ĐẠI HỌC QUOC GIA IIA NOI KIIOA LUẬT NGUYEN TRONG NGHTA PHỦ THỂ BUỘC TỘI TR0NG TO TUNG HÌNH SỰ LUẬN ÁN TIỀN SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI -2019 ĐẠI HỌC QUOC GIA IIA NOI KHOA LUAT NGUYEN TRONG NGHIA CHU THE BUỘC Tội TR0NG TO TUNG HÌNH SỰ Chuyên ngành : Luật hình sự và tố tụng hình sự Mã số : 9380101.03 LUAN AN TIEN Si LUAT HOC Người hướng dẫn khoa bọc: GS.TS Đỗ Ngọc Quang HÀ NỘI - 2019 Chỉ bng 4: CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUÁ HOẠT ĐỘNG 115 CỦA CÁC CHỦ THẺ BUỘC TỘI THEO PHÁP LUẬT TÓ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM 41. Quan điểm hoàn thiện quy định của pháp luật về chủ thể buộc tội 115 trong tổ tụng hình sự Giải pháp hoàn thiện quy định của pháp luật tổ tụng hình sự về chú 122 thê buộc tội 443. Một số giải pháp khác 139 KẾT LUẬN 148 ĐANH MUC CONG TRINH KHOA HOC CUA TAC GLA LIEN QUAN 151 ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN ANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC sáng tạo, chủ động của những người có thẩm quyên tiên hành tổ tụng (điều tra viên (ĐTV), kiểm sát viên (KSV), Tham phan); mét sé tu tưởng pháp lý mới, tiên bộ chưa được nghiên cứu, tiếp thủ đây đủ vào trang BLTTHS. Những vướng mắc, bắt cập nữu trên đá ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng, hiệu quê hoạt động buộc lội như tỉnh trạng làm oan người võ tội, bỏ lọt tội phạm hoặc vi phạm pháp luật trong, viện bắt, giam, giữ; nhiều ưường hợp bị khởi tố, diễu tra, truy tổ nhưng lòa tuyên không phạm tôi.
Do đó, hướng đền việc cân phải xây đựng nến tr pháp Irong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm mình, bảo vệ công lý, từng buộc hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự LỄ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, hoạt động he pháp mà trọng lâm là hoại động xét xử được tiễn hành có hiệu quả và biệu lực cao., đến việc phân định rõ thấm quyên quản {0 hành chính với trách nhiệm, quyền hạn tư pháp trong hoại động tổ tụng tư pháp theo hướng tăng quyền và tách nhiệ cha điều tra viên, kiểm sát viên và thâm phan dé ho chủ động trong thực thị nhiệm vụ; Nâng cao tính độc lập và chịu trách nhiệm trước pháp luật về các bành vì và quyết định tổ tụng của điều tra viền, kiểm sát viên, thêm phán. Tăng cường trách nhiệm công lễ trong hoạt động điều tra, gắn công tả với hoạt động điều tra [35] Bên cạnh đỏ, khi tham gia nhiều diễu ước quốc tế về đấu tranh phỏng, chống tội phạm nói chưng, về thủ tục TTHS nói riêng, Nhà nước ta đã có nhiễu cam kết về cải cách thủ tục TTH8. Diéu nay tất yếu đòi hỏi các thú tục TTH8 của Việt Nam, trong đó có các quy định vẻ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của chủ thẻ buộc tôi phải có những, diều chỉnh thích hợp dễ thực hiên nghiềm chính các cam kết trong, các điển ưác quốc tế mã Việt Nam là thành viên. £8 dat duge các yêu câu, nhiệm vụ nêu trên, việc lựa chọn, nghiên cứu dé tài "Chủ thể buộc tội trong tô tạng bình sự" làm luận án tiên sĩ luật học của nghiên.
