Thực Trạng Sử Dụng Vốn Cố Định Của Doanh Nghiệp - Luận Văn Học Viện Tài Chính AOF

Luận văn học viện Tài chính AOF phân tích thực trạng sử dụng vốn cố định trong doanh nghiệp, đánh giá hiệu quả và đề xuất giải pháp cải thiện.

• Tác giả: Bùi Thị Châm
• Trường học: Học Viện Tài Chính AOF
• Đề tài: Thực Trạng Sử Dụng Vốn Cố Định Trong Doanh Nghiệp
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: K43/11.09

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ VỐN CỐ ĐỊNH VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN CỐ ĐỊNH CỦA DOANH NGHIỆP
• 1.1. TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÀ VỐN CỐ ĐỊNH CỦA DOANH NGHIỆP
• 1.1.1. Tài sản cố định
• 1.1.1.1. Khái niệm, đặc điểm tài sản cố định trong doanh nghiệp
• 1.1.2. Tiêu chuẩn nhận biết tài sản cố định
• 1.1.3. Vai trò tài sản cố định và sự cần thiết phải đổi mới tài sản cố định
• 1.1.4. Phân loại tài sản cố định
• 1.1.5. Kết cấu tài sản cố định
• 1.2. Vốn cố định
• 1.2.1. Khái niệm và đặc điểm chu chuyển của vốn cố định

Tóm tắt

I. Luận Văn Học Viện Tài Chính AOF

Luận văn học viện tài chính AOF của Bùi Thị Châm tập trung vào phân tích thực trạng sử dụng vốn cố định trong doanh nghiệp. Nghiên cứu này nhằm đánh giá hiệu quả quản lý và sử dụng vốn cố định trong doanh nghiệp, đồng thời đề xuất các giải pháp tối ưu hóa. Luận văn sử dụng phương pháp phân tích định lượng và định tính, kết hợp với các dữ liệu thực tế từ các doanh nghiệp Việt Nam. Học viện tài chính AOF là cơ sở đào tạo uy tín, cung cấp nền tảng lý thuyết vững chắc và thực tiễn cho nghiên cứu này.

1.1. Thực Trạng Sử Dụng Vốn Cố Định

Thực trạng sử dụng vốn cố định trong các doanh nghiệp Việt Nam được phân tích chi tiết. Nghiên cứu chỉ ra rằng nhiều doanh nghiệp chưa tận dụng hiệu quả vốn cố định, dẫn đến lãng phí và giảm năng suất. Các yếu tố như quản lý kém, thiếu đầu tư vào công nghệ hiện đại, và chính sách tài chính không phù hợp là nguyên nhân chính. Vốn cố định trong doanh nghiệp cần được quản lý chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả sử dụng và tối ưu hóa lợi nhuận.

1.2. Quản Lý Vốn Cố Định

Quản lý vốn cố định là yếu tố then chốt trong việc nâng cao hiệu quả kinh doanh. Luận văn đề cập đến các phương pháp quản lý hiện đại, bao gồm việc sử dụng phần mềm quản lý tài sản và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế. Quản trị tài chính hiệu quả giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và tăng cường khả năng cạnh tranh. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đào tạo nhân viên để nâng cao kỹ năng quản lý tài sản cố định.

II. Hiệu Quả Sử Dụng Vốn Cố Định

Hiệu quả sử dụng vốn cố định là một trong những chỉ số quan trọng đánh giá sức khỏe tài chính của doanh nghiệp. Luận văn phân tích các chỉ số tài chính như ROA, ROE để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn cố định. Kết quả cho thấy, các doanh nghiệp có quản lý vốn cố định tốt thường đạt được lợi nhuận cao hơn và ổn định hơn. Tối ưu hóa vốn cố định không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí mà còn tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

2.1. Phân Tích Vốn Cố Định

Phân tích vốn cố định giúp doanh nghiệp xác định các điểm yếu trong quản lý tài sản. Luận văn sử dụng các phương pháp phân tích như phân tích tỷ lệ, phân tích xu hướng để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn cố định. Các chỉ số như tỷ lệ khấu hao, tỷ lệ sử dụng tài sản được phân tích chi tiết. Tài chính doanh nghiệp cần được quản lý chặt chẽ để đảm bảo vốn cố định được sử dụng hiệu quả và bền vững.

