CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG THUYẾT TRÌNH CỦA SINH VIÊN 1. Một số khái niệm cơ sở 1. Kỹ năng Theo V.
Krucheski, “Kỹ năng là phương thức thực hiện hoạt động - những cái mà con người nắm vững” tác giả cho rằng chỉ cần nắm vững được các phương thức hành động là đã có được kỹ năng, không cần biết đến kết quả hành động đó ra sao.Levitov lại cho rằng: Kỹ năng là sự thực hiện có kết quả một động tác nào đó hay một hoạt động phức tạp hơn bằng cách lựa chọn và áp dụng những cách thức đúng đắn có tính đến những điều kiện nhất định. Như vậy, tác giả chú ý đến kết quả hành động và phải biết chọn cách hành động đúng đắn, phù hợp với các điều kiện cho phép.Pêtrôvski có quan niệm về kỹ năng là: “Năng lực sử dụng các dữ kiện, các tri thức hay khái niệm đã có, năng lực vận dụng chúng để phát hiện những thuộc tính bản chất của các sự vật và giải quyết thành công những nhiệm vụ lý luận hay thực hành xác định được gọi là các kỹ năng ”.Platônôv thì ông có quan niệm: “Kỹ năng là khả năng của con người thực hiện một hành động bất kỳ nào đó hay các hành động trên cơ sở của kinh nghiệm- những cái đã được lĩnh hội từ trước. Hay nói cách khác kỹ năng được hình thành trên cơ sở của tri thức và kỹ xảo”.97] Theo Từ điển tiếng việt kỹ năng được định nghĩa là: “Kỹ năng là khả năng vận dụng các những kiến thức thu nhận được trong một lĩnh vực nào đó vào thực tế”.Barabansicôv cho rằng : “Kỹ năng là khả năng sử dụng tri thức và các kỹ xảo của mình một cách có mục đích và sáng tạo trong quá trình của hoạt động thực tiễn. Khả năng này là khả năng tự tạo của con người”.[8] Theo tác giả Nguyễn Thị Thu Hà có khái niệm về kỹ năng là: “Kỹ năng là năng lực vận dụng những tri thức để thực hiện có kết quả một hành động nào đó”.
[6] Như vậy từ các định nghĩa về kỹ năng của các tác giả trên chúng tôi quan niệm rằng kỹ năng là việc áp dụng những kiến thức mà ta đã học được trong đời sống để thực hiện một việc nào đó. 7 Luan van Kỹ năng là tiêu chuẩn để đánh giá năng lực hoạt động của con người, hình thành được kỹ năng là hình thành được năng lực hoạt động của con người, từ đó tạo điều kiện cho mỗi cá nhân thực hành vận dụng những kiến thức. Các tác giả cho rằng những tri thức và hành động trước đó của con người mang lại là điều kiện cơ bản để hình thành kỹ năng. Vì vậy chúng ta muốn có kỹ năng trong một hành động nào đó trước hết cần phải cung cấp kiến thức về hành động đó cho người học và phải tổ chức các hoạt động cho người học vận dụng những kiến thức đã được học vào trong thực hành.
Người học vừa rèn luyện vừa luyện tập sẽ hình thành được kỹ năng. Cho nên trong quá trình học tập tại trường sinh viên cần phải rèn luyện và luyện tập kỹ năng thuyết trình từ đó nâng cao kết quả học tập. Để rèn luyện thành công thì ngoài việc nắm vững được các tri thức, kinh nghiệm đúng và đủ thì cần còn cần có một ý chí mạnh mẽ, kiên trì và một thái độ tích cực. Thuyết trình Thuyết trình là việc nói trước đám đông, chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp thuyết một ai đó đang thuyết trình hay thậm chí chính bản thân chúng ta cũng đang thuyết trình nhưng đôi lúc chúng ta không hề nhận ra điều đó.
