Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O HâC VIàN CHÍNH TRà QUàC GIA Hâ CHÍ MINH HàC VIàN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYÀN HOÀNG THU H¾NG THÔNG ĐIàP ÀNH BÁO CHÍ TRÊN BÁO M¾NG ĐIàN Tþ â VIàT NAM HIàN NAY LU¾N ÁN TI¾N S) BÁO CHÍ HàC HÀ NỘI - 2023 Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O HâC VIàN CHÍNH TRà QUàC GIA Hâ CHÍ MINH HàC VIàN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYÀN HOÀNG THU H¾NG THÔNG ĐIàP ÀNH BÁO CHÍ TRÊN BÁO M¾NG ĐIàN Tþ â VIàT NAM HIàN NAY Chuyên ngành : Báo chí hác Mã sá : 9 32 01 01 LU¾N ÁN TI¾N S) BÁO CHÍ HàC NG¯äI H¯âNG DÀN KHOA HâC: PGS,TS. Hà Huy Ph°ÿng HÀ NỘI - 2023 LàI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án là công trình nghiên cứu khoa hãc hoàn toàn đác lập cÿa bÁn thân. Các sá liáu, t° liáu đ°ÿc sử dāng trong luận án đ°ÿc khai thác trung thực từ các kết quÁ khÁo sát và ch°a từng đ°ÿc công bá, công khai trong bất cứ công trình nào. Hà Nội, ngày tháng 6 nm 2023 Tác giÁ Hoàng Thu H¿ng MĀC LĀC Mâ ĐÄU.
1 TÞNG QUAN CÁC VÂN ĐÀ LIÊN QUAN Đ¾N ĐÀ TÀI NGHIÊN CĄU 18 1. H°ãng nghiên cứu về báo m¿ng đián tử và thông điáp truyền thông trên báo m¿ng đián tử. H°ãng nghiên cứu về quy trình sÁn xuất thông điáp Ánh báo chí. H°ãng nghiên cứu về phân tích thông điáp Ánh báo chí.
Đánh giá tổng quát về các công trình nghiên cứu liên quan đến luận án và đề ra h°ãng nghiên cứu cho luận án.36 Ch°¢ng 1: THÔNG ĐIàP ÀNH BÁO CHÍ TRÊN BÁO M¾NG ĐIàN Tþ - MỘT Sà VÂN ĐÀ LÝ LU¾N C¡ BÀN. Há tháng khái niám. Đặc tr°ng và vai trò cÿa thông điáp Ánh báo chí trên báo m¿ng đián tử. Các yếu tá cấu thành thông điáp Ánh báo chí trên báo m¿ng đián tử.
Phân lo¿i Ánh báo chí trên báo m¿ng đián tử theo các nhóm chÿ đề. Những tiêu chí đánh giá thông điáp Ánh báo chí trên báo m¿ng đián tử .6 Các lý thuyết sử dāng trong nghiên cứu .83 Ch°¢ng 2: THĂC TR¾NG THÔNG ĐIàP ÀNH BÁO CHÍ TRÊN BÁO M¾NG ĐIàN Tþ â VIàT NAM HIàN NAY .1 Tổng quan về các báo m¿ng đián tử khÁo sát .2 KhÁo sát thông điáp Ánh báo chí trên báo m¿ng đián tử ç Viát Nam hián nay theo các yếu tá cấu thành thông điáp Ánh báo chí .3 Nghiên cứu tr°ång hÿp thông điáp Ánh báo chí trên báo m¿ng đián tử về đ¿i dách COVID-19 ç Viát Nam nm 2021 .4 Đánh giá thông điáp Ánh báo chí trên báo m¿ng đián tử ç Viát Nam hián nay. 134 Ch°¢ng 3: NHĀNG VÂN ĐÀ Đ¾T RA, GIÀI PHÁP VÀ KHUY¾N NGHÞ NÂNG CAO CHÂT L¯þNG THÔNG ĐIàP ÀNH BÁO CHÍ TRÊN BÁO M¾NG ĐIàN Tþ â VIàT NAM TRONG THàI GIAN TÞI .1 Những vấn đề đặt ra đái vãi thông điáp Ánh báo chí trên báo m¿ng đián tử ç Viát Nam hián nay .2 GiÁi pháp nâng cao chất l°ÿng thông điáp Ánh báo chí trên báo m¿ng đián tử ç Viát Nam trong thåi gian tãi. 188 DANH MĀC TÀI LIàU THAM KHÀO.
