CHƯƠNG 1 :CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH HỮU HÌNH TẠI DOANH NGHIỆP SVTH: HOÀNG MAI HƯƠNG LỚP: K48D4 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TH.S NGUYỄN THÀNH HƯNG 1. Lý thuyết chung về Kế toán TSCĐ HH 1. Các khái niệm cơ bản về TSCĐ HH Tài sản cố định là một trong những yếu tố cấu thành nên tư liệu lao động,là một bộ phận không thể thiếu trong quá trình sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp. Tài sản cố định là tư liệu sản xuất có giá trị lớn, khi tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh, tài sản đấy bị hao mòn và giá trị hao mòn đó được chuyển dịch vào chi phí sản xuất kinh doanh.
Tài sản cố định tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất và giữ nguyên trạng thái ban đầu cho đến khi bị hư hỏng. Tài sản cố định là những tài sản thuộc quyền sở hữu hoặc quyền kiểm soát lâu dài của doanh nghiệp, có giá trị lớn và thời gian sử dụng trên một năm phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ theo chuẩn mực kế toán quy định. Theo điều 3 của TT 45/2013/TT-BTC quy định điều kiện tiêu chuẩn ghi nhận tài sản cố định như sau Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai về việc sử dụng tài sản đó Có thời gian sử dụng trên 1 năm Nguyên giá tài sản được xác định một cách đáng tin cậy và có giá trị từ 30.000 đồng trở lên. TSCĐ HH: Là những tài sản có hình thái vật chất do doanh nghiệp nắm giữ để sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ HH.
Nguyên giá: Là toàn bộ các chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để có được TSCĐ HH tính đến thời điểm đưa tài sản đó vào trạng thái sẵn sàng sử dụng. Khấu hao: là sự phân bổ một cách có hệ thống giá trị phải khấu hao của TSCĐ HH trong suốt thời gian sử dụng hữu ích của tài sản đó. Giá trị phải khấu hao: là nguyên giá của TSCĐ HH ghi trên BCTC, trừ giá trị thanh lý ước tính của tài sản đó. Thời gian sử dụng hữu ích: là thời gian mà TSCĐ HH phát huy được tác dụng cho sản xuất, kinh doanh, được tính bằng thời gian mà doanh nghiệp dự tính sử dụng TSCĐ HH hoặc số lượng sản phẩm, hoặc các đơn vị tính tương tự mà doanh nghiệp dự tính thu được từ việc sử dụng tài sản.
Đặc điểm, vai trò và phân loại TSCĐ HH SVTH: HOÀNG MAI HƯƠNG LỚP: K48D4 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TH.S NGUYỄN THÀNH HƯNG 1.1Đặc điểm Trong quá trình tham gia hoạt động sản xuất kinh doanh TSCĐ HH có những đặc điểm sau: - Đặc điểm nổi bật nhất của TSCĐ HH là tham gia nhiều chu kì sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và không bị thay đổi hình thái vật chất ban đầu - Trong quá trình tham gia vào hoạt động SXKD giá trị của TSCĐ HH bị hao mòn dần và chuyển dịch từng phần vào giá trị của sản phẩm, dịch vụ mới tạo ra. - Do có kết cấu phức tạp gồm nhiều bộ phận với mức độ hao mòn không đồng đều nên trong quá trình sử dụng TSCĐ có thể hư hỏng từng bộ phận.2 Vai trò TSCĐ HH là một bộ phận của tư liệu sản xuất, giữ vai trò tư liệu lao đông chủ yếu của quá trình sản xuất. Chúng được coi là cơ sở vật chất kỹ thuật có vai trò quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh,là điều kiện tăng năng suất lao động xã hội và phát triển nền kinh tế quốc dân. Từ góc độ vi mô, máy móc thiết bị, quy trình công nghệ sản xuất chính là yếu tố để xác định quy mô và năng lực sản xuất của doanh nghiệp.Từ góc độ vĩ mô, đánh giá về cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật của toàn bộ nền kinh tế quốc dân có thực lực vững mạnh hay không? Chính vì vậy, trong sản xuất kinh doanh của từng doanh nghiệp nói riêng cũng như của toàn bộ nền kinh tế nói chung, TSCĐ HH là cơ sở vật chất và có vai trò cực kì quan trọng.
