CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước và quốc tế 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về Văn hóa doanh nghiệp Văn hóa doanh nghiệp là một khía cạnh quan trọng trong môi trường làm việc [Chatterjee và cộng sự, 2018]. Văn hóa doanh nghiệp được xem là mắt xích quan trọng, yếu tố cần thiết trong nghiên cứu quản trị kinh doanh, ảnh hưởng đến các khía cạnh trong tổ chức và cá nhân cũng như tác động đến tư tưởng, tình cảm và hoạt động giao tiếp trong tổ chức [Hà Nam Khánh Giao và cộng sự, 2019].
Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra những cách hiểu khác nhau về ý nghĩa của văn hóa doanh nghiệp và cách thức hoạt động của nó. Và hầu hết các nghiên cứu đều cho rằng văn hóa doanh nghiệp là một yếu tố thiết yếu xuyên suốt quá trình phát triển lâu dài của tổ chức [Lew Wei Him, 2021]. Thêm vào đó, văn hóa doanh nghiệp đóng vai trò ràng buộc mọi hoạt động của tổ chức. Nó bao gồm các thành phần, cung cấp động lực và có thể được sử dụng làm hướng dẫn cho thành viên tổ chức.
Vai trò của văn hóa doanh nghiệp như một công cụ để xác định hướng đi của tổ chức, chỉ đạo những gì nên và không nên làm, cũng như một công cụ để đối phó với các vấn đề và cơ hội từ môi trường doanh nghiệp [Bagis và các cộng sự, 2021]. Nếu doanh nghiệp có một nền văn hóa mạnh thì nó sẽ hỗ trợ để thực hiện các mục tiêu mà doanh nghiệp đặt ra. Văn hóa doanh nghiệp mạnh được phản ánh qua hành vi của nhân viên, họ sẽ có động lực để đóng góp nhiều hơn cho công ty [Gibson, 2011]. Văn hóa doanh nghiệp đóng vai trò then chốt trong hoạt động kinh doanh đặc biệt là trong cạnh tranh bởi văn hóa doanh nghiệp rất khó hoặc không thể bắt chước sẽ tạo nên sự độc bản và khác biệt cho doanh nghiệp [Trương Hoàng Lâm và cộng sự, 2012].
Văn hóa doanh nghiệp được nghiên cứu rộng rãi trong quản lý chiến lược, hành vi tổ chức và được thể hiện qua các lập luận để thấy được sự phù hợp giữa văn hóa doanh nghiệp và các chiến lược kinh doanh cụ thể để tạo ra sự khác biệt trong hoạt động. Nghiên cứu của Humaid (2018) cũng đưa ra khuyến nghị về tầm quan trọng của việc phát triển các quy định, sự cần thiết của văn hóa doanh nghiệp và sự 8 tác động của nó trong cạnh tranh. Bên cạnh đó, văn hóa doanh nghiệp còn được coi là chất keo kết dính vô hình, giúp giảm xung đột giữa các thành viên trong tổ chức. Có nhiều ý kiến được đưa ra dựa trên đánh giá theo các khía cạnh của tổ chức và cá nhân, văn hóa doanh nghiệp không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh mà còn ảnh hưởng đến sự gắn bó của nhân viên [Nikpour, 2017].
Văn hóa doanh nghiệp cũng là một trong những nhân tố quyết định người lao động có tiếp tục ở lại hay rời bỏ doanh nghiệp [Nguyễn Hoàng Giang và các cộng sự, 2022]. Hơn nữa, văn hóa doanh nghiệp cũng ảnh hưởng đến cách người lao động giao tiếp tại nơi làm việc. Văn hóa nơi làm việc cũng khuyến khích tính cạnh tranh lành mạnh [Al Halbusi và cộng sự, 2020; Hassani và cộng sự, 2022]. Theo các nghiên cứu, văn hóa doanh nghiệp có ảnh hưởng tích cực đến kết quả thực hiện công việc của người lao động và là yếu tố giúp giữ chân người lao động gắn bó lâu dài [Huỳnh Thị Thu Sương và cộng sự, 2021].
