Luận án tiến sĩ về lãnh đạo xây dựng tổ chức đảng tại doanh nghiệp Hà Tĩnh (2010-2020)

Luận án tiến sĩ phân tích vai trò lãnh đạo của đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh trong xây dựng tổ chức cơ sở đảng tại doanh nghiệp giai đoạn 2010-2020.

• Tác giả: Nguyễn Tiến Đức
• Người hướng dẫn: TS. Lê Văn Mạnh
• Trường học: Học viện Chính trị Nguyễn Tiến Đức
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Lịch Sử Xây Dựng Tổ Chức Đảng Ở Doanh Nghiệp Hà Tĩnh
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 1.1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
• 1.2. Giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan và những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CHỦ TRƯƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH HÀ TĨNH VỀ XÂY DỰNG TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG Ở DOANH NGHIỆP THUỘC CÁC THÀNH PHẦN KINH TẾ (2010 - 2015)
• 2.1. Sự cần thiết xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh
• 2.2. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh về xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở doanh nghiệp
• 2.3. Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh chỉ đạo xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở doanh nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: ĐẢNG BỘ TỈNH HÀ TĨNH LÃNH ĐẠO TĂNG CƯỜNG XÂY DỰNG TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG Ở DOANH NGHIỆP THUỘC CÁC THÀNH PHẦN KINH TẾ (2015 - 2020)
• 3.1. Sự cần thiết phải tăng cường xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh
• 3.2. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh về tăng cường xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở doanh nghiệp
• 3.3. Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh chỉ đạo tăng cường xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở doanh nghiệp
• 4. CHƯƠNG 4: NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• 4.1. Nhận xét Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lãnh đạo xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế (2010 - 2020)
• 4.2. Kinh nghiệm từ quá trình Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lãnh đạo xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế (2010 - 2020)
• MỞ ĐẦU
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan lịch sử xây dựng tổ chức đảng ở doanh nghiệp Hà Tĩnh

Lịch sử xây dựng tổ chức đảng ở doanh nghiệp Hà Tĩnh đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển quan trọng. Từ những năm đầu của thế kỷ 21, Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh đã nhận thức rõ vai trò của tổ chức cơ sở đảng trong việc lãnh đạo và phát triển kinh tế địa phương. Việc xây dựng tổ chức đảng không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Các tổ chức đảng đã đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng chính sách, tạo động lực cho sự phát triển của doanh nghiệp, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

1.1. Vai trò của tổ chức đảng trong doanh nghiệp

Tổ chức đảng trong doanh nghiệp có vai trò quan trọng trong việc lãnh đạo, định hướng và giám sát hoạt động sản xuất kinh doanh. Đảng viên trong doanh nghiệp không chỉ là người thực hiện nhiệm vụ chính trị mà còn là cầu nối giữa Đảng và người lao động, góp phần xây dựng môi trường làm việc tích cực.

1.2. Những giai đoạn phát triển chính

Quá trình xây dựng tổ chức đảng ở doanh nghiệp Hà Tĩnh trải qua nhiều giai đoạn, từ việc thành lập các chi bộ đảng đầu tiên đến việc củng cố và phát triển tổ chức đảng trong các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế. Mỗi giai đoạn đều có những thách thức và thành tựu riêng, phản ánh sự phát triển của nền kinh tế địa phương.

II. Thách thức trong xây dựng tổ chức đảng ở doanh nghiệp Hà Tĩnh

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng việc xây dựng tổ chức đảng ở doanh nghiệp Hà Tĩnh vẫn gặp phải nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt về nhận thức của một số doanh nghiệp về vai trò của tổ chức đảng. Nhiều tổ chức đảng hoạt động chưa hiệu quả, chưa phát huy được vai trò lãnh đạo của mình. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh khốc liệt trong môi trường kinh doanh cũng tạo ra áp lực lớn đối với các tổ chức đảng.

2.1. Nhận thức chưa đầy đủ về vai trò của tổ chức đảng

Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa nhận thức rõ ràng về vai trò của tổ chức đảng trong việc phát triển bền vững. Điều này dẫn đến việc tổ chức đảng không được coi trọng và đầu tư đúng mức, ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động của tổ chức.

2.2. Sự cạnh tranh và áp lực từ thị trường

Môi trường kinh doanh ngày càng cạnh tranh khiến cho các doanh nghiệp phải tập trung vào lợi nhuận trước mắt, dẫn đến việc lơ là công tác xây dựng tổ chức đảng. Sự áp lực này làm giảm đi sự chú ý đến việc củng cố và phát triển tổ chức đảng trong doanh nghiệp.

