Kỷ yếu các công trình nghiên cứu khoa học ngành ngân hàng quyển 6 ngân hàng nhà nước việt nam

Kỷ yếu tổng hợp các công trình nghiên cứu khoa học ngành ngân hàng, tập 6, do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xuất bản, cung cấp thông tin chuyên sâu và giá trị.

• Trường học: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Kỷ yếu nghiên cứu khoa học ngành ngân hàng - Tập 6
• Loại tài liệu: kỷ yếu

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ - THỜI CƠ VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI HỆ THỐNG NGÂN HÀNG VIỆT NAM
• 1.1. Những vấn đề lý thuyết về hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.1.1. Khái niệm và nội dung chủ yếu của toàn cầu hoá, khu vực hoá và hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.1.2. Các hình thức và mức độ hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.2. Những tổ chức kinh tế khu vực và quốc tế mà Việt Nam đã và sẽ tham gia trong quá trình hội nhập
• 1.2.1. Quan hệ song phương
• 1.2.2. Quan hệ đa phương
• 1.3. Hội nhập quốc tế về tài chính - tiền tệ
• 1.3.1. Bản chất của hội nhập quốc tế về tài chính - tiền tệ
• 1.4. Cạnh tranh trong hội nhập
• 1.4.1. Khái niệm cạnh tranh
• 1.4.2. Cạnh tranh của Ngân hàng thương mại
• 1.4.3. Năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại và các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh
• 1.5. Những tác động vĩ mô đối với Việt Nam khi hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.5.1. Hội nhập kinh tế quốc tế: Những cơ hội đối với Việt Nam
• 1.5.2. Hội nhập kinh tế quốc tế: Những thách thức đối với Việt Nam
• 1.6. Tác động trực tiếp của hội nhập kinh tế quốc tế đối với hệ thống ngân hàng Việt Nam
• 1.6.1. Những cơ hội của hệ thống ngân hàng Việt Nam khi tham gia hội nhập quốc tế
• 1.6.2. Những thách thức trực tiếp của hệ thống ngân hàng Việt Nam khi hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.7. Kinh nghiệm các nước về hội nhập quốc tế trong lĩnh vực ngân hàng
• 1.7.1. Kinh nghiệm của các nước gia nhập Liên minh Châu Âu (EU)
• 1.7.2. Kinh nghiệm hội nhập quốc tế trong lĩnh vực ngân hàng của Trung Quốc
• 1.7.3. Bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam
• 1.7.4. Các bước cải cách ngân hàng và hội nhập
• 1.7.5. Các bài học khác
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA HỆ THỐNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
• 2.1. Tổng quan về hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.1.1. Tiền thân của hệ thống NHTM Việt Nam
• 2.1.2. Tổng quan về hệ thống NHTM Việt Nam
• 2.1.2.1. Nhóm NHTM Nhà nước
• 2.1.2.2. Nhóm các NHTM cổ phần
• 2.1.2.3. Nhóm ngân hàng liên doanh
• 2.1.2.4. Nhóm chi nhánh ngân hàng nước ngoài
• 2.2. Thực trạng về năng lực cạnh tranh của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.2.1. Thực trạng năng lực tài chính

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Kỷ yếu nghiên cứu khoa học ngành ngân hàng Tập 6

Kỷ yếu nghiên cứu khoa học ngành ngân hàng - Tập 6 từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là một tài liệu quan trọng, ghi nhận những thành tựu và kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực ngân hàng. Tài liệu này không chỉ phản ánh những nỗ lực trong hoạt động nghiên cứu khoa học mà còn cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và sinh viên trong ngành. Nội dung của tập kỷ yếu này được biên soạn từ các báo cáo nghiên cứu, hội thảo khoa học và các tài liệu liên quan đến chính sách ngân hàng, phát triển ngân hàng và công nghệ ngân hàng.