195 DANH MĀC CÔNG TRÌNH KHOA HàC ĐÃ CÔNG Bà CĂA TÁC GIÀ LU¾N ÁN. Error! Bookmark not defined. DANH MĀC ÀNH Ành 2.1: Những ng°åi may mắn đ°ÿc cứu sáng trong vā cháy ç Bình D°¡ng ngày 6/9/2022.2: Thÿ t°ãng Ph¿m Minh Chính thm hßi tình hình đåi sáng cÿa ng°åi dân t¿i khu nhà trã trên đ°ång Nguyßn Thá Đánh ç Thành phá Thÿ Đức (Thành phá Hã Chí Minh) .3: Phó Thÿ t°ãng Vũ Đức Đam tiêm thử nghiám vaccine Nanocovax mũi 2 (đng trên báo VNN sáng 26/3/2021).4: Lo¿t Ánh đng trong Phóng sự Ánh <Đêm trắng ç <thành trì= cuái cùng chặn COVID-19 t¿i Thành phá Hã Chí Minh" cÿa tác giÁ Đinh Đức Long đng trên Dân trí ngày 22/7/2021.5: Ành đng trong phóng sự Ánh <"Cân não" giành sự sáng cho 600 thai nhi có mẹ là F0 ç thành phá Hã Chí Minh= cÿa tác giÁ HÁi Long đng trên báo DT ngày 13/8/2021&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&.6 Thông điáp Ánh báo chí <Bá đái trắng đêm bng đãng, bám biển tuyến biên giãi Tây Nam= đng trên báo Vietnamnet ngày 26/4/2021 .7: Bá đái dùng xe đ¿p thã tiếp tế thực ph¿m cho ng°åi dân ph°ång 2,. 127 quận Bình Th¿nh, ngày 2/9/2021.
Ành: Quỳnh Trần/VnExpress .8: Tác ph¿m tranh s¡n dầu <Những đóa h°ãng d°¡ng= cÿa tác giÁ Hà Châu (QuÁng Nam) .9: Hình Ánh các y, bác sỹ lan tßa thông điáp cÁ n°ãc chung tay quyết tâm cháng dách COVID-19.10: Bức tranh đ¿t giÁi Nhất cuác thi vẽ tranh cổ đáng vãi chÿ đề Phòng cháng dách COVID-19.11: Thông điáp Ánh báo chí trong bài viết <Dòng ng°åi ch¿y xe máy về quê trong m°a, Nghá An dựng nhà b¿t đón= đng trên báo VNN ngày 6/10/2021.12: Lo¿t Ánh trong phóng sự Ánh <Những phận ng°åi lặng lẽ ra đi trong đ¿i dách COVID-19 ç Thành phá Hã Chí Minh= đng tÁi trên báo DT ngày 19/11/2021 .13: Thông điáp Ánh báo chí nghá sĩ Trần M¿nh Tuấn thổi saxophone tr°ãc 10.000 bánh nhân COVID-19 đng trên Dân trí ngày 27/7/2021. 132 DANH MĀC BÀNG BÁng 1: Ph°¡ng pháp lấy mÁu xây dựng ngÁu nhiên cÿa Riff, et al (1993, 1998, 2001, 2005). 9 BÁng 2: Kết quÁ chãn mÁu theo ph°¡ng pháp constructed weeks. 11 BÁng 3: BÁng kích cỡ mÁu cÿa Krejcie và Morgan (1970).1 Thông tin về báo VNE (Nguãn: Similarweb).2: Thông tin về báo VNN (Nguãn: Similarweb) .3: Thông tin về báo DT (Nguãn: Similarweb).
89 DANH MĀC BIÂU Đâ Biểu đã 2.1 Đái t°ÿng phÁn ánh cÿa thông điáp Ánh báo chí .2 Phân lo¿i các nhóm chÿ đề trong thông điáp Ánh báo chí .3: Cách khai thác chi tiết trong Ánh báo chí .4: Cách sử dāng bá cāc Ánh báo chí .5: Kết quÁ sử dāng ánh sáng trong Ánh báo chí .6: Về đ°ång nét đ°ÿc sử dāng trong Ánh báo chí .7: Chất l°ÿng kỹ thuật Ánh báo chí .8: Nái dung chú thích trong Ánh báo chí .9: Mái quan há giữa nái dung thông điáp Ánh và nái dung vn bÁn .10: Māc đích cÿa thông điáp Ánh báo chí .11: Sự thể hián khoÁnh khắc quyết đánh trong bức Ánh .12: Góc máy thể hián trong hình Ánh .13: Thể lo¿i Ánh báo chí đ°ÿc sử dāng.14: Dung l°ÿng hình Ánh .15: Sá l°ÿng Ánh trong mát tin, bài .16: Cách trình bày Ánh .17: Yếu tá tâm lý cÿa thông điáp. 118 DANH MĀC CHĀ VI¾T TÀT Ành báo chí ABC Báo m¿ng đián tử BMĐT Dân trí DT Thông điáp TĐ Vietnamnet VNN VnExpress VNE 1 Mâ ĐÄU 1. Tính cÃp thi¿t căa đÁ tài nghiên cąu Trong các mô hình truyền thông cÿa Lasswell (1948), C.Berlo (1960), thông điáp luôn là mát trong những yếu tá chính, quan trãng, không thể thiếu trong quá trình truyền thông. Nếu không có thông điáp, không thể hình thành nên quá trình truyền thông.
