Bảo hiểm tài sản theo pháp luật Việt Nam: Những vấn đề và giải pháp trong lĩnh vực bảo hiểm tài sản

Luận văn phân tích chuyên sâu bảo hiểm tài sản theo pháp luật Việt Nam hiện hành. Đánh giá thực trạng, quy định và đề xuất giải pháp phát triển hiệu quả.

• Tác giả: Phạm Thị Việt
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Văn Vân
• Trường học: Học Viện Khoa Học Xã Hội
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Bảo hiểm tài sản theo pháp luật Việt Nam hiện nay
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Toàn cảnh pháp luật về bảo hiểm tài sản tại Việt Nam

Pháp luật về bảo hiểm tài sản tại Việt Nam là một hệ thống các quy phạm pháp luật phức tạp, được thiết kế để điều chỉnh mối quan hệ phát sinh trong lĩnh vực bảo vệ tài sản trước những rủi ro bất ngờ. Hoạt động này không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định xã hội. Về bản chất, bảo hiểm tài sản là một cơ chế chuyển giao rủi ro, nơi bên mua bảo hiểm đóng một khoản phí bảo hiểm cho doanh nghiệp bảo hiểm, và đổi lại, doanh nghiệp cam kết thực hiện bồi thường thiệt hại khi có sự kiện bảo hiểm xảy ra đối với tài sản được bảo vệ. Nền tảng pháp lý chính cho lĩnh vực này là Luật Kinh doanh bảo hiểm và Bộ luật Dân sự 2015, cùng với các văn bản hướng dẫn thi hành. Các quy định này xác lập quyền và nghĩa vụ của các bên, định rõ đối tượng được bảo hiểm, phạm vi rủi ro và các nguyên tắc cốt lõi. Trong đó, nguyên tắc trung thực tuyệt đối yêu cầu các bên phải cung cấp thông tin chính xác. Nguyên tắc quyền lợi có thể bảo hiểm đòi hỏi người mua phải có lợi ích hợp pháp đối với tài sản. Và nguyên tắc thế quyền cho phép doanh nghiệp bảo hiểm đòi bồi hoàn từ bên thứ ba có lỗi. Việc nắm vững các quy định này là điều kiện tiên quyết để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho cả người tham gia và doanh nghiệp, góp phần xây dựng một thị trường bảo hiểm minh bạch, bền vững.

1.1. Khái niệm và vai trò của hợp đồng bảo hiểm tài sản

Hợp đồng bảo hiểm tài sản là sự thỏa thuận bằng văn bản giữa bên mua bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm. Theo đó, bên mua có nghĩa vụ đóng phí bảo hiểm, còn doanh nghiệp cam kết bồi thường cho người được bảo hiểm khi xảy ra tổn thất thuộc phạm vi bảo hiểm. Vai trò của hợp đồng này là công cụ pháp lý quan trọng nhất, giúp các bên xác lập quyền và nghĩa vụ một cách rõ ràng, tránh các giải quyết tranh chấp không đáng có. Nó không chỉ giúp cá nhân, tổ chức an tâm sản xuất kinh doanh mà còn là công cụ huy động vốn nhàn rỗi hiệu quả cho nền kinh tế, góp phần ổn định đời sống và thúc đẩy sự phát triển của xã hội.

1.2. Nguồn luật điều chỉnh và các nguyên tắc pháp lý cốt lõi

Hoạt động bảo hiểm tài sản chịu sự điều chỉnh của nhiều nguồn luật. Trực tiếp và quan trọng nhất là Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi, bổ sung). Bên cạnh đó, Bộ luật Dân sự 2015 cung cấp các nguyên tắc chung về hợp đồng và giao dịch dân sự. Các văn bản dưới luật như Nghị định của Chính phủ và Thông tư của Bộ Tài chính quy định chi tiết về điều kiện kinh doanh, chế độ tài chính. Hoạt động này vận hành dựa trên các nguyên tắc cơ bản: nguyên tắc số đông (lấy đóng góp của số đông bù đắp cho số ít), nguyên tắc trung thực tuyệt đối, nguyên tắc quyền lợi có thể được bảo hiểm, và nguyên tắc thế quyền - một đặc trưng quan trọng cho phép DNBH đòi lại khoản tiền đã bồi thường từ người thứ ba gây ra thiệt hại.

