Chương 1: Tổng quan đề tài nghiên cứu Chương 2: Tóm lược một số vấn đề lý luận cơ bản về đào tạo nhân viên trong doanh nghiệp Chương 3: Thực trạng đào tạo nhân viên tại Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Gia Anh Chương 4: Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện đào tạo nhân viên tại Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Gia Anh. 6 CHƯƠNG 2: TÓM LƯỢC MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ ĐÀO TẠO NHÂN VIÊN TRONG DOANH NGHIỆP 2. Một số khái niệm và định nghĩa cơ bản 2. Khái niệm nhân lực và nhân viên Nhân lực là nguồn lực có vai trò hết sức quan trọng quyết định sự thành công hay thất bại của tổ chức, doanh nghiệp.
Hiện nay có nhiều cách tiếp cận khác nhau về nhân lực trong tổ chức, doanh nghiệp. Trong phạm vi của tổ chức, nhân lực trong tổ chức chính là một bộ phận của nguồn nhân lực xã hội. Nhân lực của tổ chức là nguồn lực của toàn bộ cán bộ, nhân viên trong tổ chức đó đặt trong mối quan hệ phối kết hợp các nguồn lực riêng của mỗi người, sự bổ trợ những khác biệt trong nguồn lực của mỗi cá nhân thành nguồn lực của tổ chức. Nguyễn Ngọc Quân và Ths.
Nguyễn Vân Điềm (2012), Giáo trình Quản trị nhân lực (Tái bản 2), NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, thì: “Theo khía cạnh cá nhân con người nhân lực được hiểu là nguồn lực của mỗi con người mà nguồn lực này gồm có thể lực và trí lực”[6, tr6]. Thể lực chỉ sức khỏe của thân thể, nó phụ thuộc vào sức vóc, tình trạng sức khỏe của từng con người, mức sống, thu nhập, chế độ ăn uống,.Trí lực chỉ sức suy nghĩ, sự hiểu biết, sự tiếp thu kiến thức, tài năng, năng khiếu cũng như quan điểm, lòng tin, nhân cách,. của từng con người. Theo cách tiếp cận của giáo trình Quản trị nhân lực căn bản, Trường Đại học Thương mại: “Nhân lực trong tổ chức doanh nghiệp được hiểu là toàn bộ những người làm việc trong tổ chức/doanh nghiệp được trả công, khai thác và sử dụng có hiệu quả nhằm thực hiện mục tiêu của tổ chức, doanh nghiệp”[1,Tr15].
Từ khái niệm trên có thể thấy, nhân lực của tổ chức/doanh nghiệp bao gồm toàn bộ những con người làm việc cho tổ chức/doanh nghiệp đó, được tổ chức/doanh nghiệp quản lý, sử dụng và trả công. Năng lực của đội ngũ nhân lực chính là một yếu tố cốt lõi của tổ chức/doanh nghiệp. Nhân lực trong doanh nghiệp gồm 2 bộ phận: nhà quản trị và nhân viên. Trong đó nhân viên là những người làm những công việc tác nghiệp trong tổ chức/doanh nghiệp và trong mối quan hệ cấp trên – cấp dưới với nhà quản trị.
Khái niệm đào tạo nhân lực và đào tạo nhân viên Đào tạo là hoạt động hoàn toàn đúng và cần thiết theo quy luật pháp triển của xã hội, vì với thị trường ngày càng được thương mại hóa mở rộng giao lưu thì việc nâng cao trình độ cho nguồn nhân lực của doanh nghiệp là hết sức quan trọng. Đào tạo nhân lực còn giúp doanh nghiệp nâng cao tính cạnh tranh và hiệu quả sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp. Theo Wikipedia, đào tạo đề cập đến việc dạy các kỹ năng thực hành, nghề nghiệp hay kiến thức liên quan đến một lĩnh vực cụ thể, để người học lĩnh hội và nắm vững những tri thức, kĩ năng, nghề nghiệp một cách có hệ thống để chuẩn bị cho 7 người đó thích nghi với cuộc sống và khả năng đảm nhận được một công việc nhất định. Đào tạo nhân lực là những hoạt động cung cấp các kiến thức, kỹ năng cho người lao động nhằm hoàn thành tốt công việc được giao ở cả hiện tại và tương lai.