Nm 1873, những bức Ánh báo chí đầu tiên xuất hián trên thế giãi cũng là thåi điểm xuất hián mát cách thể hián thông điáp truyền thông mãi, đó là thông điáp Ánh báo chí, song song vãi các thông điáp bằng chữ viết, ký hiáu. Thông điáp Ánh báo chí đã cung cấp thông tin mát cách minh b¿ch và xác thực, xác đánh sự thật và đ¿i dián cho thực tế. Từ khi ra đåi đến nay, thông điáp Ánh báo chí đã thể hián vai trò to lãn cÿa mình trong môi tr°ång truyền thông. Thực tế, các nghiên cứu về ngành báo chí truyền thông tập trung phần lãn vào vn bÁn nh°ng hình Ánh có tác dāng m¿nh mẽ h¡n vn bÁn vì <chúng dß dàng đi qua biên giãi ngôn ngữ và th°¡ng m¿i= [124, tr.
Theo Roland Barthes, hình Ánh th°ång t¿o ra các cấp đá nghĩa khác nhau t°¡ng ứng vãi nghĩa biểu thá và nghĩa bao hàm [120]. Các bức Ánh có nghĩa biểu thá <nh° chúng ván có=, nh°ng chứa đựng sức m¿nh nái hàm, có ý nghĩa biểu t°ÿng cho hình Ánh đ¿i dián đ°ÿc hiển thá. Ngoài ý nghĩa biểu thá, cần phÁi có những sự liên t°çng về vn hóa và lách sử khi tìm hiểu ý nghĩa thực sự cÿa các bức Ánh. H¡n thế nữa, hình Ánh có sự tác đáng lên cÁm xúc, bổ sung thêm ý nghĩa biểu t°ÿng để giÁi thích và thuyết phāc về các chÿ đề đ°ÿc đề cập.
Điều đó khẳng đánh, thông điáp Ánh báo chí không chß ghi l¿i hián thực khách quan mà còn đ°a ra những đánh giá sâu sắc h¡n về thế giãi. 50 nm tr°ãc, bức Ánh <Em bé Napalm= (1972) cÿa tác giÁ ng°åi Mỹ gác Viát Nick Út cũng khiến cÁ thế giãi phÁi suy ngÁm vì lát tÁ sự tàn khác cÿa cuác chiến tranh ç Viát Nam. Bức Ánh đ°ÿc xếp thứ 41 trong sá 100 bức Ánh có tầm Ánh h°çng nhất thế kỷ XX. Nm 2015, hình Ánh thi thể mát em bé Syria chết đuái d¿t vào bå biển Thổ Nhĩ Kỳ đã khiến cÁ thế giãi bàng hoàng vì sự tàn khác cÿa cuác khÿng hoÁng nhập c°.
Tr°ãc đó, rất nhiều hình Ánh về những ng°åi Syria ch¿y trán khßi cuác chiến ç quê nhà, tìm đ°ång đến châu Âu tá n¿n đã đ°ÿc đng tÁi trên các ph°¡ng tián thông tin đ¿i chúng. Tuy nhiên, bức hình ám Ánh về em bé Syria đã đ°ÿc chia sẻ rất nhiều trên m¿ng xã hái để bày tß lòng th°¡ng cÁm đái vãi cậu bé và tá cáo sự khác liát cÿa cuác nái chiến t¿i Syria. Hai ngày sau khi bức Ánh xuất hián, Thÿ t°ãng Anh 2 David Cameron đã thông báo n°ãc Anh sẽ tiếp nhận thêm hàng nghìn ng°åi tá n¿n Syria, mặc dù 2 ngày tr°ãc đó, ông vừa tuyên bá Anh không thể tiếp nhận thêm ng°åi tá n¿n. Có thể khẳng đánh, thông điáp Ánh báo chí đã làm thay đổi cÁ thế giãi, thay đổi quan điểm cÿa d° luận.
Nó ch¿m đến trái tim và khái óc cÿa mßi con ng°åi. Do đó, viác xác đánh các mã dißn ngôn cÿa Ánh báo chí hay nói mát cách chính xác h¡n để hiểu rõ ý nghĩa cÿa bức Ánh - thông điáp Ánh báo chí là mát h°ãng nghiên cứu rất quan trãng. Tuy ra đåi sau các lo¿i hình báo chí khác nh°ng báo m¿ng đián tử ç trên thế giãi và ç Viát Nam có sự phát triển nhanh chóng, luôn là sự °u tiên hàng đầu cÿa phần lãn đác giÁ. Theo kết quÁ khÁo sát cÿa Trung tâm Nghiên cứu Pew nm 2020, tỷ lá sá l°ÿng ng°åi đãc tin tức/tìm kiếm tin tức từ đián tho¿i thông minh, máy tính bÁng, máy tính chiếm 86%, từ phát thanh là 50%, từ báo in là 32% và từ các báo m¿ng đián tử 68%.
Nghiên cứu cũng cho thấy, những ng°åi từ 18 - 64 tuổi đều th°ång xuyên đãc tin tức từ các thiết bá kỹ thuật sá. Nhóm tuổi từ 18- 29 th°ång tìm kiếm tin tức trên các m¿ng xã hái, còn nhóm tuổi từ 30 - 65 trç lên đều chãn cách đãc tin tức từ các báo m¿ng đián tử.