II. Nội dung chính của Kỷ yếu

Tập 6 của kỷ yếu bao gồm nhiều chương, mỗi chương tập trung vào một khía cạnh cụ thể của ngành ngân hàng. Các chương này đề cập đến xu hướng ngân hàng, nghiên cứu tài chính, và đổi mới ngân hàng. Đặc biệt, các nghiên cứu trong tài liệu đã chỉ ra rằng việc áp dụng công nghệ mới trong hoạt động ngân hàng là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả và khả năng cạnh tranh. Một trong những điểm nổi bật là việc nghiên cứu về công nghệ ngân hàng và cách mà nó ảnh hưởng đến quản lý rủi ro trong ngành.

III. Phân tích và đánh giá giá trị của tài liệu

Tài liệu này không chỉ có giá trị về mặt lý thuyết mà còn mang lại nhiều ứng dụng thực tiễn cho ngành ngân hàng. Các nghiên cứu được trình bày trong kỷ yếu đã cung cấp những thông tin quý giá cho việc hoạch định chính sách và quản lý hoạt động ngân hàng. Đặc biệt, những bài học kinh nghiệm từ các quốc gia khác trong việc hội nhập và phát triển ngân hàng đã được nêu rõ, giúp Việt Nam có thể rút ra những kinh nghiệm quý báu trong quá trình phát triển. Tài liệu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nghiên cứu khoa học trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống ngân hàng Việt Nam.

IV. Kết luận

Kỷ yếu nghiên cứu khoa học ngành ngân hàng - Tập 6 từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là một tài liệu cần thiết cho những ai quan tâm đến sự phát triển của ngành ngân hàng. Tài liệu không chỉ cung cấp thông tin về các nghiên cứu hiện tại mà còn mở ra hướng đi mới cho các nghiên cứu trong tương lai. Việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành ngân hàng, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế của đất nước.

Nội dung chính

NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH VÀ HOÀN THIỆN THỂ CHẾ NGÀNH NGÂN HÀNG VIỆT NAM TRONG TIẾN TRÌNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ

Tóm tắt nghiên cứu

Nghiên cứu tập trung giải quyết câu hỏi trọng tâm: Làm thế nào để nâng cao toàn diện năng lực cạnh tranh của hệ thống Ngân hàng Thương mại (NHTM) Việt Nam và hoàn thiện môi trường pháp lý cho các nghiệp vụ quốc tế trong bối cảnh đẩy mạnh hội nhập kinh tế khu vực và toàn cầu (WTO, AFTA, BTA)?

Thông qua phương pháp tiếp cận đa chiều kết hợp phân tích định lượng dữ liệu hoạt động giai đoạn 2000–2004, so sánh đối chuẩn quốc tế (benchmarking) và phân tích xung đột pháp lý thể chế, công trình đã phác thảo bức tranh toàn cảnh về điểm mạnh, điểm yếu của các định chế tài chính trong nước.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng:

• Năng lực tài chính của hệ thống NHTM Việt Nam còn rất khiêm tốn (quy mô vốn tự có nhỏ, đòn bẩy huy động vốn của NHTM Nhà nước lên tới 27,5 lần, tỷ suất sinh lời trên tài sản ROA ở mức thấp);
• Cơ cấu thu nhập phụ thuộc quá mức vào tín dụng truyền thống (70–87%);
• Công nghệ và nhân lực chưa bắt kịp thông lệ quốc tế;
• Môi trường pháp lý về thanh toán quốc tế còn nhiều lỗ hổng và xung đột với các tập quán như UCP 500.

Từ đó, nghiên cứu đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ đến năm 2010 về tăng vốn tự có, xử lý nợ xấu, tái cấu trúc quản trị, hiện đại hóa công nghệ ngân hàng và hoàn thiện khung khổ luật pháp độc lập cho Ngân hàng Trung ương.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng

Giai đoạn 2000–2006 đánh dấu bước ngoặt lịch sử của nền kinh tế Việt Nam khi tiến trình đàm phán gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) bước vào giai đoạn quyết định, song hành cùng việc thực thi Hiệp định Thương mại song phương Việt – Mỹ (BTA) và Khu vực Mậu dịch Tự do ASEAN (AFTA). Mở cửa thị trường tài chính – tiền tệ là một trong những cam kết nhạy cảm và phức tạp nhất, đặt hệ thống ngân hàng trong nước trước sức ép cạnh tranh trực diện với các tập đoàn tài chính đa quốc gia hùng mạnh.

