Tìm Hiểu Kỹ Năng Tiếp Xúc Cử Tri Dành Cho Đại Biểu Hội Đồng Nhân Dân

Kỹ năng tiếp xúc cử tri là một trong những yếu tố quan trọng giúp đại biểu Hội đồng nhân dân thực hiện tốt nhiệm vụ của mình. 90 trang.

• Đề tài: Kỹ Năng Tiếp Xúc Cử Tri Cho Đại Biểu Hội Đồng Nhân Dân

Mục lục chi tiết

• I. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG TIẾP XÚC CỬ TRI CỦA ĐẠI BIỂU HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN
• I.1. Khái niệm tiếp xúc cử tri
• I.2. Vai trò của hoạt động tiếp xúc cử tri
• I.3. Yêu cầu đối với hoạt động tiếp xúc cử tri
• II. KỸ NĂNG TIẾP XÚC CỬ TRI CỦA ĐẠI BIỂU HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN
• II.1. Chuẩn bị tiếp xúc cử tri
• II.1.1. Nghiên cứu kế hoạch tiếp xúc cử tri
• II.1.2. Thu thập, tìm hiểu thông tin
• II.1.3. Chuẩn bị các điều kiện cần thiết phục vụ hoạt động tiếp xúc cử tri
• II.1.4. Dự báo các tình huống và phương án xử lý
• II.2. Tiến hành tiếp xúc cử tri
• II.2.1. Gây ấn tượng ban đầu
• II.2.2. Trình bày vấn đề
• II.2.3. Tiếp thu, tiếp nhận ý kiến
• II.2.4. Trả lời câu hỏi của cử tri

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kỹ Năng Tiếp Xúc Cử Tri Của Đại Biểu Hội Đồng Nhân Dân

Kỹ năng tiếp xúc cử tri là một trong những yếu tố quan trọng giúp đại biểu Hội đồng nhân dân thực hiện tốt nhiệm vụ của mình. Tiếp xúc cử tri không chỉ là hình thức giao tiếp mà còn là cầu nối giữa cử tri và đại biểu. Qua đó, đại biểu có thể thu thập ý kiến, nguyện vọng và kiến nghị của cử tri, từ đó phản ánh trung thực đến các cơ quan có thẩm quyền.

1.1. Khái Niệm Về Tiếp Xúc Cử Tri

Tiếp xúc cử tri là hoạt động giao tiếp giữa đại biểu và cử tri nhằm thu thập ý kiến, nguyện vọng của cử tri. Đây là một phần không thể thiếu trong chức trách của đại biểu Hội đồng nhân dân.

1.2. Vai Trò Của Kỹ Năng Tiếp Xúc Cử Tri

Kỹ năng tiếp xúc cử tri giúp đại biểu nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cử tri, từ đó thực hiện tốt vai trò cầu nối giữa cử tri và Hội đồng nhân dân.

II. Những Thách Thức Trong Hoạt Động Tiếp Xúc Cử Tri

Hoạt động tiếp xúc cử tri đối mặt với nhiều thách thức, từ việc nắm bắt thông tin đến việc xử lý các tình huống phát sinh. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của hoạt động tiếp xúc.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Nắm Bắt Ý Kiến Cử Tri

Đại biểu có thể gặp khó khăn trong việc thu thập ý kiến cử tri do sự thiếu tin tưởng hoặc không sẵn sàng chia sẻ thông tin từ phía cử tri.

2.2. Xử Lý Tình Huống Khó Khăn

Trong quá trình tiếp xúc, đại biểu có thể gặp phải những câu hỏi khó hoặc tình huống nhạy cảm, yêu cầu kỹ năng xử lý tình huống linh hoạt và khéo léo.

III. Phương Pháp Tiếp Xúc Cử Tri Hiệu Quả

Để đạt được hiệu quả trong hoạt động tiếp xúc cử tri, đại biểu cần áp dụng các phương pháp tiếp xúc phù hợp. Những phương pháp này không chỉ giúp thu thập thông tin mà còn tạo dựng niềm tin với cử tri.

3.1. Chuẩn Bị Kỹ Lưỡng Trước Khi Tiếp Xúc

Đại biểu cần nghiên cứu kỹ lưỡng kế hoạch tiếp xúc, thu thập thông tin cần thiết và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để đảm bảo cuộc tiếp xúc diễn ra suôn sẻ.

3.2. Gây Ấn Tượng Ban Đầu Tích Cực

Gây ấn tượng tốt với cử tri ngay từ đầu là rất quan trọng. Đại biểu nên xuất hiện đúng giờ, tạo không khí thân thiện và gần gũi.

