CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP VÀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan về tài chính doanh nghiệp. Khái niệm tài chính doanh nghiệp. Tài chính doanh nghiệp là quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ phát sinh trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp nhằm góp phần đạt tới các mục tiêu của doanh nghiệp.
Các hoạt động có liên quan đến việc tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ thuộc các hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với việc tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp hợp thành các quan hệ tài chính của doanh nghiệp. Tổ chức tốt các mối quan hệ tài chính trên cũng nhằm đạt tới các mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp. Đặc điểm của tài chính doanh nghiệp.
Tài chính doanh nghiệp là một khâu của hệ thống tài chính và là khâu cơ sở nên sẽ có những đặc điểm sau đây: • Về hình thức: Tài chính doanh nghiệp là quỹ tiền tệ trong quá trình vận động: Tạo hợp, phân phối, chuyển hóa hình thái và sử dụng quỹ tiền tệ phát sinh trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp. • Về bản chất: Tài chính doanh nghiệp là các quan hệ kinh tế dưới hình thức giá trị gắn liền với việc tạo lập, phân phối, chuyển hóa hình thái và sử dụng quỹ tiền tệ phát sinh trong các hoạt động của doanh nghiệp. Nội dung hoạt động của tài chính doanh nghiệp. – Xây dựng các dự án đầu tư và kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp.
Các dự án đầu tư và kế hoạch kinh doanh dài hạn của doanh nghiệp được xây dựng trên cơ sở các giả định của các yếu tố đầu vào, kết quả kinh doanh, LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp … tuy nhiên, trên thực tế những yếu tố này hoàn toàn có thể thay đổi do tác động của các biến cố chủ quan, khách quan của nền kinh tế do vậy kết quả thẩm định của dự án, kế hoạch kinh doanh dài hạn của doanh nghiệp có thể sẽ không chính xác như dự kiến ban đầu. Thời gian dự án càng dài, kế hoạch kinh doanh càng dài thì khả năng biến động của các yếu tố, sự chính xác trong các giả định càng hạn chế dẫn tới khả năng biến động trong kết quả thẩm định càng cao. – Xác định nhu cầu vốn và tổ chức huy động vốn đáp ứng kịp thời, đầy đủ vốn cho các hoạt động của doanh nghiệp. Huy động vốn là một trong những quyết định tài chính chiến lược đảm bảo cho hoạt động của doanh nghiệp được diễn ra một cách liên tục hơn thế góp phần tác động trực tiếp tới hiệu quả kinh doanh, tỷ suất lợi nhuận vốn chủ cũng rủi ro của doanh nghiệp.
Việc doanh nghiệp không huy động đủ vốn sẽ khiến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bị ngưng trệ, cơ cấu nguồn vốn không hợp lý như hệ số nợ quá cao khiến chi phí lãi vay tăng cao, nhu cầu thanh toán gốc và lãi lớn tạo áp lực dòng tiền chi trả lớn … do các yếu tố như lãi suất, cam kết đầu tư, dòng tiền của doanh nghiệp có sự biến động so với kế hoạch nên việc xác định nhu cầu vốn cũng như tổ chức huy động vốn đáp ứng cho các hoạt động của doanh nghiệp luôn tồn tại rủi ro. – Sử dụng hiệu quả số vốn hiện có, quản lý chặt chẽ các khoản thu chi và đảm bảo khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Hoạt động tài chính cần đảm bảo đồng vốn doang nghiệp huy động về sẽ được sử dụng hiệu quả, tuy nhiên các hạn chế trong công tác nhập xuất hàng tồn kho, dữ trữ lượng tiền mặt quá nhiều hay đề ra chính sách tín dụng thương mại không phù hợp … không những chỉ làm việc sử dụng vốn của doanh nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 trở lên kém hiệu quả mà còn làm sụt giảm dòng tiền, tác động tới khả năng thanh toán của doanh nghiệp. – Thực hiện phân phối lợi nhuận, trích lập và sử dụng các quỹ của doanh nghiệp.
Phân phối lợi nhuận là một quyết định tài chính quan trọng không những liên quan tới lợi ích của cổ đông mà còn liên quan tới tình hình tài chính của doanh nghiệp bởi quy mô và hình thức phân phối lợi nhuận sẽ ảnh hưởng tới dòng tiền ra khỏi doanh nghiệp, quy mô lợi nhuận để lại tái đầu tư. Việc trích lập các quỹ liên quan tới việc phân bổ nguồn lực của doanh nghiệp trong kế hoạch dự phòng, triển khai các hoạt động kinh doanh. – Kiểm soát thường xuyên tình hình hoạt động của doanh nghiệp. Thông qua tình hình thu, chi tiền tệ hàng ngày, các báo cáo tài chính, tình hình thực hiện các chỉ tiêu tài chính cho phép kiểm soát được tình hình hoạt động của doanh nghiệp.
Mặt khác, thông qua việc thường xuyên đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp cho phép doanh nghiêp nhận diện những điểm mạnh, điểm hạn chế trong hoạt động kinh doanh tác động tới hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp quá đó có sự điều chỉnh phù hợp trong hoạt động kinh doanh. – Thực hiện kế hoạch hóa tài chính. Hoạt động tài chính của doanh nghiệp cần được lên kế hoạch trước như kế hoạch kinh doanh năm. Việc lập kế hoạch kinh doanh giúp doanh nghiệp chủ động trong các phương án huy động vốn, đầu tư, phân phối lợi nhuận và cụ thể các phương án kinh doanh bằng các số liệu tài chính qua đó có cơ sở để điều hành hoạt động kinh doanh một cách chủ động.