III. Phương pháp xây dựng tổ chức đảng hiệu quả ở doanh nghiệp

Để xây dựng tổ chức đảng hiệu quả, Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc đổi mới nội dung và hình thức hoạt động của tổ chức đảng là rất cần thiết. Các phương pháp này không chỉ giúp nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức đảng mà còn tạo ra sự gắn kết chặt chẽ giữa tổ chức đảng và doanh nghiệp.

3.1. Đổi mới nội dung hoạt động của tổ chức đảng

Đổi mới nội dung hoạt động của tổ chức đảng là một trong những phương pháp quan trọng. Việc này bao gồm việc tổ chức các buổi sinh hoạt chính trị, giáo dục tư tưởng cho đảng viên, và tạo ra các chương trình hành động cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.

3.2. Tăng cường sự gắn kết giữa tổ chức đảng và doanh nghiệp

Tăng cường sự gắn kết giữa tổ chức đảng và doanh nghiệp thông qua việc phối hợp chặt chẽ trong các hoạt động sản xuất kinh doanh. Điều này giúp tổ chức đảng nắm bắt kịp thời tình hình và nhu cầu của doanh nghiệp, từ đó có những chỉ đạo phù hợp.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tổ chức đảng

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc xây dựng tổ chức đảng ở doanh nghiệp Hà Tĩnh đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Các tổ chức đảng đã góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, cải thiện môi trường làm việc và thúc đẩy sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Những kinh nghiệm từ thực tiễn cũng đã được đúc kết để áp dụng cho các giai đoạn tiếp theo.

4.1. Những lợi ích từ việc xây dựng tổ chức đảng

Việc xây dựng tổ chức đảng đã giúp nâng cao năng lực lãnh đạo của doanh nghiệp, tạo ra môi trường làm việc tích cực và khuyến khích sự sáng tạo của người lao động. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển mà còn góp phần vào sự phát triển chung của tỉnh Hà Tĩnh.

4.2. Kinh nghiệm từ thực tiễn

Kinh nghiệm từ quá trình xây dựng tổ chức đảng ở doanh nghiệp Hà Tĩnh cho thấy sự cần thiết phải đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường sự gắn kết giữa tổ chức đảng và doanh nghiệp, và chú trọng đến việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ đảng viên.

V. Kết luận và tương lai của tổ chức đảng ở doanh nghiệp Hà Tĩnh

Tổ chức đảng ở doanh nghiệp Hà Tĩnh đã có những bước phát triển đáng kể trong thời gian qua. Tuy nhiên, để tiếp tục phát triển bền vững, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả hơn. Tương lai của tổ chức đảng trong doanh nghiệp sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với những thay đổi của môi trường kinh doanh và sự quyết tâm của Đảng bộ tỉnh.

5.1. Định hướng phát triển tổ chức đảng trong tương lai

Định hướng phát triển tổ chức đảng trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng hoạt động, đổi mới nội dung và hình thức sinh hoạt, và tăng cường sự gắn kết với doanh nghiệp. Điều này sẽ giúp tổ chức đảng phát huy vai trò lãnh đạo hiệu quả hơn.

5.2. Những thách thức cần vượt qua

Trong tương lai, tổ chức đảng ở doanh nghiệp Hà Tĩnh sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sự cạnh tranh ngày càng gay gắt và sự thay đổi nhanh chóng của môi trường kinh doanh. Việc vượt qua những thách thức này sẽ đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng từ cả tổ chức đảng và doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Công tác xây dựng tổ chức cơ sở đảng (TCCSĐ) trong các loại hình doanh nghiệp giữ vị trí then chốt, bảo đảm nền tảng chính trị và sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng Cộng sản Việt Nam tại cơ sở sản xuất, kinh doanh. Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI và XII, Đảng xác định rõ yêu cầu củng cố, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của TCCSĐ, tạo chuyển biến chất lượng hoạt động của các loại hình cơ sở đảng, trọng tâm là đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế.