IV. Kỹ Năng Lắng Nghe Trong Tiếp Xúc Cử Tri

Kỹ năng lắng nghe là một phần quan trọng trong hoạt động tiếp xúc cử tri. Đại biểu cần thể hiện sự quan tâm và tôn trọng ý kiến của cử tri để xây dựng mối quan hệ tốt đẹp.

4.1. Tầm Quan Trọng Của Kỹ Năng Lắng Nghe

Kỹ năng lắng nghe giúp đại biểu hiểu rõ hơn về tâm tư, nguyện vọng của cử tri, từ đó có những phản hồi chính xác và kịp thời.

4.2. Cách Thức Thể Hiện Sự Lắng Nghe

Đại biểu cần sử dụng ngôn ngữ cơ thể, ánh mắt và thái độ để thể hiện sự chú ý và tôn trọng đối với ý kiến của cử tri.

V. Ứng Dụng Kỹ Năng Tiếp Xúc Cử Tri Trong Thực Tiễn

Kỹ năng tiếp xúc cử tri không chỉ là lý thuyết mà còn cần được áp dụng vào thực tiễn. Việc này giúp đại biểu nâng cao hiệu quả công việc và tạo dựng niềm tin với cử tri.

5.1. Thực Tiễn Ứng Dụng Kỹ Năng

Nhiều đại biểu đã áp dụng thành công các kỹ năng tiếp xúc cử tri trong các cuộc họp, hội nghị, từ đó thu thập được nhiều ý kiến quý báu từ cử tri.

5.2. Kết Quả Đạt Được Từ Hoạt Động Tiếp Xúc

Hoạt động tiếp xúc cử tri hiệu quả giúp đại biểu có được thông tin chính xác, từ đó đưa ra các quyết định đúng đắn hơn trong công việc.

VI. Kết Luận Về Kỹ Năng Tiếp Xúc Cử Tri

Kỹ năng tiếp xúc cử tri là một yếu tố không thể thiếu trong hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân. Việc nâng cao kỹ năng này sẽ giúp đại biểu thực hiện tốt hơn nhiệm vụ của mình.

6.1. Tương Lai Của Kỹ Năng Tiếp Xúc Cử Tri

Trong tương lai, việc phát triển kỹ năng tiếp xúc cử tri sẽ ngày càng trở nên quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh xã hội ngày càng phát triển.

6.2. Đề Xuất Nâng Cao Kỹ Năng

Cần có các chương trình đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng tiếp xúc cử tri cho đại biểu để nâng cao hiệu quả hoạt động của họ.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Tài liệu Kỹ Năng Tiếp Xúc Cử Tri Cho Đại Biểu Hội Đồng Nhân Dân (nằm trong khối tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ và kỹ năng hoạt động của đại biểu dân cử) giữ vị trí chuyên đề ứng dụng quan trọng trong chương trình đào tạo, bồi dưỡng ngành Luật, Quản lý nhà nước và Xây dựng chính quyền địa phương ở cấp độ đại học và sau đại học. Tài liệu cung cấp hệ thống hóa các chuẩn mực pháp lý cùng quy trình thao tác nghiệp vụ thực địa cho đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp (tỉnh, huyện, xã).

Mục tiêu học tập của giáo trình nhằm trang bị cho người học:

• Hệ thống cơ sở pháp lý về quyền và nghĩa vụ của đại biểu dân cử theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương.
• Năng lực thiết kế, tổ chức và thực hiện các hoạt động tiếp xúc cử tri định kỳ, đột xuất hoặc theo chuyên đề.
• Kỹ năng thu thập, phân loại, kiểm chứng và xử lý thông tin phục vụ hoạt động giám sát, chất vấn và biểu quyết ban hành nghị quyết.
• Phương pháp phát ngôn, cung cấp và tiếp nhận thông tin từ cơ quan báo chí theo đúng quy định của Luật Báo chí và Luật Tiếp cận thông tin.
• Khả năng tự đánh giá và lập kế hoạch phát triển năng lực cá nhân dựa trên mô hình cấu trúc chuẩn.

