Chương I. Những van dé lý luận của thực hiện pháp luật về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn. Chương II. Thực trạng thực hiện pháp luật về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn ở Việt Nam.
Chương III. Quan điểm và giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn. 10 TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU LIEN QUAN DEN DE TÀI 1. Tinh hình nghiên cứu các vấn dé của đề tài Kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn là một trong những giải pháp quan trọng để PCTN.
Do vậy, vấn đề làm thế nào để kiểm soát có hiệu quả tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn là chủ đề thu hút được sự quan tâm nghiên cứu của nhiều chuyên gia, nhà khoa học. Vì vậy, nghiên cứu sinh đã nghiên cứu, hệ thống hóa các công trình nghiên cứu khoa học, các đề tài, đề án, các sách chuyên khảo, bài viết, luận án tiến sĩ, luận văn thạc sỹ trong và ngoài nước có liên quan đến thực hiện pháp luật về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn. Các công trình nghiên cứu lý luận thực hiện pháp luật về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyên han - Về khái niệm kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyên hạn: Trong Dé tài khoa học cấp bộ “Kiểm soát thu nhập của người có chức. vụ, quyền hạn” do Cục PCTN của Thanh tra Chính phủ thực hiện (201 ; tài liệu Hội thảo khoa học “Những định hướng lớn sửa đổi, bổ sung toàn diện Luật PCTN” do Ủy ban tư pháp của Quốc hội tổ chức (2016); Luận án tiến sĩ luật học “Các tội phạm tham nhũng theo Luật hình sự Việt Nam” được Trần Van Đạt bảo vệ năm 2012 tại Đại học Luật Hà Nội.
Trong dé tài khoa học cấp bộ “Kiểm soát thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn” Cục PCTN của. Thanh tra Chính phủ thực hiện (2012) đã đưa ra định nghĩa kiểm soát thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn “Là tổng thể những biện pháp. cách thức mà Nhà nước sử dụng dé biết được biến động về tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn nhằm phát hiện, ngăn chặn việc người có chức vụ, quyền hạn nhận tiền, của cải, vật chất trái quy định của pháp luật hoặc sử. dụng chức vụ, quyền hạn của mình để thực hiện hành vi tham nhũng” I Hội thảo khoa học “Xay dựng thiết chế kiểm soát tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức, người có chức vụ, quyền hạn” do Ủy ban Tư pháp của Quốc hội tổ chức (2015), PGS.TS Vũ Công Giao trong bài “Kinh nghiệm quốc tế về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn và khả năng áp dụng cho Việt Nam” đã đưa ra định nghĩa kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn là “Tập hợp các biện pháp mà các nhà nước sử dụng để biết được số lượng, nguồn và giám sát biến động tài sản của người có chức vụ, quyền hạn”.
vai trò của kiểm soát tài sản, thu nhập: Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế Châu Âu (OECD) trong cuối sách “Asset Declarations for Public Officials: A Tool to Prevent Corruption, Fighting Corruption in Eastem Europe and Central Asia” (2011) cho rằng kiểm soát tài sản, thu nhập của. người có chức vụ, quyền hạn là công cụ mạnh mẽ để đạt được mục đích PCTN. Trong cuốn sách “Public Office, Private Interests: Accountability through Income and Asset Disclosure” (2012), Ngân hàng thé giới (WB) và Cơ quan của Liên hợp quốc về chống ma túy v: ¡ phạm (UNODC) cho ring kiểm soát tài sản, thu nhập không chỉ ngăn ngừa tham nhũng và xung đột lợi ích mà còn giúp phát hiện, điều tra, truy tố những công chức lợi dụng sự tín nhiệm của công chúng. - VỀ đối tượng kiểm soát tài sản, thu nhập: Cục PCTN, Thanh tra Chính phủ (2012) trong dé tài khoa học cấp bộ về “Kiểm soát thu nhập của.
người có chức vụ, quyền hạn” cho rằng trên thế giới không có bắt kỳ mô hình. tối ưu nào cho mọi quốc gia về đối tượng kiểm soát tài sản. thu nhập, mà tùy. thuộc vào chế độ chính trị, xã hội, khả năng thực tế mà mỗi quốc gia lựa chọn cho mình một mô hình áp dụng phù hợp.
Đỗ Văn Ngoan tại Hội thảo “Nhiing định hướng lớn sửa đổi toàn diện Luật PCTN”, do Ủy ban Tư pháp của Quốc hội thực hiện (2016) và PGS.TS Vũ Công Giao trong bài viết “Kinh 12 nghiệm một số nước trong việc kiểm soát thu nhập của người có chức vụ, quyền han”, đăng trên Tạp chí Lý luận chính trị (số 06/2016) cho rằng can thiết phải yêu cầu các chính trị gia công khai tài sản, thu nhập và các khoản thu nhập bổ sung hoặc lợi ích cá nhân dé ngăn ngừa hành vi tham nhũng chính sách. Hội thảo, Bước đầu tiếp cận kết quả 10 năm thực hiện Luật PCTN qua một số lĩnh vực do Viện chính. ch công và pháp luật - Tổ chức hướng tới minh bạch tổ chức (2016), PGS.TS Vũ Công Giao cho rằng việc lựa chon đối tượng dé kiểm soát tài sản, thu nhập cần phải tính đến nguồn lực bảo dam, dé kiểm soát chặt chẽ những đối tượng được lựa chọn. Hội thảo “Tham van về hoàn thiện cơ chế kê khai tài sản, kiểm soát và minh bach tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn”, do Thanh tra Chính phủ tổ chức (2016), TS Trần Văn Dũng trong bài “Việc phát hiện và xử lý tài sản, thu nhập kê khai không trung thực, không được kê khai hoặc không.