II. Thách thức pháp lý trong hợp đồng bảo hiểm tài sản

Mặc dù khung pháp lý về bảo hiểm tài sản theo pháp luật Việt Nam hiện nay đã tương đối hoàn thiện, thực tiễn vẫn tồn tại nhiều thách thức và bất cập. Một trong những vấn đề nổi cộm là việc xác định các rủi ro được bảo hiểm và các điều khoản loại trừ trách nhiệm. Nhiều hợp đồng bảo hiểm tài sản được soạn thảo với ngôn ngữ phức tạp, các điều khoản không rõ ràng, dẫn đến cách hiểu khác nhau giữa doanh nghiệp bảo hiểm và bên mua bảo hiểm. Điều này thường là nguồn cơn của các tranh chấp, đặc biệt khi xảy ra tổn thất. Thêm vào đó, quy trình giám định tổn thất đôi khi thiếu khách quan, kéo dài, gây khó khăn cho người được bảo hiểm trong việc nhận bồi thường thiệt hại. Tình trạng trục lợi bảo hiểm cũng là một vấn nạn, khi một số cá nhân, tổ chức cố tình tạo dựng sự kiện bảo hiểm giả mạo để nhận tiền bồi thường. Các quy định về chế tài xử lý các hành vi này vẫn chưa đủ sức răn đe. Hơn nữa, sự thiếu cân bằng về thông tin và kiến thức chuyên môn giữa doanh nghiệp và khách hàng khiến bên mua bảo hiểm, với vị thế yếu hơn, thường chịu nhiều rủi ro. Việc giải quyết những thách thức này đòi hỏi sự hoàn thiện không ngừng của hệ thống pháp luật và nâng cao ý thức tuân thủ của các chủ thể tham gia.

2.1. Vấn đề giải quyết tranh chấp và vai trò của án lệ bảo hiểm

Thực tiễn cho thấy, giải quyết tranh chấp trong hợp đồng bảo hiểm tài sản là một quá trình phức tạp. Các tranh chấp thường xoay quanh việc diễn giải điều khoản hợp đồng, xác định nguyên nhân tổn thất, và mức độ bồi thường. Các phương thức giải quyết bao gồm thương lượng, hòa giải, trọng tài hoặc tòa án. Tuy nhiên, hệ thống pháp luật vẫn còn những khoảng trống. Trong bối cảnh đó, án lệ bảo hiểm ngày càng thể hiện vai trò quan trọng, cung cấp nguồn tham khảo quý giá để các cơ quan tài phán áp dụng pháp luật một cách thống nhất, đảm bảo sự công bằng và hợp lý trong các phán quyết liên quan đến trách nhiệm pháp lý.

2.2. Rủi ro từ các điều khoản loại trừ và nghĩa vụ các bên

Điều khoản loại trừ trách nhiệm là phần nhạy cảm nhất trong hợp đồng bảo hiểm tài sản. Nếu không được quy định rõ ràng, chúng có thể bị doanh nghiệp bảo hiểm lạm dụng để từ chối bồi thường một cách bất hợp lý. Nghĩa vụ của các bên phải được thực hiện một cách trung thực. Bên mua có nghĩa vụ kê khai rủi ro đầy đủ, trong khi doanh nghiệp phải giải thích rõ ràng các điều khoản, đặc biệt là các trường hợp loại trừ. Sự vi phạm nghĩa vụ từ một trong hai bên đều có thể dẫn đến việc hợp đồng bị vô hiệu hoặc quyền lợi bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

