KLTN: Phát huy nhân tố con người phát triển kinh tế - xã hội tại Hủa Phăn Lào

Khóa luận nghiên cứu phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế xã hội tại tỉnh Hủa Phăn, CHDCND Lào, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả.

• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế – xã hội ở Tỉnh Hủa Phăn, nước CHDCND Lào hiện nay
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp

Tóm tắt

I. Tổng quan phát huy nhân tố con người tại Hủa Phăn Lào

Nhân tố con người giữ vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của mọi quốc gia. Đối với tỉnh Hủa Phăn thuộc nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, nguồn lực con người là chìa khóa then chốt để vượt qua các rào cản phát triển. Tỉnh Hủa Phăn có vị trí địa lý chiến lược tại vùng Đông Bắc Lào. Địa phương này sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên rừng, đất đai nông nghiệp và văn hóa bản địa độc đáo. Tuy nhiên, địa hình đồi núi hiểm trở cùng cơ sở hạ tầng giao thông hạn chế đã tạo ra nhiều thách thức lớn cho việc giao thương. Trình độ dân trí và tay nghề lao động tại chỗ nhìn chung chưa đồng đều giữa các khu vực vùng sâu và vùng đô thị. Trong bối cảnh công nghiệp hóa gắn với kinh tế tri thức, việc phát huy tối đa tiềm năng con người trở thành đòi hỏi cấp bách. Nghị quyết Đại hội Đảng Nhân dân Cách mạng Lào khẳng định con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của công cuộc đổi mới. Do đó, việc nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn phát huy nguồn nhân lực tại Hủa Phăn mang tính thời sự sâu sắc.

1.1. Cơ sở lý luận về nhân tố con người trong phát triển

Theo quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin, con người là chủ thể sáng tạo ra lịch sử xã hội. Lực lượng sản xuất phát triển thúc đẩy sự tiến bộ của đời sống con người và ngược lại. Nhân tố con người bao gồm tổng hòa các yếu tố thể lực, trí lực và phẩm chất đạo đức. Trong nền kinh tế tri thức hiện đại, tri thức và kỹ năng trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp. Nguồn vốn con người quyết định hiệu quả khai thác mọi nguồn lực tự nhiên và vật chất khác. Đầu tư cho con người mang lại tỷ suất sinh lời kinh tế cao nhất và tạo nền tảng phát triển bền vững lâu dài.

1.2. Đặc điểm kinh tế xã hội và con người tỉnh Hủa Phăn

Tỉnh Hủa Phăn nằm ở phía Đông Bắc Lào, giáp ranh với các tỉnh phía Bắc của Việt Nam. Người dân địa phương giàu truyền thống cách mạng, đoàn kết và cần cù trong lao động sản xuất. Tuy nhiên, quy mô nền kinh tế tỉnh còn nhỏ và tốc độ tăng trưởng chưa bứt phá. Cơ cấu sản xuất chủ yếu dựa vào nông nghiệp tự cấp tự túc, phương thức canh tác truyền thống còn phổ biến. Trình độ học vấn và chuyên môn kỹ thuật của lực lượng lao động còn nhiều hạn chế. Việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại đây là yêu cầu cấp thiết để thúc đẩy kinh tế địa phương.

II. Thực trạng phát huy nhân tố con người ở tỉnh Hủa Phăn

Thực tiễn phát triển kinh tế xã hội tỉnh Hủa Phăn thời gian qua ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực nhưng vẫn bộc lộ những điểm nghẽn lớn. Sản xuất nông nghiệp địa phương vẫn mang tính độc canh, phân tán và năng suất chưa cao. Các ngành công nghiệp chế biến, tiểu thủ công nghiệp và làng nghề truyền thống chưa khai thác hết thế mạnh sẵn có. Kinh tế hàng hóa chậm phát triển khiến tỉnh thiếu vắng các doanh nghiệp đầu tàu có khả năng dẫn dắt thị trường. Đội ngũ cán bộ quản lý và người lao động chịu tác động mạnh từ mặt trái của cơ chế thị trường. Một bộ phận cán bộ còn biểu hiện thiếu năng động, trông chờ và ỷ lại vào hỗ trợ từ cấp trên. Trình độ nhận thức pháp luật và ý thức kỷ luật lao động trong cộng đồng dân cư chưa đáp ứng yêu cầu hội nhập. Bên cạnh đó, hệ thống chính sách tiền lương và đãi ngộ nhân tài chưa đủ sức hấp dẫn để giữ chân lao động chất lượng cao. Tình trạng thiếu hụt chuyên gia kỹ thuật giỏi đang kìm hãm tốc độ chuyển đổi mô hình kinh tế tỉnh.