Tuy nhiên, khoảng trống nghiên cứu (research gap) lúc bấy giờ là sự thiếu vắng một hệ thống tiêu chí định lượng chuẩn mực để đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của toàn bộ hệ thống ngân hàng (bao gồm 5 NHTM Nhà nước, 33 NHTM Cổ phần, 4 Ngân hàng Liên doanh và 28 Chi nhánh Ngân hàng Nước ngoài). Các nghiên cứu trước đó thường tiếp cận riêng lẻ từng nghiệp vụ, chưa đặt hoạt động ngân hàng trong mối quan hệ hữu cơ với cải cách thể chế, xử lý nợ đọng doanh nghiệp nhà nước và xung đột pháp luật thực định.

Tính cấp thiết của nghiên cứu thể hiện ở việc kịp thời cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn cho các nhà hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và các nhà quản trị ngân hàng, nhằm xây dựng chiến lược phòng ngừa rủi ro hệ thống, bảo toàn thị phần nội địa và từng bước vươn ra thị trường khu vực.

---

Methodology và approach

Nghiên cứu áp dụng phương pháp luận kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết kinh tế học thể chế, lý thuyết cạnh tranh hiện đại và phân tích thực nghiệm đa chiều:

• Thiết kế nghiên cứu (Research Design): Khung phân tích được xây dựng trên 4 trụ cột đánh giá năng lực cạnh tranh cốt lõi:

  1. Năng lực tài chính (Quy mô vốn, CAR, ROA, ROE, khả năng phòng ngừa rủi ro);
  2. Năng lực hoạt động (Thị phần huy động, thị phần tín dụng, phát triển sản phẩm dịch vụ);
  3. Năng lực tổ chức, quản trị điều hành và nhân lực;
  4. Năng lực công nghệ thông tin.

• Phương pháp thu thập dữ liệu (Data Collection): Dữ liệu thứ cấp toàn diện được thu thập trong giai đoạn 2000–2004 từ Báo cáo thường niên của các NHTM, số liệu thống kê chính thức của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bảo hiểm Tiền gửi Việt Nam, cùng dữ liệu đối chiếu từ Ngân hàng Trung ương các nước trong khu vực (Thái Lan, Indonesia, Trung Quốc, Malaysia).

• Kỹ thuật phân tích (Analysis Techniques):

  • Phân tích tỷ số tài chính và mô hình đòn bẩy: Đánh giá an toàn vốn, khả năng sinh lời và mức độ chịu đựng rủi ro thanh khoản.
  • Phương pháp so sánh đối chuẩn (Benchmarking): Khảo sát kinh nghiệm cải cách ngân hàng của các nước chuyển đổi gia nhập Liên minh Châu Âu (EU) và kinh nghiệm mở cửa ngân hàng sau khi gia nhập WTO của Trung Quốc.
  • Mô hình ma trận đánh giá chất lượng nợ: Thiết lập ma trận phân loại nợ 2 chiều kết hợp giữa "Khả năng trả nợ" và "Tình hình tài chính khách hàng" tiệm cận chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS/IFRS).
  • Phân tích pháp lý so sánh: Đối chiếu các quy phạm trong Bộ luật Dân sự, Luật TCTD với thông lệ quốc tế như Quy tắc Thực hành Thống nhất về Tín dụng Chứng từ (UCP 500), Nhờ thu (URC 522) và chuẩn truyền tin SWIFT.

• Độ tin cậy và giá trị khoa học: Dữ liệu có tính xác thực cao từ cơ quan quản lý vĩ mô, được thẩm định qua Hội đồng Khoa học & Công nghệ Ngành Ngân hàng.

---

Phát hiện chính

Báo cáo chỉ ra 4 nhóm phát hiện cốt lõi mang tính bước ngoặt:

1. Năng lực tài chính mỏng và tiềm ẩn rủi ro an toàn hệ thống

Mặc dù vốn chủ sở hữu của các NHTM Nhà nước (NHTMNN) tăng gấp gần 3 lần sau 4 năm (đạt 16.043 tỷ đồng năm 2004), sự gia tăng này chủ yếu đến từ việc cấp phát trái phiếu đặc biệt của Chính phủ (vốn danh nghĩa). Quy mô vốn của các ngân hàng Việt Nam quá nhỏ bé khi đặt cạnh các định chế khu vực (vốn tự có của Bangkok Bank đạt gần 3 tỷ USD, 4 NHTMNN Trung Quốc đạt trên 25,6 tỷ USD năm 2003).

