Luận văn kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần thương mại sản xuất nhựa nam á

Luận văn phân tích kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á, giúp hiểu rõ quy trình quản lý chi phí hiệu quả.

• Tác giả: Đoàn Hải Yến
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Quang Hùng
• Trường học: Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.1. Một số khái niệm và cách phân loại về chi phí, giá thành sản phẩm trong các DNSX
• 1.1.1. Khái niệm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.1.2. Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.2. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong hệ thống các chuẩn mực kế toán Việt Nam
• 1.3. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong chế độ kế toán hiện hành
• 1.3.1. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất
• 1.3.2. Phương pháp tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất
• 1.3.3. Kỳ tính giá thành
• 1.3.4. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất
• 1.3.5. Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ
• 1.3.6. Các phương pháp tính giá thành sản phẩm hoàn thành
• 1.3.7. Vận dụng hình thức sổ kế toán
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI SẢN XUẤT NHỰA NAM Á
• 2.1. Thông tin chung về Công ty Cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• 2.1.1. Giới thiệu về Công ty cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• 2.1.2. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán tại Công ty cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• 2.2. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần thương mại sản xuất Nhựa Nam Á
• 2.2.1. Đặc điểm và phân loại chi phí sản xuất tại Công ty cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• 2.2.2. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất, kỳ tính giá thành tại Công ty cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• 2.2.3. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất tại Công ty cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• 2.2.4. Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ tại Công ty cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• 2.2.5. Chi phí sản phẩm hỏng và trị giá phế liệu thu hồi
• 2.2.6. Thực trạng kế toán giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• 3. CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI
• 3.1. Đánh giá thực trạng kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á
• 3.2. Những mặt hạn chế
• 3.3. Yêu cầu hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 3.4. Các đề xuất, kiến nghị nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần Thương mại Sản xuất nhựa Nam Á
• 3.4.1. Thay đổi phương pháp tính giá thành sản phẩm
• 3.4.2. Hoàn thiện đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ
• 3.4.3. Hạch toán chi phí sản phẩm hỏng ngoài định mức
• 3.5. Những hạn chế trong nghiên cứu và các vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
• 3.5.1. Những hạn chế
• 3.5.2. Vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại Công ty Nhựa Nam Á

Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là hai khâu quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty Nhựa Nam Á. Việc quản lý và kiểm soát chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm thiểu lãng phí và nâng cao hiệu quả kinh tế. Giá thành sản phẩm là yếu tố quyết định đến giá bán và khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường. Tại Công ty Nhựa Nam Á, việc tính toán và phân tích giá thành được thực hiện dựa trên các phương pháp kế toán hiện hành, đảm bảo tính chính xác và minh bạch.

1.1. Quản lý chi phí sản xuất

Quản lý chi phí sản xuất tại Công ty Nhựa Nam Á bao gồm việc kiểm soát các loại chi phí như chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, và chi phí sản xuất chung. Việc áp dụng các định mức chi phí giúp doanh nghiệp dự toán và kiểm soát chi phí một cách hiệu quả. Các báo cáo kế toán được lập định kỳ để theo dõi và đánh giá hiệu quả sử dụng chi phí, từ đó đưa ra các biện pháp tối ưu hóa.

1.2. Phương pháp tính giá thành sản phẩm

Phương pháp tính giá thành sản phẩm tại Công ty Nhựa Nam Á được thực hiện dựa trên các quy trình sản xuất cụ thể. Các chi phí được tập hợp và phân bổ theo từng giai đoạn sản xuất, đảm bảo tính chính xác của giá thành. Việc phân tích giá thành giúp doanh nghiệp xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí và đề xuất các giải pháp cải thiện hiệu quả sản xuất.

II. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và giá thành tại Công ty Nhựa Nam Á

Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại Công ty Nhựa Nam Á được đánh giá dựa trên các số liệu thực tế và quy trình kế toán hiện hành. Doanh nghiệp đã áp dụng các phương pháp kế toán tiên tiến để quản lý chi phí và tính toán giá thành, tuy nhiên vẫn còn một số hạn chế cần được khắc phục.

