CHƯƠNG 1 HUYỆN ỦY LÃNH ĐẠO ĐOÀN THANH NIÊN NHÂN DÂN CÁCH MẠNG LÀO HUYỆN - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 1. Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Đoàn Thanh niên nhân dân cách mạng Lào 1. Vị trí, vai trò - Vị trí của Đoàn Thanh niên NDCM Lào Kế thừa những di sản tư tưởng của C.Lênin, Cay Xon Phomvihan đã phát triển sáng tạo các luận điểm Mác – xit về vai trò của thanh niên, phong trào thanh niên và xây dựng Đoàn TNCS ở Lào. Gắn thanh niên với vận mệnh dân tộc, tại Hội nghị thanh niên Lào 18/2/1951.
Người đã dạy “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà. Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh, một phần lớn là do các thanh niên”. Trong bài phát biểu kỷ niệm năm 1959, Người đã khẳng định “Đoàn thanh niên lao động phải là cách tay đắc lực của Đảng trong việc tổ chức giáo dục thế hệ thanh niên và nhi đồng thành những chiến sỹ tuyệt đối trung thành với sự nghiệp xây dựng CNXH và chủ nghĩa cộng sản” [43. Tại buổi lễ kỷ niệm 35 năm ngày thành lập Đoàn (1990) một lần nữa Người khẳng định “Đoàn Thanh niên là cách tay và đội hậu bị của Đảng, là người phụ trách, dùi dắt các cháu nhi đồng” [45, tr.
Trong quá trình lãnh đạo Đảng ta luôn đánh giá đúng vị trí, vai trò quan trọng của thanh niên và công tác thanh niên trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Nghị quyết hội nghị lần thứ năm BCH Trung ương Đảng khóa VIII về “Công tác thanh niên trong thời kỳ mới” khẳng định: 10 Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, cách mang Lào có vững bước theo con đường CNXH hay không phần lớn phụ thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên. Công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng [9, tr. Nghị quyết 25 hội nghị TW7 (khóa X) về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH” tiếp tục khẳng định “thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố quan trọng quyết định tương lai, vận mệnh dân tộc; là lực lượng chủ yếu trên nhiều lĩnh vực, đảm nhận những công việc đòi hỏi hy sinh, gian khổ, sức khỏe và sáng tạo.
Điều lệ Đoàn Thanh niên NDCM Lào (được Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ IX thông qua ngày 12/5/2011) nêu rõ: Đoàn Thanh niên NDCM Lào là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Lào do Đảng NDCM Lào và Chủ tịch Cay Xon Phomvihan sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện. Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, phấn đấu vì mục tiêu, lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với CNXH, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” [57,tr. Vị trí của Đoàn Thanh niên NDCM Lào là thành viên của hệ thống chính trị, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật của nước Cộng hòa DCND Lào. Sự quy định này do yêu cầu khách quan của sự nghiệp cách mạng, nó xuất phát từ thể chế chính trị: nước ta là nước dân chủ, mọi quyền lực thuộc về nhân dân.
Lực lượng trẻ trong nhân dân chiếm tỷ lệ lớn, là lực lượng có tiềm năng về thể chất, sức khỏe, trình độ, xung kích, nhanh nhạy, không ngại khó khăn gian khổ, sẵn sàng chiến đấu hy sinh cho độc lập tự do của Tổ quốc. 11 Đoàn phối hợp với các cơ quan nhà nước, các đoàn thể nhân dân, các tập thể lao động và gia đình chăm lo giáo dục, đào tạo và bảo vệ thanh thiếu nhi; tổ chức cho ĐVTN tích cực tham gia vào việc quản lý nhà nước và xã hội, dưới sự lãnh đạo của Đảng. Hệ thống chính trị ở Lào bao gồm: Đảng NDCM Lào; Nhà nước Cộng hòa DCND Lào; Mặt trận xây dựng đất nước Lào và các tổ chức, đoàn thể - xã hội, trong đó có Đoàn Thanh niên NDCM Lào. Đảng NDCM Lào giữ vai trò là người lãnh đạo hệ thống chính trị và toàn xã hội.
Nhà nước giữ vai trò là người quản lý, điều hành xã hội theo Hiến Pháp và pháp luật. Đoàn Thanh niên NDCM Lào là một tổ chức chính trị - xã hội, thành viên của Mặt trận Xây dựng đất nước Lào, có chức năng đại diện lợi ích chính đáng, hợp pháp của thế hệ trẻ; vận động, tổ chức thực hiện tốt chủ trương của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước. - Vai trò của Đoàn Thanh niên NDCM Lào Trong lịch sử Lào, tổ chức “Hiệp hội các chiến sĩ thanh niên” ra đời từ năm 1955 do lãnh tụ Cay Xon Phômvihan sáng lập là tổ chức Cộng sản đầu tiên, tiền thân của tổ chức Đoàn thanh niên NDCM Lào. Sau khi thành lập Đoàn thanh niên NDCM Lào trở thành bộ phận máu thịt của cách mạng Lào do Đảng lãnh đạo.
