KLTN: Nguồn lực con người trong CNH, HĐH ở tỉnh Viêng Chăn - Lào

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu thực trạng và giải pháp phát triển nguồn lực con người phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa tại tỉnh Viêng Chăn, Lào.

• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Nguồn lực con người trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở tỉnh Viêng Chăn nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp

Tóm tắt

I. Tổng quan nguồn lực con người công nghiệp hóa tại tỉnh Viêng Chăn

Nguồn lực con người giữ vai trò trung tâm trong chiến lược phát triển kinh tế thế giới. Quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa đòi hỏi lực lượng lao động chất lượng cao. Đảng Nhân dân Cách mạng Lào xác định con người là nhân tố quyết định thành công của sự nghiệp đổi mới đất nước. Tại tỉnh Viêng Chăn, việc phát huy nhân tố con người là yêu cầu cấp thiết. Tỉnh sở hữu vị trí địa lý quan trọng và nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú. Lực lượng lao động tại địa phương tăng nhanh về số lượng trong những năm gần đây. Tuy nhiên, yêu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ đặt ra nhiều thách thức lớn. Việc nghiên cứu khóa luận tốt nghiệp về nguồn nhân lực giúp làm rõ cơ sở lý luận khoa học. Đề tài cung cấp luận cứ thực tiễn cho các nhà hoạch định chính sách địa phương. Đầu tư vào con người tạo nền tảng vững chắc cho sự tăng trưởng kinh tế dài hạn. Tỉnh Viêng Chăn cần chuẩn bị nguồn nhân lực sẵn sàng tiếp thu khoa học công nghệ mới.

1.1. Khái niệm và vai trò quyết định của nguồn lực con người

Nguồn lực con người là tổng hòa thể lực, trí lực và phẩm chất đạo đức của người lao động. Yếu tố này chi phối trực tiếp đến hiệu quả sử dụng mọi nguồn lực vật chất khác. Trong thời đại kinh tế tri thức, tri thức khoa học và kỹ năng tay nghề trở thành động lực then chốt. Sự phát triển kinh tế nhanh chóng phụ thuộc vào năng lực sáng tạo của lực lượng lao động. Đầu tư giáo dục mang lại giá trị gia tăng bền vững cho toàn xã hội. Nguồn nhân lực chất lượng cao giúp rút ngắn khoảng cách công nghệ với các quốc gia trong khu vực. Nâng cao chất lượng lao động là con đường tất yếu của mọi nền kinh tế đang phát triển.

1.2. Tính cấp thiết phát triển nhân lực công nghiệp hóa ở Viêng Chăn

Tỉnh Viêng Chăn đang bước vào giai đoạn đẩy mạnh phát triển công nghiệp và dịch vụ. Sự nghiệp công nghiệp hóa đòi hỏi đội ngũ kỹ sư và công nhân lành nghề. Hiện tại, tỉnh đứng trước nguy cơ thiếu hụt nhân lực kỹ thuật cao phục vụ các dự án trọng điểm. Thực tế này ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ tăng trưởng kinh tế và trật tự an sinh xã hội. Nghiên cứu khoa học về nguồn nhân lực tại tỉnh Viêng Chăn mang tính thời sự cấp bách. Kết quả nghiên cứu giúp chính quyền địa phương định hình các chiến lược phát triển giáo dục phù hợp. Nâng cao chất lượng lao động bảo đảm an ninh chính trị và trật tự xã hội bền vững.