2.1. Đánh giá sản phẩm dở dang

Việc đánh giá sản phẩm dở dang là một phần quan trọng trong quy trình tính giá thành. Tại Công ty Nhựa Nam Á, sản phẩm dở dang được đánh giá dựa trên các tiêu chí về nguyên vật liệu và nhân công. Tuy nhiên, quy trình này cần được hoàn thiện để đảm bảo tính chính xác và kịp thời.

2.2. Kiểm soát chi phí sản xuất

Kiểm soát chi phí sản xuất là yếu tố then chốt giúp Công ty Nhựa Nam Á duy trì hiệu quả kinh tế. Các biện pháp kiểm soát bao gồm việc áp dụng các định mức chi phí, theo dõi và đánh giá định kỳ. Tuy nhiên, việc kiểm soát chi phí vẫn còn gặp một số khó khăn do sự biến động của giá nguyên vật liệu và chi phí nhân công.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

Để hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, Công ty Nhựa Nam Á cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Các giải pháp này nhằm khắc phục những hạn chế hiện tại và nâng cao hiệu quả quản lý chi phí.

3.1. Thay đổi phương pháp tính giá thành

Việc thay đổi phương pháp tính giá thành sẽ giúp Công ty Nhựa Nam Á tính toán chính xác hơn các chi phí phát sinh. Các phương pháp mới như tính giá thành dựa trên hoạt động (ABC) có thể được áp dụng để phân bổ chi phí một cách hợp lý và hiệu quả.

3.2. Hoàn thiện đánh giá sản phẩm dở dang

Hoàn thiện đánh giá sản phẩm dở dang là một giải pháp quan trọng để nâng cao độ chính xác của giá thành. Công ty Nhựa Nam Á cần cập nhật các tiêu chí đánh giá và áp dụng các công cụ kế toán hiện đại để theo dõi và quản lý sản phẩm dở dang một cách hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm đóng vai trò trọng tâm trong công tác kế toán tài chính tại các doanh nghiệp sản xuất, giúp phản ánh trung thực, kịp thời các thông tin về chi phí phát sinh và giá thành sản phẩm. Theo ước tính, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm khoảng 60% giá thành sản phẩm tại các doanh nghiệp sản xuất nhựa, trong khi chi phí sản xuất chung chiếm khoảng 30%. Nghiên cứu tập trung vào Công ty Cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á, khảo sát thực trạng kế toán chi phí và giá thành sản phẩm trong năm 2015 tại địa bàn tỉnh Hà Nam. Mục tiêu chính của luận văn là hệ thống hóa lý luận về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, phân tích thực trạng tại doanh nghiệp, đánh giá ưu điểm và hạn chế, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi phí và giá thành sản phẩm. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp thông tin chính xác, kịp thời cho các nhà quản trị đưa ra quyết định chiến lược sản xuất kinh doanh, đồng thời góp phần hoàn thiện hệ thống kế toán chi phí sản xuất trong ngành sản xuất nhựa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, bao gồm:

• Khái niệm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm: Chi phí sản xuất là tổng hao phí lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí khác liên quan đến quá trình sản xuất trong một kỳ nhất định. Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của tổng chi phí sản xuất cho một khối lượng sản phẩm đã hoàn thành.

• Phân loại chi phí sản xuất: Theo yếu tố (nguyên vật liệu, nhân công, khấu hao TSCĐ, dịch vụ mua ngoài, chi phí khác), theo khoản mục trong giá thành (nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung), theo quan hệ với khối lượng công việc (biến phí, định phí, chi phí hỗn hợp), và theo khả năng quy nạp (chi phí trực tiếp, chi phí gián tiếp).

• Phương pháp tính giá thành sản phẩm: Bao gồm phương pháp giản đơn, phương pháp hệ số, phương pháp tỷ lệ, phương pháp định mức, phương pháp loại trừ chi phí sản phẩm phụ, và phương pháp tính giá thành phân bước (kết chuyển tuần tự và song song).