Hệ số đòn bẩy huy động vốn của khối NHTMNN ở mức báo động (27,5 lần), trong khi hệ số an toàn vốn (CAR) không đảm bảo chuẩn 8% theo thông lệ Basel.

2. Mô hình kinh doanh đơn điệu, hiệu quả sinh lời trên tài sản (ROA) rất thấp

Cơ cấu doanh thu của hệ thống NHTM Việt Nam rơi vào tình trạng mất cân đối nghiêm trọng:

• Thu nhập ròng từ lãi vay chiếm tới 70% – 87,8% tổng thu nhập;
• Thu dịch vụ phi tín dụng chỉ chiếm khiêm tốn 4% – 10% (trong khi các ngân hàng ngoại và ngân hàng Trung Quốc đạt 30% – 33%);
• Tỷ lệ tài sản có không sinh lời cao cùng với mức độ tự động hóa thấp khiến chỉ số ROA tụt hậu xa so với các ngân hàng quốc tế, làm suy giảm năng lực tự tích lũy tái đầu tư.

3. Chất lượng nguồn nhân lực và mô hình quản trị phân tán

Trình độ chuyên môn của đội ngũ nhân sự toàn ngành còn thấp: tỷ lệ lao động có trình độ đại học và trên đại học của hệ thống ngân hàng Việt Nam chỉ đạt 35,5% (thấp hơn nhiều so với Malaysia: 62%, Thái Lan: 65%, Đức: 77%, Anh: 78%).

Mô hình quản trị của NHTMNN vẫn vận hành theo địa giới hành chính cồng kềnh, phân tán chức năng, chưa chuyển đổi sang mô hình ngân hàng hiện đại (giao dịch một cửa, quản lý vốn khả dụng trực tuyến tập trung).

4. Bất cập môi trường pháp lý và rủi ro thua thiệt trong thanh toán quốc tế

Mặc dù kim ngạch thanh toán quốc tế qua ngân hàng chiếm hơn 80% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu, các NHTM trong nước thường xuyên chịu thiệt hại nặng nề trong các tranh chấp thư tín dụng (L/C).

Nguyên nhân bắt nguồn từ sự xung đột giữa luật quốc gia (ưu tiên luật Việt Nam nhưng thiếu khái niệm rõ ràng về "thiệt hại") với tập quán quốc tế (UCP 500), cùng tình trạng lạm quyền can thiệp hành chính như đình chỉ thanh toán, phong tỏa tài khoản tùy tiện từ nhiều cơ quan ngoài ngành.

---

Đóng góp khoa học

Khía cạnh	Nội dung đóng góp chính
Đóng góp về Lý luận	Chuẩn hóa khung lý thuyết về năng lực cạnh tranh ngân hàng trong giai đoạn chuyển đổi kinh tế; xây dựng cơ chế phân loại nợ ma trận kết hợp rủi ro tín dụng và sức khỏe tài chính khách hàng theo tiêu chuẩn IAS.
Đổi mới Phương pháp luận	Thiết lập hệ thống chỉ tiêu lượng hóa toàn diện 4 phương diện (Tài chính – Vận hành – Quản trị – Công nghệ), cung cấp công cụ chẩn đoán sức khỏe định chế tín dụng chuẩn xác.
Ứng dụng Thực tiễn	Đề xuất lộ trình chi tiết tái cơ cấu hệ thống đến năm 2010: nâng vốn pháp định tối thiểu của NHTMCP lên 300 tỷ đồng, xóa bỏ/chuyển đổi mô hình NHTMCP nông thôn, và cổ phần hóa các NHTM Nhà nước quy mô lớn.
Hàm ý Chính sách	Luận cứ nền tảng cho việc sửa đổi căn bản Luật Ngân hàng Nhà nước và Luật Các tổ chức tín dụng; tách bạch luật điều chỉnh NHTM và tổ chức tài chính phi ngân hàng; nâng cao tính độc lập của Ngân hàng Trung ương.

