấu kinh tế huyện Ba Chẽ giai đoạn 2017-2019 . Dân số huyện Ba Chẽ giai đoạn 2017-2019 . Tình hình lao động huyện Ba Chẽ giai đoạn 2017-2019 . Thu nhập bình quân đầu người giai đoạn 2017-2019 Bảng 3. Số lượng lợn và sản lượng thịt hơi giai đoạn 2017-2019 . Tình hình cơ bản của các hộ chăn nuôi gia lợn trên địa bàn huyện Ba Chẽ. Vốn đầu tư cho chăn nuôi lợn của các hộ (BQ/hộ). Tỷ lệ trao đổi thông tin của người chăn nuôi. Các khoản đầu tư ban đầu của các hộ chăn nuôi lợn trên địa bàn huyện Ba Chẽ (BQ/hộ) . Một số chỉ tiêu kỹ thuật chăn nuôi lợn thịt . Đặc điểm của thương lái trong tỉnh . Phương thức thanh toán của thương lái . Giá mua, giá bán lợn thịt của thương lái qua các năm. Giá trị tài sản của lò mổ (bình quân/lò mổ) . Khả năng hoạt động của lò mổ qua các năm . Chi phí hoạt động của lò mổ. Thông tin cơ bản về hộ giết mổ . Chi phí hoạt động của hộ giết mổ. Đặc điểm của người bán lẻ . Chi phí hoạt động của người bán lẻ. Đặc điểm của người chế biến giò, chả. Chi phí sản xuất của người chế biến giò, chả . Đặc điểm cơ bản của hộ tiêu dùng. Mức tiêu dùng thịt lợn bình quân của hộ. Giá trị gia tăng, giá trị gia tăng thuần của các tác nhân ở kênh thị trường trong tỉnh . Giá trị gia tăng, giá trị gia tăng thuần của các tác nhân ở kênh thị trường ngoài tỉnh . Phân bổ giá trị gia tăng, giá trị gia tăng thuần của các tác nhân.72 vi DANH MỤC ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ Đồ thị 3. Cơ cấu giống lợn của người chăn nuôi . Các kênh tiêu thụ lợn thịt. Các hoạt động và tác nhân chính trong chuỗi giá trị thịt lợn Ba Chẽ . Sơ đồ chuỗi giá trị thịt lợn Ba Chẽ . Tỷ lệ cung cấp sản phẩm đầu ra của thương lái.5 Tỷ lệ cung cấp sản phẩm đầu ra của lò mổ . Tỷ lệ cung cấp thịt lợn của người bán lẻ.62 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN THẠC SỸ Tên luận văn: Nghiên cứu chuỗi giá trị lợn thịt tại huyện Ba Chẽ- Quảng Ninh Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp 1. Mục tiêu và đối tượng nghiên cứu 1. Mục tiêu nghiên cứu  Cập nhật và hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến chăn nuôi lợn thịt, bao gồm sản xuất, thị trường và chuỗi giá trị lợn thịt.  Phân tích hoạt động của chuỗi giá trị thịt lợn trên địa bàn huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh.  Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện, thúc đẩy sự phát triển của chuỗi thịt lợn trên địa bàn huyện huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh.trong thời gian tới. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu trong đề tài gồm những tác nhân trang trại, gia trại, cơ sở cung cấp đầu vào, hộ nuôi Lợn thịt tại huyện, người vận chuyển, chợ đầu mối, tín dụng và các tác nhân liên quan đến sản phẩm Lợn thịt của huyện. Các phương pháp nghiên cứu đã sử dụng.  Phương pháp thu thập thông tin  Thu thập thông tin từ nguồn thứ cấp  Thu thập thông tin từ nguồn sơ cấp  Phương pháp phân tích, xử lý dữ liệu thu thập 2. Ngành hàng lợn thịt đóng vai trò rất quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, góp phần ổn định thị trường thực phẩm và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, góp phần nâng cao thu nhập cho nông hộ, tạo thêm công ăn việc làm, ổn định xã hội tại địa phương và giảm sức ép lao động đổ về các khu đô thị lớn. viii Về thực trạng chuỗi giá trị thịt lợn huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh:  Trong chuỗi giá trị thịt lợn có nhiều tác nhân tham gia, số lượng thành viên của tác nhân hộ chăn nuôi và hộ bán lẻ thịt lợn chiếm số lượng lớn nhất.  