Luận Văn Thạc Sĩ Về Kỹ Thuật Hỗ Trợ Sinh Sản Với Tinh Trùng Ngân Hàng Tinh Trùng

Luận văn thạc sĩ luật học phân tích sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản với tinh trùng từ ngân hàng tinh trùng theo pháp luật việt, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Phan Thị Lan Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Lan
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Dân sự và Tố tụng dân sự
• Đề tài: Sinh Con Bằng Kỹ Thuật Hỗ Trợ Sinh Sản Với Tinh Trùng Từ Ngân Hàng Tinh Trùng Theo Pháp Luật Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kỹ Thuật Hỗ Trợ Sinh Sản Với Tinh Trùng Ngân Hàng Tinh Trùng

Kỹ thuật hỗ trợ sinh sản với tinh trùng từ ngân hàng tinh trùng đã trở thành một giải pháp quan trọng cho những cặp vợ chồng vô sinh hoặc phụ nữ độc thân. Từ khi phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) ra đời, nhiều em bé đã được sinh ra nhờ vào các kỹ thuật này. Việc sử dụng tinh trùng từ ngân hàng tinh trùng không chỉ giúp giải quyết vấn đề vô sinh mà còn mang lại cơ hội cho những người không thể có con theo cách tự nhiên.

1.1. Khái Niệm Về Kỹ Thuật Hỗ Trợ Sinh Sản

Kỹ thuật hỗ trợ sinh sản (ART) bao gồm nhiều phương pháp điều trị vô sinh, trong đó có thụ tinh trong ống nghiệm và tiêm tinh trùng vào bào tương trứng. Những phương pháp này đã giúp hàng triệu cặp vợ chồng có cơ hội làm cha mẹ.

1.2. Lịch Sử Phát Triển Kỹ Thuật Hỗ Trợ Sinh Sản

Kỹ thuật hỗ trợ sinh sản đã phát triển mạnh mẽ từ những năm 1978 với sự ra đời của em bé đầu tiên từ thụ tinh trong ống nghiệm. Từ đó, nhiều kỹ thuật mới đã được phát triển và áp dụng rộng rãi trên toàn thế giới.

II. Vấn Đề Pháp Lý Liên Quan Đến Tinh Trùng Ngân Hàng Tinh Trùng Tại Việt Nam

Pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể về việc sử dụng tinh trùng từ ngân hàng tinh trùng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề pháp lý cần được làm rõ, đặc biệt là trong việc xác định quyền lợi và nghĩa vụ của các bên liên quan. Việc thiếu sót trong quy định có thể dẫn đến những tranh chấp không đáng có.

2.1. Quy Định Về Ngân Hàng Tinh Trùng

Ngân hàng tinh trùng được quy định rõ ràng trong các văn bản pháp luật, bao gồm các điều kiện để thành lập và hoạt động. Tuy nhiên, việc thực thi các quy định này vẫn gặp nhiều khó khăn.

2.2. Quyền Lợi Của Người Nhận Tinh Trùng

Người nhận tinh trùng có quyền được biết thông tin về nguồn gốc tinh trùng, cũng như quyền lợi liên quan đến đứa trẻ sinh ra. Tuy nhiên, việc bảo vệ quyền lợi này vẫn chưa được thực hiện một cách đồng bộ.

III. Phương Pháp Sinh Con Bằng Kỹ Thuật Hỗ Trợ Sinh Sản

Có nhiều phương pháp sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, trong đó thụ tinh trong ống nghiệm và tiêm tinh trùng vào bào tương trứng là phổ biến nhất. Mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương pháp phù hợp là rất quan trọng.

3.1. Thụ Tinh Trong Ống Nghiệm IVF

Thụ tinh trong ống nghiệm là phương pháp kết hợp trứng và tinh trùng trong phòng thí nghiệm. Tỉ lệ thành công của phương pháp này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi tác và tình trạng sức khỏe của người phụ nữ.