II. Thực trạng nguồn lực con người công nghiệp hóa ở tỉnh Viêng Chăn

Thực trạng nguồn lực con người tại tỉnh Viêng Chăn bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng. Tỷ lệ lao động qua đào tạo kỹ thuật có chứng chỉ nghề còn rất thấp. Phần lớn lao động vẫn tập trung trong khu vực kinh tế hộ gia đình nông nghiệp nhỏ lẻ. Năng suất lao động chưa cao và tính chuyên môn hóa còn nhiều hạn chế. Đội ngũ cán bộ quản lý và chuyên gia kỹ thuật thiếu hụt trên diện rộng. Tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động của người dân chưa hình thành đồng đều. Tình trạng thiếu việc làm hoặc làm việc hiệu quả thấp diễn ra phổ biến tại các thôn bản. Sự phân hóa giàu nghèo và chênh lệch mức sống giữa các vùng trong tỉnh gia tăng nhanh. Cơ sở vật chất của các trung tâm dạy nghề còn sơ sài và thiếu thốn trang thiết bị thực hành. Đội ngũ giảng viên dạy nghề vừa thiếu số lượng vừa yếu chuyên môn. Tỉnh Viêng Chăn chưa có chính sách thu hút nhân tài thực sự thỏa đáng.

2.1. Hạn chế về trình độ chuyên môn và cơ cấu đào tạo nghề

Chất lượng lao động kỹ thuật tại tỉnh Viêng Chăn chưa tương xứng với quy mô dân số. Số lượng công nhân kỹ thuật có bằng cấp chính quy chiếm tỷ lệ rất nhỏ. Đào tạo nghề chủ yếu dừng lại ở trình độ sơ cấp và các khóa ngắn hạn. Nội dung giảng dạy chậm đổi mới và chưa bắt kịp xu thế công nghệ sản xuất hiện đại. Học sinh tốt nghiệp trường nghề thường thiếu kỹ năng thực hành và sự tự tin. Cơ cấu ngành nghề đào tạo chưa bám sát nhu cầu thực tế của các doanh nghiệp trên địa bàn. Lao động địa phương gặp nhiều khó khăn khi tham gia thị trường xuất khẩu lao động chất lượng cao.

2.2. Vấn đề việc làm năng suất và phân hóa đời sống lao động

Lực lượng lao động tỉnh Viêng Chăn tăng nhanh tạo áp lực lớn lên vấn đề giải quyết việc làm. Thu nhập bình quân của người lao động nông thôn còn ở mức thấp. Nhiều lao động chuyển dịch sang làm việc thời vụ tại Thái Lan do thiếu việc làm tại chỗ. Năng suất lao động thấp kéo theo tình trạng chênh lệch mức sống giữa thành thị và vùng sâu vùng xa. Khoảng cách phát triển gia tăng gây tác động tiêu cực đến an ninh trật tự xã hội. Một số cấp ủy chính quyền chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của việc quy hoạch nhân lực. Tình trạng này làm suy giảm động lực tăng trưởng kinh tế của toàn địa phương.

III. Giải pháp nguồn lực con người cho công nghiệp hóa tỉnh Viêng Chăn

Để đẩy mạnh công nghiệp hóa, tỉnh Viêng Chăn cần triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp chiến lược. Tỉnh cần ưu tiên đổi mới căn bản chương trình giáo dục phổ thông và đào tạo nghề nghiệp. Hệ thống dạy nghề cần gắn kết chặt chẽ với các cơ sở sản xuất và doanh nghiệp. Phương thức đào tạo thông qua công việc giúp người học nắm vững lý thuyết và thành thạo tay nghề. Chính quyền tỉnh cần đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất và hiện đại hóa trang thiết bị dạy học. Tỉnh cần ban hành chính sách đãi ngộ thỏa đáng nhằm thu hút và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên dạy nghề giỏi. Công tác quy hoạch và đào tạo lại cán bộ quản lý chính quyền các cấp phải được tiến hành thường xuyên. Mở rộng hợp tác đào tạo quốc tế với các nước như Việt Nam và Trung Quốc là hướng đi hiệu quả. Tỉnh cần xây dựng chính sách định hướng nghề nghiệp giúp học sinh tự tin theo học các ngành kỹ thuật.