2.1. Hạn chế về trình độ học vấn và tay nghề lao động

Tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề tại tỉnh Hủa Phăn còn ở mức thấp so với mặt bằng chung cả nước. Đa số lao động nông thôn chỉ có kinh nghiệm sản xuất dựa trên tập quán canh tác truyền thống. Khả năng ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ hiện đại vào sản xuất hàng hóa còn rất hạn chế. Mạng lưới trường lớp và trung tâm dạy nghề tại địa phương thiếu thốn cả về trang thiết bị lẫn giáo viên chuyên ngành. Năng suất lao động chưa cao làm giảm sức cạnh tranh của nông sản địa phương trên thị trường khu vực.

2.2. Bất cập trong cơ chế chính sách và phẩm chất cán bộ

Chính sách động lực kinh tế như tiền lương và phúc lợi cho người lao động tại tỉnh Hủa Phăn chậm đổi mới. Cơ chế phân bổ nguồn lực và đánh giá cán bộ còn mang tính cào bằng, hình thức. Một bộ phận cán bộ quản lý còn biểu hiện suy thoái đạo đức lối sống và giảm sút niềm tin lý tưởng. Tình trạng quan liêu và thiếu kiểm soát quyền lực gây ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu lực quản lý nhà nước. Ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ và nhân dân chưa cao tạo lực cản cho việc thu hút đầu tư.

III. Giải pháp phát huy nhân tố con người tại Hủa Phăn Lào

Phát huy nhân tố con người tại tỉnh Hủa Phăn đòi hỏi hệ thống giải pháp đồng bộ và khoa học. Trước hết, địa phương cần đẩy mạnh đổi mới căn bản nền giáo dục và đào tạo nghề. Việc nâng cao dân trí và chuẩn hóa trình độ chuyên môn cho người lao động phải gắn chặt với quy hoạch phát triển kinh tế vùng. Tỉnh cần xây dựng cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa để tạo môi trường kinh doanh minh bạch và bình đẳng. Các thành phần kinh tế tư nhân và kinh tế hộ gia đình cần được khuyến khích tiếp cận nguồn vốn ưu đãi và chuyển giao kỹ thuật. Ngoài ra, việc hoàn thiện chính sách tiền lương và chế độ đãi ngộ là đòn bẩy kinh tế quan trọng để khơi dậy nhiệt huyết cống hiến của người lao động. Công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên trong sạch vững mạnh phải được tiến hành thường xuyên. Sự kết hợp hài hòa giữa lợi ích cá nhân và lợi ích tập thể sẽ tạo ra động lực tinh thần mạnh mẽ thúc đẩy phát triển toàn diện địa phương.

3.1. Đổi mới giáo dục đào tạo và nâng cao tay nghề lao động

Tỉnh Hủa Phăn cần tập trung nguồn lực đầu tư mở rộng hệ thống trường trung cấp và trung tâm dạy nghề kỹ thuật. Nội dung chương trình đào tạo phải bám sát nhu cầu chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi và công nghiệp chế biến địa phương. Chính quyền cần xây dựng chương trình liên kết đào tạo nhân lực với các trường đại học lớn tại Việt Nam và Thủ đô Viêng Chăn. Đào tạo gắn liền với thực hành giúp thanh niên nông thôn nhanh chóng làm chủ quy trình công nghệ mới, nâng cao thu nhập.

3.2. Hoàn thiện chính sách đãi ngộ và nâng cao năng lực cán bộ

Địa phương cần ban hành chính sách đãi ngộ thỏa đáng nhằm thu hút chuyên gia giỏi và trí thức trẻ về công tác tại các bản làng vùng sâu. Việc đánh giá năng lực cán bộ công chức phải dựa trên kết quả công việc cụ thể và tinh thần đổi mới sáng tạo. Các cơ quan quản lý cần tăng cường kiểm tra, giám sát nhằm ngăn ngừa triệt để các hành vi quan liêu, tham nhũng. Thực hiện công khai, minh bạch quy trình hành chính giúp bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân trong phát triển kinh tế.