• Chuẩn mực kế toán Việt Nam: Áp dụng các chuẩn mực VAS 01, VAS 02 về nguyên tắc kế toán, cách xác định trị giá hàng tồn kho và chi phí sản xuất.

• Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ: Sử dụng các phương pháp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, khối lượng sản phẩm hoàn thành tương đương, và chi phí sản xuất định mức.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua phỏng vấn nhân viên kế toán, cán bộ kỹ thuật tại Công ty Cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á. Dữ liệu thứ cấp gồm các văn bản pháp luật, chuẩn mực kế toán, chứng từ kế toán, báo cáo tài chính và các công trình nghiên cứu liên quan.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp tổng hợp, phân loại, so sánh dữ liệu thu thập được để đánh giá thực trạng kế toán chi phí và giá thành sản phẩm. Phương pháp so sánh cơ sở dữ liệu được áp dụng để đối chiếu thực trạng doanh nghiệp với các quy định pháp luật và chuẩn mực kế toán.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào số liệu năm 2015, khảo sát và phân tích trong phạm vi Công ty Cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á tại tỉnh Hà Nam.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Phỏng vấn các cán bộ kế toán và kỹ thuật chủ chốt trong công ty nhằm đảm bảo thu thập thông tin chính xác, toàn diện về quy trình sản xuất và kế toán chi phí.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ cấu chi phí sản xuất: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm khoảng 60% giá thành sản phẩm, chủ yếu là hạt nhựa PS cho tấm nhựa Mica và bột nhựa PVC cho tấm nhựa PVC. Chi phí sản xuất chung chiếm khoảng 30%, bao gồm chi phí nhân viên phân xưởng, vật liệu phụ, dụng cụ sản xuất, khấu hao tài sản cố định và dịch vụ mua ngoài.

2. Phương pháp tập hợp chi phí: Công ty áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên, tập hợp chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung theo từng loại sản phẩm cụ thể (Mica và PVC), với kỳ tính giá thành theo tháng.

3. Đánh giá sản phẩm dở dang: Công ty sử dụng phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, phù hợp với đặc điểm sản xuất và tỷ trọng chi phí nguyên vật liệu lớn.

4. Hệ thống kế toán và phần mềm quản lý: Công ty áp dụng hình thức kế toán Nhật ký chung và sử dụng phần mềm 3S để quản lý toàn bộ quy trình sản xuất và kế toán, giúp nâng cao tính chính xác và kịp thời của thông tin kế toán.

Thảo luận kết quả

Việc chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn phản ánh đặc thù ngành sản xuất nhựa, trong đó nguyên liệu đầu vào quyết định phần lớn giá thành sản phẩm. Phương pháp kê khai thường xuyên và tập hợp chi phí theo từng loại sản phẩm giúp công ty kiểm soát chi phí hiệu quả, đồng thời cung cấp số liệu chính xác cho việc tính giá thành. Tuy nhiên, phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp có thể làm giảm độ chính xác khi tỷ trọng chi phí khác tăng lên, do đó cần xem xét áp dụng phương pháp đánh giá theo khối lượng sản phẩm hoàn thành tương đương trong tương lai. Việc sử dụng phần mềm 3S là điểm mạnh giúp công ty quản lý dữ liệu kế toán tập trung, giảm thiểu sai sót và tăng tính minh bạch. So sánh với các nghiên cứu trong ngành sản xuất nhựa, kết quả nghiên cứu phù hợp với thực tiễn và các chuẩn mực kế toán hiện hành, đồng thời chỉ ra những điểm cần cải tiến để nâng cao hiệu quả quản lý chi phí và giá thành.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện phương pháp tính giá thành sản phẩm: Áp dụng kết hợp phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang theo khối lượng sản phẩm hoàn thành tương đương để nâng cao độ chính xác trong tính giá thành, đặc biệt khi tỷ trọng chi phí nhân công và chi phí sản xuất chung tăng lên. Thời gian thực hiện: 6 tháng; Chủ thể: Phòng kế toán giá thành.

2. Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực kế toán: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kế toán chi phí và giá thành sản phẩm, cập nhật các chuẩn mực kế toán mới nhằm nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng áp dụng phần mềm kế toán. Thời gian: 3 tháng; Chủ thể: Ban lãnh đạo công ty phối hợp với các đơn vị đào tạo.

3. Nâng cấp và tối ưu hóa phần mềm quản lý kế toán 3S: Đầu tư nâng cấp phần mềm để tích hợp các chức năng phân tích chi phí, báo cáo giá thành chi tiết và cảnh báo sai lệch chi phí nhằm hỗ trợ quản lý hiệu quả hơn. Thời gian: 9 tháng; Chủ thể: Phòng công nghệ thông tin và phòng kế toán.

4. Xây dựng hệ thống định mức chi phí chuẩn xác: Rà soát, cập nhật và xây dựng hệ thống định mức chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung phù hợp với thực tế sản xuất nhằm kiểm soát chi phí hiệu quả. Thời gian: 12 tháng; Chủ thể: Phòng kế hoạch sản xuất và phòng kế toán.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản trị doanh nghiệp sản xuất nhựa: Giúp hiểu rõ cơ cấu chi phí, phương pháp tính giá thành và các giải pháp quản lý chi phí hiệu quả, từ đó đưa ra quyết định chiến lược phù hợp.

2. Chuyên viên kế toán và kiểm toán: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, áp dụng các chuẩn mực kế toán Việt Nam trong thực tế doanh nghiệp sản xuất.

3. Giảng viên và sinh viên ngành kế toán, quản trị kinh doanh: Là tài liệu tham khảo hữu ích để nghiên cứu, giảng dạy và học tập về kế toán chi phí và quản lý giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất.

4. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Hỗ trợ đánh giá thực trạng áp dụng các quy định kế toán trong doanh nghiệp sản xuất, từ đó hoàn thiện chính sách và hướng dẫn kế toán phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có vai trò gì trong doanh nghiệp?
   Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm giúp phản ánh chính xác chi phí phát sinh và giá thành sản phẩm, hỗ trợ nhà quản trị đánh giá hiệu quả sản xuất, lập kế hoạch và ra quyết định giá bán hợp lý. Ví dụ, tại Công ty Nhựa Nam Á, chi phí nguyên vật liệu chiếm 60% giá thành, việc kiểm soát chi phí này giúp giảm giá thành sản phẩm.

2. Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang nào phù hợp với doanh nghiệp sản xuất nhựa?
   Phương pháp đánh giá theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp phù hợp khi chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn và sản phẩm dở dang ổn định. Tuy nhiên, khi chi phí khác tăng, phương pháp khối lượng sản phẩm hoàn thành tương đương sẽ chính xác hơn.

3. Làm thế nào để lựa chọn phương pháp tính giá thành sản phẩm phù hợp?
   Cần căn cứ vào đặc điểm sản xuất, quy trình công nghệ, số lượng sản phẩm và yêu cầu quản lý. Ví dụ, công ty sản xuất nhiều loại sản phẩm cùng quy trình có thể áp dụng phương pháp hệ số để phân bổ chi phí chung.

4. Phần mềm kế toán có ảnh hưởng thế nào đến công tác kế toán chi phí?
   Phần mềm kế toán giúp tự động hóa quy trình ghi chép, tổng hợp và báo cáo chi phí, nâng cao độ chính xác và kịp thời của thông tin. Công ty Nhựa Nam Á sử dụng phần mềm 3S giúp quản lý chi phí hiệu quả và minh bạch.