Những năm gần đây, sản phẩm chính của ngành hàng lợn thịt ở Ba Chẽ hoàn toàn được tiêu thụ ở trong nước, trong đó tiêu thụ nội vùng khoảng 70%, ngoại vùng khoảng 30%;  So sánh 4 kênh hàng cho thấy kênh thị trường tiêu thụ ngoài tỉnh có thể rút ra được là để tạo điều kiện nâng cao thu nhập hiệu quả sản xuất cho người nuôi lợn cần củng cố phát triển kênh thị trường trong tỉnh.  Khi có dịch bệnh xảy ra hộ chăn nuôi cũng là tác nhân phải chịu thiệt nhiều nhất, các tác nhân khác có thể thay thế sản phẩm kinh doanh như chuyển sang sản phẩm khác  Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động của chuỗi giá trị thịt lợn như điều kiện tự nhiên, hệ thống cung cấp thức ăn chăn nuôi, yếu tố thị trường, hệ thống chính sách, trong đó liên kết/hợp đồng trong sản xuất - chế biến - tiêu thụ sản phẩm có vai trò rất quan 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ở Việt Nam, nông nghiệp được xác định là ngành mũi nhọn trong chiến lược phát triển nền kinh tế của đất nước. Trong những năm qua, ngành nông nghiệp Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, góp phần quan trọng vào sự tăng trưởng và phát triển kinh tế. Bên cạnh nhiều ngành hàng có giá trị sản xuất cao như: lúa gạo, cà phê, cao su…thì chăn nuôi lợn là ngành sản xuất quan trọng trong sản xuất nông nghiệp. Huyện Ba Chẽ- Quảng Ninh là huyện có ngành chăn nuôi lợn phát triển, chăn nuôi được chuyên hóa, trang thiết bị hiện đại, đảm bảo vệ sinh môi trường đang là xu hướng phát triển chủ đạo. Trong chiến lược phát triển kinh tế huyện thì ngành chăn nuôi chiếm một vị trí quan trọng trong việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp, phát triển kinh tế hộ và kinh tế trang trại. Có thể nói ngành chăn nuôi lợn đang có một cơ hội phát triển rất lớn khi được tiếp cận kỹ thuật chăn nuôi, khoa học lai tạo giống và công nghệ chế biến thức ăn gia súc. Tuy nhiên, người chăn nuôi hiện nay vẫn chịu nhiều rủi ro từ dịch bệnh, thị trường giá cả và sự chèn ép của các tác nhân khác trong chuỗi giá trị dẫn đến thu nhập thấp và không ổn định. Trong những năm qua, sản lượng thịt lợn thường đạt tỷ trọng cao, là nguồn thực phẩm chất lượng cung cấp cho nhu cầu trong huyện cũng như trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Định hướng phát triển chăn nuôi lợn trên địa bàn huyện là mở rộng sản xuất với việc quy hoạch các khu chăn nuôi tập trung, cách xa khu dân cư và khuyến khích phát triển công nghiệp chế biến thực phẩm hướng tới mục tiêu phát triển mạnh mẽ kinh tế nông nghiệp, giải quyết công ăn việc làm và tạo thu nhập ổn định cho người dân trong huyện. Có thể nói ngành chăn nuôi lợn đang có một cơ hội phát triển rất lớn khi được sự hỗ trợ tích cực từ chính sách của nhà nước và sự phát triển vượt bậc của kỹ thuật chăn nuôi, khoa học lai tạo giống và công nghệ chế biến thức ăn gia súc. Tuy nhiên, với quy mô chăn nuôi hộ gia đình, ngành hàng thịt lợn ở huyện đã, đang và sẽ đối mặt với nhiều trở ngại và thách thức. Các tác nhân tham gia trong chuỗi giá trị thịt lợn chưa “ăn nhịp” với nhau thành một hệ thống 2 liên hoàn từ người chăn nuôi đến người tiêu dùng. Tình trạng phát triển tự phát là phổ biến, các tác nhân trong chuỗi về cơ bản chưa có sự ràng buộc lẫn nhau.