3.1. Gắn kết đào tạo nghề với thực tiễn sản xuất tại doanh nghiệp

Đào tạo thông qua công việc thực tế là giải pháp đột phá nâng cao chất lượng nhân lực. Sinh viên trường nghề cần có thời gian thực tập trực tiếp tại các dây chuyền nhà máy. Sự kết hợp giữa nhà trường và doanh nghiệp giúp học sinh tiếp cận công nghệ mới nhất. Doanh nghiệp tham gia đóng góp ý kiến xây dựng giáo trình phù hợp nhu cầu tuyển dụng. Mô hình này giúp giảm chi phí đào tạo lại sau khi sinh viên tốt nghiệp. Đồng thời, người học rèn luyện được tác phong kỷ luật công nghiệp ngay trong môi trường làm việc chuyên nghiệp. Cơ hội việc làm cho học sinh học nghề nhờ đó được mở rộng đáng kể.

3.2. Chuẩn hóa và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý địa phương

Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước là điều kiện tiên quyết cho sự phát triển. Cán bộ các cấp cần được bồi dưỡng kiến thức quản lý kinh tế hiện đại và chuyển đổi số. Tỉnh cần tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu về hoạch định chính sách và quản trị nhân sự. Việc đánh giá cán bộ phải dựa trên hiệu quả thực tế và tinh thần trách nhiệm với nhân dân. Tăng cường cử cán bộ ưu tú đi đào tạo dài hạn tại nước ngoài. Xây dựng bộ máy hành chính tinh gọn và chuyên nghiệp giúp nâng cao hiệu lực chỉ đạo điều hành sự nghiệp công nghiệp hóa.

IV. Ý nghĩa nguồn lực con người trong công nghiệp hóa tỉnh Viêng Chăn

Nghiên cứu nguồn lực con người mang lại giá trị lý luận và ứng dụng thực tiễn to lớn. Khóa luận tốt nghiệp làm sáng tỏ quan điểm của chủ nghĩa xã hội khoa học về nhân tố con người. Kết quả phân tích cung cấp bức tranh toàn diện về thị trường lao động tỉnh Viêng Chăn. Đề tài khẳng định con người vừa là mục tiêu vừa là động lực chính của quá trình hiện đại hóa. Các giải pháp đề xuất có tính khả thi cao và phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội địa phương. Việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực giúp tỉnh thu hút mạnh mẽ các nguồn vốn đầu tư trong và ngoài nước. Chuyển dịch cơ cấu lao động thành công góp phần xóa đói giảm nghèo và ổn định đời sống nhân dân. Tỉnh Viêng Chăn sẽ tạo lập được nền tảng phát triển vững chắc cho các giai đoạn tiếp theo. Đây là tiền đề quan trọng đưa nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào phát triển thịnh vượng.

4.1. Đóng góp lý luận và giá trị thực tiễn của khóa luận tốt nghiệp

Khóa luận tốt nghiệp hệ thống hóa các quan điểm khoa học về phát triển con người trong tiến trình đổi mới. Đề tài chỉ ra mối quan hệ mật thiết giữa nâng cao dân trí và tăng trưởng kinh tế. Các số liệu và khảo sát thực tế phản ánh trung thực thực trạng lao động tại tỉnh Viêng Chăn. Tài liệu này là nguồn tham khảo hữu ích cho công tác nghiên cứu học thuật và giảng dạy. Các cơ quan ban ngành có thể sử dụng kết quả đề tài để xây dựng đề án nhân lực cụ thể. Nghiên cứu góp phần làm phong phú thêm lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học tại Lào.