Hà Tĩnh là tỉnh thuộc khu vực Bắc Trung Bộ. Tính đến năm 2010, toàn tỉnh có 2.457 doanh nghiệp đăng ký hoạt động trên hệ thống đăng ký kinh doanh quốc gia. Mặc dù các doanh nghiệp đóng góp tích cực vào nguồn thu ngân sách và giải quyết việc làm, thực tiễn xây dựng TCCSĐ tại đây nảy sinh nhiều vướng mắc: chất lượng hoạt động của tổ chức đảng suy giảm, tính hình thức còn phổ biến, vai trò hạt nhân chính trị chưa thể hiện rõ nét, xuất hiện tình trạng bao biện, làm thay ban giám đốc, một bộ phận đảng viên giảm sút ý chí và bỏ sinh hoạt đảng.

Khoảng trống nghiên cứu được xác định: Mặc dù vấn đề xây dựng Đảng đã có nhiều công trình tiếp cận, song chưa có công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện và chuyên sâu dưới góc độ khoa học Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam về chủ trương và quá trình chỉ đạo thực hiện của Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh đối với việc xây dựng TCCSĐ ở doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế trong giai đoạn 2010 - 2020.

Mục đích nghiên cứu: Nghiên cứu làm sáng tỏ quá trình Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lãnh đạo xây dựng TCCSĐ ở doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế từ năm 2010 đến năm 2020; qua đó đúc kết kinh nghiệm lịch sử phục vụ việc vận dụng trong giai đoạn tiếp theo.

Nhiệm vụ nghiên cứu (gồm 4 nhiệm vụ):

1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án.
2. Làm rõ sự cần thiết phải xây dựng TCCSĐ ở doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế ở tỉnh Hà Tĩnh trong giai đoạn 2010 - 2020.
3. Phân tích, luận giải có hệ thống chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh về xây dựng TCCSĐ ở doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế qua hai giai đoạn: 2010 - 2015 và 2015 - 2020.
4. Nhận xét và đúc kết kinh nghiệm từ quá trình Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lãnh đạo xây dựng TCCSĐ ở doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế (2010 - 2020).

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh về xây dựng TCCSĐ ở doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế từ năm 2010 đến năm 2020.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân không có yếu tố nước ngoài. Nghiên cứu chủ trương (phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp) và 5 nội dung chỉ đạo: (1) Giáo dục chính trị, tư tưởng; (2) Củng cố, kiện toàn tổ chức, xây dựng đội ngũ cấp ủy viên, người đứng đầu và phát triển đảng viên; (3) Nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng và đánh giá, phân loại đảng viên; (4) Công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng; (5) Đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo của TCCSĐ.
• Phạm vi không gian: Địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.
• Phạm vi thời gian: Từ năm 2010 đến năm 2020 (năm 2010 mở đầu nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVII, năm 2020 kết thúc nhiệm kỳ Đại hội lần thứ XVIII, lấy mốc năm 2015 làm phân kỳ giữa hai nhiệm kỳ).

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tác giả luận án đã tiến hành tổng quan các công trình nghiên cứu theo 4 nhóm chính:

Nhóm các nghiên cứu về xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở nước ngoài

• Hạ Quốc Cường, Lý Bồi Nguyên (2004), nghiên cứu về xí nghiệp quốc hữu và phi công hữu ở Trung Quốc, nhấn mạnh việc kiên trì địa vị hạt nhân chính trị của tổ chức đảng trong xí nghiệp quốc hữu gắn với cơ cấu quản lý pháp nhân công ty và phương thức hoạt động phù hợp trong kinh tế phi công hữu.
• Đon Phay Vông (2008), phân tích thực trạng công tác xây dựng TCCSĐ của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, xác định nhiệm vụ xây dựng chi bộ vững mạnh gắn với nhiệm vụ chuyên môn và giải quyết tiêu cực.
• Đặng Đình Lựu (2010), phân tích năng lực cầm quyền ở cơ sở của Đảng Cộng sản Trung Quốc tại khu vực phi công hữu và xí nghiệp quốc hữu, rút ra 5 kinh nghiệm thực tiễn.
• Vũ Huyền (2013), nghiên cứu hệ thống TCCSĐ 4 cấp của Đảng Cộng sản Cuba, nêu 4 nhiệm vụ trọng tâm tại khu vực kinh tế phi nhà nước và các trung tâm lao động.
• Khăm Phủi Chăn Tha Va Đy (2018), tổng kết việc xây dựng TCCSĐ tại tỉnh Luông-Pha-Băng (Lào) đạt tỉ lệ chi bộ vững mạnh 74,9% năm 2018 và đề xuất 5 giải pháp.
• Mai Thu Quyên (2020), phân tích hệ thống quy chế, chức năng, nhiệm vụ của TCCSĐ thuộc Đảng Cộng sản Trung Quốc, đúc rút 8 bài học kinh nghiệm.