Giáo trình tiếp cận vấn đề theo cấu trúc logic: từ nhận thức lý luận, căn cứ pháp lý, quy trình kỹ thuật từng bước (chuẩn bị, tiến hành, xử lý sau hoạt động) cho đến các khung tiêu chí tự đánh giá và rút kinh nghiệm thực tiễn. Điểm đặc sắc của tài liệu là tính thực chứng cao, mô hình hóa các quy trình thao tác bằng sơ đồ trực quan và đưa ra các quy tắc nghiệp vụ định lượng rõ ràng.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung văn bản được phân bổ thành 4 chuyên đề nghiệp vụ kế tiếp nhau theo logic vận hành chức năng của người đại biểu dân cử:

1. Kỹ năng tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp (Trang 95 - 115):

   • Khái niệm và bản chất: Tiếp xúc cử tri là hoạt động giao tiếp hai chiều thể hiện quan hệ quyền và nghĩa vụ pháp lý giữa cử tri và đại biểu theo Khoản 1 Điều 94 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2019).
   • Hình thức thực hiện: Hội nghị tiếp xúc cử tri (trước kỳ họp, sau kỳ họp, đột xuất, theo chuyên đề) và hình thức gặp gỡ trực tiếp cá nhân hoặc nhóm cử tri.
   • Quy trình kỹ thuật 3 giai đoạn:
     • Chuẩn bị: Nghiên cứu kế hoạch phối hợp với Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc; tìm hiểu đặc điểm nhân khẩu học cử tri (độ tuổi, nghề nghiệp, văn hóa); thu thập dữ liệu kinh tế - xã hội địa phương; chuẩn bị đề cương 3 phần; dự báo tình huống phát sinh và khiếu kiện kéo dài.
     • Tiến hành: Tạo ấn tượng ban đầu (trang phục, phong thái, đến sớm); kỹ năng trình bày theo đề cương (nói, không đọc); kỹ năng lắng nghe và ghi chép nhanh; kỹ năng trả lời câu hỏi và điều tiết ngôn ngữ phi ngôn từ (kiểm soát ánh mắt, nụ cười; tránh hành vi khoanh tay, đút tay túi quần, sử dụng điện thoại).
     • Xử lý sau tiếp xúc: Phân loại thông tin theo thẩm quyền cấp (xã, huyện, tỉnh) và lĩnh vực; tự đánh giá kết quả theo các tiêu chí xác định; áp dụng quy tắc "5C".

2. Kỹ năng thu thập và xử lý thông tin của đại biểu Hội đồng nhân dân (Trang 116 - 128):

   • Khái niệm và yêu cầu: Phân tích định nghĩa thông tin từ Từ điển tiếng Việt, tài liệu Khoa học lãnh đạo - Lý thuyết và kỹ năng (Nxb. Chính trị quốc gia, 2014) và Điều 2 Luật Tiếp cận thông tin năm 2016. Bốn yêu cầu kỹ thuật đối với thông tin gồm: chính xác, phù hợp, mang tính thời sự, đầy đủ và có tính hệ thống.
   • Quy trình xử lý: Xác định nhu cầu thông tin qua 5 câu hỏi định hướng; khai thác 4 kênh nguồn (cử tri/nhân dân, cơ quan/tổ chức/công chức, phương tiện thông tin đại chúng, văn kiện/VBQPPL); tập hợp, lập danh mục phân loại (trực tiếp - gián tiếp, chính thống - không chính thống, mới - cũ); phân tích và kiểm chứng dữ liệu mâu thuẫn; bảo quản hồ sơ văn bản và tệp kỹ thuật số.

3. Một số kỹ năng cơ bản trong tiếp xúc báo chí của đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp (Trang 129 - 141):

   • Khung pháp lý: Khoản 1 Điều 4 Luật Báo chí năm 2016 về vị trí, chức năng của báo chí; quyền và nghĩa vụ cung cấp thông tin của đại biểu.
   • Kỹ năng cung cấp và từ chối thông tin: Nhận diện 5 trường hợp được phép từ chối cung cấp thông tin (bí mật nhà nước/Đảng/đời tư, vụ án đang điều tra, vụ việc đang thanh tra/khiếu nại chưa có kết luận, văn bản đề án đang soạn thảo chưa được phép công bố).
   • Kỹ năng bảo vệ thông tin và xử lý vi phạm: Kiểm tra thẻ nhà báo/giấy giới thiệu; quy trình phản hồi và yêu cầu cải chính bằng văn bản (tối đa 3 lần theo luật định hoặc khởi kiện tại tòa án); xử lý tình huống nhà báo sách nhiễu hoặc sai lệch đạo đức nghề nghiệp.