Tổng quan về phân tích tài chính doanh nghiệp. Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 Phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp là một tập hợp các khái niệm, phương pháp và công cụ cho phép thu thập, xử lý các thông tin kế toán và các thông tin khác trong quản lý doanh nghiệp nhằm đánh giá tình hình tài chính, khả năng và tiềm lực của doanh nghiệp, giúp cho người sử dụng thông tin đưa ra các quyết định tài chính, quản lý phù hợp. Phân tích tài chính cũng là phân tích các báo cáo tài chính và các chỉ tiêu tài chính đặc trưng thông qua một hệ thống gồm các phương pháp, công cụ, kỹ thuật phân tích giúp cho người sử dụng thông tin có thể đánh giá những gì đã đạt được, dự kiến những gì có thể xảy ra, điểm mạnh, điểm yếu.
Giúp cho những người quan tâm có nhận định đúng đắn về tình hình tài chính của doanh nghiệp để có thể đưa ra những quyết định phù hợp với lợi ích của họ. Vai trò phân tích tài chính doanh nghiệp. Phân tích tài chính có vai trò rất quan trọng trong việc quản lý tài chính doanh nghiệp. Có nhiều đối tượng ưuan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp như: chủ doanh nghiệp, nhà đầu tư, khách hàng, các cơ quan Nhà nước người lao động.
Mỗi đối tượng sẽ quan tâm đến tình hình tài chính doanh nghiệp dựa trên các góc độ khác nhau. - Đối với người quản lý doanh nghiệp phân tích báo cáo tài chính công ty sẽ giúp họ đánh giá hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh, hiệu quả hoạt động tài chính, khả năng giải quyết rủi ro, khả năng thanh toán …Từ đó, định hướng các quyết định về đầu tư, cơ cấu nguồn tài chính, phân chia lợi nhuận được chính xác. Bên cạnh đó, còn có thể kiểm tra va giám sát các hoạt động quản lý trong doanh nghiệp và các thông tin phục vụ cho việc dự đoán tài chính. - Các nhà đầu tư tìm kiếm lợi nhuận nên mối quan tâm lớn nhất của họ là khả năng sinh lãi, thời gian hoàn vốn và sự rủi ro.
Phân tích tài chính giúp họ có đầy đủ thông tin về: điều kiện tài chính, tình hình hoạt động, kết quả kinh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 doanh và tiềm năng tăng trưởng của các doanh nghiệp từ đó đánh giá được khả năng sinh lời cũng như sự ổn định lâu dài của doanh nghiệp. - Chủ nợ của doanh nghiệp quan tâm đến khả năng doanh nghiệp có thể hoàn trả các khoản nợ vay nên phân tích tài chính doanh nghiệp sẽ giúp họ (ngân hàng, nhà cung cấp tín dụng, .) nắm được khả năng trả nợ của doanh nghiệp. - Người lao động trong doanh nghiệp: Kết quả hoạt động của doanh nghiệp tác động trực tiếp đến: tiền lương, khoản thu nhập chính của người lao động. Vì vậy phân tích tài chính doanh nghiệp là điều cần thiết.
Ngoài ra trong một số doanh nghiệp, trường hợp người lao động vẫn được tham gia góp vốn mua lượng cổ phần nhất định. Nên họ có quyền lợi và trách nhiệm gắn với doanh nghiệp. - Đối với các cơ quan Nhà nước: dựa vào phân tích báo cáo tài chính công ty, các cơ quan quản lý nhà nước sẽ đánh giá, kiểm tra, kiểm soát các hoạt động kinh doanh, tài chính tiền tệ của doanh nghiệp có tuân thủ theo đúng chính sách, chế độ, tình hình thực hiên nghĩa vụ đối với Nhà nước, đối với khách hàng và luật pháp nhà nước hay không. Như vậy, có thể thấy được vai trò cơ bản của phân tích báo cáo tài chính đó là cung cấp thông tin cần thiết cho các đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của công ty, để từ đó họ có thể đưa ra các quyể định phù hợp với mục đích của mình.
Mục tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp. - Đánh giá chính xác tình hình tài chính của doanh nghiệp trên các khía cạnh khác nhau như cơ cấu nguồn vốn, tài sản, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán và rủi ro tài chính… nhằm đáp ứng thông tin cho tất cả các đối tượng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 quan tâm đến hoạt động của doanh nghiệp như các nhà đầu tư, cung cấp tín dụng, quản lý doanh nghiệp, cơ quan thuế, người lao động… - Cung cấp đầy đủ những thông tin hữu ích cho các nhà đầu tư, các chủ nợ và những người sử dụng khác để họ có thể ra các quyết định về đầu tư, tín dụng các quyết định tương tự. Bên cạnh đó, còn giúp họ đánh giá số lượng, thời gian và rủi ro của những khoản thu bằng tiền từ cổ tức hoặc tiền lãi. Cung cấp tin về các nguồn lực kinh tế, vốn chủ sở hữu, các khoản nợ, kết quả của các quá trình, các tình huống làm biến đổi các nguồn vốn và các khoản nợ của doanh nghiệp.