Luận văn thạc sĩ quản lý khoa học và công nghệ sử dụng công cụ thuế suất để khuyến khích đổi mới công nghệ cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa nghiên cứu trường hợp các doanh nghiệp chế biến dừa tỉnh bến tre

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý khoa học và công nghệ sử dụng công cụ thuế suất để khuyến khích đổi mới công nghệ cho các, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Trương Trịnh Trường Vinh
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Thu Hà
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý khoa học và công nghệ
• Đề tài: Khuyến khích Đổi Mới Công Nghệ Cho Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Qua Thuế Suất: Nghiên Cứu Tại Bến Tre
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CÔNG NGHỆ VÀ ĐỔI MỚI CÔNG NGHỆ
• 1.1. Đổi mới công nghệ
• 1.2. Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.3. Lý luận chung về doanh nghiệp
• 1.4. Tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.5. Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.6. Công cụ thuế: Khái niệm và chức năng
• 1.7. Vai trò của thuế suất
• 1.8. Phân loại thuế suất
• 1.9. Ảnh hưởng của các loại thuế lên hoạt động đổi mới công nghệ
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC ÁP DỤNG THUẾ SUẤT ĐỂ ĐỔI MỚI CÔNG NGHỆ TRONG CÁC DNNVV VÀ TRONG LĨNH VỰC CHẾ BIẾN DỪA Ở TỈNH BẾN TRE
• 2.1. Tổng quan tình hình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Bến Tre
• 2.2. Thực trạng hoạt động và phát triển của các DNNVV tại tỉnh Bến Tre
• 2.3. Thực trạng công nghệ và đổi mới công nghệ trong các DNNVV và trong lĩnh vực chế biến dừa tỉnh Bến Tre
• 2.4. Thực trạng sử dụng công cụ thuế suất để khuyến khích đổi mới công nghệ cho các doanh nghiệp chế biến dừa tỉnh Bến Tre
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP SỬ DỤNG CÔNG CỤ THUẾ SUẤT ĐỂ KHUYẾN KHÍCH ĐỔI MỚI CÔNG NGHỆ TRONG CÁC DNNVV, CỤ THỂ TRONG LĨNH VỰC CHẾ BIẾN DỪA TẠI TỈNH BẾN TRE
• 3.1. Mục tiêu của các giải pháp sử dụng công cụ thuế suất để khuyến khích đổi mới công nghệ trong các DNNVV tại tỉnh Bến Tre
• 3.2. Phân loại các nhóm DNNVV, cụ thể các doanh nghiệp chế biến dừa tại tỉnh Bến Tre
• 3.3. Đề xuất các giải pháp sử dụng công cụ thuế suất để khuyến khích đổi mới công nghệ trong các DNNVV tại tỉnh Bến Tre
• 3.3.1. Các giải pháp về chính sách thuế
• 3.3.2. Các giải pháp thực hiện các chính sách thuế phục vụ cho đổi mới công nghệ
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1
• PHỤ LỤC 2

Tóm tắt

I. Giới thiệu về đổi mới công nghệ

Đổi mới công nghệ là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Tại tỉnh Bến Tre, việc khuyến khích đổi mới công nghệ thông qua các chính sách thuế suất đã trở thành một chủ đề nghiên cứu đáng chú ý. Theo các nghiên cứu trước đây, cải cách công nghệ không chỉ giúp tăng trưởng doanh nghiệp mà còn đóng góp vào sự phát triển kinh tế bền vững. Việc áp dụng công nghệ mới giúp cải thiện quy trình sản xuất, giảm chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, nhiều DNNVV vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ hiện đại do hạn chế về vốn và nhận thức. Do đó, việc sử dụng công cụ thuế suất để khuyến khích đổi mới công nghệ là cần thiết.

1.1. Khái niệm và vai trò của công nghệ

Công nghệ được định nghĩa là hệ thống tri thức về quy trình chế biến vật chất và thông tin. Nó bao gồm các yếu tố như phần kỹ thuật, thông tin, con người và tổ chức. Trong bối cảnh doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghệ không chỉ là công cụ sản xuất mà còn là yếu tố quyết định đến khả năng cạnh tranh. Việc áp dụng công nghệ mới giúp DNNVV cải thiện quy trình sản xuất, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Theo các chuyên gia, đổi mới công nghệ là yếu tố sống còn để DNNVV tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh khốc liệt hiện nay.

