chương 1 trình bày nhưng khái niệm về đo đạt cũng như biểu diễn địa hình địa vật trên bản vẽ. Câu hỏi, bài tập: 1. Những khái niệm cơ bản về đo đạc địa hình? 2. Biểu diễn bản đồ địa hình? 7 Bài giảng Công trình và thiết bị nuôi trồng thủy sản Chƣơng 2.
VẬT LIỆU XÂY DỰNG Mục tiêu: giúp cho học viên hiểu được những vật liệu trong xây dựng công trình thủy sản. Khái niệm Vật liệu xây dựng là một trong ba yếu tố cơ bản để xây dựng công trình (con người, vật liệu xây dựng, công cụ sử dụng). Nó chiếm một tỷ lệ rất lớn trong tổng chi phí xây dựng, thông thường là hơn 50%. Các vật liệu xây dựng sau khi được sử dụng xây dựng công trình phải chịu tác dụng của nhiều lực và các nhân tố môi trường chung quanh.
Do đó khi sử dụng vật liệu xây dựng cần chú ý đến các mặt sau: - Tìm hiểu kỹ các tính chất cơ bản của vật liệu để xây dựng thích hợp với công trình hay từng bộ phận công trình. - Tìm hiểu các yếu tố tác động bên ngoài tác động vào công trình trong quá trình làm việc. Đặc biệt các yếu tố phá hoại như: Tải trọng, độ ẩm, nhiệt độ. để có biện pháp ngăn ngừa.
- Nắm được kỹ thuật thi công đối với các loại vật liệu thông thường, nhất là loại vật liệu có nguồn gốc từ địa phương dễ cung cấp. - Biết cách sản xuất, bảo quản các loại vật liệu phổ biến trong quá trình thi công. - Riêng đối với các công trình thủy sản cần chú ý đến điều kiện làm việc lâu dài trong môi trường nước của công trình. 8 Bài giảng Công trình và thiết bị nuôi trồng thủy sản Hình 2.
Các vật liệu xây dựng 2. Tính cơ bản của vật liệu xây dựng 2. Khối lƣợng riêng Định nghĩa: Khối lượng riêng (KLR) của vật liệu là khối lượng của một đơn vị thể tích vật liệu ở trạng thái hoàn toàn đặc (không có lỗ rỗng). 9 Bài giảng Công trình và thiết bị nuôi trồng thủy sản - KLR của vật liệu được ký hiệu bằng a (g/cm3, kg/lít, kg/m3, tấn/m3).
a= Ga/ Va - Khối lượng của vật liệu ở trạng thái khô ký hiệu bằng Ga (g, kg, tấn). - Thể tích hoàn toàn đặc của vật liệu ký hiệu bằng Va (cm3, m3, lít). Chú ý: Trạng thái khô là trạng thái vật liệu được sấy khô ở nhiệt độ 1050C. Khối lƣợng thể tích Định nghĩa: Khối lượng thể tích của vật liệu (KLTT) là khối lượng của một đơn vị thể tích vật liệu ở trạng thái tự nhiên (kể cả các lỗ rỗng).
- KLTT được ký hiệu bằng o (g/cm3, kg/lít, kg/m3, tấn/m3 ) o= Ga/ Vo Trong đó: - Ga là khối lượng vật liệu ở trạng thái khô (g, kg, tấn); - Vo là thể tích tự nhiên của vật liệu (cm3, dm3, lít, m3 ); 2. Độ đặc và độ rỗng Độ đặc: là tỷ số giữa thể tích đặc với thể tích tự nhiên của vật liệu - Độ đặc được ký hiệu bằng: đ và được xác định theo công thức: d(%) d(%)=(Va-Vo)*100% Trong đó: Va: Thể tích hoàn toàn đặc của vật liệu V0: Thể tích tự nhiên của vật liệu - Đa số các loại vật liệu đều có độ đặc < 100%, riêng một số loại vật liệu như thép, kính. - Độ đặc của vật liệu phụ thuộc vào mức độ rỗng của vật liệu và biến đổi trong phạm vi rộng. - Thông qua độ đặc của vật liệu có thể dự đoán được một số tính chất của vật liệu như: cường độ chịu lực, khả năng cách nhiệt, âm, mức độ hút nước.