---

Đối tượng quan tâm

• Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Cán bộ lãnh đạo tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Tài chính, Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia; các cơ quan lập pháp và cơ quan tư pháp/trọng tài thương mại trong việc hoàn thiện thể chế tài chính.
• Nhà quản trị và điều hành ngân hàng thương mại: Hội đồng quản trị, Ban điều hành, chuyên viên cao cấp phụ trách chiến lược, quản trị rủi ro, thanh toán quốc tế và chuyển đổi số tại các NHTM.
• Giới học thuật và nghiên cứu: Giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên cao học chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Luật Kinh tế, Kinh tế Quốc tế quan tâm đến mô hình ngân hàng chuyển đổi và tự do hóa tài chính.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của công trình nghiên cứu là gì?

Phát hiện then chốt là hệ thống NHTM Việt Nam đang hoạt động trong trạng thái mỏng về vốn tự có, đòn bẩy huy động quá cao và cơ cấu thu nhập phụ thuộc nguy hiểm vào hoạt động cấp tín dụng truyền thống (chiếm hơn 80%), đặt hệ thống trước rủi ro thanh khoản và mất an toàn rất lớn khi mở cửa thị trường tài chính cho các ngân hàng ngoại.

2. Phương pháp tiếp cận của nghiên cứu có điểm gì đặc biệt?

Nghiên cứu kết hợp đồng bộ giữa việc phân tích số liệu tài chính thực chứng giai đoạn 2000–2004 với nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế (EU, Trung Quốc, ASEAN) và phân tích đối chiếu pháp lý thực định giữa Luật Việt Nam và tập quán thương mại toàn cầu (UCP 500, URC 522).

3. Kết quả nghiên cứu có khả năng khái quát hóa (generalize) như thế nào?

Khung phân tích 4 trụ cột và ma trận phân loại nợ có thể khái quát hóa và ứng dụng hiệu quả cho hệ thống ngân hàng tại các nền kinh tế đang phát triển hoặc đang trong quá trình chuyển đổi thể chế kinh tế tương đồng với Việt Nam.

4. Các bước tiếp theo cần triển khai từ nghiên cứu này là gì?

Cần hiện thực hóa lộ trình cổ phần hóa các NHTM Nhà nước lớn, xử lý dứt điểm các khoản nợ tồn đọng trước năm 2000, ban hành khung pháp lý chuyên biệt về quản lý ngoại hối/thanh toán quốc tế và triển khai chuẩn mực an toàn vốn Basel II trên toàn hệ thống.

5. Những ứng dụng thực tiễn trực tiếp đối với doanh nghiệp và ngân hàng là gì?

Giúp các NHTM định hình lại cơ cấu sản phẩm (đẩy mạnh ngân hàng bán lẻ, thanh toán điện tử, thẻ ATM), chuẩn hóa hợp đồng thanh toán xuất nhập khẩu, giảm thiểu tranh chấp L/C và chuyên nghiệp hóa quy trình quản trị tài sản Nợ – Có.

---

Kết luận

Tập kỷ yếu nghiên cứu khoa học ngành ngân hàng (Quyển 6) là công trình mang tầm chiến lược, kết tinh trí tuệ của các nhà khoa học và chuyên gia đầu ngành. Công trình không chỉ phản ánh trung thực những tồn tại, yếu kém nội tại của hệ thống NHTM Việt Nam trước ngưỡng cửa hội nhập kinh tế quốc tế, mà còn vạch ra đường hướng cải cách quyết liệt, khả thi đến năm 2010.

Trong giai đoạn tiếp theo, việc tiếp tục mở rộng nghiên cứu sang các lĩnh vực tài chính phi tập trung, ngân hàng số và chuẩn mực Basel nâng cao sẽ là chìa khóa để giữ vững an ninh tài chính quốc gia và xây dựng hệ thống ngân hàng Việt Nam hiện đại, vững mạnh, vươn tầm thế giới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 HOI NHAP KINH TE QUOC TÉ - THỜI CƠ VÀ THÁCH THỨC ĐÔI VỚI HỆ THÓNG NGÂN HÀNG VIỆT NAM I. NHUNG VAN DE LY THUYET VE HOI NHAP KINH TE QUOC TE 1. Khái niệm và nội dung chủ yếu cúa toàn cầu hoá, khu vực hoá và hội nhập kinh tế quốc tế 1.Toàn câu hoá kinh tế 1. Khu vic hoa 1.