Nhóm các nghiên cứu chung về tổ chức cơ sở đảng trong doanh nghiệp tại Việt Nam

• Trịnh Đức Hồng, Dương Xuân Ngọc (2002), khảo sát thực trạng và đề xuất 6 giải pháp đổi mới phương thức lãnh đạo của TCCSĐ trong doanh nghiệp nhà nước.
• Nguyễn Đức Hà (2010), luận giải các nhóm giải pháp nâng cao vai trò lãnh đạo của TCCSĐ trong tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
• Ngô Minh Tuấn (2012), phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn việc thí điểm kết nạp chủ doanh nghiệp tư nhân vào Đảng theo tinh thần Đại hội X và XI.
• Nguyễn Khắc Dịu (2013), đề xuất 7 giải pháp đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với doanh nghiệp nhà nước.
• Quỳnh Mai (2021), tổng kết 7 năm thực hiện Hướng dẫn số 17-HD/BTCTW của Ban Tổ chức Trung ương, ghi nhận kết nạp 877 đảng viên là chủ doanh nghiệp tư nhân trong tổng số 1.030 TCCSĐ thuộc khu vực này, chỉ rõ hạn chế và 8 bài học kinh nghiệm.

Nhóm nghiên cứu tại các bộ, ngành và địa phương khác

• Nguyễn Minh Tuấn (2003), khảo cứu TCCSĐ trong doanh nghiệp nhà nước tại Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đề xuất 7 phương hướng, giải pháp.
• Hà Duy Dĩnh (2009), nghiên cứu tiêu chí đánh giá chất lượng TCCSĐ tại Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, đề xuất 5 giải pháp.
• Trần Xuân Thiện (2010), khảo sát doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại tỉnh Vĩnh Long, đưa ra 5 kiến nghị chính sách.
• Nguyễn Thanh Bình (2011), phân tích thực trạng tổ chức đảng trong doanh nghiệp cổ phần tại Quảng Ninh, nêu 4 giải pháp.
• Trương Thị Mỹ Trang (2012), nghiên cứu TCCSĐ trong doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hóa ở các tỉnh Trung Trung Bộ, đề xuất 5 giải pháp đến năm 2020.
• Trang Long (2013), chỉ ra bất cập trong sắp xếp tổ chức đảng doanh nghiệp tại Thái Nguyên.
• Nguyễn Hữu Khuyến (2014), tổng kết kinh nghiệm kết nạp chủ doanh nghiệp tư nhân vào Đảng tại Đà Lạt.
• Nguyễn Công Soái (2014), đề xuất 6 nhiệm vụ giải pháp xây dựng TCCSĐ trong doanh nghiệp nhà nước tại Hà Nội.
• Nguyễn Trường Sơn (2014), luận giải 5 giải pháp xây dựng TCCSĐ trong sạch, vững mạnh ở doanh nghiệp Quân đội.
• Trần Hồng Hà, Nguyễn Quang Dương (2015), đúc kết 4 kinh nghiệm nâng cao chất lượng TCCSĐ và đảng viên trong Đảng bộ Khối Doanh nghiệp Trung ương và Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương.

Nhóm nghiên cứu liên quan đến địa bàn tỉnh Hà Tĩnh

• Nguyễn Anh Ngọc (2011), rút ra 5 kinh nghiệm phát triển đảng viên tại huyện Đức Thọ.
• Hoàng Trung Dũng (2018), đánh giá thực trạng và đề xuất 5 giải pháp đổi mới công tác tư tưởng tại Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh.
• Nguyễn Quốc Lập (2018), đúc kết 7 nội dung thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW tại Đảng bộ huyện Hương Sơn.
• Lê Đình Sơn (2019), tổng kết 6 kinh nghiệm sắp xếp hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả tại Hà Tĩnh.