Độ rỗng: là tỷ số giữa thể tích rỗng với thể tích tự nhiên của vật liệu - Độ rỗng được ký hiệu là: r (%) r (%)= Vr Vo*100% Chú ý: độ rỗng luôn < 1 trừ kính, thép Trong đó: Vr: Thể tích của tất cả các lỗ rỗng trong vật liệu; Vo: Thể tích tự nhiên của vật liệu 10 Bài giảng Công trình và thiết bị nuôi trồng thủy sản - Lỗ rỗng trong vật liệu bao gồm lỗ rỗng kín và lỗ rỗng hở: + Lỗ rỗng hở: là lỗ rỗng thông với môi trường bên ngoài.Vật liệu chứa nhiều lỗ rỗng hở thì hút ẩm và hút nước cao. + Lỗ rỗng kín: là lỗ rỗng không thông với môi trường bên ngoài. Vật liệu chứa nhiều lỗ rỗng kín thì cách nhiệt tốt. - Độ rỗng của vật liệu biến động trong phạm vi rộng.
Ví dụ: + Gạch đất sét đặc r = 15-20%; kính r = 0,2% + Gạch đất sét rỗng r = 30-50%; bê tông nặng r = 5-10% - Cũng giống như độ đặc thông qua độ rỗng có thể dự đoán được một số tính chất của vật liệu như: cường độ chịu lực, khả năng cách nhiệt, độ hút nước. + Vật liệu khó cháy: Là những vật liệu mà bản thân thì cháy được nhưng nhờ có lớp bảo vệ nên khó cháy như: tấm vỏ bào ép có trát vữa ximăng ở ngoài. + Vật liệu dễ cháy: Là những vật liệu có thể cháy bùng lên dưới tác dụng của ngọn lửa hay nhiệt độ cao như: tre, gỗ, vật liệu chất dẻo (chúng cần phải được bảo vệ bằng những vật liệu chống cháy). Cƣờng độ chịu lực của vật liệu Khái niệm chung: Cường độ là khả năng của vật liệu chống lại sự phá hoại dưới tác dụng của ngoại lực hoặc điều kiện môi trường.
Kết cấu xây dựng chịu lực dưới nhiều hình thức khác nhau: kéo, nén, uốn, va chạm, vv…Tương ứng với nó cường độ cũng có nhiều loại. Cường độ của vật liệu phụ thuộc nhiều yếu tố: Thành phần cấu trúc, phương pháp thí nghiệm, môi trường, hình dáng kích thước mẫu. Do đó để so sánh khả năng chịu lực của vật liệu ta phải tiến hành thí nghiệm trong điều kiện tiêu chuẩn. Khi đó dựa vào cường độ giới hạn để định ra mác của vật liệu xây dựng.
Mác (số hiệu) của vật liệu là cường độ cường độ chịu lực giới hạn của vật liệu thi nghiệm trong điều kiện tiêu chuẩn như: kích thước mẫu, cách chế tạo mẫu, phương pháp và thời gian bảo dưỡng trước khi thử. Độ cứng: Độ cứng của vật liệu là khả năng của vật liệu chống lại được sự xuyên đâm của vật liệu khác cứng hơn nó. Độ cứng của vật liệu ảnh hưởng đến một số tính chất khác của vật liệu, vật liệu càng cứng thì khả năng chống cọ mòn tốt nhưng khó gia công và ngược lại. Một số vật liệu thông dụng 11 Bài giảng Công trình và thiết bị nuôi trồng thủy sản Hình 2.
Một số vật liệu thông dụng Vật liệu xây dựng tự nhiên Các vật liệu làm từ các sản phẩm tự nhiên như đất sét, cành cây, cát, lá và đá là vật liệu xây dựng tự nhiên. Vật liệu xây dựng được sử dụng trong các ngành công nghiệp đã trải qua quá trình xử lý của con người được gọi là vật liệu xây dựng nhân tạo, giống như nhựa. Đá là một trong những vật liệu xây dựng đã được sử dụng trong các cấu trúc xây dựng trong nhiều thế kỷ. Trên thực tế, đây cũng là một trong những vật liệu xây dựng lâu dài nhất hiện có.