4. Kỹ năng xây dựng kế hoạch phát triển năng lực cá nhân của đại biểu Hội đồng nhân dân (Trang 142 - 143):

   • Khái niệm khoảng thiếu hụt năng lực: Xác định chênh lệch giữa năng lực hiện có và năng lực phải có.
   • Cấu trúc năng lực: Thiết lập công thức: $\text{Năng lực} = \text{Thái độ, trách nhiệm} + \text{Kiến thức} + \text{Kỹ năng}$.
   • Kênh thu thập đánh giá: Tự đánh giá, đánh giá của đồng nghiệp, lãnh đạo HĐND, cử tri và kết quả lấy phiếu tín nhiệm.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập hệ thống lý luận dựa trên các trụ cột pháp lý và khoa học quản trị hành chính công:

• Cơ sở luật thực định: Điều 85, Khoản 3 Điều 91, Khoản 1 Điều 94 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2019); Điều 2 Luật Tiếp cận thông tin năm 2016; Điều 4 Luật Báo chí năm 2016.
• Khung lý thuyết năng lực: Mô hình khoảng thiếu hụt năng lực giúp cụ thể hóa các tiêu chuẩn chức danh đại biểu dân cử thành các chỉ số hành vi có thể đo lường và bồi dưỡng.
• Nguyên tắc tổ chức: Nguyên tắc phối hợp liên ngành giữa Thường trực HĐND và Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cùng cấp; nguyên tắc công khai, minh bạch lịch trình và địa điểm tiếp xúc trên các phương tiện truyền thông địa phương.

Kỹ năng phát triển

• Nhóm kỹ năng giao tiếp và thuyết trình công chúng: Xây dựng cấu trúc bài phát biểu 3 phần (Mở đầu - Nội dung - Kết luận); kỹ thuật phát âm, điều chỉnh âm lượng, ngữ điệu; kiểm soát các hành vi phi ngôn ngữ trong quá trình điều hành tiếp xúc cử tri.
• Nhóm kỹ năng phân tích, thẩm định dữ liệu: Kỹ thuật đối chiếu nguồn tin đa chiều để phát hiện sai lệch (điển hình như trường hợp xử lý mâu thuẫn số liệu đóng góp xây dựng trường mầm non giữa báo cáo của UBND xã và phản ánh của cử tri); kỹ năng phân loại thông tin theo thẩm quyền cấp xã, huyện, tỉnh.
• Nhóm kỹ năng kiểm soát quan hệ truyền thông: Kỹ thuật ứng biến với câu hỏi phụ của phóng viên; thiết lập ranh giới phát ngôn đối với các nội dung thuộc danh mục bí mật nhà nước; quy trình xử lý khủng hoảng truyền thông qua đường văn bản hành chính.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Tài liệu được biên soạn phục vụ phương pháp giảng dạy dựa trên năng lực (Competency-Based Training - CBT) với định hướng thao tác hóa hành vi:

• Sơ đồ hóa quy trình (Process Mapping): Giảng viên và người học tiếp cận các nghiệp vụ phức tạp thông qua các sơ đồ trực quan được chuẩn hóa trong giáo trình, bao gồm:

  • Sơ đồ các công việc chuẩn bị tiếp xúc cử tri (Nghiên cứu kế hoạch $\rightarrow$ Thu thập thông tin $\rightarrow$ Chuẩn bị điều kiện $\rightarrow$ Dự báo tình huống).
  • Sơ đồ quy trình thu thập và xử lý thông tin (Chuẩn bị $\rightarrow$ Thu thập $\rightarrow$ Xử lý $\rightarrow$ Đánh giá, bảo quản).
  • Sơ đồ xác định khoảng thiếu hụt năng lực cá nhân của đại biểu.

• Bài tập tình huống (Case Studies) và thực hành mô phỏng:

  • Mô phỏng phiên tiếp xúc cử tri chuyên đề về giải phóng mặt bằng, ô nhiễm môi trường hoặc xây dựng cơ bản.
  • Bài tập xử lý dữ liệu: Thực hành lập danh mục thông tin, phân loại nguồn tin chính thống - không chính thống từ mạng xã hội, giải quyết tình huống thông tin mâu thuẫn giữa cơ quan quản lý nhà nước và người dân.
  • Mô phỏng phỏng vấn báo chí: Xử lý tình huống phóng viên đặt câu hỏi ngoài nội dung đăng ký trước hoặc yêu cầu cung cấp thông tin vụ việc đang trong quá trình thanh tra.