Theo giáo trình Quản trị nhân lực căn bản, Trường Đại học Thương mại: Đào tạo nhân lực là quá trình cung cấp các kiến thức, hoàn thiện các kỹ năng, rèn luyện các phẩm chất nghề nghiệp cho người lao động trong doanh nghiệp để họ có thể thực hiện tốt công việc hiện tại và tương lai [1, Tr199] Từ khái niệm ta có thể hiểu, đào tạo nhân viên là quá trình cung cấp các kiến thức, hoàn thiện các kỹ năng, rèn luyện các phẩm chất nghề nghiệp cho đội ngũ nhân viên trong doanh nghiệp nhằm đáp ứng yêu cầu trong quá trình thực hiện công việc của họ. Nội dung, hình thức và phương pháp đào tạo nhân viên trong doanh nghiệp 2. Nội dung đào tạo 2. Đào tạo kiến thức Theo Wikipedia, kiến thức hay tri thức (tiếng Anh: knowledge) bao gồm những dữ kiện, thông tin, sự mô tả, hay kỹ năng có được nhờ trải nghiệm hay thông qua giáo dục.
Kiến thức nghề nghiệp được hiểu là những kiến thức căn bản và chuyên sâu về nghề nghiệp. Mỗi nghề có những kiến thức riêng mà người lao động cần phải nắm vững. Đào tạo kỹ năng Theo Wikipedia, kỹ năng là khả năng của con người trong việc vận dụng kiến thức để thực hiện một nhiệm vụ nghề nghiệp mang tính kỹ thuật, giải quyết vấn đề tổ chức, quản lý và giao tiếp. Kỹ năng nghề nghiệp được hiểu là kỹ thuật cơ bản trong quá trình thực hiện công việc, liên quan đến các động tác, thao tác của người lao động trong việc sử dụng các công cụ lao động tác động vào đối tượng lao động để tạo ra các sản phẩm, dịch vụ hay kết quả công việc.
Đào tạo kỹ năng nghề nghiệp là quá trình giúp cho người lao động làm quen với các kỹ năng thực hiện công việc, rèn luyện các kỹ năng đó để trở thành thục, chuẩn xác và trở thành những thói quen tích cực khi triển khai công việc. Qúa trình này cũng phải được tiến hành thường xuyên cùng với sự phát triển của khoa học-kỹ thuật, vì đối với những công nghệ khác nhau của quá trình sản xuất kinh doanh thì các kỹ năng nghề nghiệp cũng đòi hỏi phải có sự thay đổi cho phù hợp. Đào tạo phẩm chất nghề nghiệp Theo Bài giảng Đào tạo và phát triển nhân lực, Trường Đại học Thương Mại, phẩm chất nghề nghiệp được hiểu là những phẩm chất của người lao động gắn với mỗi nghề nghiệp mà họ lựa chọn. Mỗi loại nghề nghiệp luôn đòi hỏi ở người làm nghề đó 8 phải có những phẩm chất phù hợp mà nếu thiếu chúng thì khó có thể hoàn thành công việc với kết quả và hiệu quả cao.
Đào tạo phẩm chất nghề nghiệp là quá trình giúp cho người lao động tạo lập, củng cố và phát triển các phẩm chất cần thiết và phù hợp với nghề nghiệp, công việc của mình, đúc rút và học tập kinh nghiệm từ bản thân và người khác để hoàn thành tốt nhất công việc được giao. Quá trình này phải được tiến hành thường xuyên, lâu dài và bền bỉ dựa trên sự tự giác, có trách nhiệm của người lao động (người được đào tạo). Hình thức đào tạo 2. Hình thức đào tạo phân theo đối tượng Đối tượng đào tạo và phát triển là các nhân viên thuộc tất cả các bộ phận, các lĩnh vực hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp.
