Luận Văn Thạc Sĩ Về Kiểm Soát Nội Bộ Đối Với Hành Vi Tuân Thủ Thuế Doanh Nghiệp Tại Bình Phước

Luận văn thạc sĩ phân tích kiểm soát nội bộ đối với hành vi tuân thủ thuế thu nhập doanh nghiệp của doanh nghiệp vừa và nhỏ, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Đỗ Phương Thảo
• Người hướng dẫn: Tiến Sĩ Hoàng Cẩm Trang
• Trường học: Trường Đại học Thủ Dầu Một
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kiểm Soát Nội Bộ Đối Với Hành Vi Tuân Thủ Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp Của Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Tại Chi Cục Thuế Huyện Bù Gia Mập, Tỉnh Bình Phước
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Bình Dương

Tóm tắt

I. Tổng quan về Kiểm Soát Nội Bộ và Tuân Thủ Thuế Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ

Kiểm soát nội bộ (KSNB) là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) tại Bình Phước. KSNB không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ các quy định pháp luật mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh. Trong bối cảnh thuế doanh nghiệp ngày càng trở nên phức tạp, việc thực hiện KSNB hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro về thuế và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động tài chính.

1.1. Khái niệm và vai trò của Kiểm Soát Nội Bộ

Kiểm soát nội bộ là hệ thống các quy trình, chính sách và thủ tục nhằm đảm bảo rằng các hoạt động của doanh nghiệp diễn ra theo đúng kế hoạch và quy định. Vai trò của KSNB bao gồm việc phát hiện và ngăn chặn gian lận, bảo vệ tài sản và đảm bảo tính chính xác của thông tin tài chính.

1.2. Tình hình doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Bình Phước

Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Bình Phước chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc tuân thủ các quy định về thuế do thiếu hiểu biết và kinh nghiệm trong quản lý tài chính.

II. Vấn đề và Thách thức trong Kiểm Soát Nội Bộ tại Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ

Mặc dù KSNB có vai trò quan trọng, nhưng nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Bình Phước vẫn gặp phải nhiều thách thức trong việc thực hiện. Các vấn đề như thiếu nhân lực có chuyên môn, quy trình kiểm soát chưa chặt chẽ và sự thiếu hụt thông tin về quy định thuế là những yếu tố cản trở sự tuân thủ thuế.

2.1. Thiếu hụt nhân lực và chuyên môn trong KSNB

Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ không có đủ nhân lực có chuyên môn để thực hiện các quy trình KSNB. Điều này dẫn đến việc kiểm soát không hiệu quả và dễ dàng xảy ra sai sót trong báo cáo thuế.

2.2. Quy trình kiểm soát chưa chặt chẽ

Quy trình kiểm soát nội bộ tại nhiều doanh nghiệp còn lỏng lẻo, không có sự phân công rõ ràng giữa các bộ phận. Điều này tạo ra kẽ hở cho các hành vi gian lận và trốn thuế.

III. Phương pháp Kiểm Soát Nội Bộ Hiệu Quả cho Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ

Để nâng cao hiệu quả KSNB, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp kiểm soát hiện đại và phù hợp với quy mô của mình. Việc xây dựng quy trình kiểm soát chặt chẽ và đào tạo nhân viên là rất cần thiết.

3.1. Xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ chặt chẽ

Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình KSNB rõ ràng, bao gồm các bước từ lập kế hoạch, thực hiện đến kiểm tra và đánh giá. Điều này giúp đảm bảo rằng mọi hoạt động đều được giám sát và kiểm soát.

3.2. Đào tạo nhân viên về KSNB và tuân thủ thuế

Đào tạo nhân viên về các quy định thuế và quy trình KSNB là rất quan trọng. Nhân viên cần hiểu rõ trách nhiệm của mình trong việc tuân thủ các quy định pháp luật và thực hiện các quy trình kiểm soát.

IV. Ứng dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu về KSNB tại Bình Phước

Nghiên cứu thực tiễn cho thấy rằng việc áp dụng KSNB hiệu quả đã giúp nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Bình Phước cải thiện tình hình tài chính và nâng cao khả năng tuân thủ thuế. Các kết quả từ khảo sát cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong việc nộp thuế đúng hạn và đầy đủ.