2.2. Chiến Lược Sử Dụng Vốn

Chiến lược sử dụng vốn là yếu tố quyết định thành công của doanh nghiệp. Luận văn đề xuất các chiến lược như đầu tư vào công nghệ mới, tái cấu trúc tài sản, và tối ưu hóa quy trình sản xuất. Đầu tư vốn cố định vào các lĩnh vực có tiềm năng cao giúp doanh nghiệp tăng trưởng bền vững. Quản lý tài sản cố định hiệu quả cũng giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro và tăng cường khả năng thích ứng với thay đổi thị trường.

III. Tài Chính Doanh Nghiệp Việt Nam

Tài chính doanh nghiệp Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý vốn cố định. Luận văn phân tích các vấn đề như thiếu vốn đầu tư, quản lý tài sản kém hiệu quả, và thiếu chính sách hỗ trợ từ nhà nước. Học viện tài chính AOF đã đưa ra các giải pháp như tăng cường đào tạo, cải thiện chính sách tài chính, và khuyến khích đầu tư vào công nghệ. Quản trị tài chính hiệu quả là chìa khóa giúp doanh nghiệp Việt Nam vượt qua khó khăn và phát triển bền vững.

3.1. Đầu Tư Vốn Cố Định

Đầu tư vốn cố định là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất. Luận văn đề xuất các giải pháp như tăng cường đầu tư vào công nghệ, cải thiện cơ sở hạ tầng, và tối ưu hóa quy trình sản xuất. Vốn đầu tư cố định cần được quản lý chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả sử dụng và tối ưu hóa lợi nhuận. Tài chính doanh nghiệp cần được quản lý hiệu quả để đảm bảo vốn cố định được sử dụng đúng mục đích và mang lại lợi ích tối đa.

3.2. Quản Lý Tài Sản Cố Định

Quản lý tài sản cố định là yếu tố then chốt trong việc nâng cao hiệu quả kinh doanh. Luận văn đề cập đến các phương pháp quản lý hiện đại, bao gồm việc sử dụng phần mềm quản lý tài sản và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế. Quản trị tài chính hiệu quả giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và tăng cường khả năng cạnh tranh. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đào tạo nhân viên để nâng cao kỹ năng quản lý tài sản cố định.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vốn cố định đóng vai trò then chốt trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực sản xuất, chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Theo báo cáo của ngành, năm 2002, tổng vốn đầu tư vào tài sản cố định và sản xuất tại các doanh nghiệp nhà nước đạt khoảng 131.436 tỷ đồng, chiếm 76% tổng vốn, trong đó có tới 38% tài sản cố định đang chờ thanh lý do lạc hậu. Hiệu quả sử dụng vốn cố định là thước đo quan trọng phản ánh mức độ khai thác và phát huy giá trị tài sản của doanh nghiệp trong bối cảnh nền kinh tế thị trường cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Luận văn tập trung nghiên cứu hiệu quả sử dụng vốn cố định tại Tổng công ty Tư vấn Xây dựng Việt Nam (VNCC) trong giai đoạn 2006-2008. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng quản lý, sử dụng vốn cố định, xác định các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cố định, góp phần tăng lợi nhuận và sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Phạm vi nghiên cứu bao gồm phân tích tài sản cố định, vốn cố định, các chỉ tiêu tài chính và hoạt động sản xuất kinh doanh của VNCC tại hai địa bàn chính: Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quản lý tài chính doanh nghiệp, đặc biệt là trong bối cảnh đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư và phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý tài sản cố định và vốn cố định trong doanh nghiệp, bao gồm:

• Lý thuyết tài sản cố định: Tài sản cố định được định nghĩa là các tài sản có giá trị lớn, thời gian sử dụng từ một năm trở lên, bao gồm tài sản cố định hữu hình (nhà xưởng, máy móc, thiết bị) và vô hình (bằng sáng chế, quyền sử dụng đất). Tài sản cố định tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất, giá trị hao mòn dần được trích khấu hao để phản ánh vào chi phí sản xuất.