4.2. Tầm nhìn chiến lược xây dựng nguồn nhân lực Viêng Chăn bền vững

Phát triển nguồn lực con người là chiến lược dài hạn quyết định tương lai của tỉnh Viêng Chăn. Tỉnh cần duy trì mức đầu tư ngân sách thích đáng cho y tế và giáo dục cơ sở. Việc tạo môi trường làm việc bình đẳng giúp phát huy tối đa tiềm năng của mọi tầng lớp nhân dân. Xây dựng xã hội học tập khuyến khích người lao động không ngừng nâng cao trình độ tay nghề. Một lực lượng lao động có tri thức và kỷ luật sẽ là chỗ dựa vững chắc cho nền kinh tế độc lập tự chủ. Tỉnh Viêng Chăn tự tin hoàn thành thắng lợi các mục tiêu công nghiệp hóa đã đề ra.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NGUỒN LỰC CON NGƯỜI VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA NGUỒN LỰC CON NGƯỜI VỚI CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA Ở TỈNH VIÊNG CHĂN 1. QUAN NIỆM VỀ NGUỒN LỰC CON NGƯỜI 1. Quan niệm về nguồn lực con người 1. Khái niệm về nguồn lực con người Trong tất cả các nguồn lực thì nguồn lực con người (NLCN) (còn gọi là nguồn nhân lực hay vốn người) là quan trọng nhất vì nó tham gia vào quá trình sản xuất và tái sản xuất mở rộng, phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội.

Tìm hiểu các công trình nghiên cứu gần đây cho thấy, quan niệm về NLCN khá đa dạng, được đề cập trên nhiều góc độ, theo nghĩa rộng, nghĩa hẹp khác nhau. Liên hợp quốc đưa ra khái niệm NLCN: là tất cả những kiến thức, kỹ năng và năng lực của con người có quan hệ tới sự phát triển của đất nước. Nguồn lực con người ở đây được xem xét chủ yếu ở chất lượng con người và vai trò, sức mạnh của nó đối với sự phát triển xã hội. Theo quan niệm của các nhà khoa học thuộc chương trình khoa học-công nghệ cấp Nhà nước: “Con người Việt Nam - mục tiêu và động lực của sự phát triển kinh tế-xã hội” thì NLCN được hiểu là “dân số và chất lượng con người, bao gồm cả thể chất và tinh thần, sức khoẻ và trí tuệ, năng lực và phẩm chất, thái độ và phong cách làm việc”.

Từ cách tiếp cận đó, có thể thấy rằng, NLCN không chỉ đơn thuần là lực lượng lao động, mà nó còn gồm nhiều yếu tố như trí tuệ, sức lực, kỹ năng làm việc. của con người. Giáo sư Hoàng Chí Bảo cũng cho rằng: “Nguồn lực con người là sự kết hợp thể lực và trí lực, cho thấy khả năng sáng tạo, chất lượng hiệu quả hoạt động và triển vọng mới phát triển con người” [1, tr. Ngoài thể lực và trí lực, theo tác giả “Cái làm nên nguồn lực là kinh nghiệm sống, đặc biệt là những kinh nghiệm nếm trải trực tiếp của 9 con người, là nhu cầu và thói quen vận dụng tổng hợp tri thức và kinh nghiệm của mình, của cộng đồng vào việc tìm tòi, sáng tạo” [1, tr.

Tóm lại, NLCN được hiểu theo nghĩa rộng và hẹp như sau: Theo nghĩa rộng: NLCN là tổng thể các tiềm năng (lao động) của con người, của một quốc gia, một vùng lãnh thổ, một địa phương đã được chuẩn bị để huy động vào quá trình phát triển kinh tế-xã hội của đất nước hoặc một vùng, một địa phương cụ thể [33, tr. Với cách tiếp cận này, NLCN được xem như một bộ phận cấu thành các nguồn lực của quốc gia, như nguồn lực vật chất (trừ con người), nguồn tài chính, nguồn lực trí tuệ (chất xám), những nguồn lực này có thể được huy động một cách tối ưu tạo thành động lực để phát triển kinh tế-xã hội. Trong đó, NLCN nằm ở vị trí trung tâm. Theo nghĩa hẹp: Nguồn lực con người là toàn bộ lực lượng lao động trong nền kinh tế quốc dân (hay còn gọi là dân số hoạt động kinh tế), nghĩa là bao gồm những người trong một độ tuổi nhất định nào đó, có khả năng lao động thực tế đang có việc làm và kể cả những người thất nghiệp.