Việc cải tiến, hoàn thiện, đổi mới và sử dụng hiệu quả TSCĐ HH là một trong những nhân tố quyết định sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp và của nên kinh tế.3 Phân loại Sự cần thiết phải phân loại tài sản cố định nhằm mục đích giúp cho các doanh nghiệp có sự thuận tiệt trong công tác quản lý và hạnh toán tài sản cố định.Thuận tiện cho việc tính và phân bổ khấu hao cho từng loại hình kinh doanh.TSCĐHH được phân loại theo các tiêu thức sau: Phân loại TSCĐHH theo hình thái vật chất biểu hiện Theo cách này toàn bộ TSCĐHH của các doanh nghiệp được chia thành các loại sau: SVTH: HOÀNG MAI HƯƠNG LỚP: K48D4 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TH.S NGUYỄN THÀNH HƯNG -Nhà cửa, vật kiến trúc:Bao gồm những TSCĐHH được hình thành sau quá trình thi công, xây dựng như trụ sở làm việc, nhà xưởng, nhà kho, hang rào…phục vụ cho hoạt động cho sản xuất kinh doanh. -Máy móc, thiết bị:Là toàn bộ máy móc, thiết bị dùng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp như máy móc thiết bị chuyên dùng,máy móc thiết bị công tác,dây chuyền công nghệ thiết bị động lực… -Phương tiện vận tải thiết bị truyền dẫn:Gồm các loại phương tiện vận tải đường sắt,đường bộ,đường thủy…và các thiết bị truyền dẫn như hệ thống điện,nước,băng truyền tải vật tư hang hóa… -Thiết bị dụng cụ quản lý:là những thiết bị,dụng cụ dùng trong công cụ quản lý hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp như máy tính,thiết bị điện tử,dụng cụ đo lường,kiểm tra chất lượng… -Vườn cây lâu năm,súc vật làm việc hoặc cho sản phẩm:là các vườn cây lâu năm như cà phê,chè,cao su,vườn cây ăn quả…;súc vật làm việc như trâu,bò…;súc vật chăn nuôi để lấy sản phẩm như bò sữa… Phân loại TSCĐHH theo quyết định quyền sở hữu TSCĐHH của doanh nghiệp được phân chia thành: - TSCĐHH tự có: là những TSCĐHH được đần tư mua sắm,xây đựng bằng nguồn vốn tự có của các doanh nghiệp như được cấp phát vốn tự bổ sung vay vốn… - TSCĐHH thuê ngoài:là những TSCĐHH doanh nghiệp đi thuê của đơn vị cá nhân khác doanh nghiệp có quyền quản lý và sử dụng trong suốt thời gian theo hợp đồng được phân thành: + TSCĐHH thuê tài chính:là tài sản cố định mà doanh nghiệp thuê của các công ty cho thuê tài chính.Khi kết thúc thời hạn thuê bên thuê được quyền mua lại tài sản thuê hoặc tiếp tục thuê theo các điều kiện đã thỏa thuận trong hợp đồng thuê tài chính.Tổng số tiền thuê một loại tài sản quy định tại hợp đồng thuê tài chính,ít nhất phải tương đương với giá của tài sản dó tại thời điểm ký hợp đồng. + TSCĐHH thuê hợp đồng:mọi hợp đồng thuê tài sản cố định nếu không thỏa mãn các quy định trên được coi là tài sản cố định thuê hoạt động. Phân loại TSCĐHH theo tình hình sử dụng -TSCĐHH đang dùng : Đây là những TSCĐ HH đang trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp.