IV. Định hướng ứng dụng phát huy nhân tố con người Hủa Phăn

Phát huy nhân tố con người là chiến lược cốt lõi quyết định thắng lợi của sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội tỉnh Hủa Phăn. Trong giai đoạn hiện nay, địa phương cần chuyển hóa nhận thức lý luận thành những hành động thực tế cụ thể. Sự kết hợp chặt chẽ giữa phát triển giáo dục, cải cách thể chế và bảo đảm an sinh xã hội sẽ tạo nền tảng vững chắc cho nguồn nhân lực. Tỉnh Hủa Phăn cần tận dụng tối đa lợi thế hợp tác hữu nghị đặc biệt với các tỉnh biên giới Việt Nam để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Các cấp chính quyền địa phương cần tiếp tục khơi dậy tinh thần tự lực tự cường, dám nghĩ dám làm trong từng người dân và doanh nghiệp. Khi nhân tố con người được đặt vào vị trí trung tâm, các tiềm năng kinh tế về đất đai, du lịch và khoáng sản mới phát huy giá trị cao nhất. Đây chính là con đường tất yếu giúp tỉnh Hủa Phăn thoát nghèo bền vững và phát triển thịnh vượng cùng nước CHDCND Lào.

4.1. Ứng dụng thực tiễn trong công tác quy hoạch nguồn nhân lực

Nghiên cứu về phát huy nhân tố con người là cơ sở khoa học quan trọng cho việc lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội tỉnh Hủa Phăn từng giai đoạn. Các cấp lãnh đạo cần phân bổ ngân sách hợp lý cho y tế cơ sở và giáo dục kỹ thuật. Đề án quy hoạch đào tạo nghề cần ưu tiên cho con em các dân tộc thiểu số và thanh niên nông thôn. Việc chuẩn hóa tiêu chuẩn cán bộ công chức các cấp sẽ nâng cao hiệu lực điều hành của bộ máy nhà nước tại địa phương.

4.2. Tầm nhìn chiến lược cho tương lai phát triển bền vững

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao giúp tỉnh Hủa Phăn đẩy nhanh quá trình hội nhập kinh tế khu vực Đông Nam Á. Địa phương cần chủ động xây dựng môi trường đầu tư thông thoáng để thu hút các nguồn vốn trong và ngoài nước. Thế hệ lao động mới cần được trang bị toàn diện về kỹ năng công nghệ số, tác phong công nghiệp và tinh thần đổi mới. Đây là tiền đề then chốt để tỉnh Hủa Phăn duy trì tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI Ở LÀO HIỆN NAY 1. Nhân tố con người và phát huy nhân tố con người 1. Nhân tố con người Nhân tố con người đóng vai trò vô cùng quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Trong lịch sử triết học vấn đề con người là một trong những vấn đề được đề cập rất phổ biến.

Ngay từ thời Hy Lạp cổ đại, Protago (490 - 420 TCN) đã nhận định: "Con người là thước đo của mọi vạn vật", con người là giá trị cao nhất của mọi giá trị, con người là nhân tố trung tâm của xã hội. Và lần đầu tiên, ông đưa ra quan niệm về quyền bình đẳng giữa người với người, khẳng định thường đế tạo ra mọi người đều là tự do, tự nhiên không ai biến thành nô lệ cả, con người được tự do phát triển về mọi mặt. Aristot (384 - 322) đã có tư tưởng nổi tiếng, coi con người như một động vật - chính trị. Đó là một nhận thức tiến bộ, nó phản ánh trình độ phát triển của tri thức đã dần dần hình thành tư tưởng về tầm quan trọng của tác động xã hội, của chính trị, của giáo dục… nói chung là của chính trị xã hội đối với sự phát triển của con người.

Ở Trung Quốc, chữ "Nhân" là một đặc trưng đặc biệt của bản tính chính của con người. Theo Hàn Dũ (765 - 824), "nhân tố con người" là khái niệm một mặt chỉ những đặc tính chỉ có ở con người, mặt khác là chỉ mức độ biểu hiện "nhân tố con người" trong các sự vật, trong đó chỉ có con người là thể hiện ở mức độ cao nhất và bổn phận của con người phải có trách nhiệm đối với các sự vật. Ông là người đầu tiên đề xuất luận điểm: con người là chủ trong tất cả cái gì tồn tại và nguyên tố người là tình thương đối với tất cả. Nhà triết học Chu Đôn Di (1017- 1073) cho rằng: "Nhân là lực lượng sinh ra mọi vật".