III. Phương pháp xác định đối tượng và giá trị bảo hiểm

Việc xác định chính xác đối tượng và giá trị trong bảo hiểm tài sản là nền tảng để thiết lập một hợp đồng công bằng và khả thi. Theo Điều 40 Luật Kinh doanh bảo hiểm, đối tượng của hợp đồng là tài sản, bao gồm vật có thực, tiền, giấy tờ trị giá được bằng tiền và các quyền tài sản. Các loại hình phổ biến bao gồm bảo hiểm cháy nổ bắt buộc cho nhà xưởng, bảo hiểm hàng hóa vận chuyển, và bảo hiểm công trình xây dựng. Một yếu tố cốt lõi là bên mua bảo hiểm phải chứng minh được "quyền lợi có thể được bảo hiểm", tức là họ phải có lợi ích tài chính hợp pháp gắn liền với sự an toàn của tài sản. Giá trị tài sản được bảo hiểm thường được xác định theo giá thị trường tại thời điểm giao kết hợp đồng. Việc xác định sai giá trị có thể dẫn đến các loại hợp đồng không mong muốn. Nếu số tiền bảo hiểm cao hơn giá trị thực tế (bảo hiểm trên giá trị), doanh nghiệp chỉ bồi thường theo giá trị thực tế để tránh trục lợi. Ngược lại, nếu số tiền bảo hiểm thấp hơn (bảo hiểm dưới giá trị), việc bồi thường thiệt hại sẽ được thực hiện theo tỷ lệ. Đây là những quy định quan trọng nhằm đảm bảo nguyên tắc bồi thường của bảo hiểm không nhằm mục đích tạo ra lợi nhuận cho người được bảo hiểm.

3.1. Các loại tài sản và quyền lợi có thể được bảo hiểm

Đối tượng của bảo hiểm tài sản rất đa dạng, từ bất động sản như nhà cửa, công trình, đến động sản như máy móc, thiết bị, hàng hóa. Bộ luật Dân sự 2015 định nghĩa rõ các loại tài sản này. Quan trọng hơn, người tham gia phải có “quyền lợi có thể được bảo hiểm”, tức là họ sẽ bị tổn thất về tài chính nếu tài sản đó bị hư hỏng hoặc mất mát. Quyền lợi này có thể phát sinh từ quyền sở hữu, quyền chiếm hữu, sử dụng hợp pháp hoặc các nghĩa vụ liên quan đến tài sản. Thiếu đi yếu tố này, hợp đồng bảo hiểm sẽ không có hiệu lực.

3.2. Cách xác định rủi ro được bảo hiểm và sự kiện bảo hiểm

Rủi ro được bảo hiểm là những sự kiện khách quan, bất ngờ có thể gây tổn thất cho tài sản và được các bên thỏa thuận trong hợp đồng. Phạm vi bảo hiểm sẽ liệt kê cụ thể các rủi ro này (ví dụ: cháy, nổ, bão, lũ). Khi một trong những rủi ro này xảy ra và gây thiệt hại thực tế, nó trở thành "sự kiện bảo hiểm". Đây là điều kiện tiên quyết để phát sinh trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp bảo hiểm. Việc mô tả rủi ro càng chi tiết và rõ ràng trong hợp đồng càng giúp giảm thiểu tranh chấp sau này.

IV. Hướng dẫn quy trình bồi thường và giám định tổn thất

Quy trình bồi thường thiệt hại là giai đoạn quan trọng nhất, thể hiện rõ nhất vai trò của bảo hiểm tài sản. Khi sự kiện bảo hiểm xảy ra, bên mua bảo hiểm có nghĩa vụ thông báo ngay cho doanh nghiệp bảo hiểm và áp dụng các biện pháp cần thiết để ngăn chặn, hạn chế tổn thất. Sau khi nhận được thông báo, doanh nghiệp sẽ tiến hành quy trình giám định tổn thất. Hoạt động này nhằm xác định nguyên nhân, mức độ thiệt hại thực tế và tính hợp lệ của yêu cầu bồi thường. Theo quy định của Luật Kinh doanh bảo hiểm, chi phí giám định do doanh nghiệp bảo hiểm chi trả. Kết quả giám định là cơ sở chính để xác định số tiền bồi thường. Trong trường hợp các bên không thống nhất về kết quả, họ có quyền trưng cầu một giám định viên độc lập. Thời hạn bồi thường phải được thực hiện theo thỏa thuận trong hợp đồng, nhưng không được vượt quá thời hạn do pháp luật quy định. Việc tuân thủ đúng và đầy đủ quy trình này không chỉ đảm bảo quyền lợi cho người được bảo hiểm mà còn thể hiện sự chuyên nghiệp và uy tín của doanh nghiệp, củng cố niềm tin vào thị trường.