Cách mạng thành công, hệ thống chính trị DCND ra đời, Đoàn Thanh niên trở thành bộ phận cấu thành quan trọng không thể thiếu trong hệ thống chính trị Lào. Vai trò của Đoàn Thanh niên NDCM Lào thể hiện qua mối quan hệ của Đoàn trong hệ thống chính trị. Thứ nhất, mối quan hệ của Đoàn với Đảng: Đoàn là đội dự bị tin cậy của Đảng, là người kế tục trung thành sự nghiệp, lý tưởng cách mạng của Đảng, phấn đấu vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh và xây dựng thành công CNXH tại Lào. Tổ chức Đoàn đặt dưới sự lãnh 12 đạo trực tiếp, toàn diện và tuyệt đối của Đảng.
Mục tiêu, lý tưởng của Đoàn chính là phấn đấu, thực hiện thắng lợi mục tiêu, lý tưởng của Đảng, của chủ tịch Cay Xon Phomvihan và nhân dân đã lựa chọn. Đảng định hướng chính trị cho mọi hoạt động, nguyên tắc tổ chức của Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi. Đảng chăm lo, đào tạo, bồi dưỡng nguồn cán bộ trẻ có phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho Đảng. Đoàn tham mưu, đề xuất với Đảng về những vấn đề liên quan đến thanh niên và công tác thanh thiếu nhi; tham gia xây dựng Đảng, bảo vệ và tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng, đóng góp ý kiến cho đảng viên và sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng.
Mối quan hệ giữa Đảng và Đoàn là một quan hệ gắn bó chặt chẽ. Đảng vững mạnh, kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng là điều kiện phát triển thuận lợi của tổ chức Đoàn vững mạnh về mọi mặt: chính trị, tưởng tưởng và tổ chức, sẽ đem lại sức sống, bổ sung nguồn lực trẻ cho Đảng. Phải coi trọng công tác xây dựng, củng cố tổ chức Đoàn là bộ phận hữu cơ, tất yếu là đi trước một bước trong công tác xây dựng Đảng theo đúng tinh thần Nghị quyết số 25 - NQ/TW, ngày 25/7/2008 của Ban Chấp hành trung ương Đảng khóa IX về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH” là các cấp ủy đảng và đảng viên cần nhận thức đầy đủ và thực hiện quan điểm của Đảng: “Xây dựng Đoàn vững mạnh là nội dung quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, là xây dựng Đảng trước một bước” [12, tr.29], là quá trình xây dựng và chuẩn bị đội dự bị tin cậy bổ sung lực lượng cho Đảng. Thứ hai, mối quan hệ giữa Đoàn với Nhà nước: tổ chức Đoàn phải chịu sự quản lý chung của Nhà nước đối với toàn xã hội; mọi hoạt động của Đoàn nằm trong khuôn khổ của Hiến pháp và pháp luật.
Nhà nước thông qua hệ thống tổ chức, bộ máy chính quyền các cấp ban hành, hướng dẫn và tổ chức 13 thực hiện Luật thanh niên (được Quốc Hội thông qua tháng 11 - 2005 và có hiệu lực từ tháng 7 - 2006), Nhà nước ban hành các cơ chế, chính sách liên quan đến thanh niên, tạo điều kiện cho các tổ chức của thanh niên phát huy hết khả năng, năng lực của tuổi trẻ để cống hiến, xây dựng đất nước. Nhà nước đảm bảo nguồn kinh phí phương tiện làm việc và hoạt động cho Đoàn. Đoàn Thanh niên là chỗ dựa vững chắc, tham gia đóng góp xây dựng, bảo vệ chính quyền nhân dân các cấp; tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện đúng chính sách, pháp luật của Nhà nước; vận động ĐVTN xung phong, tình nguyện đi đầu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trực tiếp tham gia có hiệu quả sự nghiệp CNH, HĐH đất nước. Đoàn tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của mình, thông qua hệ thống tổ chức Đoàn các cấp từ Trung ương đến cơ sở để đề cử những đại biểu ưu tú nhất đại diện cho quyền lợi và tiếng nói của tuổi trẻ vào Quốc hội và HĐND các cấp.
Vận động, tuyên truyền, giáo dục đoàn viên trở thành những công dân tốt, gương mẫu có ích cho xã hội; tích cực, tự giác thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ công dân, sống, làm theo Hiến pháp và pháp luật. Đối với các ban, ngành, tổ chức đoàn thể, tổ chức Đoàn phối hợp, liên kết hoạt động trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của mình, dựa trên đường lối, quan điểm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng về công tác thanh niên, tạo sức mạnh đồng bộ trong công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi. Thứ ba, đối với các tổ chức là thành viên của Mặt trận Xây dựng đất nước Lào: Đoàn tích cực chủ động liên kết, phối hợp hoạt động theo chức năng nhiệm vụ của mỗi tổ chức, nhằm quy tụ sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, hoàn thành tốt nhiệm vụ tập hợp, đoàn kết, giáo dục thanh thiếu niên. Đoàn Thanh niên NDCM Lào là thành viên của Mặt trận Xây dựng đất nước Lào - một liên minh chính trị rộng lớn tập hợp, xây dựng lực lượng đại đoàn kết toàn dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và 14 bảo vệ Tổ quốc.
Đoàn phối hợp và thống nhất hành động với các tổ chức thành viên khác trong Mặt trận, góp phần thực hiện chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng và văn minh. Ngoài vai trò quan trọng trong hệ thống chính trị, Đoàn Thanh niên NDCM Lào còn là nòng cốt chính trị trong các tổ chức của thanh niên như Hội LHTN Lào, Hội sinh viên Lào… và trực tiếp phụ trách Đội TNTP Lào.