phần mở đầu, kết luận, phụ lục, tài liệu tham khảo, luận văn còn có 3 chƣơng với 8 tiết nhƣ sau: Chƣơng 1: Đặc điểm, tình hình. Chƣơng 2: Đảng bộ thành phố Cần Thơ lãnh đạo phát triển giáo dục - đào tạo từ năm 2004 đến 2010. Chƣơng 3: Nhận xét và kinh nghiệm. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 ĐẶC ĐIỂM, TÌNH HÌNH 1.
Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội thành phố Cần Thơ Cần Thơ là một vùng đất đƣợc hình thành vào khoảng cuối thế kỷ 17, đầu thế kỷ 18. Năm 1698 khi Nguyễn Hữu Cảnh vâng lệnh chúa Nguyễn lập ra phủ Gia Định - đơn vị hành chính đầu tiên của vùng Nam Bộ - thì khu vực Nam sông Hậu (gọi là miền Hậu Giang) về căn bản vẫn là một vùng hoang hóa. Đến năm 1757 công cuộc khai phá vùng Nam bộ căn bản đã hoàn thành. Cuối năm 1832, sau khi Lê Văn Duyệt mất, vua Minh Mạng cho chia vùng Nam Bộ ra làm 6 tỉnh gọi là “Nam Kỳ lục tỉnh” : Biên Hòa, Gia Định, Định Tƣờng, Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên.
Khu vực Cần Thơ lúc ấy là huyện Phong Phú, phủ Tuy Biên, tỉnh An Giang. Ngày 30/4/1872 Thống đốc Nam kỳ ra Nghị định nhập huyện Phong Phú (Cần Thơ) với Bắc Tràng thuộc phủ Lạc Hóa (Trà Vinh) để lập ra hạt Trà Ôn (tòa Bố Chánh đặt tại Trà Ôn). Đến ngày 23/2/1876, Pháp cho thành lập hạt Cần Thơ với tỉnh lỵ là Cần Thơ. Năm 1889, các hạt đƣợc đổi thành tỉnh.
Tỉnh Cần Thơ có số dân 214.700 ngƣời Việt và 101 ngƣời Âu. Năm 1956, Chính quyền Ngô Đình Diệm chia Nam Bộ ra làm 26 tỉnh. Ngày 22/10/1956, chính quyền Diệm ra sắc lệnh đổi tên tỉnh Cần Thơ thành Tỉnh Phong Dinh. Ngày 30/9/1970 Chính quyền Sài Gòn lập thị xã Cần Thơ.
Trong thời kỳ này Cần Thơ luôn đóng vai trò là phủ thủ của Miền Tây Nam Bộ (Tây Đô). Sau năm 1975, tỉnh Cần Thơ bao gồm tỉnh Phong Dinh và một phần tỉnh Chƣơng Thiện. Thành phố Cần Thơ là đơn vị hành chính tƣơng đƣơng 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cấp tỉnh. Đến tháng 2/1976, Hội đồng chính phủ quyết định thành lập tỉnh Hậu Giang bao gồm thành phố Cần Thơ và tỉnh Sóc Trăng.
Ngày 1/12/1991, Quốc hội nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ra quyết định tách tỉnh Hậu Giang ra thành hai tỉnh là Cần Thơ và Sóc Trăng. Ngày 4/11/1992 Thủ tƣớng chính phủ ra quyết định công nhận thành phố Cần Thơ là đô thị cấp 2 (thuộc tỉnh Cần Thơ). Ngày 1/1/2004 tỉnh Cần Thơ đƣợc chia thành thành phố Cần Thơ trực thuộc Trung ƣơng và tỉnh Hậu Giang. Ngày 24/6/2009 Thủ tƣớng chính phủ quyết định công nhận thành phố Cần Thơ là đô thị loại I trực thuộc Trung ƣơng.
Đến 1/4/2009 thành phố Cần Thơ có diện tích 141,29 Km2 và dân số là 1.089 ngƣời bao gồm 4 quận: Ninh Kiều, Bình Thuỷ, Cái Răng, Thốt nốt, và 5 huyện Phong Điền, Cờ Đỏ, Vĩnh Thạnh, Thới Lai, Ô Môn. Thành phố Cần Thơ nằm ở trung tâm ĐBSCL, giữa một mạng lƣới sông ngòi, kênh rạch, tiếp giáp với 5 tỉnh, phía Bắc giáp với An Giang, Đông Bắc giáp Đồng Tháp, phía Nam giáp Hậu Giang, phía Tây giáp Kiên Giang, phía Đông giáp Vĩnh Long. Với vị trí địa lý nằm bên sông Hậu bao gồm vùng đất ven sông Hậu và 3 cù lao (Cồn Sơn, Cồn Ấu, Cồn Cái Khế). Thành phố Cần Thơ có vị trí trung tâm và là đầu mối giao thông của ĐBSCL… Thành phố Cần Thơ nằm bên bờ sông Hậu, lại ở trung tâm đồng bằng châu thổ sông Cửu Long, nên đặc điểm thiên nhiên của thành phố cũng mang những nét chung của thiên nhiên đồng bằng châu thổ.