• Lý thuyết vốn cố định: Vốn cố định là phần vốn đầu tư ứng trước để hình thành tài sản cố định, có chu kỳ luân chuyển dài, chịu ảnh hưởng bởi đặc điểm kinh tế kỹ thuật của tài sản. Quản lý vốn cố định bao gồm quản lý hiện vật và giá trị, bảo toàn và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

• Mô hình đánh giá hiệu quả sử dụng vốn cố định: Sử dụng các chỉ tiêu tài chính như hiệu suất sử dụng vốn cố định, tỷ suất lợi nhuận trên vốn cố định, hàm lượng vốn cố định, hệ số huy động vốn cố định, hệ số hao mòn tài sản cố định để đánh giá mức độ khai thác và sử dụng vốn hiệu quả.

Các khái niệm chính bao gồm: tài sản cố định hữu hình và vô hình, vốn cố định, khấu hao tài sản cố định, hiệu quả sử dụng vốn cố định, các chỉ tiêu tài chính phản ánh hiệu quả.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp phân tích định lượng và định tính dựa trên số liệu thực tế của Tổng công ty Tư vấn Xây dựng Việt Nam trong giai đoạn 2006-2008. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ dữ liệu tài chính, báo cáo sản xuất kinh doanh và quản lý tài sản cố định của VNCC trong ba năm này.

Nguồn dữ liệu chính bao gồm báo cáo tài chính, báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh, báo cáo quản lý tài sản cố định và các văn bản pháp luật liên quan như Quyết định số 206/2003/QĐ-BTC của Bộ Tài chính về quản lý tài sản cố định.

Phương pháp phân tích gồm:

• Phân tích số liệu thống kê tài chính để đánh giá biến động vốn cố định, tài sản cố định và các chỉ tiêu hiệu quả sử dụng vốn.
• So sánh các chỉ tiêu tài chính qua các năm để nhận diện xu hướng và hiệu quả sử dụng vốn.
• Phân tích các nhân tố khách quan và chủ quan ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn cố định.
• Đánh giá thực trạng quản lý chi phí và công tác bảo trì, sửa chữa tài sản cố định.

Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2006-2008, với việc thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu theo từng năm để đảm bảo tính liên tục và so sánh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng vốn cố định và tài sản cố định: Vốn kinh doanh bình quân của VNCC tăng từ 71.068 triệu đồng năm 2006 lên 175.500 triệu đồng năm 2008, tương ứng mức tăng 147,3%. Nguyên giá tài sản cố định cũng tăng mạnh, phản ánh sự chú trọng đầu tư vào tài sản cố định, đặc biệt là máy móc, thiết bị và công nghệ.

2. Hiệu quả sử dụng vốn cố định chưa tương xứng với quy mô đầu tư: Mặc dù doanh thu thuần tăng từ 77.040 triệu đồng năm 2006 lên 100.749 triệu đồng năm 2008 (tăng 30,7%), tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu lại giảm từ 36,65% năm 2006 xuống còn 13,41% năm 2008, cho thấy hiệu quả sinh lời trên vốn chủ sở hữu giảm 63,4%.

3. Chỉ tiêu hiệu suất sử dụng vốn cố định và tài sản cố định: Tỷ suất lợi nhuận trước thuế trên doanh thu thuần năm 2008 đạt 20,12%, tăng 18,7% so với năm 2007, trong khi tỷ suất lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh trên doanh thu thuần cũng tăng lên 19,95 đồng trên 100 đồng doanh thu, cho thấy sự cải thiện trong quản lý chi phí và khai thác vốn.