4.1. Nguyên tắc thế quyền trong yêu cầu bồi thường thiệt hại

Nguyên tắc thế quyền là một đặc thù của bảo hiểm tài sản. Khi một tổn thất xảy ra do lỗi của bên thứ ba và doanh nghiệp bảo hiểm đã hoàn thành nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho người được bảo hiểm, doanh nghiệp có quyền thay mặt người được bảo hiểm để yêu cầu bên thứ ba đó bồi hoàn lại khoản tiền đã chi trả. Nguyên tắc này đảm bảo rằng người có lỗi phải chịu trách nhiệm cuối cùng, đồng thời giúp doanh nghiệp thu hồi lại chi phí, góp phần giảm phí bảo hiểm cho cộng đồng.

4.2. Trách nhiệm giám định tổn thất và hồ sơ yêu cầu bồi thường

Trách nhiệm tổ chức giám định tổn thất thuộc về doanh nghiệp bảo hiểm. Để yêu cầu bồi thường, người được bảo hiểm phải cung cấp một bộ hồ sơ đầy đủ, thường bao gồm: thông báo tổn thất, bản sao hợp đồng bảo hiểm, biên bản giám định, các hóa đơn, chứng từ chứng minh thiệt hại và các tài liệu liên quan khác theo yêu cầu. Sự đầy đủ và chính xác của hồ sơ là yếu tố quyết định đến tốc độ giải quyết tranh chấp và chi trả bồi thường, do đó người tham gia cần nắm rõ các yêu cầu này ngay từ khi ký kết hợp đồng.

V. Hướng hoàn thiện pháp luật bảo hiểm tài sản tương lai

Để thị trường bảo hiểm tài sản theo pháp luật Việt Nam hiện nay phát triển lành mạnh và hiệu quả hơn, việc hoàn thiện khung pháp lý là một nhiệm vụ cấp thiết. Cần có những quy định cụ thể và rõ ràng hơn về các điều khoản loại trừ trách nhiệm, tránh việc diễn giải tùy tiện gây bất lợi cho bên mua bảo hiểm. Cơ chế giám định tổn thất cần được chuẩn hóa, nâng cao tính độc lập và khách quan để đảm bảo kết quả chính xác. Bên cạnh đó, Luật Kinh doanh bảo hiểm cần bổ sung các chế tài mạnh mẽ hơn để xử lý nghiêm các hành vi trục lợi bảo hiểm, bảo vệ quyền lợi của cả cộng đồng và các doanh nghiệp bảo hiểm làm ăn chân chính. Việc phát triển và công nhận vai trò của án lệ bảo hiểm cũng là một giải pháp quan trọng, giúp thống nhất cách áp dụng pháp luật và tạo ra sự đoán định cao hơn trong giải quyết tranh chấp. Ngoài ra, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật về bảo hiểm để nâng cao nhận thức cho người dân và doanh nghiệp, giúp họ hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của các bên khi tham gia hợp đồng, từ đó xây dựng mối quan hệ bình đẳng, minh bạch và bền vững.

5.1. Kiến nghị sửa đổi Luật Kinh doanh bảo hiểm và văn bản liên quan

Việc sửa đổi Luật Kinh doanh bảo hiểm nên tập trung vào việc làm rõ các khái niệm còn mơ hồ, chuẩn hóa mẫu hợp đồng bảo hiểm tài sản đối với một số loại hình phổ thông, và quy định cụ thể hơn về quy trình giám định tổn thất. Cần bổ sung quy định về thời hạn tối đa mà DNBH phải trả lời yêu cầu chuyển nhượng hợp đồng để bảo vệ quyền lợi người mua. Đồng thời, cần có cơ chế giám sát chặt chẽ hơn hoạt động của các doanh nghiệp, đặc biệt là về năng lực tài chính và tính minh bạch trong việc công bố thông tin sản phẩm.