II. Thực trạng đổi mới công nghệ tại Bến Tre

Tại Bến Tre, ngành chế biến dừa là một trong những lĩnh vực chủ lực của tỉnh. Tuy nhiên, thực trạng đổi mới công nghệ trong các DNNVV chế biến dừa còn nhiều hạn chế. Nhiều doanh nghiệp vẫn sử dụng công nghệ lạc hậu, dẫn đến hiệu quả sản xuất thấp và chi phí cao. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ đổi mới công nghệ hàng năm của các DNNVV chỉ đạt mức tối thiểu. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp mà còn tác động đến sự phát triển kinh tế của tỉnh. Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ, đặc biệt là về thuế suất, cần được cải thiện để khuyến khích DNNVV đầu tư vào công nghệ mới.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến đổi mới công nghệ

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến khả năng đổi mới công nghệ của DNNVV tại Bến Tre. Đầu tiên, hạn chế về vốn đầu tư là một trong những rào cản lớn nhất. Nhiều doanh nghiệp không đủ khả năng tài chính để đầu tư vào công nghệ mới. Thứ hai, nhận thức về tầm quan trọng của công nghệ trong sản xuất còn hạn chế. Nhiều doanh nghiệp chưa nhận thức được rằng việc đầu tư vào công nghệ mới có thể mang lại lợi ích lâu dài. Cuối cùng, chính sách thuế hiện tại chưa thực sự khuyến khích DNNVV đầu tư vào đổi mới công nghệ. Cần có những điều chỉnh hợp lý để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp.

III. Giải pháp khuyến khích đổi mới công nghệ qua thuế suất

Để khuyến khích đổi mới công nghệ cho DNNVV, việc sử dụng công cụ thuế suất là một giải pháp hiệu quả. Chính phủ cần xem xét áp dụng các mức thuế suất ưu đãi cho các sản phẩm có trình độ công nghệ cao. Cụ thể, sản phẩm có công nghệ tiên tiến có thể được miễn thuế, trong khi đó, sản phẩm có công nghệ trung bình sẽ được áp dụng mức thuế thấp hơn. Điều này không chỉ giúp DNNVV giảm chi phí sản xuất mà còn khuyến khích họ đầu tư vào công nghệ mới. Ngoài ra, cần có các chương trình hỗ trợ đào tạo và tư vấn cho doanh nghiệp về công nghệ mới để nâng cao nhận thức và khả năng tiếp cận công nghệ.

3.1. Đề xuất chính sách thuế

Chính sách thuế cần được điều chỉnh để tạo ra động lực cho DNNVV đầu tư vào đổi mới công nghệ. Cần thiết lập một hệ thống thuế suất linh hoạt, trong đó các sản phẩm có công nghệ cao được miễn thuế hoặc áp dụng mức thuế suất rất thấp. Đồng thời, cần có các chính sách hỗ trợ tài chính cho DNNVV để họ có thể tiếp cận nguồn vốn đầu tư cho công nghệ mới. Việc này không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp mà còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế của tỉnh Bến Tre.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, đổi mới công nghệ (ĐMCN) được xem là yếu tố sống còn giúp các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) nâng cao năng lực cạnh tranh. Tại Việt Nam, đầu tư cho ĐMCN chỉ chiếm khoảng 0,5% GDP, thấp hơn nhiều so với mức 2% của các nước phát triển. Đặc biệt, trình độ thiết bị công nghệ trong các DNNVV chỉ bằng khoảng 3% so với các doanh nghiệp công nghiệp lớn, dẫn đến tỷ lệ ĐMCN rất thấp, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh. Tỉnh Bến Tre, với hơn 1.100 cơ sở và doanh nghiệp chế biến dừa, là một trong những địa phương có ngành công nghiệp chế biến dừa phát triển mạnh, đóng góp quan trọng vào kinh tế địa phương. Tuy nhiên, trình độ công nghệ và hoạt động ĐMCN tại các doanh nghiệp này còn hạn chế, chi phí sản xuất cao và khả năng cạnh tranh thấp.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đề xuất giải pháp sử dụng công cụ thuế suất để khuyến khích ĐMCN cho các DNNVV, tập trung vào các doanh nghiệp chế biến dừa tại tỉnh Bến Tre trong giai đoạn 2001-2011. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao hiệu quả đầu tư công nghệ, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và tăng cường năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về công nghệ, đổi mới công nghệ, doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như công cụ thuế và thuế suất trong quản lý kinh tế:

• Khái niệm công nghệ: Theo Luật Khoa học và Công nghệ Việt Nam (2000) và Luật chuyển giao công nghệ (2006), công nghệ là tập hợp các phương pháp, quy trình, kỹ năng, bí quyết kỹ thuật dùng để biến đổi nguồn lực thành sản phẩm. Công nghệ bao gồm phần cứng (thiết bị, công cụ) và phần mềm (kiến thức, kỹ năng, tổ chức).