Với khái niệm trên và căn cứ ở Lào, lực lượng lao động Lào bao gồm những người trong độ tuổi lao động đang có việc làm; những người ngoài độ tuổi lao động thực tế đang làm việc và những người thất nghiệp. Nghĩa là theo quan niệm này không bao gồm những người trong độ tuổi lao động, có khả năng lao động nhưng còn đang đi học hoặc đang làm nội trợ trong gia đình hoặc không có nhu cầu làm việc. Bộ luật Lao động Lào quy định độ tuổi lao động là từ 15 tuổi đến 60 tuổi đối với nam, và từ 15 tuổi đến 55 tuổi đối với nữ. Qua tiếp cận các khái niệm trên có thể hiểu: nguồn lực con người là tổng thể những yếu tố thuộc về thể chất, tinh thần, đạo đức, phẩm chất, trình độ tri thức, vị thế xã hội.

tạo nên năng lực của con người, của cộng đồng người có thể sử dụng phát huy trong quá trình phát triển kinh tế-xã hội. Khi nói tới NLCN là nói tới con người với tư cách là chủ thể hoạt động sáng tạo tham gia cải tạo tự nhiên, làm biến đổi xã hội. Quan niệm về phát triển nguồn lực con người Liên quan đến vấn đề này có 2 thuật ngữ cần phân biệt rõ. Đó là phát triển con người và phát triển nguồn lực con người.

Phát triển con người có nghĩa là đầu tư vào phát triển tiềm năng của con người như giáo dục, y tế, kỹ năng. để con người có thể làm việc một cách sáng tạo và có năng suất cao nhất. Phát triển vì con người là bảo đảm sự tăng trưởng kinh tế, mà con người tạo ra phải được phân phối rộng rãi và công bằng. Phát triển do con người là hướng việc tạo ra cho con người có cơ hội tham gia mọi hoạt động của đời sống xã hội (kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội).

UNESCO sử dụng khái niệm “phát triển con người” theo nghĩa hẹp, đó là làm cho toàn bộ sự lành nghề của dân cư luôn luôn phù hợp trong mối quan hệ với sự phát triển của đất nước. Như vậy, theo quan điểm của Liên hợp quốc, khái niệm “phát triển con người” nhấn mạnh đến mục tiêu hơn là phương tiện của sự phát triển. Mục tiêu của sự phát triển không chỉ là phát triển xã hội mà chính là phát triển con người. Bởi vì trong xã hội hiện đại, sự phát triển xã hội chưa hẳn đã đồng nghĩa với sự phát triển con người.

Thực tế cho thấy, ở nhiều nước trên thế giới, xã hội phát triển cao nhưng con người lại bị quên lãng, không được quan tâm. Như vậy, mục đích thật sự của sự phát triển là cần phải tạo ra một môi trường đảm bảo cho con người phát huy khả năng sáng tạo, được hưởng một cuộc sống khoẻ mạnh, được học hành và trường thọ, các quyền tự do chính trị, quyền con người và cá nhân được đảm bảo. Quan điểm phát triển con người như vậy hoàn toàn phù hợp với quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênnin về phát triển con người toàn diện mà cách đây hơn 150 năm C. Phát triển nguồn lực con người có xu hướng tập trung vào các hoạt động, nhằm nâng cao khả năng thực hiện vai trò sản xuất của con người như trí tuệ, kỹ năng làm việc, khả năng tổ chức, lãnh đạo và quản lý.

