Chương I: Những vân dé lý luận về nguyên tắc công khai trong hoạt động thanh tra. Chương 2: Thực trang pháp luật về nguyên tắc công khai và thực tiên thi hành ở Việt Nam. Chương 3: Quan diém và giải pháp bảo đảm thực hiện nguyên tắc công khai trong hoạt động thanh tra ở Viét Nam luận nay ‘© TONG QUAN VE VAN DE NGHIEN CUU Tiên cơ sở muc đích và nhiém vu ngÏiên cứu của luận an, NCS đã tim kiêm các công trinh nghiên cứu ở trong tước và nước ngoài có liên quan dén đề tài ở ba nội dung cơ bản (i) Những van dé lý luận về nguyên tắc công khai trong HDTT; Gi) Thực tién nguyên tắc công khai trong HDTT va (iii) Dinh hướng, giải pháp bão đảm nguyên tắc công khai trong HĐTT. Với cách tiệp can như vay, trong chương nay, NCS trước hệt phân tích, đánh giá các công trình nghiên cứu liên quan trực tiép dén đề tài luận án đã được công bồ ở trong và ngoài nước ở các khía cạnh cụ thể của ba nôi dung van đề nh đã nêu trên nhằm nhận điện các kết quả nghiên cứu đã được thực luận có thé tiép tục kê thừa, phát triển cũng như chỉ rõ những vân đề cân được tiếp tục nghiên cứu trong luận án, đề đạt được mục dich nghiên cứu dé ra.
Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam Nguyên tắc công khai trong HDTT bắt dau được ghi nhận trong pháp luật của tước ta từ Pháp lệnh Thanh tra năm 1990. Có thé khang định, các van đề vé ly luận và thực tiễn thực luận các nguyên tắc của HĐTT noi chung và nguyên tắc công khai trong HĐTT nói riêng có vai trò quan trọng trong việc bảo dam hiệu lực, hiệu quả của thanh tra trong QLNN. Tuy nhiên, ở nước ta cho đền thời điểm hién nay chưa có nhiêu công trình nghiên cứu trực tiệp giải quyết đây đủ, toàn điên nguyên tắc công khai trong HĐTT. Du vậy, có nhiêu công trình nghiên cứu có liên quan dén HĐTT tiên cả phương điện lý luận, quy định pháp luật và thực tien đã được công bô đười hình thức luận an tiên Si, sách đề tài nghiên cửu khoa học và các bài báo khoa hoc pháp li.
Đây là nguôn tài liệu tham khảo có giá trị giúp NCS có thé chọn lọc, kê thừa, phát triển trong quá trình nghiên cứu đề tài luận án. Các ughién cứu liêu quan đếu những van dé lý nan về nguyêu tac công khai trong hoạt động thanh tra Trên cơ sở phân tích các công trình khoa học liên quan đên nguyên tắc công khai trong HĐTT, có thể nhân thay những van dé lý luận về nguyên tắc công khai trong HĐTT được đề cập tập trung ở ba nội dung cơ bản bao gồm: khái niém thanh 10 tra và HĐTT, nhận thức chung về nguyên tắc công khai trong HĐTT và nhũng yêu tô ảnh hưởng dén việc thực hiện nguyên tắc công khai trong HDTT. Trước hết, liên quan dén khai mém thanh tra va HDTT, co thé nhận thây về cơ bản đã có các nghiên cứu đề cập dén khái niém thanh tra với cach tiép can, xac dinh nội ham khác nhau, phan ánh những khía canh khác nhau liên quan dén bản chat của thanh tra HĐTT, cu thể: Theo Giáo trình “Luật thanh ra và giai quyết lhuễu nại, tố cdo” của Trường Đại học Luật Ha Nội, “thanh tra là hoạt đồng chuyên trách do bộ may thanh tra dam nhiệm có nội dimg là việc kiểm tra xem xét. đánh giá kết luận chính thức về việc thực hiển chính sách pháp luật.