Có nhiều quan niệm khác nhau về thuyết trình nhưng đa số khái niệm đều hướng tới việc truyền đạt thông tin và hướng người nghe hiểu theo ý của người thuyết trình. Theo tác giả Dương Thị Liễu có quan niệm thuyết trình là: “Thuyết trình là trình bày bằng lời trước nhiều người về một vấn đề nào đó nhằm cung cấp thông tin hoặc thuyết phục, gây ảnh hưởng đến người nghe.[1] Theo Wikipedia có khái niệm thuyết trình là: “Thuyết trình là quá trình truyền tải một chủ đề tới khán giả. Nó có thể là một một bài thuyết minh, một bài giới thiệu, bài giảng hoặc bài phát biểu nhằm mục đích thông báo, thuyết phục, truyền cảm hứng, động viên, xây dựng thiện chí, trình bày một ý tưởng hoặc một sản phẩm mới”.[7] Theo một trang web thuyết trình là: Trình bày một nhận định, quan điểm, chiến lược phát triển, lĩnh vực chuyên môn,… nhằm thuyết phục người nghe nghe theo mình, chấp nhận quan điểm, cùng suy nghĩ với mình, hành động theo ý muốn của mình.[19] Theo tác giả Nguyễn Đông Triều thuyết trình là: “Thuyết trình là trình bày rõ ràng một vấn đề trước nhiều người. Thuyết trình là một nghệ thuật, người thuyết trình được ví như là một nghệ sĩ hay diễn viên đứng trước công chúng, thuyết trình là một 8 Luan van kỹ năng được phát triển thông qua kinh nghiệm và đào tạo” hay “Thuyết trình là trình bày bằng lời trước nhiều người nghe về một vấn đề nào đó nhằm cung cấp thông tin hoặc thuyết phục, gây ảnh hưởng đến người nghe” hay “Thuyết trình là giao tiếp nói chuyện với đám đông”.
[3] Như vậy từ các định nghĩa về thuyết trình của các tác giả trên chúng tôi có quan niệm thuyết trình là việc truyền đạt thông tin về một lĩnh vực nào đó nhằm thuyết phục mọi người nghe theo mình. Thuyết trình là một hình thức giao tiếp và nó hiện diện ở khắp nơi trong cuộc sống, thuyết trình ở những hoàn cảnh khác nhau sẽ có vai trò và mục đích khác nhau. Như khi bạn là một nhân viên bán hàng, việc bạn thuyết trình về sản phẩm sẽ giúp bạn thuyết phục được khách hàng một cách hiệu quả và cũng giúp cho khách hàng hiểu hơn về sản phẩm của bạn bán và từ đó gia tăng doanh số bán hàng và gặt hái được thành công trong nghề nghiệp. Sinh viên Sinh viên là người học tập tại các trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp.
Ở đó họ được truyền đạt kiến thức bài bản về một ngành nghề, chuẩn bị cho công việc sau này của họ. Họ được xã hội công nhận qua những bằng cấp đạt được trong quá trình học.[18] Theo tác giả Nguyễn Thị Quỳnh cón đưa ra khái niệm sinh viên là: “Sinh viên là những người trẻ có độ tuổi từ 18 – 25 tuổi, là những người trưởng thành về thể chất, xã hội và tâm lý, đang theo học tại trường cao đẳng, đại học để tìm hiểu, khai thác tri thức và làm chủ công nghệ”.[5, Tr17] Sinh viên cũng là con người nên đều mang những đặc điểm của một con người. Độ tuổi trung bình của sinh viên thường là những người từ 18-25 tuổi, đang trong quá trình hình thành nhân cách, có tri thức và đang được đào tạo chuyên môn, đặc biệt là thích giao tiếp. Ở độ tuổi này sinh viên rất dễ tiếp thu với những cái mới, họ thích những thứ mới mẻ và luôn tìm tòi sáng tạo.