3.2. Tiêm Tinh Trùng Vào Bào Tương Trứng ICSI

Kỹ thuật ICSI cho phép tiêm một tinh trùng vào một trứng, giúp tăng tỉ lệ thụ tinh thành công, đặc biệt trong các trường hợp chất lượng tinh trùng kém.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Kỹ Thuật Hỗ Trợ Sinh Sản

Kỹ thuật hỗ trợ sinh sản với tinh trùng từ ngân hàng tinh trùng đã được áp dụng rộng rãi tại nhiều bệnh viện và trung tâm y tế ở Việt Nam. Những ứng dụng này không chỉ giúp giải quyết vấn đề vô sinh mà còn mang lại hạnh phúc cho nhiều gia đình.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tinh Trùng Ngân Hàng

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng tinh trùng từ ngân hàng tinh trùng có tỉ lệ thành công cao trong việc sinh con. Điều này cho thấy sự phát triển của công nghệ y học trong lĩnh vực này.

4.2. Những Trường Hợp Thành Công Nổi Bật

Có nhiều trường hợp thành công nổi bật từ việc sử dụng tinh trùng ngân hàng, giúp nhiều cặp vợ chồng vô sinh có cơ hội làm cha mẹ. Những câu chuyện này đã truyền cảm hứng cho nhiều người khác.

V. Thách Thức Và Giải Pháp Trong Kỹ Thuật Hỗ Trợ Sinh Sản

Mặc dù kỹ thuật hỗ trợ sinh sản đã mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề pháp lý, đạo đức và xã hội liên quan đến việc sử dụng tinh trùng từ ngân hàng tinh trùng cần được giải quyết một cách đồng bộ.

5.1. Những Thách Thức Pháp Lý

Các quy định pháp lý hiện hành vẫn còn nhiều bất cập, gây khó khăn trong việc thực hiện quyền lợi của các bên liên quan. Cần có những điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn.

5.2. Giải Pháp Hoàn Thiện Quy Định Pháp Luật

Cần xây dựng một khung pháp lý rõ ràng và cụ thể hơn để bảo vệ quyền lợi của người nhận tinh trùng và đứa trẻ sinh ra. Điều này sẽ giúp giảm thiểu tranh chấp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Kỹ Thuật Hỗ Trợ Sinh Sản

Kỹ thuật hỗ trợ sinh sản với tinh trùng từ ngân hàng tinh trùng đang ngày càng trở nên phổ biến và cần thiết trong xã hội hiện đại. Tương lai của lĩnh vực này hứa hẹn sẽ có nhiều tiến bộ và cải tiến, giúp nhiều cặp vợ chồng thực hiện ước mơ làm cha mẹ.

6.1. Triển Vọng Phát Triển Kỹ Thuật Hỗ Trợ Sinh Sản

Với sự phát triển của công nghệ y học, kỹ thuật hỗ trợ sinh sản sẽ ngày càng hoàn thiện và mang lại nhiều cơ hội hơn cho những cặp vợ chồng vô sinh.

6.2. Tầm Quan Trọng Của Quy Định Pháp Luật

Việc hoàn thiện quy định pháp luật sẽ giúp bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan và tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ SINH CON BẰNG KỸ THUẬT HỖ TRỢ SINH SẢN VỚI TINH TRÙNG TỪ NGÂN HÀNG TINH TRÙNG 1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ SINH CON BẰNG KỸ THUẬT HỖ TRỢ SINH SẢN VỚI TINH TRÙNG TỪ NGÂN HÀNG TINH TRÙNG Từ khi phƣơng pháp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) thành công năm 1978 ở Anh, khái niệm các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hình thành và phát triển rất mạnh trên toàn thế giới. Ở các nƣớc phát triển, hiện có khoảng 1-5% số em bé sinh ra hiện nay là từ các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản (không kể thụ tinh nhân tạo). Ngƣời ta ƣớc tính có trên nửa triệu chu kỳ hỗ trợ sinh sản đƣợc thực hiện mỗi năm trên toàn thế giới.