• Phương pháp đánh giá và tự học:

  • Đánh giá mức độ hoàn thành dựa trên bộ tiêu chuẩn tự đánh giá sau tiếp xúc (đo lường thái độ cử tri, giá trị thông tin thu được, mức độ hoàn thiện kỹ năng).
  • Ứng dụng quy tắc chuẩn mực "5C" trong rèn luyện hành vi:
    1. Chủ động, chu đáo trong chuẩn bị.
    2. Cởi mở, thân thiện trong tiếp xúc với cử tri.
    3. Cầu thị, chú ý trong lắng nghe.
    4. Cụ thể, chắc chắn trong trả lời.
    5. Cẩn trọng trong lời hứa.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tính cập nhật về hệ thống lập pháp: Nội dung tích hợp trực tiếp các văn bản luật có hiệu lực hiện hành gồm Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi 2017, 2019), Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 và Luật Báo chí năm 2016, đảm bảo tính pháp lý chuẩn xác cho mọi hành vi nghiệp vụ của đại biểu.
• Giải quyết các điểm nghẽn nghiệp vụ thực tế: Giáo trình phân tích và đưa ra giải pháp khắc phục các hạn chế phổ biến trong hoạt động đại biểu:
  • Hiện tượng "cử tri chuyên nghiệp" tại các hội nghị tiếp xúc cử tri bằng giải pháp mở rộng thành phần, tổ chức hội nghị toàn thể cử tri ở cấp xã.
  • Hiện tượng đại biểu "ngại tiếp xúc với báo chí" do tâm lý sợ sai lệch hoặc thiếu thông tin, được tháo gỡ bằng khung pháp lý về quyền từ chối và quy trình kiểm soát nội dung trả lời phỏng vấn.
  • Khuynh hướng hứa hẹn vượt thẩm quyền trước cử tri, được điều chỉnh bằng nguyên tắc tiếp nhận và chuyển giao thông tin đúng thẩm quyền.
• Quy chuẩn hóa hành vi giao tiếp: Đưa ra danh mục các hành vi phi ngôn ngữ cụ thể cần tránh (che miệng, gãi đầu, chống tay vào hông, đút tay túi quần, mân mê bút/micro, dùng điện thoại) nhằm xây dựng tác phong hành chính chuyên nghiệp trước công chúng.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên và học viên cao học: Dành cho sinh viên năm thứ 3, năm thứ 4 hoặc học viên sau đại học thuộc các ngành: Luật học, Quản lý nhà nước, Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước, Báo chí và Truyền thông chính trị.
• Kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các học phần nền tảng: Lý luận nhà nước và pháp luật, Luật Hiến pháp Việt Nam, Luật Hành chính Việt Nam và Tổ chức bộ máy nhà nước.
• Giảng viên và báo cáo viên: Dùng làm đề cương bài giảng chuyên đề, tài liệu hướng dẫn thực hành kỹ năng dân cử và xây dựng kịch bản mô phỏng tại các cơ sở đào tạo chính trị - hành chính.
• Đại biểu Hội đồng nhân dân đương nhiệm: Tài liệu tra cứu nghiệp vụ, giúp đại biểu HĐND các cấp (tỉnh, huyện, xã) tự rà soát khoảng thiếu hụt năng lực, chuẩn bị cho các kỳ họp và các đợt tiếp xúc cử tri thực tế.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được thiết kế chuyên biệt cho đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp (đặc biệt là đại biểu kiêm nhiệm cấp huyện, cấp xã), giảng viên, sinh viên và học viên cao học các ngành Luật học, Quản lý công và Xây dựng chính quyền địa phương.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền nào trước khi tiếp cận giáo trình?

Người học cần nắm vững hệ thống tổ chức bộ máy nhà nước Việt Nam, thẩm quyền của Hội đồng nhân dân theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương, các khái niệm cơ bản về văn bản quy phạm pháp luật và trình tự kỳ họp HĐND.

3. Điểm khác biệt của tài liệu so với giáo trình lý thuyết quản trị nhà nước thông thường là gì?

Tài liệu không thuần túy trình bày lý thuyết thể chế mà tập trung vào thao tác hóa kỹ năng hành vi. Mọi quy trình từ tiếp xúc cử tri, xử lý thông tin đến tiếp xúc báo chí đều được mô hình hóa thành các bước chuẩn bị, tiến hành, các hành vi phi ngôn ngữ nên làm/cần tránh và bảng tiêu chí tự đánh giá.

4. Làm sao để tự học và ứng dụng tài liệu này hiệu quả?

Người học nên kết hợp nghiên cứu các điều khoản luật được trích dẫn (Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Báo chí, Luật Tiếp cận thông tin) với việc luyện tập theo các sơ đồ quy trình, áp dụng quy tắc "5C" và thực hành bảng tự đánh giá năng lực sau mỗi hoạt động thực tế.