5. Những khó khăn thường gặp khi áp dụng chuẩn mực kế toán trong doanh nghiệp sản xuất?
   Khó khăn gồm chồng chéo văn bản pháp luật, sự khác biệt trong áp dụng phương pháp tính giá thành, và việc xây dựng định mức chi phí chuẩn xác. Điều này gây khó khăn trong việc phản ánh đúng chi phí và giá thành sản phẩm.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa các lý thuyết về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, đồng thời phân tích thực trạng tại Công ty Cổ phần Thương mại Sản xuất Nhựa Nam Á năm 2015.
• Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn (khoảng 60%), chi phí sản xuất chung chiếm khoảng 30%, phản ánh đặc thù ngành sản xuất nhựa.
• Công ty áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên, tập hợp chi phí theo từng loại sản phẩm và sử dụng phần mềm 3S để quản lý kế toán.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện phương pháp tính giá thành, nâng cao năng lực kế toán, tối ưu hóa phần mềm quản lý và xây dựng hệ thống định mức chi phí chuẩn xác.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai đào tạo, nâng cấp phần mềm và rà soát hệ thống định mức trong vòng 6-12 tháng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi phí và giá thành sản phẩm.

Khuyến nghị: Các doanh nghiệp sản xuất nhựa và các đơn vị liên quan nên tham khảo nghiên cứu để áp dụng các giải pháp phù hợp, nâng cao hiệu quả công tác kế toán chi phí và giá thành sản phẩm, góp phần phát triển bền vững ngành sản xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1.1 Một số khái niệm và cách phân loại về chi phí, giá thành sản phẩm trong các DNSX 1.1 Khái niệm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm 1.1 Khái niệm chi phí sản xuất Theo Nguyễn Tuấn Duy và Đặng Thị Hòa (Giáo trình kế toán tài chính trường Đại học Thương Mại, 2010): chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của tổng số hao phí lao động sống cần thiết, hao phí lao động vật hoá và các chi phí khác (như lãi vay, các khoản bảo hiểm xã hội …) liên quan đến quá trình sản xuất mà doanh nghiệp phải chi ra để tiến hành hoạt động sản xuất trong một thời kỳ nhất định. Trong đó : + Hao phí lao động sống: biểu hiện như tiền lương, các khoản trích theo lương của người lao động phát sinh ghi vào chi phí sản xuất. + Hao phí lao động vật hoá: biểu hiện của nó là giá trị nguyên vật liệu sử dụng, công cụ dụng cụ xuất dùng, khấu hao tài sản cố định phục vụ cho sản xuất. Đây là các tư liệu lao động và đối tượng lao động được người lao động tác động và chuyển hóa thành sản phẩm.

Theo chuẩn mực VAS 01 – “Chuẩn mực chung” thì “Chi phí là tổng giá trị khoản làm giảm lợi ích trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu”. Như vậy, chi phí chỉ bao gồm các trường hợp làm giảm tài sản hoặc tăng khoản nợ phải trả nhưng không kèm theo các biến động khác. Do có sự không phù hợp giữa thời gian phát sinh các khoản chi tiêu và thời gian phát huy tác dụng của nó đối với thu nhập của doanh nghiệp nên chi phí và chi tiêu có sự khác biệt về thời gian: Khoản chi tiêu ở kỳ này nhưng còn được chờ phân bổ ở kỳ sau (chi phí trả trước). Khoản được tính vào chi phí của kỳ này (chi phí phải trả) nhưng chưa được chi tiêu (sẽ chi ở các kỳ sau).

7 Các khái niệm trên tuy khác nhau về cách diễn đạt, về mức độ khái quát nhưng đều thể hiện bản chất của chi phí là những hao phí phải bỏ ra để đổi lấy sự thu về, có thể thu về dưới dạng vật chất định lượng được như số lượng sản phẩm hoặc thu về dưới dạng tinh thần hay dịch vụ được phục vụ.2 Khái niệm giá thành sản phẩm Khái niệm giá thành là biểu hiện bằng tiền các chi phí sản xuất tính cho một khối lượng sản phẩm (công việc, lao vụ) nhất định đã hoàn thành. Theo Nguyễn Tuấn Duy và Đặng Thị Hòa (Giáo trình kế toán tài chính trường Đại học Thương Mại, 2010): Giá thành sản phẩm là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh chất lượng hoạt động sản xuất, kết quả sử dụng lao động, vật tư, tiền vốn trong quá trình sản xuất của doanh nghiệp Giá thành đơn vị sản phẩm là chi phí sản xuất tinh cho một đơn vị thành phẩm. Giá thành sản phẩm có hai chức năng chủ yếu là chức năng thước đo bù đắp chi phí và chức năng lập giá. Toàn bộ các CPSX mà doanh nghiệp chi ra để sản xuất sản phẩm sẽ được bù đắp bởi số tiền thu về tiêu thụ sản phẩm.