4.1. Kết quả khảo sát về KSNB tại Chi cục Thuế huyện Bù Gia Mập

Khảo sát cho thấy rằng các doanh nghiệp áp dụng KSNB hiệu quả có tỷ lệ tuân thủ thuế cao hơn so với những doanh nghiệp không thực hiện. Điều này chứng tỏ rằng KSNB có ảnh hưởng tích cực đến hành vi tuân thủ thuế.

4.2. Các mô hình KSNB thành công tại doanh nghiệp vừa và nhỏ

Một số doanh nghiệp đã áp dụng thành công các mô hình KSNB hiện đại, giúp họ không chỉ tuân thủ thuế mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh. Những mô hình này có thể được nhân rộng cho các doanh nghiệp khác.

V. Kết luận và Tương Lai của Kiểm Soát Nội Bộ tại Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ

Kiểm soát nội bộ là một yếu tố không thể thiếu trong việc đảm bảo sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Bình Phước. Tương lai của KSNB sẽ phụ thuộc vào việc cải thiện quy trình và nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về tầm quan trọng của việc tuân thủ thuế.

5.1. Tầm quan trọng của KSNB trong tương lai

Với sự phát triển của công nghệ và các quy định thuế ngày càng phức tạp, KSNB sẽ trở thành một yếu tố quyết định trong việc đảm bảo sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp.