nhiễm vu, kế hoạch của các co quan, tô chức, cá nhân trong quan lj: hành chính nhà mước nhằm phòng ngừa. xử lý các vi phạm pháp luật, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyên và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân góp phần nâng cao hiệu lực quấn lý nhà nước”, Khái niệm thanh tra nay du phân ánh được chủ thê thanh tra và mục đích thanh tra nhung chưa thể hiện được vi trí, vai trỏ của thanh tra trong QLNN. Gan kết chặt chẽ với thực tiền thanh tra và thê hiện đây đủ hơn các yêu tô của thanh tra nhất là vị trí, vai trò của no trong QLNN, Đề tài nghiên cứu khoa học “ Hoàn thiện cơ chế thanh tra kiém tra giảm sát nhằm nãng cao hiệu quả quấn Ip nhà mước” đã chỉ rõ thanh tra “là một chức năng thiết yéu của quan [ý nhà nước, là hoạt động kiêm tra. xem xét việc lém của các co quan, tổ chức, don vị cá nhân; thường được thực hiển bởi một cơ quan chuyên trách theo một trình tự, thủ tue do pháp luật guy dinh, nhằm kết luận đứng sai.
đánh giá uu điểm, khuyết điểm, phát huy nhân tô tích cực, phòng ngừa, xử lý vi phạm, góp phan hoàn thiện cơ chỗ quan I, tăng cường pháp ché xã hội chủ nghĩa, bảo về lợi ích nhà nước, các quyên, lợi ích hợp pháp của co quam, tô chức và cá nhân Tuy chưa thê hién được đây đủ chức nang của thanh tra, khái miệm thanh tra nêu trên đã thê luận được vi trí, vai tro của cơ quan thanh tra, cha thé, muc đích thanh tra. Vé khái niém HDTT, theo Dé tài nghiên cứu khoa học “Các nguyễn tắc trong hoạt động thanh tra - Một số vấn đề lp luận và thực tién”, HDTT được hiểu 1. Trường Daihoc Luật Hà Nội (2010), Luật doh tra và giá quyết udu nại. tổ cáo, Nxb Công an rhân dân, Hà Nội tr.
Tram Đức Lượng (2002) Eoàn Đuện cơ chế thanh tra, kiêu tra giám sdt nivon nding cao tid qua quan BS nhà ước , Viện Khoa học Thanh tra - Thanh tra Chữ pha. 11 “là hoạt động thanh tra trực tiếp của các co quan thanh tra nhà nước thông qua Đoàn thanh tra và hoạt động thanh tra phát sinh khỉ có quyết đình thanh tra đến khi có kết luận thanh na) Cũng theo huong tiép can nay, Dé tai nghiên cửu khoa hoc “Thực hiện nguyén tắc công khai trong hoat động thanh tra” cũng đưa ra khái tiệm HĐTT tương tu’. Theo khát niém nay, thì HDTT bao gôm giai đoan chuẩn bi thanh tra, trực tiép thanh tra và két thúc thanh tra. Tiệp cân theo nghiia hep như trên khái niém HĐTT được giới hạn tương đôi 16 ràng trong những nội dung chuyên môn về thanh tra của các chủ thé thanh tra Tuy nhiên, cách hiéu nay về HDTT không bao quát day đủ các chức nang của thanh tra cũng như các hoạt động có liên quan đền xử lý sau thanh tra.
Bên cạnh việc tiép cân theo nghĩa hẹp như đã nêu trên, cũng có ngluén cứu quan mém HĐTT với nghia rat rông. theo đó HĐTT được xác định là “hoạt đồng của các cơ quan nha nước trên các phương điện công tác nine quan lp nhà nước về công tác thanh tra, khiêu nại, tổ cáo, tiếp công đân và phòng chống tham những: công tác thanh tra trực tiếp, giải quyết khiêu nại, tô cáo, tiếp công dân và phòng ngừa. phát Hiện và xử Ip tham những: công tác nghiên cứu khoa học, nghiệp vu, tổng hợp, xây dựng hoàn thiện bộ máy cing như dam bdo hoạt động của các cơ quan thanh tra nhà nước”. Cách tiép cân khái niém HĐTT theo nghĩa rộng như trên chưa phản ánh được nội dung đắc trưng của HĐTT.