Các nhà nghiên cứu đã cho thấy mối quan hệ gắn kết nhân viên với văn hóa doanh nghiệp và ảnh hưởng của văn hóa doanh nghiệp với từng cá nhân [Al Shehri và các cộng sự, 2017]. Trong một tổ chức, cần xác định văn hóa doanh nghiệp thúc đẩy như thế nào đến sự gắn kết, tin tưởng và hài lòng của nhân viên với tổ chức. Văn hóa doanh nghiệp đóng một vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của một tổ chức. Đối với các doanh nghiệp, văn hóa là một chuẩn mực giúp đạt được thành công và xây dựng tầm nhìn chiến lược, tạo ra sức mạnh cho doanh nghiệp và nâng cao khả năng cạnh tranh.
Đối với các cá nhân trong công ty, văn hóa doanh nghiệp khuyến khích nhân viên có niềm tin vào doanh nghiệp và tạo niềm tin gắn bó lâu dài [Rohman và các cộng sự, 2021]. Văn hóa doanh nghiệp là một yếu tố nền tảng, thậm chí nếu doanh nghiệp có một nền văn hóa mạnh, nơi tất cả các thành viên thực hiện các giá trị văn hóa của mình, thì tổ chức có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh [Indiyati, 2014, Indiyati, 2018]. Cũng theo nghiên cứu của Fajrin và các cộng sự (2018), đặc điểm của một văn hóa doanh nghiệp mạnh đó là các nhân viên trung thành với công ty và giúp họ hiểu, tuân theo và trở nên gắn kết hơn. 9 Văn hóa doanh nghiệp đã được biết đến là một đặc điểm quan trọng ảnh hưởng đến hành vi của các nhóm và cá nhân trong một tổ chức [Kang và các cộng sự, 2020].
Theo Hà Nam Khánh Giao và các cộng sự (2020), nguồn nhân sự trong tổ chức là tài sản quý giá vì vậy cần đầu tư và phát triển thông qua phát triển văn hóa doanh nghiệp. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng những cấu trúc tổ chức, văn hóa doanh nghiệp có tác động đáng kể đến ý định gắn bó hoặc rời bỏ doanh nghiệp của nhân viên. Nghiên cứu của Inanlou và cộng sự (2017) đã xác minh được có sự tác động của văn hóa doanh nghiệp đến thái độ và hành vi của nhân viên tại các quốc gia châu Á. Pololi và các cộng sự (2009) đã tuyên bố rằng có sự liên kết văn hóa và sự phù hợp giữa các giá trị văn hóa tổ chức và các đặc điểm của nhân viên như sự cam kết, tham gia hoạt động của doanh nghiệp nhiều hơn và làm việc hiệu quả hơn.
Nghiên cứu của Wahjoedi (2021) đã chỉ ra rằng văn hóa doanh nghiệp sẽ là nhân tố được tạo ra để hỗ trợ công ty đạt được những thành tựu nhất định. Ngoài ra, văn hóa doanh nghiệp cũng là một yếu tố để xây dựng nguồn nhân lực trong công ty thông qua khía cạnh thái độ và hành vi. Có rất nhiều các nghiên cứu đã xem xét mối liên hệ giữa văn hóa doanh nghiệp [Lee và cộng sự, 2018; Patyal và cộng sự, 2018] và sự tác động của nó đến sự tham gia của nhân viên và thúc đẩy sự gắn bó của họ. Văn hóa doanh nghiệp cũng được kỳ vọng là yếu tố nâng cao sự tương tác, gắn bó của nhân viên với công việc và doanh nghiệp [Ababneh, 2021].