Đồng thời, căn cứ vào giá thành sản phẩm doanh nghiệp mới có thể xác định được giá bán sản phẩm hợp lý đảm bảo doanh nghiệp có thể trang trải chi phí đầu vào và có lãi.2 Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm 1.1 Phân loại chi phí sản xuất Một số tiêu thức phân loại chủ yếu:  Phân loại chi phí theo yếu tố Theo cách phân loại này, toàn bộ chi phí sản xuất của doanh nghiệp được chia thành: + Chi phí nguyên vật liệu: Là toàn bộ giá trị các loại nguyên vật liệu chính, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, vật liệu xây dựng cơ bản….mà doanh nghiệp đã sử dụng cho hoạt động SX. + Chi phí nhân công: Là toàn bộ tiền lương, tiền công phải trả, tiền trích BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ của công nhân và nhân viên hoạt động SX trong doanh nghiệp. 8 + Chi phí khấu hao TSCĐ: Là toàn bộ tiền trích khấu hao TSCĐ sử dụng cho SX của doanh nghiệp. + Chi phí dịch vụ mua ngoài: Là toàn bộ số tiền doanh nghiệp chi trả về các dịch vụ mua ngoài như tiền điện, tiền nước….phục vụ cho hoạt động SX của doanh nghiệp.

+ Chi phí khác bằng tiền: Là toàn bộ các chi phí khác dung cho hoạt động SX ngoài 4 yếu tố trên.  Phân loại chi phí sản xuất theo khoản mục chi phí trong giá thành sản xuất Theo quy định, giá thành sản xuất, trừ ngành xây dựng cơ bản, bao gồm 3 khoản mục chi phí là: + Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Bao gồm chi phí về các loại nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu sử dụng trực tiếp vào việc chế tạo sản xuất sản phẩm. + Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm các chi phí về tiền lương, phụ cấp phải trả và các khoản trích BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ trên tiền lương của công nhân trực tiếp sản xuất. + Chi phí sản xuất chung: Là chi phí dùng cho việc quản lý và phục vụ sản xuất cho bộ phận sản xuất, phân xưởng sản xuất.

 Phân loại chi phí sản xuất theo quan hệ với khối lượng công việc hoàn thành Theo cách này, toàn bộ chi phí sản xuất được chia thành biến phí, định phí, chi phí hỗn hợp. + Biến phí: Là những chi phí thay đổi về tổng số khi có sự thay đổi về khối lượng sản phẩm, công việc hoàn thành, chẳng hạn như chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp….Biến phí thay đổi theo tỷ lệ thuận với khối lượng sản phẩm, công việc hoàn thành, nhưng lại là hằng số nếu tính trên một đơn vị sản phẩm. + Định phí: Là những chi phí không đổi so với khối lượng sản phẩm, công việc hoàn thành, chẳng hạn các chi phí về khấu hao TSCĐ, chi phí về thuê mặt bằng SX….Định phí tính cho một đơn vị sản phẩm hoàn thành sẽ thay đổi nếu số lượng sản phẩm thay đổi. 9 + Chi phí hỗn hợp: Là loại chi phí mà bản thân nó bao gồm cả yếu tố của định phí và biến phí.