tửu sinh là rất cấp thiết, có ý nghĩa lý luận và trục tiễn trong Hiến trình cải cách Lư pháp và hội nhập quốc tế của nước †a hiện nay. Mục tiểu, nhiệm vụ nghiên cứu của luận ám 31. Mục tiêu Mục tiêu nghiên cửu của luận án cần phải đạt được là làm rõ những vẫn để lý luận, thục tiễn của hoạt động buộc tội có liên quan đến chủ thể buộc tội, đưa ra được những nhận định, kết hiận vẻ những tổn tại, thiếu sót và những nguyên nhân. làm phát sinh những tên tại, thiếu sót nảy, dễ từ dỏ dưa ra những đề xuất về những, giải pháp nâng cao hiện quả hoạt động buộc tội của chủ thể buộc tôi, góp phân hoàn thiện hệ thông pháp luật tổ tụng hình sự để đáp ứng yêu cầu đầu tranh phòng chống tội phạm, bảo vệ lợi ích của nhà nước, xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của tô chức, cá nhấn 3.2 Nhiệm vụ Để đạt được mục liêu nêu trên, luận án lập trung giải quyết các rửiệm vụ sau: - Lam rỡ được mnột số khải niệm, cơ sở vả những biểu biện của chủ thể buộc lội trong lố tụng hình sự, cơ chế hoạt động của chủ thể buộc tôi, nội dung hoại động, của chủ thể buộc tội trong các giai đoạn tố tụng của TTHIS (chủ thể buộc tội là các cơ quan và những người có thâm quyền tiến hành tổ tựng trong giai đoạn khối tổ, điều tra, truy tổ, xét xử), - Những quy định của pháp luật tổ tụng hình sự Việt Nam về chức năng, nhiệm vụ, quyển hạn của chú thê buộc tội trong lịch sử và hiện tại của 11H; - Đánh giá hiệu qua hoạt đông của chủ thẻ buộc tội trong thực tiễn thi hành.
pháp luật T7HS, trong dỏ nêu dược những ưu diễm, cũng nlưư những tổn tại, hạn chế, thiếu sót và nguyên nhân gây nên tỉnh trạng này: trên cơ sở đó đưa ra các để xuất, kiến nghị hoàn thiện các quy định về chủ thể buộc tội wong PLI'THS va cdc giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của chủ thể buộc tội tại Việt Nam. Đối tượng và phạm vì nghiên cứu của luận án 3. ĐI trọng nghiên cứu Đổi tượng nghiên cửu của luận án là những vẫn dẻ lý luận vẻ chú thẻ buộc tội và thực tiễn hoạt động cúa chủ thể buộc tội tại Việt Nam. Trong đó, thực tiễn của phủ thể buộc tôi bao gồm: Các quy định của PLTTH8 về các chủ thế có hoại động, tmộc tội qua các giai đoạn lịch sử Việt Nam; việc áp đụng pháp luật trong thực tiễn, cũng như thực tiễn thi hành PLTTHS của các cơ quan và những người có thẩm quyền tế tụng có chức năng buộc tội, so sảnh, đối chiếu với chủ thẻ buộc tội theo mô hình TTH§ của một ỗ nước trêu thể giới như Vương quốc Anh, Hợp chủng quốc Toa Kỳ, Cộng hòa Liên bang Duc và Cộng hòa Pháp.
nhằm phát hiện những điểm MỞ BÁU 1 Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài Cho đã áp dụng mô hình tổ tụng hình sự (TTH$) tảo thì trong TTHS cíng luôn tồn tại ba chức năng cơ bản: Duộc tội, gỡ tội (bào chữa) và xét xử. Vai trò của các chủ thể dược phân định theo các chức năng tổ tụng. Việc phân định hợp lý thẩm: quyên của các chủ thể găn với các chức năng cơ bản trang TTITS là điểu kiện quan trọng bảo đâm mục liêu, liệu quả của TTH8. Buộc tôi là chức nắng đầu liên xuấL hiện trong xét xử làm phát sinh chức năng gỡ tội.