Ở đây có sự khác biệt, nội hàm khái niệm phát triển NLCN sâu hơn, hợp hơn nội hàm khái niệm phát triển con người. 11 Ở Việt Nam, “phát triển nguồn lực con người” được các nhà khoa học nêu khá nhiều trong các công trình nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau.TS Phạm Minh Hạc cho rằng: “phát triển nguồn lực con người được hiểu về cơ bản là gia tăng giá trị cho con người trên các mặt như đạo đức, trí tuệ, kỹ năng, tâm hồn, thể lực. làm cho con người trở thành người lao động có năng lực phẩm chất mới và cao, đáp ứng được yêu cầu to lớn của sự phát triển kinh tế-xã hội, của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [14, tr. Nguyễn Hữu Dũng cho rằng: phát triển NLCN được coi là “quá trình làm biến đổi về số lượng, chất lượng và cơ cấu nguồn nhân lực ngày càng đáp ứng tốt hơn yêu cầu của phát triển kinh tế-xã hội” [12, tr.

Theo tác giả, quá trình này bao gồm sự phát triển về thể lực, trí lực, khả năng nhận thức và tiếp thu kiến thức, tay nghề, tính năng động xã hội và sức sáng tạo của con người. Trong đó, nền văn hoá truyền thống, lịch sử dân tộc góp phần quan trọng hun đúc lên bản lĩnh, ý chí của mỗi người. Từ quan điểm coi con người là trung tâm của phát triển kinh tế-xã hội, phát triển NLCN là quá trình gia tăng về kiến thức, kỹ năng và năng lực của mọi người trong xã hội. Nó được xem xét dưới các góc độ sau: Dưới góc độ kinh tế, quá trình này được mô tả như sự tích luỹ vốn con người và sự đầu tư vốn đó một cách hiệu quả vào sự phát triển của nền kinh tế Dưới góc độ của chính trị, phát triển nguồn lực con người là nhằm chuẩn bị cho con người chủ động, sẵn sàng tham gia vào hoạt động chính trị như là công dân của một nền dân chủ Dưới góc độ xã hội học, phát triển nguồn lực con người là góp phần giúp mọi người biết sống một cuộc sống trọn vẹn, phong phú hơn; con người tiến từ cá nhân thành nhân cách, thành con người xã hội Vậy, trên góc độ vĩ mô, phát triển NLCN là các hoạt động đầu tư nhằm tạo NLCN xã hội với số lượng phù hợp và chất lượng cao nhằm đáp ứng được 12 nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, đồng thời đảm bảo sự phát triển của mỗi cá nhân phù hợp với yêu cầu của môi trường.

Phát triển nguồn lực con người có các cách thức sau: - Phát triển về số lượng: là sự gia tăng về số lượng và thay đổi cơ cấu của đội ngũ nhân lực theo hướng phù hợp với môi trường và điều kiện hoạt động mới. Sự thay đổi về cơ cấu nhân lực của quốc gia diễn ra theo cơ cấu độ tuổi, cơ cấu khu vực phân bố nhân lực và cơ cấu về giới. - Phát triển về chất lượng: là sự gia tăng mức sống, trình độ học vấn, trình độ chuyên môn kỹ thuật và sức khoẻ của các thành viên trong xã hội hoặc trong tổ chức. Thước đo để so sánh với nhau là chỉ số phát triển con người, do Liên hợp quốc sử dụng.

Như vậy, có thể hiểu phát triển nguồn lực con người là quá trình làm thay đổi về số lượng, chất lượng, cơ cấu nguồn nhân lực, đồng thời gia tăng các giá trị tinh thần, đạo đức, trí tuệ, kỹ năng, thể chất. cho con người nhằm đáp ứng một cách tối ưu những yêu cầu của sự phát triển kinh tế-xã hội. Mỗi một giai đoạn lịch sử đều có nhu cầu về NLCN phù hợp với giai đoạn lịch sử đó. Trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, phát triển NLCN được hiểu là gia tăng giá trị con người trên các mặt như đạo đức, trí tuệ, kỹ năng, tâm hồn, thể lực.