5.2. Xu hướng phát triển bảo hiểm cháy nổ và hàng hóa vận chuyển

Trong tương lai, các sản phẩm như bảo hiểm cháy nổ bắt buộc và bảo hiểm hàng hóa vận chuyển sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng. Pháp luật cần cập nhật để theo kịp với sự phát triển của công nghệ và các hình thức rủi ro mới (ví dụ: rủi ro an ninh mạng ảnh hưởng đến hàng hóa). Việc ứng dụng công nghệ trong quản lý hợp đồng và giám định (Insurtech) cũng là một xu hướng tất yếu, đòi hỏi khung pháp lý phải linh hoạt và cởi mở để tạo điều kiện cho sự đổi mới, nâng cao hiệu quả và trải nghiệm cho khách hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 KHÁI QUÁT VỀ BẢO HIỂM TÀI SẢN VÀ PHÁP LUẬT BẢO HIỂM TÀI SẢN Với những đặc thù riêng biệt và vai trò bảo vệ quyền lợi tài chính của chủ thể tham gia, BHTS đóng góp không nhỏ vào quá trình phát triển kinh tế xã hội, do đó Nhà nước thực hiện vai trò quản lý xã hội thông qua phương thức xây dựng hệ thống quy định pháp luật điều chỉnh quan hệ BHTS là cần thiết, mang tính tất yếu. Khái quát về bảo hiểm tài sản 1. Khái niệm và đặc điểm của bảo hiểm tài sản Theo các tài liệu nghiên cứu, nguồn gốc của BHTS được cho rằng xuất phát từ trận đại hỏa hoạn lịch sử ở Luân Đôn vào năm 1666 khi đã nuốt chửng hơn 13.000 ngôi nhà dẫn đến các hậu quả tàn khốc. Nhận được tính cấp bách về sự phát triển của BHTS, những nhà kinh doanh ở nước Anh đã nghĩ ra việc cộng đồng chia sẻ rủi ro hoả hoạn bằng cách đứng ra thành lập những Công ty bảo hiểm hoả hoạn mang đến các lợi ích kinh tế lớn và là sự khởi nguồn cho nhiều công ty tương tự được thành lập trong những thập kỷ sau đó.

BHTS được hình thành sớm trên thế giới và là một lĩnh vực khá phức tạp. Tuy nhiên, ở Việt Nam, cho đến khi Chính phủ ban hành Nghị định số 100/CP ngày 18/12/1993 về kinh doanh bảo hiểm thì thị trường bảo hiểm mới khởi sắc và đánh dấu sự ra đời của pháp luật về BHTS. Ra đời từ nhu cầu khách quan về quyền được bảo vệ, giúp đỡ, chia sẻ hoạn nạn khi rủi ro, tổn thất xảy ra trong đời sống kinh tế xã hội, nhưng đến nay, trong hệ thống quy định pháp luật nước ta chưa có quy định pháp luật nào đề cập rõ đến khái niệm BHTS. Về khái niệm bảo hiểm, theo Dennis Kessler - Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm giám đốc điều hành Công ty tái bảo hiểm SCOR SE, thì “Bảo hiểm là sự đóng góp của số đông vào sự bất hạnh của số ít”.

Trong “Giáo trình đào tạo bảo hiểm phi nhân thọ” của Hiệp hội bảo hiểm Việt Nam, NXB Tài chính, 2004, thì “bảo hiểm là biện pháp chia sẽ rủi ro của một người hay một số ít người cho cả cộng đồng những người có khả năng gặp rủi ro cùng loại, bằng cách mỗi người trong cộng đồng góp một số tiền nhất định vào một quỹ chung và từ quỹ chung đó bù đắp thiệt hại cho những thành viên trong cộng đồng không may bị thiệt hại do những rủi ro đó gây ra”. 9 Mỗi quan niệm trên đều thể hiện các góc nhìn khác nhau về bảo hiểm, tuy nhiên dù cho định nghĩa như thế nào thì bảo hiểm vẫn mang đặc trưng là hoạt động chuyển đổi, chia sẻ thiệt hại do rủi ro gây ra từ người mua bảo hiểm sang DNBH khi xảy ra sự kiện bảo hiểm. Những rủi ro này thường là sự kiện khách quan, xảy ra ngoài dự đoán và khả năng kiểm soát của con người, có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến những gì mà họ muốn bảo vệ. Quá trình không ngừng học hỏi, sáng tạo, đổi mới tư duy và hăng say lao động của con người luôn tạo ra những của cải vật chất, tài sản mang những giá trị nhất định.