4. Quản lý chi phí và hiệu quả sử dụng vốn: Tỷ suất chi phí bán hàng trên doanh thu thuần giảm mạnh từ 3,95% năm 2006 xuống còn 0,35% năm 2008, trong khi tỷ suất chi phí quản lý doanh nghiệp tăng từ 8,1% lên 10,06%, cho thấy công tác quản lý chi phí bán hàng được cải thiện nhưng chi phí quản lý doanh nghiệp còn cao, ảnh hưởng đến lợi nhuận.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng mạnh về vốn cố định và tài sản cố định của VNCC trong giai đoạn nghiên cứu phản ánh nỗ lực đầu tư nâng cao năng lực sản xuất và áp dụng công nghệ mới. Tuy nhiên, hiệu quả sử dụng vốn cố định chưa đạt mức tối ưu do một số nguyên nhân:

• Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu giảm cho thấy vốn đầu tư tăng nhanh nhưng lợi nhuận không tương xứng, có thể do chi phí quản lý doanh nghiệp tăng cao và một phần tài sản cố định chưa được khai thác hiệu quả.

• Tỷ suất giá vốn hàng bán trên doanh thu thuần tăng từ 73,61% lên 81,38% cho thấy chi phí sản xuất tăng nhanh hơn doanh thu, ảnh hưởng đến biên lợi nhuận.

• Việc giảm chi phí bán hàng thể hiện sự cải tiến trong quản lý vận chuyển và bàn giao hồ sơ, tài liệu, phù hợp với đặc thù doanh nghiệp tư vấn xây dựng.

• Các chỉ tiêu về hàm lượng vốn cố định và hệ số hao mòn tài sản cố định cho thấy tài sản cố định có mức độ hao mòn nhất định, đòi hỏi công tác bảo trì, sửa chữa và đổi mới tài sản cần được chú trọng để duy trì năng lực sản xuất.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành xây dựng, kết quả này phù hợp với xu hướng doanh nghiệp nhà nước trong giai đoạn chuyển đổi, khi đầu tư tăng nhưng hiệu quả khai thác vốn còn hạn chế do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan như chính sách quản lý, trình độ công nghệ và năng lực quản lý.

Việc trình bày dữ liệu qua các biểu đồ tăng trưởng vốn cố định, tỷ suất lợi nhuận và chi phí quản lý theo năm sẽ giúp minh họa rõ nét xu hướng và hiệu quả sử dụng vốn của VNCC.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tối ưu hóa cơ cấu đầu tư tài sản cố định

   • Động từ hành động: Rà soát, phân tích và điều chỉnh cơ cấu đầu tư tài sản cố định theo hướng ưu tiên các tài sản có tính sản xuất trực tiếp và công nghệ cao.
   • Target metric: Giảm tỷ trọng tài sản cố định không hiệu quả xuống dưới 10% trong vòng 2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc và Phòng Kế hoạch đầu tư.

2. Nâng cao hiệu quả quản lý chi phí quản lý doanh nghiệp

   • Động từ hành động: Áp dụng các biện pháp kiểm soát chi phí, xây dựng định mức chi phí quản lý chặt chẽ hơn.
   • Target metric: Giảm tỷ suất chi phí quản lý trên doanh thu thuần xuống dưới 8% trong 1 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng Tài chính kế toán phối hợp với các phòng ban chức năng.

3. Tăng cường công tác bảo trì, sửa chữa và đổi mới tài sản cố định

   • Động từ hành động: Lập kế hoạch bảo trì định kỳ, đánh giá hiệu quả sửa chữa lớn và thay thế tài sản lạc hậu.
   • Target metric: Giảm tỷ lệ hao mòn tài sản cố định xuống dưới 30% trong 3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng Tổng hợp và Phòng Kế hoạch đầu tư.

4. Đẩy mạnh đào tạo nâng cao năng lực quản lý và sử dụng tài sản cố định

   • Động từ hành động: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý tài sản cố định và kỹ thuật vận hành thiết bị.
   • Target metric: 100% cán bộ quản lý tài sản cố định được đào tạo trong vòng 1 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Tổng Giám đốc phối hợp với Trung tâm đào tạo.