5. Có những tài liệu bổ trợ nào cần nghiên cứu kèm theo?

Cần tham khảo kèm:

• Các văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương nơi công tác.
• Nghị quyết của Đảng bộ địa phương các cấp.
• Cổng thông tin điện tử của Quốc hội, Chính phủ và các bộ ngành.
• Các chuyên mục truyền hình thực tế như "Quốc hội với cử tri", "Ý kiến và dư luận".

---

Kết luận

Giáo trình Kỹ Năng Tiếp Xúc Cử Tri Cho Đại Biểu Hội Đồng Nhân Dân cung cấp khung lý luận, căn cứ pháp lý và hệ thống kỹ năng thực hành nghiệp vụ cho đại biểu dân cử tại Việt Nam. Giá trị cốt lõi của tài liệu nằm ở tính chuẩn hóa quy trình thao tác và tính ứng dụng thực tiễn cao.

Lộ trình học tập đề xuất:

1. Nắm vững cơ sở pháp lý và các yêu cầu nghiệp vụ theo luật định.
2. Thực hành thuần thục quy trình 3 giai đoạn của từng kỹ năng chuyên biệt (tiếp xúc cử tri, xử lý dữ liệu, làm việc với báo chí).
3. Vận dụng công thức cấu trúc năng lực và quy tắc "5C" để liên tục đánh giá, bù đắp khoảng thiếu hụt năng lực cá nhân.

Tài liệu là nguồn tư liệu học thuật và cẩm nang quy chuẩn trong hệ thống đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng công vụ hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần mở đầu: Đại biểu nên nói ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề; âm lượng, ngữ điệu thể hiện được nhiệt tình, tâm huyết nhằm thu hút sự chú ý của cử tri ngay từ ban đầu. - Phần nội dung: Đây là phần trọng tâm, do vậy đại biểu cần tập trung làm rõ các nội dung quan trọng; phải trình bày được các nội dung chính, trong đó làm rõ thực trạng, nguyên nhân, hướng giải quyết các vấn đề mà cử tri đang quan tâm. - Phần kết luận: Cần diễn đạt làm rõ các dự định của mình đối với hướng giải quyết các vấn đề đã trình bày để cử tri thấy được tinh thần trách nhiệm của đại biểu trong thực hiện nhiệm vụ. Trong quá trình trình bày, đại biểu nên nói chứ không nên đọc bài viết sẵn để thể hiện được năng lực của mình, đồng thời tạo được sự sinh động, sức hấp dẫn của buổi tiếp xúc; khi lên trình bày cần mang theo sổ ghi chép, đề cương để thể hiện tính nghiêm túc, sự chuẩn bị chu đáo của đại biểu và sự tôn trọng cử tri.

Đại biểu cần bố trí thời gian trình bày hợp lý: Khi trình bày, phát biểu, nên dành thời gian nhiều nhất cho phần nội dung chính; nội dung mà cử tri quan tâm nhiều hơn; dành đủ thời gian để trả lời câu hỏi của cử tri. Nên tránh xin nói thêm khi đã hết thời gian cho phép. Tiếp thu, tiếp nhận ý kiến Chất lượng hoạt động tiếp xúc cử tri thể hiện rõ ở tinh thần tiếp thu ý kiến của cử tri. Cần tuyệt đối tránh hai khuynh hướng: Thứ nhất là tiếp thu cả những vấn đề của cử tri nêu ra nhưng thiếu tính trung thực, khách quan, thiếu căn cứ; thứ hai là đi vào sa đà, lý giải cả những lĩnh vực mà đại biểu còn thiếu thông tin.

Để tiếp thu ý kiến của cử tri, các đại biểu cần chú ý sau khi cử tri nêu ý kiến, đề đạt nguyện vọng, đại biểu cần trao đổi với tinh thần dân chủ, thẳng thắn và cởi mở những vấn đề mà cử tri quan tâm; cần có thái độ luôn lắng nghe và chia sẻ những nguyện vọng chính đáng của cử tri; ghi chép đầy đủ, tổng hợp nhanh các ý kiến theo từng nhóm vấn đề, từ đó xác định trách nhiệm của mình đối với các vấn đề mà cử tri quan tâm. Khi thể hiện sự cam kết hay hứa hẹn với cử tri thì phải căn cứ vào nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân và nhiệm vụ của đại biểu. Không hứa những gì mà mình không có khả năng và điều kiện làm. Cần phải thận trọng khi đưa ra lời hứa trước cử tri, bởi việc thực hiện đúng lời hứa sẽ tạo được niềm tin của cử tri và nâng cao uy tín của đại biểu.