Đất đai chủ yếu là loại đất phù sa ven sông. Đây là loại đất đƣợc hình thành do sự bồi đắp phù sa của sông Hậu nên rất màu mở thuận lợi cho việc trồng lúa, hoa màu, cây công nghiệp và cây ăn trái. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chế độ khí hậu ở thành phố Cần Thơ là khí hậu nhiệt đới gió mùa với đặc điểm chung là nóng ẩm và mƣa theo mùa. Thành phố Cần Thơ là khu vực có mạng lƣới sông rạch khá cao.
Về cơ bản thành phố Cần Thơ là một vùng đƣợc thiên nhiên ƣu đãi với địa hình đồng bằng cao và tƣơng đối bằng phẳng, đất phù sa màu mở và có nƣớc ngọt quanh năm, chế độ khí hậu ổn định, không có thiên tai lớn nhƣ bão, lũ lụt… Thành phố Cần Thơ có hệ thống giao thông: Quốc lộ 91 từ Cần Thơ đi An Giang, quốc lộ 80 từ Cần Thơ đi Kiên Giang, Quốc lộ 1A, từ Cần Thơ đi các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long nhƣ Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau. Quốc lộ 1 bị ngăn cách bởi sông Hậu, một bên là Vĩnh Long, một bên là thành phố Cần Thơ, việc giao thông giữa hai bên bờ phụ thuộc vào phà Cần Thơ, ngày 24/4/2010 cầu Cần Thơ đã chính thức đƣợc thông xe. Về đƣờng thuỷ, một bộ phận của sông MêKông chảy qua 6 quốc gia, đặc biệt là phần trung và hạ lƣu chảy qua Lào, Thái Lan và Campuchia. Các tàu có trọng tải lớn (trên 1.000 tấn) có thể đi đến các nƣớc và đến Cần Thơ dễ dàng.
Ngoài ra tuyến Cần Thơ - Xà No - Cái Tƣ là cầu nối quan trọng giữa thành phố Cần Thơ, tỉnh Hậu Giang và Cà Mau. Ngoài đặc trƣng về địa lý là đầu mối giao thông quan trọng giữa các tỉnh trong khu vực ĐBSCL. Thành phố Cần Thơ đƣợc ví nhƣ “đô thị miền sông nƣớc”. Loại hình du lịch sông nƣớc, cùng với chợ nổi Cái Răng - chợ mua bán trên sông một nét đặc trƣng của văn hoá Nam Bộ.
Về dân tộc, tôn giáo ở thành phố Cần Thơ có nhiều nét đặc sắc, độc đáo của văn hóa đồng bằng Nam Bộ đƣợc kết hợp hài hòa các sắc thái văn hoá truyền thống của ngƣời Việt, Khơmer, Hoa… Sự giao thoa giữa các nền văn hóa của ngƣời Việt (Kinh), Khơmer, Hoa lại chịu ảnh hƣởng của văn hoá 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phƣơng Tây từ sau khi Pháp chiếm xong Nam Kỳ lục tỉnh càng làm cho tính đa dạng của văn hóa ở thành phố Cần Thơ thêm sâu sắc. Với những điều kiện kinh tế xã hội nhƣ trên đã tác động rất lớn đến sự nghiệp GD - ĐT ở thành phố Cần Thơ, thành phố Cần Thơ trực thuộc Trung ƣơng thì với vai trò là trung tâm đầu não của 13 tỉnh ĐBSCL về chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, là đầu tàu về giáo dục, là nơi đào tạo cung cấp nguồn lao động tri thức cho các tỉnh vì vậy sự nghiệp GD- ĐT của thành phố Cần Thơ đã đƣợc Đảng, Nhà nƣớc đầu tƣ, quan tâm, phát triển. Trong xu thế phát triển kinh tế - xã hội của thế giới hiện nay, để đáp ứng nền kinh tế tri thức, nguồn nhân lực chất lƣợng cao giữ vai trò quan trọng. Thành phố Cần Thơ với vai trò, nhiệm vụ của mình đã đẩy mạnh phát triển GD - ĐT để tạo ra một đội ngũ lao động tri thức cho thành phố Cần Thơ nói riêng, các tỉnh ĐBSCL nói chung.