5. Mở rộng thị trường và đa dạng hóa dịch vụ tư vấn xây dựng

   • Động từ hành động: Khai thác thị trường miền Trung và đồng bằng sông Cửu Long, phát triển các dịch vụ tư vấn mới phù hợp với xu hướng công nghệ.
   • Target metric: Tăng doanh thu từ các thị trường mới lên 20% trong 2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng Kế hoạch đầu tư và các văn phòng trực thuộc.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo doanh nghiệp xây dựng và tư vấn thiết kế

   • Lợi ích: Hiểu rõ vai trò và cách quản lý vốn cố định để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.
   • Use case: Xây dựng chiến lược đầu tư tài sản cố định phù hợp với mục tiêu phát triển.

2. Phòng tài chính kế toán và quản lý tài sản doanh nghiệp

   • Lợi ích: Áp dụng các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn cố định và quản lý chi phí hiệu quả.
   • Use case: Thiết lập hệ thống quản lý tài sản cố định và lập kế hoạch khấu hao hợp lý.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản trị kinh doanh, tài chính doanh nghiệp

   • Lợi ích: Nắm bắt kiến thức lý thuyết và thực tiễn về quản lý vốn cố định trong doanh nghiệp nhà nước.
   • Use case: Tham khảo để phát triển đề tài nghiên cứu hoặc luận văn liên quan.

4. Cơ quan quản lý nhà nước về tài chính và đầu tư doanh nghiệp

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn cố định trong doanh nghiệp nhà nước.
   • Use case: Xây dựng chính sách hỗ trợ và giám sát hiệu quả đầu tư tài sản cố định.

Câu hỏi thường gặp

1. Vốn cố định là gì và tại sao nó quan trọng đối với doanh nghiệp?
   Vốn cố định là phần vốn đầu tư ứng trước để hình thành tài sản cố định như nhà xưởng, máy móc. Nó quyết định năng lực sản xuất và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Ví dụ, một doanh nghiệp xây dựng cần vốn cố định lớn để mua thiết bị hiện đại nhằm nâng cao chất lượng công trình.

2. Làm thế nào để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn cố định?
   Hiệu quả được đánh giá qua các chỉ tiêu như tỷ suất lợi nhuận trên vốn cố định, hiệu suất sử dụng tài sản cố định, và tỷ lệ hao mòn tài sản. Ví dụ, tỷ suất lợi nhuận trước thuế trên doanh thu thuần phản ánh khả năng sinh lời của vốn đầu tư.

3. Những nhân tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn cố định?
   Bao gồm chính sách kinh tế, thị trường, trình độ kỹ thuật, quản lý doanh nghiệp và các yếu tố bất khả kháng như thiên tai. Ví dụ, lãi suất vay cao sẽ làm tăng chi phí đầu tư, giảm hiệu quả sử dụng vốn.

4. Tại sao chi phí quản lý doanh nghiệp lại ảnh hưởng đến hiệu quả vốn cố định?
   Chi phí quản lý cao làm giảm lợi nhuận, làm giảm tỷ suất sinh lời trên vốn đầu tư. Do đó, quản lý chi phí hiệu quả giúp tăng lợi nhuận và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

5. Doanh nghiệp nên làm gì để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cố định?
   Cần lựa chọn đầu tư hợp lý, tăng cường quản lý tài sản, bảo trì sửa chữa định kỳ, đào tạo nhân lực và mở rộng thị trường. Ví dụ, VNCC đã giảm chi phí bán hàng và tăng doanh thu nhờ cải tiến quản lý và mở rộng dịch vụ tư vấn.