Khoảng trống nghiên cứu luận án giải quyết: Các công trình trên tiếp cận vấn đề ở từng khía cạnh riêng lẻ hoặc tại các địa bàn khác nhau. Luận án này là công trình đầu tiên nghiên cứu có hệ thống, toàn diện về quá trình Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lãnh đạo xây dựng TCCSĐ ở doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế giai đoạn 2010 - 2020 dưới góc độ chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận và thực tiễn

• Cơ sở lý luận: Dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng và xây dựng TCCSĐ (xác định chi bộ là nền tảng, gốc rễ, hạt nhân lãnh đạo và đồn lũy chiến đấu của Đảng tại cơ sở).
• Cơ sở thực tiễn: Hệ thống văn kiện, nghị quyết, báo cáo định kỳ và chuyên đề của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Ban Tổ chức, Ban Tuyên giáo, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy, Đảng ủy Khối Doanh nghiệp tỉnh, Sở Nội vụ, Sở Công thương; kết quả điều tra xã hội học và phỏng vấn nhân chứng lịch sử tại địa phương.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng phương pháp luận mác-xít và phương pháp nghiên cứu chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam:

• Phương pháp lịch sử: Tái hiện tiến trình lãnh đạo, bối cảnh, chủ trương và sự chỉ đạo thực tiễn của Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh theo tiến trình thời gian qua 2 giai đoạn: 2010 - 2015 và 2015 - 2020.
• Phương pháp logic: Xâu chuỗi các sự kiện, văn bản chỉ đạo để làm rõ bước chuyển tư duy nhận thức, đánh giá ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân và đúc kết các bài học kinh nghiệm.
• Phương pháp bổ trợ: Phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê số liệu, so sánh lịch sử (so sánh giữa 2 giai đoạn 2010 - 2015 với 2015 - 2020; so sánh với các địa phương có nét tương đồng), điều tra xã hội học và phỏng vấn nhân chứng lịch sử.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án

Chương 1 hệ thống hóa các tài liệu nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến TCCSĐ trong doanh nghiệp. Tác giả đánh giá những kết quả khoa học đã đạt được và chỉ rõ những vấn đề chưa được giải quyết đầy đủ, từ đó xác định 4 vấn đề trọng tâm mà luận án tập trung thực hiện:

1. Luận giải sự cần thiết xây dựng TCCSĐ trong doanh nghiệp tại Hà Tĩnh (2010 - 2020).
2. Phân tích có hệ thống chủ trương và sự chỉ đạo qua 2 giai đoạn: 2010 - 2015 và 2015 - 2020.
3. Đánh giá khách quan ưu điểm, hạn chế và chỉ rõ nguyên nhân.
4. Đúc kết các bài học kinh nghiệm lịch sử có giá trị thực tiễn.

Chương 2: Chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh về xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế (2010 - 2015)

Chương 2 trình bày các điều kiện địa lý tự nhiên, kinh tế - xã hội và đánh giá thực trạng TCCSĐ trong các doanh nghiệp tại Hà Tĩnh giai đoạn trước năm 2010:

Bối cảnh địa bàn: Hà Tĩnh có diện tích tự nhiên 6.054 km², bờ biển dài 137 km, 12 đơn vị hành chính cấp huyện, 262 xã, phường, thị trấn; sở hữu mỏ sắt Thạch Khê và Khu kinh tế Vũng Áng. Đến năm 2010, toàn tỉnh có 2.457 doanh nghiệp (gồm 36 doanh nghiệp nhà nước và 2.421 doanh nghiệp ngoài nhà nước).

Tiêu chí thống kê (đến tháng 12/2009)	Số lượng / Tỷ lệ
Tổng số TCCSĐ trong doanh nghiệp	107 TCCSĐ
- Doanh nghiệp nhà nước	36 TCCSĐ (chiếm 33,64%)
- Doanh nghiệp cổ phần	40 TCCSĐ (chiếm 37,38%)
- Doanh nghiệp tư nhân	31 TCCSĐ (chiếm 28,98%)
Tổng số chi bộ trực thuộc	238 chi bộ
Tổng số đảng viên	4.042 đảng viên

Chất lượng phân loại TCCSĐ và đảng viên (trung bình giai đoạn 2006 - 2009):