Ngoài ra sinh viên còn có một số đặc điểm tâm lý như: Tự ý thức, đặc điểm này giúp cho sinh viên có những hiểu biết, thái độ, chủ động điều chỉnh bản thân theo hướng phát triển của xã hội. Tình cảm ổn định của sinh viên, trong đó có thể đề cập tới tình cảm của sinh viên đối với ngành nghề, công việc. Đó là một động lực giúp cho sinh viên không ngừng phấn đấu, chăm chỉ, sáng tạo khi học thực sự yêu thích ngành nghề, công việc mình đã chọn. 9 Luan van Như vậy qua việc tìm hiểu khái niệm của sinh viên nhóm nghiên cứu mạnh dạn đưa ra khái niệm sinh viên là: Sinh viên là những người người trẻ tuổi có độ tuổi từ 18 trở lên và đang theo học tại các trường cao đẳng, đại học, trung cấp hay học viện, họ trưởng thành về mặt thể chất, tâm lý và xã hội.
Sinh viên là những người trẻ và năng động. Họ là những người khai thác tri thức. Kỹ năng thuyết trình Kỹ năng thuyết trình giúp cho bạn giao tiếp hiệu quả hơn và còn giúp cho bạn thêm tự tin, nâng cao chất lượng học tập và từ đó tạo điều kiện cho bạn có được cơ hội việc làm tốt hơn. Kỹ năng thuyết trình có thể hiểu đây là khả năng truyền đạt các thông điệp với những lý lẽ và lập luận hợp lý chặt chẽ để tạo sự thuyết phục và tương tác với mọi người nghe bằng cách thu thập và giải đáp tất cả câu hỏi phản biện.[15] Kỹ năng thuyết trình là những kỹ năng bạn cần để mang đến những bài thuyết trình hiệu quả và hấp dẫn cho nhiều đối tượng khác nhau.
Những kỹ năng này bao gồm nhiều lĩnh vực khác nhau như cấu trúc bài thuyết trình, thiết kế trang trình bày, giọng nói của bạn và ngôn ngữ cơ thể mà bạn truyền đạt.[17] Kỹ năng thuyết trình là sự kết hợp tất cả những kỹ năng cơ bản (kỹ năng trình bày, kỹ năng thuyết phục, kỹ năng sử dụng ngôn ngữ hình thể,…) để có thể diễn đạt được thông điệp nào đó tới người nghe thông qua các lý lẽ và lập luận chặt chẽ nhằm thuyết phục người nghe. Đồng thời sẽ có sự tương tác qua lại với người nghe thông qua sự thu thập và giải đáp các câu hỏi phản biện. Những kỹ năng cần có khi thuyết trình sẽ bao gồm cấu trúc của bài thuyết trình, slide được thiết kế, tông giọng và ngôn ngữ cơ thể của người thuyết trình,…[11] Qua tìm hiểu, nghiên cứu về kỹ năng thuyết trình trên nhóm nghiên cứu rút ra khái niệm kỹ năng thuyết trình là: Kỹ năng thuyết trình là biết cách sử dụng phối hợp kiến thức, công cụ, thái độ vào trong quá trình truyền đạt, từ đó làm cho buổi thuyết trình trở nên hấp dẫn, thu hút được nhiều sự quan tâm và đánh giá cao của người nghe. Kỹ năng thuyết trình của sinh viên Qua quá trình nghiên cứu các khái niệm về kỹ năng, Sinh viên, kỹ năng thuyết trình nhóm nghiên cứu rút ra được khái niệm kỹ năng thuyết trình của sinh viên là: Sinh viên biết cách sử dụng phối hợp các kiến thức, các công cụ, thái độ vào trong quá 10 Luan van trình diễn đạt, cụ thể là một bài thuyết trình từ đó làm cho bài thuyết trình trở nên hấp dẫn, hiểu quả, đạt được mục tiêu thuyết trình đề ra.
Tầm quan trọng của kỹ năng thuyết trình đối với sinh viên 1. Trong học tập Thuyết trình đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong học tập.