H6i nhập kinh tẾ quốc tế 2. Các hình thức và mức độ hội nhập kinh tế quốc tế 2. Các hình thức hội nhập Hội nhập kinh tế quốc tế là một quá trình tổng hợp của các nỗ lực trong chính sách và hành động theo hướng tự do hoá, mở cửa của các quốc gia cả ở cấp độ đơn phương, song phương và đa phương. Về mức độ hội nhập: Nhà kinh tế học người Anh Balassa đưa ra 5 mô hình từ thấp đến cao như sau: - Khu vực máu dịch tự do - Liên mình thuế quan - Thị trưòng chung - Liên mình kinh tế - Liên mình toàn diện II NHỮNG TÔ CHỨC KINH TẾ KHU VỰC VÀ QUÓC TẾ MÀ VIỆT NAM ĐÃ VÀ SẼ THAM GIA TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP.

Quan điểm của Đảng về hội nhập kinh tế quốc tế Nhìn chung. quan điểm của Đảng ta về vấn đề hội nhập kinh tế với khu vuc va thế giới được thể hiện nhất quán qua các kỳ Đại hội (từ đại hội VỊ), Hội nghị Trung ương: "Xây dựng nên kinh tế độc lập tự chủ gắn liền với chủ động hội nhập kinh tế quốc tế"; '*Hội nhập kinh tế quốc tế có hiệu quả sẽ tạo thêm điều kiện cần thiết để xây dựng nên kinh tế độc lập tự chủ". Tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam 2. Quan hệ song phương 2.

Với Trung Quốc: Hiệp định thương mại (7/1991), Hiệp định hợp tác kinh tế (2/1992), các Hiệp định về hợp tác khoa học, kỹ thuật, đầu tư, du lịch, vận tải, giải quyết vấn đề biên ĐIỚI, V. Với Nhật Bản: đã ký nhiều hiệp định hợp tác song phương vẻ kinh tế, thương mại, đầu tư, văn hoá, khoa học, kỹ thuật. Đặc biệt mới đây hai bên đã quyết định dành cho nhau mức thuế MEN trong buôn bán song phương. Với Mỹ: giải quyết xong vấn để nợ cũ của chế độ Sài Gòn; ký Hiệp định bảo hộ bản quyển; ký Hiệp định khung về bảo lãnh với Ngân hàng Xuất nhập khẩu (Eximbank -1999) va ky Thoa thuận về hoạt động của công ty đầu tư tư nhân ở nước ngoài (OPIC -1999); đàm phán và ký kết Hiệp định Thương mại Việt - Mỹ dựa trên các nguyên tắc của WTO (14/7/2000).

Quan hệ đa phương 2. Nối lại quan hệ tín dụng với các tổ chức tài chính, tiền tệ quốc tế: như IMF, WB, ADB tt thang 10/1993 sau gần 15 nam gian doan. Quan hệ với Liên minh Châu âu (EU): Việt Nam chính thức bình thường hoá quan hệ ngoại giao với EU vào tháng 11/1990. Thành viên ASEAN, AFTA: Việt Nam là thành thành viên chính thức của ASEAN kê từ ngày 28/7/1995, với cam kết sẽ bắt đầu thi hành nghĩa vụ thành viên Khu vực mậu dịch tự do ASEAN (AFTA) từ ngày 1/1/1996.