• Phân loại TCCSĐ: Trong sạch vững mạnh đạt 67,42%; hoàn thành tốt nhiệm vụ đạt 21,64%; hoàn thành nhiệm vụ đạt 19,47%; yếu kém chiếm 2,25% (năm 2007 có 3 cơ sở yếu kém = 2,30%; năm 2008 có 3 cơ sở = 2,22%; năm 2009 có 4 cơ sở = 3,73%).
• Phân loại đảng viên: Đủ tư cách hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đạt 12,12%; hoàn thành tốt nhiệm vụ đạt 72,49%; hoàn thành nhiệm vụ đạt 19,32%; vi phạm tư cách chiếm 1,02% (năm 2009 có 45 đảng viên vi phạm tư cách = 1,11%).
• Phát triển đảng viên mới: Giai đoạn 2006 - 2009 kết nạp được 527 đảng viên.
• Công tác kiểm tra, giám sát (2007 - 2010): Cấp ủy và Ủy ban Kiểm tra các cấp trong Đảng bộ Khối Doanh nghiệp đã kiểm tra, giám sát 313 tổ chức đảng, 1.180 đảng viên (có 269 cấp ủy viên); kiểm tra dấu hiệu vi phạm 10 tổ chức đảng và 13 đảng viên; thi hành kỷ luật 106 đảng viên và 03 tổ chức đảng vi phạm.
• Khảo sát thực tế: 70% đối tượng khảo sát đánh giá TCCSĐ phát huy tốt vai trò đối với sản xuất kinh doanh (22% khá, 8% bình thường); 65% đánh giá vai trò đảng viên phát huy tốt (27% khá, 8% bình thường).

Chương này cũng phân tích sự cụ thể hóa Nghị quyết số 22-NQ/TW của Hội nghị Trung ương 6 khóa X và Nghị quyết Đại hội XI của Đảng vào chủ trương, quá trình chỉ đạo của Tỉnh ủy Hà Tĩnh trong nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVII (2010 - 2015).

Chương 3: Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lãnh đạo tăng cường xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế (2015 - 2020)

Chương 3 tập trung làm rõ bước chuyển tiếp trong giai đoạn thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII (2015 - 2020). Nội dung phân tích tập trung vào:

• Sự cần thiết phải tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trước sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế và phát triển các khu kinh tế, cụm công nghiệp.
• Chủ trương của Đảng bộ tỉnh về tăng cường xây dựng TCCSĐ trong doanh nghiệp.
• Hoạt động chỉ đạo cụ thể: nâng cao công tác giáo dục chính trị, tư tưởng; kiện toàn mô hình tổ chức đảng; đổi mới chất lượng sinh hoạt chi bộ; đẩy mạnh tạo nguồn, kết nạp đảng viên mới trong khu vực kinh tế tư nhân; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và giải quyết mối quan hệ công tác giữa cấp ủy với ban giám đốc, hội đồng quản trị doanh nghiệp.

Chương 4: Nhận xét và kinh nghiệm

Chương 4 đưa ra những nhận xét toàn diện về ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân:

• Ưu điểm: Nhận thức của cấp ủy được nâng cao; các mặt công tác tư tưởng, tổ chức, cán bộ, kiểm tra giám sát được duy trì nền nếp; phát huy vai trò hạt nhân chính trị lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ sản xuất kinh doanh.
• Hạn chế: Nhiều doanh nghiệp chưa thành lập được tổ chức đảng; mô hình tổ chức đảng còn bất cập, chồng chéo; chất lượng sinh hoạt chi bộ ở một số nơi còn hình thức; công tác phát triển đảng viên trong doanh nghiệp tư nhân gặp nhiều khó khăn; xử lý vi phạm có lúc còn nể nang.
• Kinh nghiệm lịch sử: Đúc kết các bài học về nhận thức chính trị, xây dựng quy chế phối hợp, đổi mới phương thức lãnh đạo phù hợp với từng loại hình doanh nghiệp và tăng cường vai trò hướng dẫn, kiểm tra của cấp ủy cấp trên.

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về tư liệu

• Luận án cung cấp hệ thống tư liệu lịch sử được khai thác từ nguồn lưu trữ của Tỉnh ủy Hà Tĩnh, Đảng ủy Khối Doanh nghiệp tỉnh, các cơ quan ban ngành và số liệu điều tra thực tế từ năm 2010 đến năm 2020.
• Nguồn tài liệu tham khảo và hệ thống phụ lục phục vụ việc tra cứu, nghiên cứu về công tác xây dựng Đảng trong các loại hình doanh nghiệp thời kỳ đổi mới.

Đóng góp về nội dung khoa học

• Phục dựng bức tranh lịch sử về sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh đối với TCCSĐ ở doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế qua hai nhiệm kỳ Đại hội XVII và XVIII (2010 - 2020).
• Đưa ra nhận xét khách quan về ưu điểm, hạn chế, chỉ rõ nguyên nhân và đúc kết các bài học kinh nghiệm có giá trị thực tiễn đối với công tác xây dựng Đảng ở cấp tỉnh.

Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

• Ý nghĩa lý luận: Góp phần cung cấp luận cứ khoa học tổng kết thực tiễn lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng TCCSĐ trong doanh nghiệp; bổ sung lý luận về phương thức lãnh đạo của Đảng ở cơ sở kinh tế.
• Ý nghĩa thực tiễn: Cung cấp tài liệu tham khảo cho các cấp ủy đảng trong việc hoạch định chủ trương, chỉ đạo củng cố TCCSĐ ở doanh nghiệp; làm tài liệu phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu chuyên ngành Lịch sử Đảng và Xây dựng Đảng.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về phạm vi: Luận án tập trung nghiên cứu TCCSĐ trong doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân không có yếu tố nước ngoài trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh trong khung thời gian 2010 - 2020; chưa bao quát sâu loại hình doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng nghiên cứu công tác xây dựng TCCSĐ trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại các khu kinh tế trọng điểm (như Khu kinh tế Vũng Áng).
  • Khảo cứu sự phát triển của TCCSĐ trong doanh nghiệp ở giai đoạn sau năm 2020.
  • Nghiên cứu so sánh chuyên sâu giữa Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh với các tỉnh khác trong khu vực Bắc Trung Bộ.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo chuyên khảo dành cho:

• Nghiên cứu sinh, học viên, giảng viên: Thuộc các chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước, Chính trị học.
• Cán bộ lãnh đạo, cơ quan tham mưu của Đảng: Ban Tổ chức, Ban Tuyên giáo, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy và Đảng ủy Khối Doanh nghiệp các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong quá trình chỉ đạo công tác đảng tại doanh nghiệp.
• Cấp ủy, bí thư chi bộ tại các doanh nghiệp: Tham khảo các giải pháp về xây dựng quy chế làm việc, đổi mới nội dung sinh hoạt chi bộ và phương thức phối hợp với người quản lý doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu trọng tâm của luận án là gì?
Luận án nghiên cứu hoạt động lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh về xây dựng TCCSĐ ở doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế từ năm 2010 đến năm 2020. Phạm vi nội dung giới hạn ở doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân không có yếu tố nước ngoài trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.

2. Thực trạng TCCSĐ trong doanh nghiệp tại Hà Tĩnh trước năm 2010 có đặc điểm gì nổi bật?
Tính đến tháng 12/2009, tỉnh có 107 TCCSĐ trong doanh nghiệp (36 TCCSĐ doanh nghiệp nhà nước, 40 TCCSĐ doanh nghiệp cổ phần, 31 TCCSĐ doanh nghiệp tư nhân) với 238 chi bộ và 4.042 đảng viên. Giai đoạn 2006 - 2009, trung bình có 67,42% cơ sở đạt trong sạch vững mạnh, 2,25% cơ sở yếu kém; tỷ lệ đảng viên vi phạm tư cách là 1,02%.

3. Luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu chủ yếu nào?
Luận án sử dụng phương pháp lịch sử và phương pháp logic là chủ yếu, kết hợp với các phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp, so sánh lịch sử, phỏng vấn nhân chứng và điều tra xã hội học.

4. Những bất cập chủ yếu trong công tác xây dựng TCCSĐ tại doanh nghiệp Hà Tĩnh giai đoạn trước 2010 là gì?
Công tác giáo dục chính trị tư tưởng còn hình thức; nhiều doanh nghiệp chưa có tổ chức đảng; mô hình tổ chức còn phân tán theo ngành dọc hoặc địa bàn; mối quan hệ giữa cấp ủy với ban giám đốc/hội đồng quản trị còn vướng mắc; tỷ lệ kết nạp đảng viên mới tại các vùng xa còn thấp.

5. Đóng góp khoa học cốt lõi của luận án được xác định ở nội dung nào?
Luận án đã phục dựng có hệ thống quá trình hoạch định chủ trương và chỉ đạo thực hiện của Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh về xây dựng TCCSĐ ở doanh nghiệp giai đoạn 2010 - 2020, làm rõ ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân và đúc kết các bài học kinh nghiệm lịch sử phục vụ công tác xây dựng Đảng ở cơ sở.