Trình Hạo (1032-1085) coi "tình cảm, nghĩa, lễ, trí, tín - cũng như nhân" tức là "nguyên tố người có sẵn cho 7 mọi vật", mọi vật và con người đều có linh hồn, tuy rằng con người là linh thiêng nhất. Các nhà triết học trước Mác đã đề cập đến vấn đề nhân tố con người, đã khai thác vấn đề nhân tố con người ở nhiều khía cạnh khác nhau, nhưng nhìn chung những tư tưởng của họ vẫn còn nhiều hạn chế, hạn chế lớn nhất là họ không xuất phát từ con người hiện thực, cụ thể, cảm tính, con người hoạt động thực tiễn. Đó là nguyên nhân cơ bản dẫn các nhà triết học trước Mác rơi vào lập trường duy tâm, thần bí, siêu hình trong các quan điểm về con người. Các nhà triết học trước Mác, mặc dù vẫn còn hạn chế, chưa thống nhất và chưa đưa ra được một khái niệm hoàn chỉnh về nhân tố con người nhưng họ đã có công trong việc đi sâu nghiên cứu từng khía cạnh của nhân tố con người: mặt hoạt động, vai trò của đạo đức, tinh thần, ý chí… coi con người là giá trị cao nhất, là thước đo của mọi giá trị và là chủ thể duy nhất sáng tạo ra tất cả, làm tiền đề cho các nhà nghiên cứu sau này.

Do xuất phát từ con người hiện thực, C Mác nhận định, phương thức tồn tại của con người chính là hoạt động của họ, cái quy định hành vi lịch sử đầu tiên và cũng là động lực thúc đẩy con người hoạt động chính là nhu cầu và lợi ích. Ông chỉ ra rằng: Tiền đề đầu tiên của toàn bộ lịch sử nhân loại thì dĩ nhiên là sự tồn tại của cá nhân con người sống. Vì vậy, điều đầu tiên cần phải xác định là tổ chức cơ thể của những cá nhân ấy và mối quan hệ mà tổ chức cơ thể ấy tạo ra giữa họ với phần còn lại của tự nhiên. Luận điểm nổi tiếng của C Mác: "Trong tính hiện thực của nó, bản chất con người là tổng hòa những quan hệ xã hội" [5, tr.

Như vậy, bản chất của con người không phải là trừu tượng mà là hiện thực. Khi đó trong tính hiện thực cái bản chất không phải là tự nhiên mà là lịch sử, không phải là cái cố hữu trong mỗi cá nhân riêng biệt mà là tổng hòa toàn bộ các mối quan hệ xã hội. Chỉ trong hoạt động thực tiễn, hoạt động riêng của con người, con người mới khẳng định mình với tư cách là một cá nhân và mới tạo nên bản chất xã hội của mình. Con người là sản phẩm của hoàn cảnh và ngược 8 lại con người cũng chính là chủ thể sáng tạo lại hoàn cảnh.

C Mác và Ph Ăngghen chỉ ra rằng: Nếu như con người là do hoàn cảnh tạo nên thì phải tạo ra hoàn cảnh hợp tính người. "Nếu như con người, bẩm sinh ra đã có tính xã hội thì do đó chỉ có trong xã hội, con người mới có thể phát triển bản tính thực sự của mình và lực lượng của bản tính con người phải được đánh giá không căn cứ vào lực lượng của cá nhân riêng lẻ mà căn cứ vào lực lượng của xã hội" [5, tr. Hai ông cho rằng, con người là một thực thể thống nhất giữa yếu tố sinh vật và yếu tố xã hội. Con người vừa là sản phẩm, vừa là chủ thể của lịch sử.

Quần chúng nhân dân có vai trò quyết định đối với lịch sử ở chỗ họ đề ra nhiệm vụ cho lịch sử. Những quan điểm đó đã đặt con người vào vị trí trung tâm của lịch sử, là chủ thể tích cực, sáng tạo ra mọi giá trị vật chất và tinh thần, mọi nền văn minh trên thế giới. Ăngghen cho rằng: "Lịch sử chẳng qua chỉ là hoạt động của con người theo đuổi mục đích của bản thân mình" [4, tr. Sự khác nhau căn bản giữa sự phát triển của xã hội và sự tiến hóa của tự nhiên là: "Trong lịch sử của xã hội, nhân tố hoạt động hoàn toàn chỉ là những con người có ý thức, hành động có suy nghĩ, hay có nhiệt tình theo đuổi những mục đích nhất định, thì không có gì xảy ra mà lại không có ý định tự giác, không có mục đích mong muốn" [6, tr.