Nghiên cứu của Jiony và các cộng sự (2015) đã kiểm tra mối tương quan giữa văn hóa doanh nghiệp và sự gắn kết của nhân viên. Bằng việc sử dụng phương pháp định tính và định lượng, văn hóa doanh nghiệp đã được xem là một trong những nhân tố quan trọng tạo ra môi trường làm việc hiệu quả, giúp nhân viên thể hiện được năng lực và làm cho nhân viên muốn ở lại với tổ chức. Văn hóa doanh nghiệp ngày nay được coi là một động lực chính không chỉ đóng vai trò chống lại sự cạnh tranh gay gắt của thị trường, ảnh hưởng đến sự phát triển doanh nghiệp mà còn là yếu tố quyết định đến sự gắn kết của nhân viên [Nandan, 2020]. Theo nghiên cứu của Him (2021), văn hóa doanh nghiệp có thể được xem là trung gian tác 10 động đến phong cách lãnh đạo để từ đó ảnh hưởng đến các nhân viên khác trong doanh nghiệp.
Văn hóa doanh nghiệp cũng có ảnh hưởng trực tiếp đến sự hài lòng trong công việc và dẫn đến sự tích cực của các mối quan hệ giữa nhân viên và tổ chức [Wahjoedi, 2021]. Có thể thấy, văn hóa doanh nghiệp đóng vai trò rất quan trọng trong doanh nghiệp, giúp gia tăng sự hài lòng, hiệu suất công việc và mức độ gắn bó với tổ chức. Doanh nghiệp cũng cần có sự phát triển văn hóa mạnh mẽ và gia tăng sự gắn kết giữa các thành viên, đồng thời để nâng cao hiệu quả làm việc [Adam và các cộng sự, 2020]. Tổng quan tình hình nghiên cứu về Sự gắn bó của nhân viên với tổ chức Sự gắn bó của nhân viên với tổ chức được xem là một chủ đề quan trọng vì nó liên quan đến tỉ lệ nghỉ việc, năng suất của nhân viên và sự phát triển của công ty [Miawati và các cộng sự, 2020].
Vì vậy có khá nhiều nghiên cứu và sự phân tích về các yếu tố ảnh hưởng đến sự gắn bó của nhân viên với tổ chức. Theo Colquitt và các cộng sự (2019), sự cam kết gắn bó với tổ chức là việc mong muốn một nhân viên ở lại với tư cách là thành viên của tổ chức. Sự cam kết của nhân viên bao gồm các đặc điểm của họ với tổ chức và sẽ được sử dụng làm tài liệu nghiên cứu về sự gắn bó đó. Một mức độ cam kết gắn bó cao sẽ thể hiện qua việc họ cố gắng hết sức để hoàn thành nhiệm vụ được giao [Mahendra và cộng sự, 2022].
Nghiên cứu của Inanlou và các cộng sự (2017) cho rằng cam kết của người lao động là yếu tố quan trọng để nâng cao sự hoàn thành công việc của nhân viên. Lý do được đưa ra là khi họ cảm thấy mình như một phần của tổ chức thì họ sẽ ngay lập tức thúc đẩy mức độ cam kết và sự đổi mới. Do đó mà văn hóa doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ nâng cao sự gắn bó của nhân viên. Để nhân viên có thể cam kết gắn bó với tổ chức thì cần có sự tham gia của các hoạt động về nhân sự để làm trung gian.
Bên cạnh đó, sự gắn bó của nhân viên được xem là yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc của nhân viên [Rohman và các cộng sự, 2021]. Khi sự gắn bó ảnh hưởng đến hiệu suất của nhân viên thì họ sẽ bị tác động bởi những suy nghĩ tích cực hơn, do đó 11 có thể hoàn thành công việc nhanh hơn. Điều này cho thấy được sự gắn bó của nhân viên với tổ chức là một điều thiết yếu. Sự gắn bó của nhân viên được hình thành do sự liên kết giữa các giá trị tồn tại trong công ty và tính cách của nhân viên [Jane, 2018].
Sự gắn bó của nhân viên với tổ chức được thể hiện dưới dạng sự nhiệt tình, sự nỗ lực để đạt được các mục tiêu của công ty.