Kết luận

• Vốn cố định là yếu tố quyết định năng lực sản xuất và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng vốn đầu tư.
• Hiệu quả sử dụng vốn cố định tại VNCC giai đoạn 2006-2008 có sự cải thiện nhưng chưa tương xứng với quy mô đầu tư, đặc biệt là hiệu quả sinh lời trên vốn chủ sở hữu giảm.
• Các chỉ tiêu tài chính và quản lý chi phí phản ánh rõ những điểm mạnh và hạn chế trong công tác quản lý vốn cố định của doanh nghiệp.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tối ưu hóa đầu tư, nâng cao quản lý chi phí, bảo trì tài sản và phát triển nguồn nhân lực để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cố định.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào triển khai các giải pháp đề xuất, giám sát hiệu quả thực hiện và mở rộng nghiên cứu sang các doanh nghiệp khác trong ngành xây dựng.

Doanh nghiệp và nhà quản lý cần áp dụng ngay các giải pháp quản lý vốn cố định hiệu quả để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong bối cảnh kinh tế thị trường ngày càng khốc liệt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ VỐN CỐ ĐỊNH VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN CỐ ĐỊNH CỦA DOANH NGHIỆP 1. TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÀ VỐN CỐ ĐỊNH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Tài sản cố định. a/ Khái niệm, đặc điểm tài sản cố định trong doanh nghiệp.

Trong kinh doanh, để đạt được mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận, tăng giá trị doanh nghiệp và sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường thì các doanh nghiệp phải đảm bảo đầy đủ các yếu tố của quá trình sản xuất kinh doanh ngay từ giai đoạn đầu đi vào hoạt động: Đó chính là sức lao động, tư liệu lao động và đối tượng lao động. Khác với đối tượng lao động (nguyên, nhiên vật liệu, sản phẩm dở dang, bán thành phẩm…) các tư liệu lao động (máy móc, thiết bị, nhà cửa, phương tiện vận tải…) là những phương tiện vật chất mà con người sử dụng để tác động vào đối tượng lao động, biến đổi nó theo mục đích của mình. Tư liệu lao động là một trong các yếu tố quan trọng không thể thiếu để tiến hành hoạt động kinh doanh. Trong một doanh nghiệp thường có nhiều loại tư liệu lao động khác nhau: Xét về mặt giá trị, có loại có giá trị rất lớn, có loại giá trị tương đối nhỏ; Xét về mặt thời gian sử dụng, có loại có thời gian sử dụng rất dài, có loại thời gian sử dụng tương đối ngắn.

Để thuận tiện cho công tác quản lý, người ta chia tư liệu lao động ra thành hai loại: Tài sản cố định và công cụ, dụng cụ nhỏ. Việc phân chia như vậy dựa vào các tiêu chuẩn cơ bản sau:  Tiêu chuẩn về thời gian: Có giá trị sử dụng từ một năm trở lên.  Tiêu chuẩn về giá trị: Phải có giá trị lớn, mức giá trị cụ thể được Chính phủ quy định phù hợp với tình hình kinh tế của từng thời kỳ. 1 Luận văn tốt nghiệp Bùi Thị Châm – K43/11.09 Đây là hai tiêu chuẩn định lượng.

Ngoài ra, tùy theo quy định về quản lý tài chính ở từng Quốc gia còn có thể đưa ra một số tiêu chuẩn định tính khác. Một tư liệu lao động được xếp vào tài sản cố định nếu thỏa mãn đủ tất cả các tiêu chuẩn trên. Những tư liệu lao động không đạt đủ các tiêu chuẩn quy định trên coi là những công cụ, dụng cụ lao động nhỏ. Như vậy: Tài sản cố định của doanh nghiệp là những tài sản có giá trị lớn, có thời gian sử dụng dài cho các hoạt động của doanh nghiệp và phải thỏa mãn đồng thời tất cả các tiêu chuẩn là tài sản cố định.