Trong tiếp thu, tiếp nhận ý kiến đại biểu cần: - Chú ý lắng nghe: Việc chú ý lắng nghe tạo mối quan hệ gần gũi, thân thiết giữa đại biểu và cử tri, khuyến khích cử tri phát biểu, trao đổi những vấn đề còn tồn tại ở địa phương. Khi lắng nghe đại biểu có thể bằng cử chỉ, 109 thái độ, hành động (ánh mắt, gật đầu, ghi chép.) để động viên, khích lệ cử tri tiếp tục trao đổi. - Nên ghi chép nhanh, đầy đủ các câu hỏi, không bỏ sót chi tiết. - Thái độ tiếp thu ý kiến của cử tri phải vui vẻ, khiêm tốn, luôn giữ nét mặt tươi tắn, không tỏ ra bối rối, không lo sợ, không giận dữ trước những câu hỏi gai góc của cử tri.

Trả lời câu hỏi của cử tri Các câu hỏi mà cử tri đưa ra thường liên quan đến những vấn đề an sinh xã hội, đang gây nhiều bức xúc và được nhân dân quan tâm hoặc gắn với lĩnh vực công tác của đại biểu. Khi trả lời những câu hỏi của cử tri, đại biểu cần kiểm soát được cảm xúc, tránh lúng túng và rơi vào thế bị động. Để trả lời câu hỏi, đại biểu cần: - Nắm đầy đủ và chắc những vấn đề cử tri nêu ra. Nếu chưa rõ câu hỏi có thể đề nghị cử tri nhắc lại hoặc giải thích rõ hơn.

Đại biểu cần tập hợp và phân loại nhanh các câu hỏi thành những nhóm vấn đề chung để có cách trả lời khái quát nhất, tránh sự trùng lặp, mất nhiều thời gian khi trả lời. - Trước khi trả lời, đại biểu nên nói lời cảm ơn cử tri đã nêu ý kiến. - Khi trả lời, đại biểu nên chọn những vấn đề đã nắm vững để trả lời trước. Việc sắp xếp các vấn đề theo thứ tự ưu tiên để trả lời những câu hỏi mà đại biểu nắm rõ và 110 chắc chắn nhất sẽ cho phép đại biểu thể hiện năng lực và kỹ năng của mình.

Đối với những vấn đề chưa rõ, chưa am hiểu hoặc hiểu chưa đầy đủ đại biểu có thể trả lời chung chung hoặc xin tiếp thu, nghiên cứu và tìm hiểu thêm, tránh trả lời hấp tấp, vội vàng, tùy tiện. Những vấn đề không thuộc chức năng, phạm vi giải quyết của mình; những vấn đề khó trả lời ngay thì xin tiếp thu, đề nghị cử tri được để lại nghiên cứu kỹ hơn sẽ trả lời sau hoặc chuyển cho các cơ quan có trách nhiệm trả lời. Đại biểu không nên từ chối trả lời câu hỏi. - Về cách thức, đại biểu nên trả lời đúng vào câu hỏi của cử tri; ngắn gọn, rõ ràng.

- Khi không còn thời gian trả lời, đại biểu phải xin lỗi cử tri và xin phép trả lời bằng hình thức khác. - Kết thúc buổi tiếp xúc cử tri, đại biểu nên cảm ơn cử tri và các cá nhân, tổ chức có liên quan đến buổi tiếp xúc cử tri. Phần tiếp thu và trả lời câu hỏi là phần mà đại biểu dễ rơi vào tâm trạng bị động vì nội dung có thể bị dẫn dắt bởi cử tri. Vì vậy, khâu chuẩn bị thông tin, tâm lý, xác định đúng tư cách và thẩm quyền của bản thân là rất quan trọng đối với hiệu quả tiếp xúc.

Khi trình bày, tiếp thu ý kiến, trả lời câu hỏi của cử tri đại biểu nên chú ý âm lượng, ngữ điệu, tốc độ nói và ngôn từ sao cho có hiệu quả nhất, bảo đảm người nghe dễ nghe, hứng thú, tập trung. Bên cạnh đó, trong tiếp xúc cử tri các đại biểu cần quan tâm đến các yếu tố phi ngôn từ sao cho 111 bảo đảm đúng mực và ở trạng thái kiểm soát được. Đại biểu nên tránh những hành động như: che miệng, gãi đầu, chống tay vào hông, đút tay vào túi quần, túi áo, mân mê bút hoặc micro trên tay, sử dụng điện thoại (nhắn tin, đọc báo.), lúc trình bày không cúi xuống để ghi chép hoặc sửa văn bản, không sửa tóc hoặc sửa quần áo. Đại biểu cần biết khai thác lợi thế của các yếu tố phi ngôn ngữ như nhìn bao quát cả hội trường khi trình bày; tập trung hướng về phía cử tri đang có ý kiến; gật đầu đúng lúc để tỏ thái độ cảm thông, chia sẻ; mỉm cười để thể hiện sự thân thiện, gần gũi.