5.2. Đề xuất giải pháp cho tương lai

Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính phủ để giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ nâng cao khả năng KSNB. Các chương trình đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật sẽ là cần thiết để cải thiện tình hình tuân thủ thuế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UBND TỈNH BÌNH DƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT ĐỖ PHƯƠNG THẢO KIỂM SOÁT NỘI BỘ ĐỐI VỚI HÀNH VI TUÂN THỦ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP CỦA DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI CHI CỤC THUẾ HUYỆN BÙ GIA MẬP, TỈNH BÌNH PHƯỚC CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN MÃ SỐ: 8340301 LUẬN VĂN THẠC SỸ BÌNH DƯƠNG - 2021 UBND TỈNH BÌNH DƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT ĐỖ PHƯƠNG THẢO KIỂM SOÁT NỘI BỘ ĐỐI VỚI HÀNH VI TUÂN THỦ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP CỦA DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI CHI CỤC THUẾ HUYỆN BÙ GIA MẬP, TỈNH BÌNH PHƯỚC CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN MÃ SỐ: 8340301 LUẬN VĂN THẠC SỸ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TIẾN SĨ: HOÀNG CẨM TRANG BÌNH DƯƠNG - 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Kiểm soát nội bộ đối với hành vi tuân thủ thuế thu nhập doanh nghiệp của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Chi cục Thuế huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước” là kết quả nghiên cứu của tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Hoàng Cẩm Trang. Các số liệu, kết quả nghiên cứu được nêu trong luận văn là trung thực và chưa được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Bình Dương, ngày . năm 2021 Tác giả luận văn Đỗ Phương Thảo i LỜI CẢM ƠN Trước hết, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành sâu sắc đến quý thầy cô của trường Đại học Thủ Dầu Một và đội ngũ giảng viên của Phòng Đào tạo Sau đại học. Đây là những người đã truyền đạt cho tôi kiến thức trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu, đặc biệt là Tiến sĩ Hoàng Cẩm Trang đã tận tình hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn thạc sĩ này. Tôi cũng xin cảm ơn những người bạn, đồng nghiệp đã góp ý, hỗ trợ, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Trong đó đặc biệt là các cán bộ nhân viên đang công tác tại Chi cục Thuế huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước. Mặc dù đã có nhiều cố gắng để thực hiện văn thạc sĩ một cách hoàn chỉnh nhất. Song do kiến thức còn hạn chế nên không tránh khỏi những sai sót, rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý Thầy, Cô, đồng nghiệp, bạn bè, để kiến thức và luận văn được hoàn thiện hơn. Trân trọng! Bình Dương, ngày tháng năm 2021 Người cám ơn (Ký, ghi rõ họ tên) Đỗ Phương Thảo ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii MỤC LỤC . iii DANH MỤC CÁC HÌNH VÀ BẢNG . vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. vii PHẦN MỞ ĐẦU . Lý do lựa chọn đề tài . Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung . Mục tiêu cụ thể . Đối tượng/ phạm vi nghiên cứu . Thời gian nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu. Tổng quan các nghiên cứu liên quan. Các công trình nghiên cứu trong nước . Các nghiên cứu nước ngoài . Nhận xét các công trình nghiên cứu và xác định khe trống trong nghiên cứu . Kết cấu của luận văn . CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KIỂM SOÁT NỘI BỘ . Tổng quan lý luận về Kiểm soát nội bộ . Kiểm soát nội bộ đơn vị hành chính công . Các yếu tố cấu tạo nên hệ thống kiểm soát nội bộ trong đơn vị hoạt động công . Môi trường kiểm soát . Đánh giá rủi ro . Hoạt động kiểm soát. Thông tin và truyền thông . Khái niệm, vai trò thuế thu nhập doanh nghiệp . Giới thiệu về thuế thu nhập doanh nghiệp . Vai trò của thuế TNDN . Mối quan hệ giữa kiểm soát nội bộ và hành vi tuân thủ thuế TNDN. Quy trình kiểm tra nội bộ ngành thuế . THỰC TRẠNG KIẾM SOÁT NỘI BỘ ĐỐI VỚI HÀNH VI TUÂN THỦ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP CỦA DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI CHI CỤC THUẾ HUYỆN BÙ GIA MẬP . Đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Bù Gia Mập và tổ chức quản lý thuế ở Chi cục Thuế huyện Bù Gia Mập . Lịch sử hình thành và quá trình phát triển của Chi cục Thuế huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước . Tổ chức quản lý thuế ở Chi cục Thuế huyện Bù Gia Mập . Một số chỉ tiêu kết quả hoạt động của Chi cục Thuế huyện Bù Gia Mập . Thuận lợi, khó khăn và phương hướng phát triển của Chi cục Thuế huyện Bù Gia Mập . Thực trạng về công tác kiểm soát nội bộ trong công tác quản lý thu thuế . Các hành vi gian lận về thuế theo quy định của pháp luật hiện hành . Các bước quản lý thu thuế tại Chi cục Thuế huyện Bù Gia Mập . Thực trạng đăng ký thuế, khai thuế, nộp thuế, ấn định thuế . Thực trạng tình hình thực hiện khoanh nợ tiền thuế, tiền phạt. Thực trạng kiểm soát các thông tin về