 Đặc điểm của tài sản cố định: o Tài sản cố định tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào nhiều chu kỳ của quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. o Tài sản cố định không thay đổi hình thái vật chất ban đầu trong suốt thời gian sử dụng, cho đến lúc hư hỏng hoàn toàn. Trong quá trình sử dụng, tài sản cố định hao mòn dần, phần giá trị hao mòn sẽ chuyển dần vào giá trị mới tạo ra của sản phẩm và được bù đắp lại bằng tiền khi sản phẩm được tiêu thụ. Sau nhiều chu kỳ kinh doanh tài sản cố định mới cần đổi mới.

b/ Tiêu chuẩn nhận biết tài sản cố định. Theo quyết định số 206/2003/QĐ – BTC ngày 12/12/2003 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về việc ban hành chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định đã quy định ( tại Điều 3) tiêu chuẩn để nhận biết tài sản cố định như sau: Tiêu chuẩn nhận biết tài sản cố định hữu hình:  Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai về việc sử dụng tài sản đó;  Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách đáng tin cậy;  Có thời gian sử dụng từ một năm trở lên;  Có giá trị từ 10 triệu đồng trở lên; 2 Luận văn tốt nghiệp Bùi Thị Châm – K43/11.09 Tài sản cố định hữu hình là những tài sản có hình thái vật chất cụ thể do doanh nghiệp nắm giữ để sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh, phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận tài sản cố định hữu hình. Tiêu chuẩn nhận biết tài sản cố định vô hình: Mọi khoản chi phí thực tế mà doanh nghiệp đã chi ra thỏa mãn đồng thời cả 4 tiêu chuẩn trên mà không hình thành tài sản cố định hữu hình thì được coi là tài sản cố định vô hình. Riêng các chi phí phát sinh trong giai đoạn triển khai được ghi nhận là tài sản cố định vô hình được tạo ra từ nội bộ doanh nghiệp nếu thỏa mãn được 7 điều kiện sau: a/ Tính khả thi về mặt kỹ thuật đảm bảo cho việc hoàn thành và đưa tài sản vô hình vào sử dụng theo dự tính hoặc để bán; b/ Doanh nghiệp dự định hoàn thành tài sản vô hình để sử dụng hoặc để bán; c/ Doanh nghiệp dự tính có khả năng sử dụng hoặc bán tài sản vô hình đó; d/ Tài sản vô hình phải tạo ra được lợi ích kinh tế trong tương lai; đ/ Có đầy đủ các nguồn lực kỹ thuật, tài chính và các nguồn lực khác để hoàn tất các giai đoạn triển khai, bán hoặc sử dụng tài sản vô hình đó; e/ Có khả năng xác định một cách chắc chắn toàn bộ chi phí trong giai đoạn triển khai để tạo ra tài sản vô hình đó; g/ Ước tính có đủ tiêu chuẩn về thời gian sử dụng và giá trị theo quy định cho tài sản cố định vô hinh.

Tài sản cố định vô hình: Là tài sản không có hình thái vật chất, thể hiện một lượng giá trị đã được đầu tư thỏa mãn các tiêu chuẩn của tài sản cố định vô hình, tham gia vào nhiều chu kỳ kinh doanh như một số chi phí liên quan trực tiếp tới đất sử dụng, chi phí về quyền phát hành, bằng phát minh, bằng sáng chế, bản quyền tác giả… Lưu ý: 3 Luận văn tốt nghiệp Bùi Thị Châm – K43/11.09  Trên thực tế, cần xem xét công dụng của tài sản để xem có phải là tài sản cố định hay không.  Một số tài sản nếu xét riêng lẻ từng bộ phận, từng thứ có thể không đủ tiêu chuẩn về giá trị. Tuy nhiên, khi tập hợp lại thành một hệ thống những tài sản phục vụ cho một chức năng nhất định thì tập hợp tài sản đó được coi là tài sản cố định của doanh nghiệp. Các tài sản không thỏa mãn các tiêu chuẩn nhận biết tài sản cố định hữu hình và tài sản cố định vô hình như trên được xếp vào công cụ, dụng cụ nhỏ và quản lý như tài sản lưu động.

c/ Vai trò tài sản cố định và sự cần thiết phải đổi mới tài sản cố định. Tài sản cố định giữ vai trò hết sức quan trọng trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Tài sản cố định là yếu tố quyết định năng lực sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp: Quyết định đến quy mô sản xuất, tốc độ sản xuất, quyết định đến chất lượng sản phẩm, kiểu dáng, mẫu mã, chi phí tạo ra sản phẩm, từ đó quyết định đến khả năng cạnh tranh của sản phẩm và ảnh hưởng tới lợi nhuận của doanh nghiệp. Tài sản cố định là yếu tố năng động nhất trong cơ sở vật chất kỹ thuật.