Trong Doanh nghiệp, tỉ SVTH: HOÀNG MAI HƯƠNG LỚP: K48D4 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TH.S NGUYỄN THÀNH HƯNG trọng TSCĐ HH đã đưa vào sử dụng so với tổng TSCĐ HH Doanh nghiệp nắm giữ càng lớn thì hiệu quả sử dụng TSCĐ cùa Doanh nghiệp càng cao. -TSCĐHH chưa cần dùng : Đây là những TSCĐ HH mà do nguyên nhân chủ quan hoặc khách quan chưa thể đưa vào sử dụng : Tài sản dự trữ, tài sản mua sắm, xây dựng thiết kế chưa đồng bộ, tài sản đang trong giai đoạn lắp ráp chạy thử. -TSCĐHH không cần dùng và chờ thanh lý :Đây là những tài sản đã hư hỏng, không thể sử dụng được hoặc có thể sử dụng nhưng lạc hậu về mặt kỹ thuật,đang chờ giải quyết Cách phân loại này giúp cho doanh nghiệp nắm được tình hình sử dụng, tiềm năng của tài sản cố định để có biệt pháp tăng cường TSCĐHH hiện có giải phóng nhanh chóng các TSCĐHH không cần dùng chờ thanh lý để thu hồi vốn. Phân loại TSCĐHH theo mục đích sử dụng - TSCĐHH dùng trong sản xuất kinh doanh:là TSCĐHH đang sử dụng trong hoạt động sản xuất kinh doanh, đối với những tài sản này bắt buộc doanh nghiệp phải tính và trích khấu hao và chi phí sản xuất kinh doanh - TSCĐHH dùng trong hoạt động phúc lợi:là TSCĐHH mà đơn vị dùng cho các nhu cầu phúc lợi công cụ như văn hóa nhà trẻ, xe ca phúc lợi.
- TSCĐHH chờ xử lý :TSCĐHH không cần dùng,chưa cần dùng vì thừa so với nhu cầu hoặc không thích hợp với sự đổi mới công nghệ,bị hư hỏng chờ thanh lý TSCĐHH tranh chấp chờ giải quyết.Những tài sản này cần xử lý nhanh chóng để thu hồi vốn sử dụng cho việc đầu tư đổi mới TSCĐHH. Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ kế toán 1. Yêu cầu về quản lý: Công tác kế toán TSCĐ HH trong doanh nghiệp phải quản lý tốt TSCĐ HHtrên hệ thống sổ sách và để phục vụ cho quá trình quản lý, kế toán phải cung cấp đầy đủ, chính xác và kịp thời các thông tin về: Quản lý TSCĐ HH về chủng loại theo đặc trưng kỹ thuật và đặc trưng kinh tế Nguyên giá, giá trị hao mòn, giá trị còn lại, nguồn hình thành TSCĐ HH… Các thông tin về sử dụng và khấu hao TSCĐ HHnhư: thời gian sử dụng, phương pháp thu hồi vốn, phương pháp khấu hao và phương pháp phân bổ chi phí cho các đối tượng sử dụng. Yêu cầu về tổ chức công tác kế toán TSCĐHH: SVTH: HOÀNG MAI HƯƠNG LỚP: K48D4 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TH.S NGUYỄN THÀNH HƯNG Tổ chức phân loại TSCĐ HHvà đánh giá TSCĐ HH theo đúng chế độ quy định.
Tổ chức công tác hạch toán ban đầu các nghiệp vụ biến động, khấu hao, sửa chữa TSCĐ HH, cũng như việc phản ánh các nghiệp vụ này trên hệ thống sổ kế toán theo đúng chế độ quy định và theo tính đặc thù TSCĐ HH trong đơn vị. Thực hiện tốt chế độ báo cáo TSCĐ HH theo đúng chế độ và yêu cầu quản lý. Nhiệm vụ kế toán TSCĐ HH. TSCĐ HH là tư liệu sản xuất chủ yếu, có vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất-kinh doanh của doanh nghiệp.TSCĐ HH thường có giá trị lớn và chiếm tỷ trọng cao trong tổng giá trị tài sản của doanh nghiệp.