Mặc dù nó có nhiều chức năng, dễ tìm kiếm, giá thành rẻ và bền chắc, nhưng nó có nhược điểm là quá nặng để mang theo và không hiệu quả trong việc giữ ấm cho không gian khi xây nhà, lại khá nguy hiểm khi thi công. Có thể thấy, từ thời cổ đại, các công trình xây dựng bằng đá vẫn sừng sững cho tới ngày nay, làm thành những kiệt tác để đời như là kim tự tháp của Ai Cập. Một vật liệu xây dựng rất cũ được sử dụng ngày nay là tre nứa. Nó rất rẻ, là một chất cách điện tuyệt vời và rất dễ thu hoạch.
Các loại tre nứa này khi lớn lên, người ta sẽ thu hoạt nó và kết cấu chúng lại thành một sản phẩm cụ thể. Ví dụ như nhà sản là một điển hình, vật liệu đó được dùng trong cả các công trình xây dựng hiện đại, nó được dùng làm giàn giáo, được dùng làm khung để đổ bê tông,… Gỗ cũng là vật liệu xây dựng không thể thiếu của con người. các gian nhà gỗ luôn thu hút được sự quan tâm của mọi người. Có nhiều cách để người ta ứng dụng gỗ vào trong lĩnh vực kiến trúc.
Cây gỗ có thể được để tròn nguyên cũng có thể được xẻ ra thành các 12 Bài giảng Công trình và thiết bị nuôi trồng thủy sản miếng mỏng để dễ dàng sử dụng. Những ngôi nhà của đất nung này ấm áp vào mùa đông và mát mẻ vào mùa hè. Điều này là do đất giúp duy trì nhiệt độ ở mức không đổi. Vật liệu xây dựng nhân tạo Xi măng là vật liệu xây dựng phổ biến được làm từ đá, đá đã qua bàn tay xử lý của con người, của máy móc công nghiệp nên sản phẩm xi măng cuối cùng sẽ là loại vật liệu xây dựng nhân tạo.
Ngày nay, xi măng được sử dụng trong việc xây dựng hầu hết các tòa nhà là chủ yếu vì nó tồn tại lâu dài, có tính bền lâu cao. Gỗ ép cũng là nguồn gốc từ tự nhiên nhưng khi thành sản phẩm nó cũng đã được con người chế tạo. Từ gỗ xay bột trộn với một số loại chất tổng hợp khác làm nên sự kết dính, đúc khuôn và ép chúng lại. Bất kỳ loại gỗ ép nào bạn định sử dụng trong công trình xây dựng của mình nên được kiểm tra để đảm bảo nó tương thích và an toàn, đảm bảo chất lượng hay không.
Bạn có thể kiểm chứng điều này thông qua các điều kiện khác nhau cho các đặc điểm khác nhau như liên kết giao thoa, tính ổn định và hình thái tồn tại của nó. Kim loại ngày nay được sử dụng phổ biến để xây dựng khung cấu trúc của tòa nhà. Kim loại được sử dụng chủ yếu vì nó rất bền, cứng và gọn gàng. Có nhiều loại kim loại khác nhau mà bạn có thể sử dụng để xây dựng như thép, sắt, đó là hợp kim kim loại khác nữa.
Kính là vật liệu xây dựng được sử dụng rất nhiều hiện nay trong các cấu trúc xây dựng vì tính đẳng cấp và phong phú của nó. Rất nhiều tòa nhà được xây dựng với kinh tạo nên hiệu ứng vô cùng đẹp mắt và đương nhiên là cả tính tiện dụng nữa. Sự đa dạng của các loại vật liệu xây dựng này được sử dụng để xây dựng tất cả những cấu trúc tuyệt đẹp được tìm thấy trên toàn thế giới. Việc lựa chọn vật liệu được thực hiện dựa trên sở thích cá nhân và điều kiện khí hậu của nơi bạn muốn xây dựng chúng.
Vữa xây - Bê tông 2. Vữa xây Vữa xây là hỗn hợp: gồm cát, xi măng và nước.