Nó tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động thúc đẩy tăng năng suất lao động, giảm nhẹ sự nặng nhọc cho người lao động. Khi đánh giá về vai trò của tài sản cố định, C. Mác đã chỉ ra rằng: “ Tài sản cố định là hệ thống xương cốt và bắp thịt của sản xuất – hệ thống mạch máu của sản xuất”. Trong điều kiện hiện nay, đổi mới tài sản cố định đặc biệt là đối với thiết bị, công nghệ là một trong các yếu tố quyết định đến năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp.

o Nhờ đổi mới tài sản cố định mới có được năng suất cao, chất lượng sản phẩm tốt, chi phí tạo ra sản phẩm thấp tạo điều kiện đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm, tăng doanh thu và do đó doanh nghiệp mới có đủ sức cạnh tranh trên thị trường. Xét trên góc độ này, đầu tư đổi mới tài sản cố định kịp thời, hợp lý trở thành vấn đề sống còn đối với mỗi doanh nghiệp. o Đổi mới tài sản cố định kịp thời, hợp lý còn có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm biên chế, giải phóng lao động thủ công nặng nhọc, đảm 4 Luận văn tốt nghiệp Bùi Thị Châm – K43/11.09 bảo an toàn cho người lao động, tạo ra tư thế, tác phong của người công nhân sản xuất lớn. o Xét trên góc độ tài chính doanh nghiệp, sự nhạy cảm trong đầu tư đổi mới tài sản cố định là một nhân tố quan trọng để giảm chi phí như: Chi phí sửa chữa lớn tài sản cố định, hạ thấp hao phí năng lượng, giảm chi phí biến đổi để tạo ra sản phẩm và là biện pháp rất quan trọng để hạn chế hao mòn vô hình trong điều kiện cách mạng khoa học kỹ thuật phát triển nhanh, mạnh như hiện nay.

Việc tăng cường đổi mới tài sản cố định kịp thời, đúng hướng tạo ra lợi thế cho doanh nghiệp trong thu hút vốn đầu tư cho kinh doanh, tạo ra triển vọng lớn lao cho doanh nghiệp chiếm lĩnh không chỉ thị trườn trong nước mà cả thị trường khu vực và Quốc tế. Với những ý nghĩa như trên, việc đổi mới tài sản cố định trong sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là một đòi hỏi tất yếu khách quan mang tính quy luật trong nền kinh tế thị trường và trong điều kiện tiến bộ về khoa học công nghệ và kỹ thuật như hiện nay. d/ Phân loại tài sản cố định. Phân loại tài sản cố định là việc phân chia toàn bộ tài sản cố định hiện có của doanh nghiệp theo những tiêu thức nhất định nhằm phục vụ cho những yêu cầu quản lý của doanh nghiệp.

Có rất nhiều cách phân loại tài sản cố định, song hiện nay các doanh nghiệp sử dụng một số cách phân loại chủ yếu sau: Phân loại theo hình thái biểu hiện. Theo cách phân loại này, tài sản cố định của doanh nghiệp được chia thành hai loại: Tài sản cố định hữu hình và tài sản cố định vô hình.  Tài sản cố định hữu hình: Là những tài sản cố định có hình thái vật chất cụ thể ( từng đơn vị tài sản có kết cấu độc lập hoặc là một hệ thống gồm nhiều bộ phận tài sản liên kết với nhau để thực hiện một hay một số chức năng nhất định) do doanh nghiệp sử dụng cho hoạt động kinh doanh.