Quan điểm mác xít về con người và bản chất của con người đã đem lại phương pháp tiếp cận mới trong việc giáo dục, xây dựng con người, giải phóng con người và phát huy nhân tố con người. Nhận thức đúng đắn về khái niệm nhân tố con người chính là sự phát triển sáng tạo quan điểm Mác - Lênin về con người với tư cách là con người có ý thức sáng tạo và là chủ thể của lịch sử. Quan điểm của Hồ Chí Minh về nhân tố con người. Hồ Chí Minh không có một tác phẩm bàn riêng về con người hay về nhân tố con người, nhưng trong hệ thống tư tưởng của Người vấn đề con người vẫn là vấn đề lớn, được đặt lên hàng đầu và là vấn đề trung tâm được thể hiện xuyên suốt và đa dạng trong toàn bộ 9 nội dung tư tưởng của người.

Hồ Chí Minh thường dùng từ như: "sức dân", "sức người", "tài dân", "tin ở dân", "người bản xứ", "người nô lệ", "người cùng khổ", "lao động chân tay", "lao động trí óc"… Như vậy, cách tiếp cận của Hồ Chí Minh trong việc nhìn nhận con người là đặt con người vào trong các mối quan hệ với cộng đồng xã hội. Điều này thể hiện rõ tính giai cấp, tính lịch sử xã hội của quan niệm con người. Đây là phương pháp tư duy biện chứng của Hồ Chí Minh. Quan niệm của Người vừa trung thành với quan điểm mácxít, vừa có tính sáng tạo.

Thực chất trong tư tưởng của người luôn đề cao vai trò nhân tố con người. Vấn đề nhân tố con người được nhiều người quan tâm nghiên cứu, một số công trình nghiên cứu xem xét nhân tố con người trong một chỉnh thể thống nhất toàn vẹn bao quát những đặc trưng bản chất nói lên con người vừa là chủ thể hoạt động, chủ thể mang đặc trưng về phẩm chất, năng lực, đồng thời là chủ thể tiếp thu sáng tạo giá trị xã hội. Do kế thừa những quan điểm của các tác giả, có thể đưa ra một quan điểm tổng quát như sau: "Nhân tố con người là sự thống nhất hữu cơ các mối quan hệ giữa các mặt trong hoạt động với các yếu tố như năng lực, phẩm chất xã hội của con người đặt trong quá trình hoạt động lao động cũng như sáng tạo ra toàn bộ đời sống hiện thực." Mối quan hệ biện chứng giữa các mặt hoạt động (hoạt động thực tiễn và hoạt động nhận thức), các đặc trưng về phẩm chất, năng lực tạo thành nhân tố con người như một chỉnh thể thống nhất. Mặt khác, chính sự tác động qua lại giữa các mặt, các đặc trưng về năng lực, phẩm chất của con người làm cho nhân tố con người luôn luôn vận động, phát triển không ngừng trong tiến trình lịch sử.

Qua đó phản ánh quá trình con người sáng tạo ra thế giới thì cũng sáng tạo ra chính bản thân mình. Nhân tố con người biểu hiện ra với tư cách là chủ thể hoạt động sáng tạo ra thế giới, đồng thời là đối tượng (khách thể) của quá trình đó. Cũng với ý nghĩa này, con người trở thành "vừa là động lực, vừa là mục tiêu của phát triển kinh tế - xã hội". 10 Nhân tố con người là khái niệm không chỉ để phân biệt nhân tố "người" với các yếu tố khác như: kinh tế, chính trị, xã hộ… trong đời sống xã hội mà quan trọng hơn là để khẳng định vai trò của của nhân tố "người" đối với các yếu tố đó.

Tức là không có khái niệm nhân tố con người tách khỏi hoạt động, dù đó là hoạt động trong lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội… Con người là nhân tố quyết định sự tồn tại và phát triển của xã hội. Nhân tố con người là nhân tố cơ bản trong nhân tố hợp thành xã hội, đóng vai trò hạt nhân động lực và là chủ thể của sự phát triển xã hội. Nâng cao tính tích cực xã hội của con người là nội dung cơ bản của việc phát huy vai trò nhân tố con người trong phát triển kinh tế - xã hội. Khái niệm nhân tố con người có mối quan hệ mật thiết với khái niệm con người, là sự cụ thể hóa của khái niệm con người.

Khái niệm con người có ý nghĩa rộng, nó bao hàm cả khái niệm nhân tố con người, là đối tượng nghiên cứu của các ngành khoa học tự nhiên, xã hội.