Theo Dé tai nghiên cứu khoa học “Kết quả hoạt động thanh tra những vẫn dé Ip luận và thực tiễn”, HDTT được hiểu “là quả trình bắt đâu từ việc xây dung chương trình, kế hoạch thanh tra, tiễn hành thanh tra đến việc ra kết luận ldắn nghỉ và tổ chức thực hiện kết luận kiến nghĩ, quyết định xứ Ip về thanh tra”. V Gi cách tiép cận này, HDTT được hiểu bao gồm giai đoan: chuẩn bị thanh tra, trực tiép thanh tra, kết thúc thanh tra và xử lý sau thanh tra. Cách tiép cân nay bao quát được toàn điện nhiệm vụ thanh tra ma cơ quan thanh tra phải dam nhân, phù hợp với phạm wi nghiên cửu của luận án, tác giả sẽ tiệp thu nội dung này trong phân khái niém HĐTT. Nguyễn Thái Hong (2011), Các nguyên tắc trong hoạt động thanh tra - Một sé vấn để ý luận và thực tiễn, Viện khoa hoc Thanh tra - Thanh ta Chính phú,tr, 12.
Pham Thi Huệ (2008), Marc Jưển ngivén tắc cổng khed trong hoat động thanh tra, Vitn khoa học Thanh tra - Thanh ta Chih plt,tr. 5: Nguyen Thai Hong (2011), Các nguyễn tẮc trong hoạt động thanh ma - Mật số vấn đề tý luận và thực tiền, Viên khoa hoc Thanh tra - Thanh tra Chính pha, tr. Nguyen Quoc Hitp (2012), Kết qua hoạt đồng thank tra rhng vấn đề tý In và tuc tiễn, Viện khoa hoc Thanh tra - Thanh tra Chay pldt,tr. Có thé thay, các công trình nghién cửu đã dé cập đền khát niém HĐTT theo nhiéu khía cạnh khác nhau tùy thuộc vào nôi dung nghiên cứu Trên cơ sở kê thừa những kết quả nghiên cứu ở trên NCS sẽ tiép tục nghiên cửu để xây dụng khái niém thanh tra và HĐTT phủ hợp, làm tiên dé dé triển khai các nội dung liên quan đền nguyên tắc công khai trong HĐTT.
Thứ hai, về nhận thức đôi với nguyên tắc công khai trong HĐTT, có thé thay mac du đã có những công trình nghiên cứu liên quan dén nguyên tắc HĐTT nói chung nguyên tắc công khai trong HĐTT nói riêng nhưng khái niém nguyên tắc công khai trong HĐTT cũng như những chi tiệt liên quan đền nội ham của công khai trong HDTT van con là vân dé cân tiép tục được nghiên cứu, cụ thé: Liên quan dén khái niém nguyên tắc công khai trong HĐTT, ở bình diện chung. đã có công trình nghiên cứu xây đựng khái miệm vé nguyên tắc trong HDTT, theo đó, “nguyên tắc trong hoạt động thanh tra là những tư tưởng định hướng chủ dao, ding đắn, khách quan và khoa học, được quy đình trong pháp luật thanh tra mà các cơ quan quan Ip nhà nước, các tổ chức thanh tra cán bộ, thanh tra viễn phat tuân theo trong qua trình hoạt động thanh tra a Tuy nhién, cho dén nay, chua có công trình nghiên cửu nào dé cập cu thể dén khai tiệm nguyên tắc công khai trong HĐTT. Dé hiểu được bản chất của nguyên tắc công khai trong HĐTT, cũng đã có những nghién cứu đề cập dén việc nhận thức về công khai, môi quan hệ giữa công khai với minh bach trong hoạt động của bộ may nhà trước. Những nội dung nay đặt nên tăng quan trong cho việc nhận thức về nguyên tắc công khai trong hoạt đông thanh tra.