Kết luận

Luận án tiến sĩ Lịch sử của tác giả Nguyễn Tiến Đức đã tái hiện có hệ thống tiến trình lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh đối với công tác xây dựng TCCSĐ ở doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế trong giai đoạn 2010 - 2020. Dựa trên nguồn tư liệu phong phú và phương pháp nghiên cứu lịch sử kết hợp logic, công trình đã phân tích toàn diện bối cảnh, chủ trương và kết quả chỉ đạo thực tiễn qua hai nhiệm kỳ Đại hội XVII và XVIII của Đảng bộ tỉnh. Các nhận xét khách quan và bài học kinh nghiệm được luận án đúc kết cung cấp cơ sở khoa học, đóng góp vào việc nghiên cứu Lịch sử Đảng và hoàn thiện công tác xây dựng Đảng trong doanh nghiệp hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án 1. Các công trình nghiên cứu về xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở nước ngoài Hạ Quốc Cường, Lý Bồi Nguyên (2004), Vấn đề xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở các xí nghiệp quốc hữu và phi công hữu ở Trung Quốc hiện nay [51]. Hai tác giả đã chỉ rõ: Trong tiến trình ra sức đẩy mạnh cải cách và phát triển xí nghiệp quốc hữu, Đảng coi trọng cao độ việc xây dựng Đảng trong xí nghiệp quốc hữu.

Phải kiên trì không dao động sự lãnh đạo chính trị của Đảng đối với xí nghiệp quốc hữu, kiên trì không dao động địa vị hạt nhân chính trị của tổ chức đảng trong xí nghiệp quốc hữu. Trên cơ sở đó các tác giả nhấn mạnh: xây dựng TCCSĐ ở các xí nghiệp quốc hữu cần phải kết hợp việc kiên trì nguyên tắc Đảng quản lý cán bộ với việc tổ chức sát hạch, giới thiệu cán bộ đưa vào cơ chế thị trường và tuyển dụng công khai trước xã hội; hoàn thiện biện pháp cụ thể về quản lý người lãnh đạo của xí nghiệp quốc hữu; tăng cường xây dựng ban lãnh đạo xí nghiệp; hình thành thể chế lãnh đạo xí nghiệp thích ứng với cơ cấu quản lý pháp nhân công ty. Hoàn thiện quy trình quyết sách về các vấn đề trọng đại trong xí nghiệp, tích cực tìm tòi con đường và biện pháp cụ thể để phát huy vai trò hạt nhân chính trị của tổ chức đảng trong xí nghiệp quốc hữu. Hai tác giả nêu rõ đối với kinh tế phi công hữu: là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế thị trường XHCN.

Coi trọng công tác tăng cường sức mạnh của Đảng và xây dựng tổ chức đảng trong xí nghiệp phi công hữu, mở ra những lĩnh vực mới cho công tác cơ sở của Đảng. Tổ chức đảng của nhiều xí nghiệp phi công hữu tích cực tìm tòi, mạnh dạn, sáng tạo ra nhiều nội dung công tác và 13 phương thức hoạt động phù hợp với đặc điểm của xí nghiệp phi công hữu, làm cho hoạt động của Đảng “đáp ứng nhu cầu của xí nghiệp, được chủ sở hữu thông cảm, được đảng viên hoan nghênh, được công nhân viên chức ủng hộ”. Đon Phay Vông (2008), “Một số vấn đề về củng cố tổ chức cơ sở đảng” [76]. Tác giả nêu vị trí, vai trò của TCCSĐ, đánh giá thực trạng công tác xây dựng TCCSĐ của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào.

Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra các nhiệm vụ giải pháp chủ yếu trước mắt nhằm nâng cao chất lượng xây dựng TCCSĐ; trong đó cần tập trung vào việc xây dựng chi bộ vững mạnh - biết lãnh đạo toàn diện phải gắn liền với việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị ở từng ngành, từng nơi. Phải gắn liền với việc xây dựng bản và cụm bản phát triển, xóa đói giảm nghèo, đẩy mạnh sản xuất hàng hóa. Đối với cơ sở đảng ở cơ quan, đơn vị hành chính sự nghiệp, trong lực lượng vũ trang, trường học, bệnh viện, doanh nghiệp phải gắn liền với việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, việc thực hiện kỷ cương, pháp luật và việc giải quyết các hiện tượng tiêu cực trong bộ máy tổ chức [76, tr. Đặng Đình Lựu (2010), “Xây dựng năng lực cầm quyền ở cơ sở của Đảng Cộng sản Trung Quốc” [98].

Khẳng định: “Xây dựng TCCSĐ không chỉ đơn thuần dừng lại ở công việc đảng vụ của từng cơ sở mà là nhằm xây dựng năng lực cầm quyền ở cơ sở của Đảng để có định hướng, yêu cầu, nội dung, hình thức, giải pháp mới đối với công tác xây dựng TCCSĐ” [98, tr.