Dưới góc độ của pháp luật, tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản; tài sản bao gồm động sản và bất động sản có thể là tài sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai. Khi nắm giữ những tài sản này, chủ sở hữu luôn có ý thức bảo vệ và tìm tới các biện pháp bảo đảm an toàn những gì mình đang sở hữu, sử dụng. Với tư cách là một trong các loại hình bảo hiểm, BHTS giúp cho người tham gia đáp ứng nhu cầu thiết yếu này, đồng thời đây là cách chủ sở hữu tài sản vừa có thể khai thác sử dụng mà vẫn đảm bảo an toàn về tài chính cho dù xảy ra các mất mát, tổn hại từ rủi ro khách quan. Dưới góc độ kinh tế, BHTS đóng vai trò là một hoạt động kinh doanh dịch vụ tài chính, là phương thức huy động vốn mang lại hiệu quả cao cho chủ thể kinh doanh.

Dưới vai trò xã hội, BHTS đóng góp không ít vào ngân sách nhà nước, tạo ra cơ hội việc làm và ổn định tài chính cho con người. Do đó, không chỉ là công cụ để xử lý và giảm thiểu rủi ro, bảo vệ BMBH mà BHTS còn mang tính thương mại rất cao, luôn đặt mục đích lợi nhuận là ưu tiên hàng đầu, thực hiện bằng một chuỗi kết nối giữa các bên tham gia thông qua quyền lợi và nghĩa vụ nhất định, trong đó DNBH chấp nhận các rủi ro từ tài sản để đổi lại việc thu được khoản phí từ các chủ thể tham gia và chi trả tiền bảo hiểm giúp người bị thiệt hại có thể nhanh chóng khôi phục lại cuộc sống và sản xuất kinh doanh. Như vậy, có thể hiểu bảo hiểm tài sản là lĩnh vực dịch vụ tài chính, hướng đến mục tiêu khắc phục các thiệt hại, tổn thất xảy ra đối với tài sản của người tham gia bảo hiểm, hình thành cơ sở DNBH thu phí bảo hiểm của BMBH và cam kết bồi thường cho bên được bảo hiểm khi xảy ra tổn thất đối với tài sản do rủi ro trong phạm vi bảo hiểm gây ra. Ý nghĩa và vai trò của bảo hiểm tài sản Hoạt động kinh doanh BHTS ngày càng được mở rộng với các loại hình nghiệp vụ khác nhau để đáp ứng các nhu cầu thiết yếu về tài chính, đảm bảo ổn định đời sống cho người tham gia, mang ý nghĩa và vai trò quan trọng không chỉ đối với các chủ thể mà còn tác động không nhỏ đến quá trình phát triển đất nước, an sinh xã hội.

Một là, BHTS phát huy vai trò là công cụ chuyển dịch rủi ro, san sẻ tổn thất để bảo vệ người được bảo hiểm. Trong BHTS, người mua bảo hiểm có nghĩa vụ tiến hành chi trả một khoản phí bảo hiểm xác định để đóng góp vào quỹ BHTS, đổi lại họ có các quyền lợi chính đáng được pháp luật công nhận, trong đó, quyền được bảo vệ khi xảy ra các tổn thất là quyền cơ bản, quan trọng nhất, là mục đích BMBH hướng tới khi xác lập giao dịch bảo hiểm. Mặt khác, thông qua hợp đồng bảo hiểm, DNBH sẽ cam kết gánh vác tổn thất thay cho người bị thiệt hại do rủi ro trong phạm vi bảo hiểm gây ra. Số tiền bồi thường mà DNBH dùng để chi trả được trích từ một phần của quỹ bảo hiểm, nguồn đóng góp của cộng đồng tham gia BHTS, do các tổ chức này đại diện đứng ra quản lý.