Tổng quan giáo dục - đào tạo tỉnh Cần Thơ trƣớc năm 2004 Ngƣời dân ở thành phố Cần Thơ có tinh thần ham học hỏi với truyền thống “Tôn sƣ trọng đạo”. Từ thế kỷ 17, 18 trong số những ngƣời di cƣ đến đây đã có một số “Thầy đồ”. Họ đã mở các lớp học cho con em ở vùng Bình Thuỷ, Cái Răng, Phong Điền…Trong số đó có thầy đồ Nguyễn Văn Lâm, dạy học ở Bình Thuỷ đã có tiếng trong vùng. Sau đó các con thầy đều nối nghiệp cha làm nghề dạy học.
Đáng kể nhất là bà Nguyễn Thị Nguyệt, con gái thầy đồ Nguyễn Văn Lâm đã lập nên nhóm Tao Đàn năm 1883 đƣợc gọi là “Tao đàn Bà Đồ” đã thu hút nhiều tài tử văn nhân, sĩ phu yêu nƣớc, đào tạo đƣợc các lớp học trò cho Cần Thơ và các vùng lân cận. Các thầy đồ, nhà thơ, nhà yêu nƣớc nhƣ Bùi Hữu Nghĩa, Phan Văn Trị và các lớp kế cũng đã mở nhiều trƣờng lớp nhƣ ở Ô Môn, Bình Thuỷ, Cầu Nhím, Phong Điền thu hút nhiều thanh thiếu niên trong làng. 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Bên cạnh đó có nhiều thầy giáo là nhà cách mạng nhƣ Hà Huy Giáp, Lƣu Hữu Phƣớc, Châu Văn Liêm, Phan Ngọc Hiển… Những năm đầu thế kỷ XX Pháp đã xây dựng một trƣờng tiểu học tại Cần Thơ với hai dãy nhà cao 2 tầng. Trƣờng này khánh thành và mở khoá học đầu tiên vào năm 1917.
Trƣờng đã thu hút nhiều học sinh từ Vĩnh Long, An Giang, Bạc Liêu, Cà Mau…tới học. Trƣờng dạy bằng tiếng Pháp và tiếng Việt, có ký túc xá cho sinh viên nội trú. Nay là trƣờng Trung học Phổ Thông Châu Văn Liêm. Từ mái trƣờng này, nhiều thế hệ thầy trò đã có những đóng góp to lớn cho đất nƣớc đáng kể nhất là Châu Văn Liêm, Ung Văn Khiêm, Hồ Bá Phúc, Lƣu Hữu Phƣớc, Lƣơng Đình Của, Phạm Văn Bạch, Nguyễn Văn Khiết… Trong thời Pháp thuộc, ở Cần Thơ cũng đã có phong trào truyền bá chữ quốc ngữ.
Đến năm 1941 “Hội truyền bá chữ quốc ngữ” ở Cần Thơ đƣợc thành lập. Năm 1948, trƣờng Tiểu học Cần Thơ đƣợc thành lập trong vùng kháng chiến, số học sinh tiểu học do trƣờng đào tạo đã góp phần cung cấp lực lƣợng có văn hoá cho toàn tỉnh. Năm 1963, Tiểu ban giáo dục thuộc Ban Tuyên huấn Tỉnh Đảng bộ Cần Thơ đƣợc thành lập, trực thuộc Tỉnh uỷ. Cũng năm 1963, trƣờng Sƣ phạm cấp I, trƣờng phổ thông nội trú Tây Đô, trƣờng Nguyễn Việt Hồng đƣợc xây dựng nhằm đào tạo giáo viên cho vùng giải phóng.
Hệ thống giáo dục của Cần Thơ cũng nằm trong hệ thống giáo dục của khu 9 (miền Tây Nam Bộ). Đây là những trƣờng học nhƣng đồng thời cũng là những đơn vị tuyên truyền vũ trang và đã có nhiều đóng góp trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.Trong điều kiện khó khăn của “thế cài răng lƣợc”, hệ thống giáo dục cách mạng trong vùng kháng chiến vẫn phát triển.Trong bom đạn, các lớp học trong cơ quan, đơn vị bộ đội…vẫn 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đƣợc duy trì với nhiều hình thức phong phú, linh hoạt. Xoá nạn mù chữ, nâng cao dân trí là mục tiêu của ngành giáo dục vùng giải phóng. Trong những năm chống Mỹ cứu nƣớc, Hội nhà giáo yêu nƣớc và Hội Liên hiệp học sinh, sinh viên đã có những đóng góp quan trọng trong phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc và nâng cao dân trí.