Trên thế giới đã có hàng triệu em bé ra đời từ các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Dƣới góc độ y học kỹ thuật hỗ trợ sinh sản (Assisted Reproductive Technologies) là những kỹ thuật Y Sinh học đƣợc áp dụng để điều trị vô sinh. Theo phân tích của nhiều trung tâm, thụ tinh nhân tạo (hay IUI) không xếp vào các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản (Assisted Reproductive Technologies - ART). Ngƣời ta định nghĩa rằng các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản bao gồm những kỹ thuật điều trị vô sinh, trong đó, có chọc hút trứng và đem trứng ra bên ngoài cơ thể.

Tuy nhiên, trong điều kiện các kỹ thuật điều trị vô sinh ở Việt Nam kỹ thuật thụ tinh nhân tạo đƣợc đƣa vào là một trong các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Thụ tinh nhân tạo - Bơm tinh trùng vào buồng tử cung (Intra Uterine Insemination - IUI) Thụ tinh nhân tạo là một trong những kỹ thuật điều trị vô sinh phổ biến nhất, đặc biệt trong hoàn cảnh nƣớc ta hiện nay. Hiện nay, hầu 7 hết các trung tâm trên thế giới đều áp dụng kỹ thuật kỹ thuật bơm tinh trùng sau chuẩn bị vào buồng tử cung để thực hiện thụ tinh nhân tạo. Do đó, khi nói đến thụ tinh nhân tạo, có thể hiểu là kỹ thuật bơm tinh trùng vào tử cung với tinh trùng đã chuẩn bị.

Một số kỹ thuật thụ tinh nhân tạo hiện nay không còn hoặc ít đƣợc sử dụng nhƣ bơm tinh trùng đã chuẩn bị vào cổ tử cung, bơm môi trƣờng chứa tinh trùng vào đến vòi trứng và ổ bụng. Thụ tinh trong ống nghiệm và chuyển phôi (In-vitro Fertilization/ embryo transfer - IVF/ET) Kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm có nghĩa là cho trứng và tinh trùng kết hợp với nhau trong phòng thí nghiệm (thay vì trong vòi trứng ngƣời phụ nữ). Sau đó, phôi hình thành sẽ đƣợc chuyển trở lại vào buồng tử cung. Quá trình phát triển của phôi và thai sẽ diễn ra bình thƣờng trong tử cung ngƣời mẹ.

Tỉ lệ thành công trung bình trên thế giới hiện nay khoảng 25%. Tỉ lệ này phụ thuộc vào tuổi bệnh nhân, chỉ định điều trị và phác đồ điều trị của từng trung tâm. Một số kỹ thuật phát sinh từ thụ tinh trong ống nghiệm: Chuyển giao tử vào vòi trứng (GIFT), chuyển hợp tử vào vòi trứng (ZIFT) chuyển phôi vào vòi trứng (TET). Các kỹ thuật này chỉ có thể thực hiện cho những trƣờng hợp có ít nhất một vòi trứng hoàn toàn bình thƣờng về mặt giải phẫu và chức năng.

Kỹ thuật chuyển giao tử hoặc phôi vào vòi trứng phải đƣợc thực hiện qua phẫu thuật nội soi ổ bụng. Tỉ lệ thành công của các kỹ thuật này nói chung không cao hơn kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm, trong khi đó chi phí cao hơn, cần nhiều trang bị phức tạp hơn, tỉ lệ tai biến cao hơn và tỉ lệ thai ngoài tử cung cũng cao hơn. Do đó, các kỹ thuật này hiện chỉ đƣợc áp dụng rất ít, chủ yếu vì lý do tín ngƣỡng. Tiêm tinh trùng vào bào tƣơng trứng (Intracytoplasmic Sperm Injection - ICSI) Kỹ thuật đƣợc ra đời nhằm khắc phục tình trạng tỉ lệ thụ tinh thấp hoặc không thụ tinh khi thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm do bất thƣờng quá trình 8 thụ tinh hay chất lƣợng tinh trùng thấp.