Bên cạnh việc tham gia AFTA, ngày 7/10/1998, Việt Nam đã cùng các nước ASEAN khác ký Hiệp định khung về Khu vực đầu tư ASEAN (AIA). Thành viên ASEM (Hội nghị Á - Âu): Tháng 3/ 1996, Việt Nam đã tham gia ASEM với tư cách là một trong những thành viên sáng lập. Thành viên APEC: Việt Nam đã gửi đơn xin gia nhập APEC năm 1996 và chính thức trở thành thành viên của Diễn đàn này vào tháng 11/1998. Gia nhập WTO: Tháng 12/1994, Việt Nam đã gứi đơn xin gia nhập WTO, Hiện nay Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã xây dựng được các phương án đàm phán về các cam kết cụ thê đối với lĩnh vực ngân hàng.

bao gồm các hạn chế vẻ tiếp cận thị trường và các hạn chế vẻ đối xử quốc gia. HOI NHAP QUOC TE VE TAI CHÍNH - TIỀN TỆ 1. Bản chất của hội nhập quốc tế về Tài chính - tiền tệ Xét về bán chất thì hội nhập quốc tế vẻ tài chính - tiền tệ là quá trình mà các quốc gia, các khu vực thực hiện việc mở cửa cho sự tham gia lẫn nhau vào trong lĩnh vực tài chính - tiền tệ. Những đặc trưng cơ bản của hội nhập quốc tế về tài chính - tiền tệ - Thứ nhất, hội nhập quốc tế về tài chính - tiền tệ là quá trình dịch chuyển các luỗng vốn giữa các thị trường tài chính.

- Thứ hai, hội nhập kinh tế quốc tế về tài chính - tiền tệ vừa là hệ quả, vừa là động lực của sự tiến bộ khoa học, kỹ thuật trên thế ĐIỚI. hội nhập quốc tế về tải chính - tiền tệ kéo theo sự điều chinh về thế ché luật pháp. chính sách. chuân mực tài chính - tiền tệ ở mỗi quốc gia cho gần hơn với tập quán quốc tế, - Thứ íar.

hội nhập quốc tế về tài chính - tiễn tệ đòi hỏi mỗi quốc gia phái thay đôi tập quán kinh doanh tiền tệ dé thích ứng với cơ chế thị trường cạnh tranh đồng nhất. hội nhập quốc tế về tài chính - tiền tệ làm cho các quốc gia phụ thuộc nhau ngày càng nhiều hơn. Cạnh tranh trong hội nhập $.1, Khái niệm cạnh tranh J. Cạnh tranh của Ngân hàng thương mại Những đặc trưng của cạnh tranh ngân hàng thương mại: Một là.

các đôi thủ cạnh tranh trong sự ganh đua nhưng cũng có sự hợp tác với nhau trong một lĩnh vực kinh doanh nhạy cam. s3- mạnh, Hai là, cạnh tranh ngân hàng luôn phải hướng tới một thị trường lành tránh khả năng xảy ra rủi ro hệ thông. tiếp và Ba là, cạnh tranh ngân hàng thông qua thị trường có sự can thiệp gián vực. thường xuyên của Ngân hàng Trung ương của mỗi quốc gia hoặc của khu ngoài Bon là.

cạnh tranh ngân hàng phụ thuộc mạnh mẽ vào các yếu tố bên tộc. hạ tầng ngân hàng như môi trường kinh doanh, doanh nghiệp. dân cư, tập quán dân CƠ SƠ. của thị Nấm là, cạnh tranh ngân hàng nằm trong vùng ảnh hướng thường xuyên trường tài chính quốc té.

chí đánh giá năng 3. Năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại và các tiêu lực cạnh tranh năng tự duy trì 33.1 Khái niệm: Năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại là khả đạt được mức lợi một cách lâu dài. có ý thức các lợi thể của mình trên thị trường đề cách thành công sức ép của nhuận và thị phần nhất định hoặc khả nãng chồng lại một các lực lượng cạnh tranh. Những chì tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh a.

Năng lực tài chính mặt: Năng lực tài chính của một ngân hàng thường biểu hiện qua các - Kha nang mo rong nguồn vốn chủ sở hữu - Khả năng sinh lời - Khả năng phòng ngừa và chỗng đỡ rủi ro b) Năng lực hoạt động: động vôn, về tín Nang lực hoạt động là khá năng chiêm lĩnh thị phần về huy mại. dụng và đầu tư. vẻ các dịch vụ khác cúa ngân hàng thương - Kha nang huy dong von: - Kha nang cho vay va dau tu: - Kha nang phat triển sản phẩm, dịch vụ: suất, sự thuận tiện. * Các phương thức gửi tiền khác nhau về kỳ hạn, lãi loại đồng tiền (nội tệ, * Các nhu cầu vay vốn khác nhau về kỳ hạn vay, trả.

về ngoại tệ). về cách giải ngân, cách trả lãi. cách sử dụng vôn vay. * Cách thanh toán chỉ phí tiêu dùng, thanh toán hàng hoá.