người nộp thuế . Thực trạng kiểm tra thuế và xử phạt vi phạm hành chính . Thực trạng kiểm soát trong công tác quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế TNDN đối với các doanh nghiệp . Đánh giá thực trạng công tác kiểm soát nội bộ đối với hành vi tuân thủ thuế TNDN của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Chi cục Thuế huyện Bù Gia Mập . Giới thiệu quá trình khảo sát . Mục tiêu khảo sát . Đối tượng khảo sát và thu thập dữ liệu . Đánh giá thực trạng KSNB đối với hành vi tuân thủ thuế TNDN tại Chi cục Thuế huyện Bù Gia Mập . Môi trường kiểm soát . Đánh giá rủi ro . Các hoạt động kiểm soát . Thông tin và truyền thông . Những mặt chưa làm được và nguyên nhân tồn tại của công tác kiểm soát nội bộ đối với hành vi tuân thủ thuế TNDN tại Chi cục Thuế huyện Bù Gia Mập. Về Môi trường kiểm soát . Về Đánh giá rủi ro . Về Hoạt động kiểm soát . Về Thông tin và truyền thông . CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ ĐỐI VỚI HÀNH VI TUÂN THỦ THUẾ TNDN CỦA DN VỪA VÀ NHỎ TẠI CHI CỤC THUẾ HUYỆN BÙ GIA MẬP . Quan điểm hoàn thiện . Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát nội bộ đối với hành vi tuân thủ thuế TNDN của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Chi cục Thuế huyện Bù Gia Mập . Về Môi trường kiểm soát . Đối với sự liêm chính và giá trị đạo đức . Đối với năng lực cán bộ thuế . Đối với triết lý quản lý và phong cách lãnh đạo . Về Đánh giá rủi ro . Về Hoạt động kiểm soát . Về Thông tin và truyền thông . Về công tác giám sát . 106 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO . 108 v DANH MỤC CÁC HÌNH VÀ BẢNG Hình 2.1: Sơ đồ tổ chức của Chi cục Thuế huyện Bù Gia Mập .1: Tình hình kê khai thuế TNDN giai đoạn năm 2017-2020 tại Chi cục Thuế huyện Bù Gia Mập .2: Tình hình nộp tờ khai quyết toán thuế TNDN của doanh nghiệp qua các năm 2017-2020 .3: Tổng hợp kết quả công tác kiểm tra của Chi cục Thuế huyện Bù Gia Mập giai đoạn 2017-2020 .4: Tình hình nợ đọng thuế của DN giai đoạn 2017-2020 .5: Thống kê kết quả câu hỏi khảo sát chung về kiểm soát nội bộ thu thuế .6: Thống kê kết quả khảo sát của yếu tố Môi trường kiểm soát.7: Thống kê kết quả khảo sát của yếu tố Đánh giá rủi ro .8: Thống kê kết quả khảo sát của yếu tố Hoạt động kiểm soát .9: Thống kê kết quả khảo sát của yếu tố Thông tin và truyền thông .10: Thống kê kết quả khảo sát của yếu tố Giám sát . 75 vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ Nội dung CQT Cơ quan thuế CCTHBGM Chi cục Thuế huyện Bù Gia Mập KSNB Chu trình kiểm soát nội bộ DN Doanh nghiệp DNVVN Doanh nghiệp vừa và nhỏ GTGT Giá trị gia tăng HSKT Hồ sơ khai thuế KSNB Kiếm soát nội bộ HVTTT Hành vi tuân thủ thuế NNT Người nộp thuế NSNN Ngân sách Nhà nước QĐ Quyết định SXKD Sản xuất kinh doanh TNCN Thu nhập cá nhân TNDN Thu nhập doanh nghiệp TK Tài khoản vii PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài Thuế là nguồn thu quan trọng và chủ yếu đối với Ngân sách Nhà nước (NSNN) của tất cả các quốc gia trên thế giới, tỷ trọng các khoản thu từ thuế thường chiếm trên 80% tổng thu của ngân sách nhà nước (Nguyễn Thị Liên, 2009). Tại kỳ họp khóa 10 Quốc Hội khóa XI của nước ta đã ban hành luật số 76/2006/QH11 ngày 29/11/2006 về việc ban hành Luật Quản lý thuế. Đây là một bước ngoặt quan trọng trong việc cải cách hành chính về thuế. Theo đó, người nộp thuế phải thực hiện tự khai, tự tính, tự nộp thuế vào NSNN và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với việc khai thuế, quyết toán thuế của mình. Vì vậy, đòi hỏi người nộp thuế phải có sự hiểu biết, nhận thức đúng, đủ các quy định về thuế, tự giác tuân thủ các nghĩa vụ về thuế. Ở Việt Nam, doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) chiếm hơn 98% trong tổng số doanh nghiệp (Tổng cục Thống kê, 2017) và đang ngày càng mở rộng trên khắp các địa bàn trong từ địa phương và cả nước. Một trong những hậu quả của hành vi trốn thuế, gian lận thuế là gây tổn thất lớn cho NSNN. Riêng ở Việt Nam, theo kết quả kiểm toán của các năm 2016, 2017 và 2018 cho thấy, số thuế kiến nghị nộp NSNN rất lớn. Cụ thể, năm 2016, Kiểm toán Nhà nước (KTNN) xác định số thuế nộp NSNN tăng thêm 11.365 tỷ đồng, trong đó 1.653 doanh nghiệp kiến nghị phải nộp thêm vào NSNN là 2. Năm 2017, Kiểm toán Nhà nước xác định số phải nộp NSNN tăng thêm 19.109 tỷ đồng, trong đó 2.344 doanh nghiệp xác định phải nộp NSNN tăng thêm 1. Năm 2018, Kiểm toán Nhà nước kiến nghị nộp thêm 1.769,4 tỷ đồng từ 2.605 người nộp thuế. (Nguồn trích dẫn: Baokiemtoannhanuoc. Địa bàn huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước vẫn còn một số hạn chế đặt ra yêu cầu cần giải quyết đặc biệt đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ như vấn đề về quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, manh mún, trình độ quản lý thấp kém, việc tiếp cận với trình độ kỹ thuật cao, hiện đại còn thấp, hiểu biết pháp luật 1 thuế còn hạn chế, khi phát sinh số thuế phải nộp chưa thực hiện nộp đúng, nộp đủ, kịp thời vào Ngân sách Nhà nước.