Với kỹ thuật này, ngƣời ta có thể tạo một hợp tử hoàn chỉnh bằng một trứng và một tinh trùng duy nhất. Đây đƣợc xem là một cuộc cách mạng trong điều trị vô sinh do nguyên nhân ở nam giới. Kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tƣơng trứng hiện nay đã chiếm khoảng 50% các chu kỳ thực hiện kỹ thuật hỗ trợ sinh sản và là một kỹ thuật không thể thiếu ở một trung tâm hỗ trợ sinh sản. Kỹ thuật này có thể cho tỉ lệ thụ tinh cao hơn, làm số phôi có đƣợc nhiều hơn, nhiều khả năng chọn lọc đƣợc phôi tốt để chuyển vào buồng tử cung.

Kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tƣơng trứng hiện nay có thể thực hiện với tinh trùng tƣơi hoặc sau trữ lạnh; tinh trùng trong tinh dịch hoặc tinh trùng sinh thiết từ mào tinh và tinh hoàn. Kỹ thuật hỗ trợ sinh sản với sự tham gia của "ngƣời thứ ba". Các kỹ thuật điều trị trên cũng dựa trên cơ sở kỹ thuật của các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản thụ tinh nhân tạo, thụ tinh trong ống nghiệm, chuyển giao tử vào vòi trứng, chuyển hợp tử vào vòi trứng, chuyển phôi vào vòi trứng, tiêm tinh trùng vào bào tƣơng trứng. Tuy nhiên, do tính chất của bệnh lý vô sinh, để điều trị, cần có sự hỗ trợ về sinh học của ngƣời thứ ba.

Đây là những kỹ thuật điều trị có liên quan nhiều đến các vấn đề y học, pháp lý, nhân đạo và quan niệm đạo đức xã hội. Các kỹ thuật này bao gồm: Xin tinh trùng: kỹ thuật này để điều trị cho các trƣờng hợp vô sinh nam hoàn toàn không có tinh trùng. Xin noãn: kỹ thuật này áp dụng cho những trƣờng hợp ngƣời vợ bị cắt buồng trứng, buồng trứng bị suy yếu. Noãn xin từ ngƣời thứ ba có thể để thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm hoặc tiêm tinh trùng vào bào tƣơng trứng với tinh trùng chồng sau đó chuyển phôi lại vào tử cung ngƣời vợ.

9 Xin phôi: phôi dƣ từ các cặp vợ chồng làm thụ tinh trong ống nghiệm sau khi đã thành công, có đủ con, đƣợc tự nguyện hiến lại cho ngân hàng phôi. Phôi đƣợc chuyển vào tử cung ngƣời xin. Mang thai hộ: kỹ thuật này thƣờng đƣợc áp dụng cho những trƣờng hợp ngƣời phụ nữ có buồng trứng bình thƣờng nhƣng đã bị cắt tử cung hoặc bị bệnh lý nội khoa nặng (Ví dụ: bệnh tim) khiến việc mang thai có thể nguy hiểm đến tính mạng của mẹ và con. Tinh trùng chồng và trứng ngƣời vợ đƣợc cho thụ tinh trong ống nghiệm.

Sau đó phôi đƣợc chuyển vào tử cung ngƣời mang thai hộ. Ngoài ra, còn có các kỹ thuật hỗ trợ khác nhƣ: trữ lạnh tinh trùng, rã đông tinh trùng, trữ lạnh mô tinh hoàn, rã đông mô tinh hoàn, trữ lạnh noãn, rã đông noãn, trữ lạnh phôi, rã đông phôi, phẫu thuật lấy tinh trùng, hỗ trợ phôi thoát màng [37]. Trƣớc sự phát triển của các kỹ thật hỗ trợ sinh sản và việc áp dụng thành công kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm trong việc điều trị vô sinh ở Việt Nam, đánh dấu sự ra đời của ba em bé lần đầu tiên đƣợc sinh ra nhờ kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm năm 1998. Pháp luật Việt Nam lần đầu tiên đề cập đến các khái niệm noãn, phôi, thụ tinh nhân tạo, thụ tinh trong ống nghiệm trong Nghị định số 12/2003/NĐ-CP ngày 12 tháng 02 năm 2003 của Chính phủ về sinh con theo phƣơng pháp khoa học.