 Phân loại chi phí theo khả năng quy nạp vào các đối tượng kế toán chi phí + Chi phí trực tiếp: Là những chi phí liên quan trực tiếp đến từng đối tượng kế toán tập hợp chi phí mà kế toán có thể quy nạp trực tiếp cho từng đối tượng chịu chi phí. Trong quản trị doanh nghiệp nói chung và kế toán quản trị nói riêng, nếu loại chi phí này chiếm đa số trong tổng chi phí thì sẽ thuận lợi cho việc kiểm soát chi phí và dễ dàng trong việc xác định nguyên nhân gây ra chi phí. + Chi phí gián tiếp: Là các chi phí có liên quan đến nhiều đối tượng kế toán tập hợp chi phí khác nhau nên không thể quy nạp trực tiếp cho từng đối tượng tập hợp chi phí được mà phải tập hợp theo từng nơi phát sinh chi phí khi chúng phát sinh, sau đó quy nạp cho từng đối tượng theo phương pháp phân bổ gián tiếp. Ngoài ra cong một số tiêu thức phân loại khác như: + Phân loại chi phí theo thẩm quyền ra quyết định: Chi phí kiểm soát được và chi phí không kiểm soát được.

+ Căn cứ vào việc sử dụng chi phí trong quá trình lựa chọn các phương án có: Chi phí chênh lệch; chi phí cơ hội; chi phí chìm.2 Phân loại giá thành sản phẩm Để đáp ứng được yêu cầu quản lý, lập kế hoạch giá thành và để công tác tính giá thành được thuận lợi, nhà quản lý cần phải hiểu được các loại giá thành. Căn cứ các tiêu thức khác nhau, giá thành được phân thành các loại khác nhau.  Theo cơ sở số liệu và thời điểm tính giá thành - Giá thành kế hoạch: Là giá thành được tính trên cở sở chi phí sản xuất kế hoạch và số lượng sản phẩm sản xuất kế hoạch. Việc tính giá thành kế hoạch do bộ phận kế hoạch của doanh nghiệp thực hiện và được tiến hành trước khi bắt đầu quá trình sản xuất, chế tạo sản phẩm, giá thành kế hoạch là mục tiêu phấn đấu của doanh nghiệp, là căn cứ để so sánh, phân tích, đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch hạ giá thành của doanh nghiệp.

10 - Giá thành định mức: Là giá thành được tính trên cơ sở các định mức chi phí hiện hành và chỉ tính cho đơn vị sản phẩm. Giá thành định mức là công cụ quản lý định mức của doanh nghiệp, là thước đo chính xác để xác định kết quả sử dụng tài sản, vật tư, lao động trong sản xuất, giúp đánh giá đúng đắn các giải pháp kinh tế kỹ thuật đã thực hiện trong quá trình hoạt động sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh. - Giá thành thực tế: Là giá thành được tính trên cơ sở số liệu chi phí sản xuất thực tế đã phát sinh và tập hợp được trong kỳ cũng như sản lượng sản phẩm thực tế đã sản xuất trong kỳ. Giá thành thực tế chỉ có thể tính toán, được sau khi kết thúc quá trình sản xuất, chế tạo sản phẩm và được tính toán cho cả chỉ tiêu tổng giá thành và giá thành đơn vị.

Giá thành thực tế là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh kết quả phấn đấu của doanh nghiệp trong việc tổ chức và sử dụng các giải pháp kinh tế, kỹ thuật, tổ chức và công nghệ….để thực hiện quá trình sản xuất sản phẩm, là cơ sở để xác định kết quả hoạt động SXKD của doanh nghiệp và nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với Nhà nước cũng như đối với các đối tác liên doanh liên kết.  Theo phạm vi tính toán vào chi phí vào giá thành - Giá thành sản xuất: Là giá thành bao gồm toàn bộ toàn bộ các chi phí cố định và chi phí biến đổi thuộc chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung. Chỉ tiêu giá thành sản xuất toàn bộ có ý nghĩa quan trọng trong quản trị doanh nghiệp. Dựa vào giá thành sản xuất toàn bộ, doanh nghiệp có thể xác định được kết quả sản xuất sản phẩm là lãi hay lỗ.

Nó đóng vai trò chủ yếu trong các quyết định mang tính chiến lược dài hạn.