Giúp cho nhân viên có trình độ tay nghề và các kỹ năng phù hợp để thực hiện công việc theo yêu cầu hiện tại và tương lai. Hình thức đào tạo phân theo địa điểm - Đào tạo và phát triển nhân viên tại doanh nghiệp +Là hình thức đào tạo và phát triển nhân viên được thực hiện ngay trong doanh nghiệp và do các bộ phận chức năng trong doanh nghiệp thực hiện. Bao gồm: Đào tạo lần đầu: Được áp dụng đối với các nhân viên mới, nằm trong chương trình hội nhập nhân viên về chuyên môn và môi trường làm việc của doanh nghiệp. Đào tạo và phát triển trong quá trình làm việc: Được áp dụng đối với các nhân viên hay nhà quản trị đang làm việc trong doanh nghiệp, với mục đích bổ sung kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và kinh nghiệm nghề nghiệp để họ có thể thực hiện tốt hơn công việc trong hiện tại hoặc tương lai.
Công tác đào tạo và phát triển nhân viên tại doanh nghiệp được triển khai ngay tại doanh nghiệp thông qua các phương pháp đào tạo, huấn luyện trực tiếp của những người có trình độ kiến thức, chuyên môn và tay nghề cao hơn cho những người có trình độ thấp hơn. Hình thức này thường do các bộ phận chức năng trong doanh nghiệp thực hiện mà trực tiếp là các nhà quản trị, các chuyên gia kỹ thuật, các nhân viên có tay nghề cao. của doanh nghiệp hoặc mời từ bên ngoài đảm nhận thực hiện trong doanh nghiệp. - Đào tạo và phát triển nhân viên bên ngoài doanh nghiệp: Là hình thức đào tạo và phát triển nhân viên được thực hiện ở các tổ chức bên ngoài doanh nghiệp (các trường học, học viện, trung tâm đào tạo, cơ sở huấn luyện.
Mục đích của việc đào tạo và phát triển nhân viên bên ngoài doanh nghiệp có thể để nâng cao trình độ; Chuyển hướng nghề nghiệp; Chuẩn bị nguồn để phát triển nhân lực. Nội dung đào tạo và phát triển khá phong phú tùy theo yêu cầu đào tạo và phát triển của doanh nghiệp, phương pháp đào tạo và phát triển đa dạng và có tính chuyên nghiệp cao. Đào tạo và phát triển nhân viên theo cách thức tổ chức Để thực hiện mục đích đào tạo và phát triển nhân viên, doanh nghiệp có thể áp dụng các cách thức tổ chức khác nhau như đào tạo và phát triển trực tiếp, đào tạo và phát triển từ xa, đào tạo và phát triển qua mạng internet. - Đào tạo và phát triển trực tiếp: + Là hình thức người đào tạo hướng dẫn, huấn luyện trực tiếp cho người lao động trong doanh nghiệp theo mục đích, yêu cầu nội dung công việc.
Ví dụ: doanh nghiệp phân công những người có kinh nghiệm, trình độ chuyên môn nghiệp vụ hoặc tay nghề cao để huấn luyện những người có trình độ hoặc tay nghề thấp hơn, hoặc những người mới vào nghề. + Trong quá trình đào tạo và phát triển, có thể sử dụng các trang thiết bị, kỹ thuật, hệ thống tài liệu. để giảng dạy tùy theo các phương pháp và đối tượng đào tạo và phát triển khác nhau. + Đây là hình thức đào tạo và phát triển khá phổ biến trong các doanh nghiệp hiện nay, có ý nghĩa thực tiễn và hiệu quả cao, nhất là đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
- Đào tạo và phát triển từ xa: + Là hình thức đào tạo và phát triển thông qua các phương tiện thông tin, truyền tin mang tính đại chúng như vô tuyến truyền hình, đài phát thanh, các ấn phẩm, báo, tạp chí, băng hình. + Nội dung đào tạo và phát triển thường theo chương trình đã được hoạch định trước với những khoảng thời gian nhất định.