địch vụ {rong nước. ra nước ngoài. băng tiền mặt. phi tiền mặt.

* Quản lý ngân quỹ. đầu tư chứng khoán. mua bán ngoại tệ. c) Xăng lực guan trị, điều hành: Đánh giá năng lực quản trị, điều hành của ngân hàng thương mại thông qua các tiêu chí sau: - Mô hình một ngân hàng hiện đại; - Cơ cầu.

thực hiện của bộ máy lãnh đạo, của lực lượng lao động chủ yêu. lao dong tay nghé cao: - Khá năng ứng phó của cơ chế điều hành trước diễn biến cúa thị trường: - Cơ chế vận hành một ngân hàng hiện đại (quán trị tai san ng, tài sản có. quản trị địch vụ phi tín dụng. quán trị kế toán và ngần quỹ.

quán trị nhân sự. ‹) Năng lực công nghệ thông tin: Nang luc cong nghệ của Ngân hàng thương mại thường được đánh giá thông qua các tiêu chí: - Kha nang trang bị công nghệ mới bao gom thiét bi va nhan luc: - Mức độ dap ứng của công nghệ ngân hàng đối với nhu cầu cúa thị trường để giữ được thị phần dich vu; - Tinh liên kết công nghệ giữa các ngân hàng và tính độc đáo về công nghệ của mỗi ngân hàng. Ngoài ra, còn có thể đánh giá năng lực cạnh tranh của mỗi ngân hàng qua danh tiếng và uy tín của mỗi ngân hàng đó. Về hình thức, danh tiếng và uy tín biểu hiện qua thương hiệu.

Về bản chất, danh tiếng và uy tín được tạo ra từ chất lượng. quy mô cúa sản phẩm, dịch vụ. NHỮNG TÁC ĐỘNG VĨ MÔ ĐÓI VỚI VIỆT NAM KHI HỘI NHẬP KINH TE QUOC TẾ 1. Hội nhập kinh tế quốc tế: Những cơ hội đối với Việt Nam 1.

Mởỡ rộng thị trường xuất nhập khẩu và đối tác thương mại: Tạo dựng thê và lực trên trường quôc tê 1.Tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài và góp phần giải quyết tốt vấn đề nợ quốc tế 1. Tiếp thu công nghệ mới và phương thức quản lý tiên tiến, góp phần đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý và cán bộ kinh doanh năng động, sáng tạo 1. Từng bước đưa doanh nghiệp và nền kinh tế vào môi trường cạnh tranh. tạo tư duy làm ăn mới.

thúc đây chuyên dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao hiệu quá sán xuất kinh doanh. Góp phần làm cho nền kinh tế tăng trưởng ở mức khá cao và én định. thu hẹp khoảng cách về phát triển với các nước 2. Hội nhập kinh tế quốc tế: Những thách thức đối với Việt Nam 2.

Sức cạnh tranh của hàng hoá và dịch vụ còn thấp 2. Những thách thức đối với công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ: 2. Hệ thống chính sách kinh tế, thương mại còn chưa hoàn thiện 2. Thách thức về nhân lực và công tác tổ chức, quản lý V.

TÁC ĐỘNG TRỰC TIẾP CỦA HỘI NHẬP KINH TE QUOC TE DOI VOI HE THONG NGAN HANG VIET NAM kinh tế 1. Những cơ hội của hệ thống ngân hàng Việt Nam khi tham gia hội nhập quốc tế Việt - Tạo động lực thúc đây công cuộc đổi mới và cải cách hệ thông ngân hàng lĩnh vực Nam. đặc biệt là nâng cao năng lực quản lý. cải thiện môi trường pháp lý trong ngân hàng.

- Mớ ra cơ hội trao đồi. hợp tác quốc tế giữa các ngân hàng thương mại.