Chức năng buộc tội đối lập với chức năng gỡ tôi, còn chức nẵng xét xử phính là đưa ra phương hướng giải qm) mỗi quan hệ đối kháng, mâu thuẫn giữa hai chức năng này. Chức năng buộc tội do chủ thế buộc tội thực hiện nhằm giải quyết vụ án, bão vệ lợi ích của nhà mưác, quyền vả lợi ich hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Thể chế hóa các yêu cầu cải cách tư pháp hình sự, Bộ luật tổ tụng hình sự (BLYTHS) nim 2003, nay là LTTLIS 2015 và các văn bản hướng dẫn thí hành đã có những sửa đối, bố sung quan trọng, trong đó có các quy định liên quan đến chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của chu thẻ buộc tội nhằm nâng cao chất lượng hoạt động buộc tội với mục tiêu mọi bành vi phạm tội phải được phát hiện kịp thời, xử lý nghiêm minh, không để lọt tội phạm, không làm oan người vô tội, báo đảm quyên con người, quyển céng dan trang TTIIS. Thực tiên thi hành các quy dịnh eda phap huat té tung hinh su (PLTTHS) vé chủ thể buộc tội đá phát hưy hiệu lục, hiệu quả của hoạt động tổ tụng, đâu tranh.
phòng, chống tội phạm, bảo dám ngày cảng tốt hơn quyền của người tham gia tố tụng, nhất là quyền và lợi ích hợp pháp của bị can, bị cáo. Tuy nhiên, bên cạnh đó, thực tiễn quy định về chủ thẻ buộc tội đã và dang bộc lộ một số hạn chế nhất định số. với thực tiễn và bat cập so với yêu cân cải cách tư pháp của nước ta hiện nay như: chưa phân định rõ các chức năng buộc tôi, xét xử nên chưa phát huy hẻt sức mạnh. của từng chủ thẻ tiên hành tố tụng, cáo quy định về nhiệm vụ, quyển hạn cững như mỗi quan hệ giữa các chủ thể tiến hành tổ tưng chưa phủ hợp; việc phân định thâm quyền hành chính với thâm quyền tổ tụng chưa rõ ràng nên chưa phát huy được tính.
sáng tạo, chủ động của những người có thẩm quyên tiên hành tổ tụng (điều tra viên (ĐTV), kiểm sát viên (KSV), Tham phan); mét sé tu tưởng pháp lý mới, tiên bộ chưa được nghiên cứu, tiếp thủ đây đủ vào trang BLTTHS. Những vướng mắc, bắt cập nữu trên đá ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng, hiệu quê hoạt động buộc lội như tỉnh trạng làm oan người võ tội, bỏ lọt tội phạm hoặc vi phạm pháp luật trong, viện bắt, giam, giữ; nhiều ưường hợp bị khởi tố, diễu tra, truy tổ nhưng lòa tuyên không phạm tôi. Do đó, hướng đền việc cân phải xây đựng nến tr pháp Irong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm mình, bảo vệ công lý, từng buộc hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự LỄ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, hoạt động he pháp mà trọng lâm là hoại động xét xử được tiễn hành có hiệu quả và biệu lực cao., đến việc phân định rõ thấm quyên quản {0 hành chính với trách nhiệm, quyền hạn tư pháp trong hoại động tổ tụng tư pháp theo hướng tăng quyền và tách nhiệ cha điều tra viên, kiểm sát viên và thâm phan dé ho chủ động trong thực thị nhiệm vụ; Nâng cao tính độc lập và chịu trách nhiệm trước pháp luật về các bành vì và quyết định tổ tụng của điều tra viền, kiểm sát viên, thêm phán. Tăng cường trách nhiệm công lễ trong hoạt động điều tra, gắn công tả với hoạt động điều tra [35] Bên cạnh đỏ, khi tham gia nhiều diễu ước quốc tế về đấu tranh phỏng, chống tội phạm nói chưng, về thủ tục TTHS nói riêng, Nhà nước ta đã có nhiễu cam kết về cải cách thủ tục TTH8.
Diéu nay tất yếu đòi hỏi các thú tục TTH8 của Việt Nam, trong đó có các quy định vẻ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của chủ thẻ buộc tôi phải có những, diều chỉnh thích hợp dễ thực hiên nghiềm chính các cam kết trong, các điển ưác quốc tế mã Việt Nam là thành viên.