Trong đó sinh con theo phƣơng pháp khoa học đƣợc hiểu là việc sinh con đƣợc thực hiện bằng các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản nhƣ thụ tinh nhân tạo, thụ tinh trong ống nghiệm. Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 không còn sử dụng thuật ngữ sinh con theo phƣơng pháp khoa học mà thay bằng sử dụng thuật ngữ sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Khoản 21 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 giải thích "sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản là việc sinh con bằng kỹ thuật thụ tinh nhân tạo hoặc thụ tinh trong ống nghiệm". 10 Tại khoản 1 Điều 2 Nghị định số 10/2015/NĐ-CP giải thích: "Thụ tinh trong ống nghiệm là sự kết hợp giữa noãn và tinh trùng trong ống nghiệm để tạo thành phôi".

Tuy nhiên, Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và Nghị định số 10/2015/NĐ-CP không giải thích thụ tinh nhân tạo nhƣng căn cứ khoản 2 Điều 3 Nghị định số 12/2003/NĐ-CP thì thụ tinh nhân tạo đƣợc hiểu là: "Thụ tinh nhân tạo là thủ thuật bơm tinh trùng của chồng hoặc của ngƣời cho tinh trùng vào tử cung của ngƣời phụ nữ có nhu cầu sinh con để tạo phôi". Tại khoản 3, 4, 5 Nghị định số 10/2015/NĐ-CP giải thích: Noãn là giao tử của nữ; tinh trùng là giao tử của nam; phôi là sản phẩm của quá trình kết hợp giữa noãn và tinh trùng. Vậy sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản là việc áp dụng một trong các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản để lấy noãn, tinh trùng ra khỏi cơ thể sau đó tạo điều kiện thuận lợi cho noãn và tinh trùng kết hợp với nhau và khi tạo thành phôi thì phôi sẽ đƣợc phát triển trong tử cung của ngƣời mẹ. Tinh trùng sau khi đƣợc lấy ra khỏi cơ thể ngƣời nam sẽ đƣợc bảo quản bằng cách làm đông lạnh ở -196 độ C và đƣợc lƣu giữ tại ngân hàng tinh trùng và khi cần sử dụng tinh trùng sẽ đƣợc rã đông cung ứng cho ngƣời sử dụng.

Vậy ngân hàng tinh trùng là nơi tập hợp các mẫu tinh trùng đƣợc gửi vào để lƣu giữ, bảo quản tinh trùng phục vụ cho việc thực hiện sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hoặc vì nguyện vọng lƣu giữ cà nhân. Ngoài ra ngân hàng tinh trùng còn có chức năng cung ứng tinh trùng cho cặp vợ chồng vô sinh hoặc phụ nữ độc thân muốn sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hoặc hiến tặng cho các cơ sở làm nghiên cứu khoa học. Sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản với tinh trùng từ ngân hàng tinh trùng là việc ngân hàng tinh trùng cung ứng tinh trùng cho ngƣời phụ nữ có nhu cầu để họ thực hiện việc sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Vậy 11 đây là trƣờng hợp ngƣời phụ nữ dùng noãn của chính mình kết hợp với tinh trùng từ ngân hàng tinh trùng tạo thành phôi.

Phôi đƣợc phát triển trong tử cung của ngƣời phụ nữ đó. Đứa trẻ sinh ra có chung huyết thống của ngƣời phụ nữ sinh ra đứa trẻ đó và huyết thống của ngƣời đã gửi tinh trùng vào ngân hàng tinh trùng. Ý NGHĨA CỦA VIỆC SINH CON BẰNG KỸ THUẬT HỖ TRỢ SINH SẢN VỚI TINH TRÙNG TỪ NGÂN HÀNG TINH TRÙNG 1.