được giải trình một cách hợp ly” cho rằng cần phải giới hạn đối tượng cán bộ, công chức phải kê khai, tập trung chủ yếu vào các ngành, nhóm dễ tham nhũng nhất để tiện quản lý. Trong cuốn sách “Public Office, Private Interests: Accountability through Income and Asset Disclosure”, do Ngân hàng Thế giới (WB) và Cơ quan của Liên hợp quốc về chống ma túy và tội phạm (UNODC) thực hiện (2012) đã đưa ra các tiêu chí xác định đối tượng có nghĩa vụ kê khai thu nhập; khuyến nghị các quốc gia tập trung kiểm soát tài sản, thu nhập của lãnh đạo cao cấp và những vị trí có nguy cơ tham nhũng cao; sau đó mới mở rộng phạm vi áp dụng cho các đối tượng khác khi năng lực được nâng cao. - Về tần xuất kê khai tài sản, thu nhập: Trong Đề tài khoa học cấp bộ “Kiểm soát thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn” (2012), Cục PCTN. 13 của Thanh tra Chính phủ cho rằng, cần có thời gian cố định cho việc kê khai thì các cơ quan quản lý mới có khả năng theo dõi, kiểm soát được việc kê khai tài sản, thu nhập của người có chức vu, quyền hạn.
Trong cuốn sách “Public Office, Private Interests: Accountability through Income and Asset Disclosure”, do Ngân hàng Thế giới (WB) và Co quan của Liên hợp quốc về chống ma túy và tội phạm (UNODC) thực hiện (2012) cho rằng tần suất kê khai được xác định dựa trên các yếu tố về giá trị của những thông tin mới, năng lực của cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập và tránh gây phiền hà cho công chức. công khai bản kê khai tài sản, thu nhập: 'ổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế Châu Âu (OECD) trong cuốn sách Asset Declarations for Public Officials: A Tool to Prevent Corruption, Fighting Corruption in Eastern Europe and Central Asia (2011), cho rằng cần bảo đảm tính hai hòa tương đối giữa chống tham nhũng của cơ quan công quyền với quyền bí mật cá nhân trong công khai bản kê khai tài sản, thu nhập. Ngân hàng thế giới (WB) và Cơ quan của Liên hợp quốc về chống ma túy và tội phạm (UNODC) trong cuốn sách “Public Office, Private Interests: Accountability through Income and Asset Disclosure” (2012), cho rằng đến nay vẫn chưa có câu trả lời thỏa đáng trong bảo đảm sự công bằng giữa quyền riêng tư cá nhân với quyền tiếp cận và giám sát của công chúng đối với tài sản, thu nhập. - VỀ cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn: Tại Hội thảo “Phân tích, so sánh mô hình cơ quan độc lập chống tham nhũng của một số nước” do Ban Nội chính Trung ương tổ chức tại Hà N (2014), TS Đảo Lệ Thu và TS Trần Văn Dũng cho rằng cơ quan có thâm quyền kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn phải bảo.
dam các nguyên tắc vẻ tính độc lập, én định là yếu tố quan trong để các cơ quan này hoạt động có hiệu quả. 14 “Trong cuốn sách “Cac thiết chế độc lập: Kinh nghiệm quốc tế và triển vọng ở Việt Nam”, do Viện chính sách công và pháp luật thực hiện (2013). TS Đinh Văn Minh đã đề cập đến các mô hình cơ quan chống tham nhũng. trong đó có quyền hạn về kiểm tra tài sản, thu nhập của người có chức vụ, - Về xứ lý đối với người kê khai tài sản, thu nhập không trung thực và tài sản không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp: Hội thảo “Tham van về hoàn thiện cơ chế kê khai tài sản, kiểm soát và minh bạch tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn”, do Thanh tra Chính phủ tổ chức (2016), TS Tran Văn Dũng trong bài “Việc phát hiện và xử lý tài sản, thu nhập kê khai không trung thực, không được kê khai hoặc không được giải trình một cách hợp lý” cho rằng phải quản lý chặt chẽ các bản kê khai và có cơ chế để kiểm tra các bản kê khai có nghi ngờ; có cơ chế đề xử lý cán bộ, công chức và xử lý tài sản kê khai không trung thực.
Trong cuốn sách “Các thiết chế độc lập - Kinh nghiệm quốc tế và triển vọng ở Việt Nam” của Viện chính sách công và pháp luật (2013) cho rằng cn phải có các chế tài nghiêm minh đối với những người không hoàn thành nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập. Trong cuốn sách “Bàn về giải pháp PCTN ở Việt Nam hiện nay” do GS.TS Trương Long Giang chủ biên (2013). TS Nguyễn Thành Lợi cho rằng, việc xử lý nghiêm khắc người có chức vụ, quyền hạn kê khai tài sản khong trung thực và thu hồi tài sản tham nhũng là một trong những cơ chế quan trọng góp phần PCTN. Đề tài khoa học cấp bộ “Thu hồi tài sản tham nhũng - Thực tiễn Việt Nam và kinh nghiệm quốc tế" do Ban Nội chính Trung ương.
thực hiện (2014) đã nghiên cứu một số biện pháp thu hồi tài sản tham nhũng.