Như vậy, khi tham gia BHTS, quyền lợi tài chính của BMBH được chú trọng đảm bảo, qua đó trách nhiệm bồi thường của DNBH như một hình thức san sẻ để bảo vệ người được bảo hiểm, thể hiện sức mạnh của cộng đồng giúp đỡ những người không may mắn gặp rủi ro và gánh chịu tổn thất. Hai là, BHTS giúp người tham gia bảo hiểm ổn định đời sống và hoạt động sản xuất kinh doanh. Thông qua tham gia mua bảo hiểm cho tài sản, BMBH vừa được sử dụng, khai thác tài sản phục vụ sản xuất, kinh doanh hằng ngày vừa được an tâm về tình trạng tài sản dù rủi ro có thể xảy ra một cách bất ngờ. Khi phát sinh thiệt hại từ sự cố được ghi nhận trong hợp đồng bảo hiểm, DNBH thực hiện trách nhiệm bảo hiểm để bảo toàn trọn vẹn hoặc được kịp thời bù đắp một phần tổn thất, nhanh chóng khôi phục lại tình trạng tài sản, hoạt động sản xuất, kinh doanh của BMBH.

Nếu không tham gia BHTS, khi rơi vào những rủi ro bất ngờ, họ tự đối mặt với những sụt giảm về giá trị của tài sản, hao tốn một khoản chi phí và thời gian để khắc phục sự cố xảy ra, tiếp tục cuộc sống. Chính vì vậy, hoạt động BHTS được tiến hành nhằm mục đích khắc 11 phục rủi ro, hạn chế tổn thất, giảm thiểu thiệt hại vật chất cho xã hội, góp phần ổn định đời sống và hoạt động sản xuất kinh doanh của người tham gia. Ba là, BHTS là công cụ huy động vốn tối ưu trong xã hội. DNBH là một trong các tổ chức trung gian tài chính tại Việt Nam, thông qua hoạt động kinh doanh bảo hiểm, các doanh nghiệp này thu các khoản phí bảo hiểm từ người mua và tạo lập quỹ bảo hiểm chung cho cộng đồng tham gia BHTS do các tổ chức này đứng ra đại diện quản lý.

Số tiền bồi thường chỉ chi trả khi BMBH xảy ra rủi ro, cho nên từ thời điểm thu phí đến khi bồi thường là một khoảng thời gian ngắt quãng để tiếp tục thực hiện trách nhiệm của DNBH, đồng thời sự tương quan giữa số người tham gia đóng phí và người được nhận tiền bảo hiểm đã giúp các tổ chức này huy động được một nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội. Từ đó, DNBH có thể dẫn vốn từ người có vốn đến người có nhu cầu sử dụng vốn, sử dụng phần quỹ nằm ngoài các khoản chi phí dự phòng để tiến hành đầu tư vào các ngành, nghề, lĩnh vực khác, tăng nhu cầu về sử dụng lao động, thúc đẩy sự lưu thông và phát triển của thị trường, tạo ra các động lực phát triển xã hội, đóng góp không nhỏ vào công cuộc chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Nguyên tắc bảo hiểm tài sản Cùng với quá trình vận động kinh tế thị trường, hoạt động bảo hiểm dần từng bước hình thành và phát triển mạnh mẽ với nhiều loại hình bảo hiểm khác nhau. Trong đó, với mức độ phổ biến, sự đa dạng về hình thức, BHTS đang được sự quan tâm của nhiều cá nhân, tổ chức tham gia hoạt động thương mại.

Không chỉ mang bản chất chung của bảo hiểm, BHTS còn mang những đặc trưng riêng, được vận hành và hoạt động bởi các nguyên tắc cơ bản sau: Thứ nhất, BHTS đảm bảo thực hiện nguyên tắc số đông. Đây là nguyên tắc cơ bản nhất của bảo hiểm. Bởi lẽ, BHTS là một nghiệp vụ bảo hiểm nên cũng mang bản chất được tạo ra từ sự tập hợp được nhiều cá nhân, tổ chức có cùng khả năng rủi ro, nhu cầu bảo vệ lập thành một cộng đồng để chia sẻ hậu quả tài chính từ các tổn thất gây ra, đây chính là “sự đóng góp của số đông vào sự bất hạnh của số ít”, tạo ra một quỹ bảo hiểm nhất định, trong đó DNBH với tư cách là người tập hợp và quản lý quỹ bảo hiểm để đứng ra thực hiện trách nhiệm chia sẻ rủi 12 ro cho người bị tổn thất.