LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tác giả. Các tài liệu, số liệu trích dẫn trong luận án đều trung thực và có xuất xứ rõ ràng. Tác giả luận án Bùi Thị Hà Bích 6 7 MỤC LỤC Trang DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ MỞ ĐẦU 7 Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 15 1. Những công trình nghiên cứu về hoạt động thực hành, thực tập của sinh viên 15 1. Những công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động thực hành, thực tập của sinh viên 24 1. Đánh giá khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã công bố và những vấn đề luận án tập trung giải quyết 27 Chương 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THỰC TẬP TỐT NGHIỆP CỦA SINH VIÊN Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y DƯỢC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC THỰC HIỆN 36 2. Những vấn đề lý luận về hoạt động thực tập tốt nghiệp của sinh viên ở các trường cao đẳng Y dược theo định hướng phát triển năng lực thực hiện 36 2. Những vấn đề lý luận về quản lý hoạt động thực tập tốt nghiệp của sinh viên ở các trường cao đẳng Y dược theo định hướng phát triển năng lực thực hiện 54 Chương 3 CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THỰC TẬP TỐT NGHIỆP CỦA SINH VIÊN Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y DƯỢC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC THỰC HIỆN 74 3. Khái quát chung về các trường cao đẳng Y dược khu vực phía Bắc 74 3. Khái quát về khảo sát thực trạng 77 3. Thực trạng hoạt động thực tập tốt nghiệp của sinh viên ở các trường cao đẳng Y dược theo định hướng phát triển năng lực thực hiện 80 3. Thực trạng quản lý hoạt động thực tập tốt nghiệp của sinh viên ở các trường cao đẳng Y dược theo định hướng phát triển năng lực thực hiện 94 3. Khái quát ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của thực trạng quản lý hoạt động thực tập tốt nghiệp của sinh viên ở các trường cao đẳng Y dược theo định hướng phát triển năng lực thực hiện 108 Chương 4 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THỰC TẬP TỐT NGHIỆP CỦA SINH VIÊN Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y DƯỢC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC THỰC HIỆN 118 4. Biện pháp quản lý hoạt động thực tập tốt nghiệp của sinh viên ở các trường cao đẳng Y dược theo định hướng phát triển năng lực thực hiện 118 4. Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp 146 4. Thử nghiệm sư phạm 153 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 167 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 170 8 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 171 PHỤ LỤC 179 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TT Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt 1 Cách mạng công nghiệp lần thứ tư CMCN 4.0 2 Giáo dục - đào tạo GD - ĐT 3 Năng lực thực hiện NLTH 4 Nhà xuất bản Nxb 5 Thực tập tốt nghiệp TTTN 4 DANH MỤC CÁC BẢNG STT Bảng Nội dung Trang 1 Bảng 3.1 Nhận thức của giảng viên và cán bộ quản lý về vị trí, vai trò của hoạt động TTTN 2 Bảng 3.2 Mức độ nhận thức của sinh viên về vị trí, vai trò của hoạt động TTTN 3 Bảng 3.3 Nhận thức của giảng viên, cán bộ quản lý sinh viên và sinh viên về sự cần thiết tổ chức hoạt động TTTN 4 Bảng 3.4 Nhận thức của sinh viên về sự cần thiết tổ chức hoạt động TTTN 5 Bảng 3.5 Đánh giá của giảng viên, cán bộ quản lý sinh viên về thái độ, trách nhiệm của sinh viên tham gia các hoạt động TTTN 6 Bảng 3.6 Đánh giá thái độ, trách nhiệm của sinh viên khi tham gia các hoạt động TTTN 7 Bảng 3.7 Đánh giá của cán bộ quản lý sinh viên, giảng viên và sinh viên về chuẩn bị hoạt động TTTN cho sinh viên của giảng viên 8 Bảng 3.8 Đánh giá của cán bộ quản lý sinh viên, giảng viên và sinh viên về công tác quản lý hoạt động TTTN của sinh viên của đội ngũ giảng viên 9 Bảng 3.9 Đánh giá của cán bộ quản lý sinh viên, giảng viên và sinh viên về hoạt động TTTN của sinh viên 10 Bảng 3.10 Đánh giá của cán bộ quản lý sinh viên, giảng viên về việc xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động TTTN của sinh viên 11 Bảng 3.11 Đánh giá quản lý thực hiện mục tiêu, nội dung, quy trình trong quá trình tổ chức hoạt động TTTN của sinh viên các trường cao đẳng Y Dược 12 Bảng 3.12 Đánh giá mức độ quản lý hình thức, phương pháp tổ chức hoạt động TTTN của sinh viên các trường cao đẳng Y dược 13 Bảng 3.13 Đánh giá kết quả thực hiện của cán bộ, giảng viên tham gia hoạt động thực tập tốt nghiệp của sinh viên 14 Bảng 3.14 Đánh giá mức độ phối hợp giữa các lực lượng tham gia hoạt động TTTN của sinh viên 5 15 Bảng 3.15 Đánh giá kết quả quản lý cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật phục vụ hoạt động TTTN của sinh viên 16 Bảng 3.16 Tổng hợp kết quả kiểm tra, đánh giá hoạt động TTTN của sinh viên các trường cao đẳng Y dược 17 Bảng 3.17 Tổng hợp kết quả khảo sát các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động TTTN của sinh viên các trường cao đẳng Y dược theo định hướng phát triển NLTH 18 Bảng 4.1 Tổng hợp các đối tượng khảo sát 19 Bảng 4.2 Tổng hợp kết quả khảo sát về sự cần thiết của các biện pháp được đề xuất 20 Bảng 4.3 Tổng hợp kết quả khảo sát về tính khả thi của các biện pháp được đề xuất 21 Bảng 4.4 Tổng hợp so sánh tương quan kết quả khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động TTTN theo định hướng phát triển NLTH.5 Điểm trung bình chung tích lũy của sinh viên các nhóm khảo sát 23 Bảng 4.6 Trình độ chuyên môn của cán bộ hướng dẫn TTTN các nhóm khảo sát 24 Bảng 4.7 Điểm số kết quả thực tập tốt nghiệp của sinh viên các nhóm khảo sát 25 Bảng 4.8 Kết quả xếp loại thực tập tốt nghiệp của sinh viên các nhóm khảo sát 26 Bảng 4.9 Kết quả sinh viên tự đánh giá năng lực quản lý số lượng, chất lượng thuốc theo chuyên môn, chức trách 27 Bảng 4.10 Kết quả sinh viên tự đánh giá năng lực tư vấn điều trị bệnh cho bệnh nhân 28 Bảng 4.11 Kết quả sinh viên tự đánh giá về “Rèn luyện phẩm chất, đạo đức, lối sống” 29 Bảng 4.12 Bảng tổng hợp kết quả tự đánh giá của sinh viên sau TTTN 6 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ STT Biểu đồ Nội dung Trang 1 Biểu đồ 4.1 Biểu thị kết quả đánh giá sự cần thiết của các biện pháp được đề xuất 2 Biểu đồ 4.2 Biểu đồ biểu thị kết quả đánh giá tính khả thi của các biện pháp được đề xuất 3 Biểu đồ 4.3 So sánh tương quan kết quả khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động TTTN theo định hướng phát triển NLTH 7 MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài luận án Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng xác định: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu. Phát triển giáo dục và đào tạo nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Chuyển mạnh quá trình giáo dục chủ yếu từ trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học; học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn” [31, tr. Để thực hiện chủ trương đó, nhà trường cần thực hiện đồng bộ các biện pháp đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, xây dựng đội ngũ giáo viên; tiếp tục đổi mới cơ chế quản lý GD - ĐT trên cơ sở tăng cường tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cơ sở giáo dục, đào tạo; làm tốt công tác quản lý mục tiêu, chất lượng GD - ĐT. Hiện nay, nền kinh tế - xã hội của toàn thế giới đang phát triển mạnh mẽ, Việt Nam cũng đang hòa nhịp với tốc độ phát triển ấy. Chính việc phát triển đó đòi hỏi lĩnh vực y tế cũng phải phát triển để theo kịp sự phát triển kinh tế- xã hội và nhu cầu phục vụ y tế của người dân. Vì vậy, để phát triển nguồn nhân lực y tế, cần phải đào tạo được đội ngũ y bác sĩ có trình độ trí tuệ cao, có phẩm chất, năng lực tốt, tận tâm với nghề, đáp ứng kịp với sự phát triển của thực tiễn xã hội; đồng thời, đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế trong điều kiện toàn cầu hóa, nhất là tác động của cuộc CMCN 4. Đặc biệt, việc đào tạo đội ngũ cán bộ y tế phục vụ cho công tác chẩn đoán, điều trị một cách toàn diện, chính xác cho người bệnh là vấn đề luôn được đặt ra bức thiết cho ngành y dược và cộng đồng xã hội trong điều kiện hiện nay. Thực tập tốt nghiệp của sinh viên các trường cao đẳng Y dược là một khâu quan trọng trong quá trình đào tạo, góp phần quyết định trình độ năng lực, chất lượng chuyên môn nghề nghiệp của sinh viên ngành Y dược sau khi tốt nghiệp ra trường. Nhận thức sâu sắc vấn đề đó, những năm qua, các trường cao đẳng Y dược trong toàn quốc đã đề ra nhiều chủ trương, biện 8 pháp lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động TTTN và quản lý hoạt động TTTN của sinh viên các trường cao đẳng Y dược; sau khi tốt nghiệp sinh viên có đủ khả năng đáp ứng được nhu cầu đòi hỏi về trình độ chuyên môn của ngành nghề cũng như nhu cầu phục vụ cho xã hội. Nhờ vậy, hoạt động TTTN và quản lý hoạt động TTTN của sinh viên các trường cao đẳng Y dược đã có nhiều bước chuyển biến rõ rệt: Chất lượng đào tạo không ngừng nâng lên, đáp ứng kịp nhu cầu của các bệnh viện, Trung tâm cơ sở y tế trong bối cảnh hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa hiện nay. Các nội dung quản lý hoạt động TTTN của sinh viên các trường cao đẳng Y dược đã được các trường tiến hành đúng theo quy định, chất lượng và hiệu quả ngày càng cao.