Những hành vi này có tác dụng hỗ trợ rất lớn trong việc xác lập, cải thiện quan hệ giữa đại biểu với cử tri; tạo được bầu không khí nghiêm túc, dân chủ, cởi mở trong tiếp xúc cử tri. Xử lý thông tin và đánh giá sau tiếp xúc cử tri 3. Xử lý thông tin sau tiếp xúc cử tri Sau khi đã thu thập được thông tin từ các cuộc tiếp xúc cử tri, đại biểu cần thực hiện việc xử lý thông tin để chuẩn bị cho các hoạt động tiếp theo. Hiệu quả thu thập cũng như xử lý thông tin tùy thuộc rất nhiều vào sự hiểu biết, năng lực của người tổng hợp trong nắm bắt những vấn đề bức xúc của địa phương và của cử tri.

Đại biểu Hội đồng nhân dân (đặc biệt đại biểu là Thường trực Hội đồng nhân dân) cần nắm vững được những ưu điểm lợi thế cũng như những khó khăn của địa phương để hiểu được cử tri mong muốn những gì, cần gì, 112 địa phương có vấn đề gì bức xúc hiện nay, có điểm “nóng” không. Trong tiếp xúc cử tri ở các địa phương miền núi cần chú ý khai thác những thông tin về các vấn đề của đồng bào dân tộc thiểu số (số liệu, những khó khăn của đồng bào, nhu cầu của đồng bào. Trong và sau khi tiếp xúc cử tri, cần ghi chép, sắp xếp những thông tin thu thập được một cách khoa học. Ví dụ: thông tin liên quan đến nhiệm vụ của từng cấp như cấp xã, cấp huyện hay cấp tỉnh; theo nội dung từng lĩnh vực: kinh tế - xã hội, giáo dục.

để tìm ra nội dung quan trọng, những nhu cầu, mong muốn thiết thực của các cử tri; những vấn đề cử tri mong đợi mà đại biểu có thể đề xuất giải pháp và giải quyết (ví dụ: các vấn đề như nước sạch, đường giao thông.) hoặc đó là những vấn đề mà Hội đồng nhân dân phải giải quyết, hay các vấn đề bản thân hiểu rõ nhất, thuộc lĩnh vực chuyên môn của mình, đủ khả năng tham gia đề xuất phương án giải quyết. Việc xác định vấn đề theo mức độ quan trọng sẽ giúp đại biểu Hội đồng nhân dân nói chung, Thường trực Hội đồng nhân dân nói riêng có thể: - Tập trung chú ý hơn vào những việc có tính cấp thiết hơn. - Làm rõ được những mong muốn phổ biến, đại diện, chung nhất của các nhóm cử tri, chứ không phải là của một bộ phận thiểu số cử tri hay một cử tri riêng lẻ. - Giúp nhìn nhận vấn đề một cách tổng thể, trong mối liên kết với các vấn đề khác.

113 Đây cũng là cơ sở để Thường trực Hội đồng nhân dân phân loại, tổng hợp ý kiến, thông tin cần thiết chuẩn bị cho nội dung kỳ họp. Đại biểu tự đánh giá về kết quả tiếp xúc cử tri và rút kinh nghiệm Sau mỗi lần tiếp xúc cử tri, đại biểu Hội đồng nhân dân phải tự đánh giá kết quả hoạt động của mình, từ đó rút ra những kinh nghiệm cho bản thân để những lần tiếp xúc tiếp theo đạt kết quả cao hơn. Đại biểu cần tự đánh giá trên các mặt sau: Thứ nhất, công tác chuẩn bị đã tốt chưa? Còn vấn đề gì thiếu sót, sơ xuất cần rút kinh nghiệm? Thứ hai, cuộc tiếp xúc cử tri có được thực hiện theo đúng dự kiến về trình tự, thời gian không? Có thực hiện được đầy đủ các nội dung như dự kiến không? Nếu không đạt được như dự kiến do những nguyên nhân nào? Cần rút kinh nghiệm như thế nào? Thứ ba, kết quả từ cuộc tiếp xúc cử tri mang lại như thế nào?