• Đổi mới công nghệ (ĐMCN): Là quá trình thương mại hóa thành công sáng chế, bao gồm đổi mới sản phẩm và quy trình sản xuất. ĐMCN giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh.

• Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV): Theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP, DNNVV là các doanh nghiệp có vốn đăng ký không quá 100 tỷ đồng hoặc số lao động trung bình không quá 300 người, với tiêu chí cụ thể cho từng ngành nghề.

• Công cụ thuế và thuế suất: Thuế là khoản đóng góp bắt buộc của cá nhân, tổ chức cho Nhà nước nhằm thực hiện các chức năng kinh tế - xã hội. Thuế suất là tỷ lệ phần trăm thuế áp dụng trên giá trị hoặc khối lượng chịu thuế, có thể là thuế suất lũy tiến, tỷ lệ thuận, cố định hoặc luỹ thoái. Thuế suất đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết kinh tế vĩ mô và khuyến khích hoạt động ĐMCN.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo, số liệu thống kê của các sở ngành tỉnh Bến Tre, các văn bản pháp luật liên quan đến thuế và ĐMCN, cùng các tài liệu khoa học trong lĩnh vực quản lý khoa học và công nghệ.

• Phương pháp khảo sát: Khảo sát trực tiếp 30 doanh nghiệp chế biến dừa trên tổng số 116 doanh nghiệp tại tỉnh Bến Tre, bao gồm các loại hình sở hữu: doanh nghiệp nhà nước (6,7%), doanh nghiệp tư nhân (80%), và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (13,3%). Đồng thời, phỏng vấn 10 cán bộ thuế tại 8 huyện, thành phố và đại diện 3 cơ quan thực thi chính sách cấp tỉnh.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp phân tích định lượng và định tính, tổng hợp số liệu bằng phần mềm Microsoft Excel để đánh giá thực trạng, phân tích hạn chế và đề xuất giải pháp. Phương pháp chuyên gia và hội thảo bàn tròn cũng được áp dụng để làm rõ các phát hiện.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ năm 2001 đến năm 2011, với khảo sát thực địa và thu thập dữ liệu từ năm 2012 đến 2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Trình độ công nghệ của các doanh nghiệp chế biến dừa còn thấp: 92,31% thiết bị có xuất xứ từ các nước đang phát triển, chủ yếu do Việt Nam tự chế tạo hoặc tự cải tiến. Tuổi trung bình thiết bị khoảng 6-7 năm, trong đó thiết bị sản xuất kẹo dừa và dầu dừa có tuổi trên 10 năm. Mức độ tự động của dây chuyền chủ yếu là thủ công (61,54%), cơ khí (20,52%) và bán tự động (17,94%).

2. Hoạt động đổi mới công nghệ hạn chế: Chỉ 66,7% doanh nghiệp thực hiện đổi mới mẫu mã, 63,3% cải tiến quy trình sản xuất, 50% áp dụng quy trình sản xuất mới. Tỷ lệ lao động được đào tạo hàng năm thấp, chỉ chiếm khoảng 7,79% tổng số lao động.

3. Ảnh hưởng của thuế suất đến ĐMCN: Thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế giá trị gia tăng ảnh hưởng lớn đến khả năng tái đầu tư cho ĐMCN. Việc áp dụng thuế suất ưu đãi cho sản phẩm có trình độ công nghệ cao (0%), trung bình (5%) và sơ chế (10%) được đề xuất nhằm khuyến khích ĐMCN.

4. Đóng góp kinh tế của các DNNVV chế biến dừa tại Bến Tre: Ngành chế biến dừa chiếm 16,67% số cơ sở công nghiệp, tạo việc làm cho hơn 20.000 lao động, giá trị sản xuất công nghiệp ngành chế biến dừa năm 2011 đạt 910 tỷ đồng, tăng 11% so với năm 2010. Kim ngạch xuất khẩu sản phẩm dừa năm 2011 đạt 155,9 triệu USD, chiếm 42,51% tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy trình độ công nghệ và hoạt động ĐMCN của các doanh nghiệp chế biến dừa tại Bến Tre còn nhiều hạn chế do nguồn lực tài chính, trình độ nhân lực và thiết bị lạc hậu. Việc áp dụng công cụ thuế suất có thể tạo động lực tài chính cho doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, giảm chi phí và tăng khả năng cạnh tranh. So với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, việc sử dụng thuế suất như một công cụ khuyến khích ĐMCN là phù hợp và cần thiết, đặc biệt với các DNNVV vốn hạn chế về nguồn lực.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ thiết bị theo xuất xứ, mức độ tự động hóa dây chuyền, tỷ lệ doanh nghiệp thực hiện ĐMCN và biểu đồ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu sản phẩm dừa. Bảng phân tích mức độ ảnh hưởng của các loại thuế đến hoạt động ĐMCN cũng giúp minh họa rõ hơn tác động của chính sách thuế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Điều chỉnh thuế suất ưu đãi theo trình độ công nghệ: Áp dụng thuế suất 0% cho sản phẩm có công nghệ cao, 5% cho công nghệ trung bình và 10% cho sản phẩm sơ chế nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ. Thời gian thực hiện trong 3-5 năm, do Bộ Tài chính phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bến Tre triển khai.

2. Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực nhân lực: Tổ chức các khóa đào tạo kỹ thuật, quản lý công nghệ cho lao động và cán bộ quản lý doanh nghiệp, nhằm nâng cao khả năng làm chủ công nghệ và đổi mới sáng tạo. Thời gian thực hiện liên tục hàng năm, do Sở Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với các trường đại học, viện nghiên cứu.

3. Hỗ trợ tài chính và tín dụng ưu đãi cho ĐMCN: Thiết lập các quỹ hỗ trợ vốn ưu đãi dành riêng cho DNNVV đầu tư đổi mới công nghệ, giảm thiểu rủi ro tài chính. Thời gian triển khai trong 2 năm đầu, do Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng phối hợp thực hiện.

4. Xây dựng hệ thống thông tin và tư vấn công nghệ: Phát triển các trung tâm tư vấn, chuyển giao công nghệ, cung cấp thông tin cập nhật về công nghệ mới và chính sách thuế hỗ trợ ĐMCN. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, do Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách: Giúp xây dựng và điều chỉnh chính sách thuế, hỗ trợ tài chính nhằm thúc đẩy ĐMCN trong DNNVV, đặc biệt trong ngành chế biến dừa.

2. Doanh nghiệp nhỏ và vừa trong ngành chế biến dừa: Cung cấp thông tin về vai trò của công cụ thuế suất trong khuyến khích ĐMCN, giúp doanh nghiệp hiểu và tận dụng các chính sách ưu đãi.

3. Các tổ chức tài chính và ngân hàng: Tham khảo để thiết kế các sản phẩm tín dụng ưu đãi, hỗ trợ vốn cho các doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ.

4. Các viện nghiên cứu và trường đại học: Là tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo về chính sách thuế, quản lý công nghệ và phát triển DNNVV trong lĩnh vực công nghiệp chế biến.

Câu hỏi thường gặp

1. Công cụ thuế suất có vai trò gì trong khuyến khích đổi mới công nghệ?
   Công cụ thuế suất giúp giảm chi phí đầu tư cho doanh nghiệp khi áp dụng công nghệ mới, tạo động lực tài chính để doanh nghiệp tái đầu tư và nâng cao năng lực sản xuất. Ví dụ, thuế suất ưu đãi 0% cho sản phẩm công nghệ cao giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí thuế, tăng khả năng cạnh tranh.

2. Tại sao các doanh nghiệp chế biến dừa ở Bến Tre có trình độ công nghệ thấp?
   Nguyên nhân chính là do nguồn lực tài chính hạn chế, thiết bị chủ yếu có xuất xứ từ các nước đang phát triển, tuổi thiết bị cao và thiếu nhân lực có trình độ chuyên môn. Điều này làm giảm khả năng đổi mới và nâng cao chất lượng sản phẩm.

3. Làm thế nào để doanh nghiệp nhỏ và vừa tận dụng chính sách thuế để đổi mới công nghệ?
   Doanh nghiệp cần nắm rõ các chính sách ưu đãi thuế, đăng ký và chứng minh sản phẩm đạt tiêu chuẩn công nghệ cao để được hưởng thuế suất ưu đãi. Đồng thời, doanh nghiệp nên phối hợp với các cơ quan chức năng để được tư vấn và hỗ trợ kỹ thuật.

4. Các giải pháp đào tạo nhân lực được đề xuất như thế nào?
   Đào tạo tập trung vào nâng cao kỹ năng vận hành, bảo trì thiết bị, quản lý công nghệ và đổi mới sáng tạo. Các khóa đào tạo được tổ chức thường xuyên, kết hợp với các trường đại học và viện nghiên cứu để nâng cao trình độ chuyên môn cho lao động.

5. Chính sách thuế có thể áp dụng trong bao lâu để khuyến khích ĐMCN?
   Thông thường, các chính sách thuế ưu đãi được áp dụng trong khoảng 3-5 năm để tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư và thu hồi vốn. Sau đó, chính sách có thể được điều chỉnh dựa trên hiệu quả thực tế và tình hình phát triển công nghệ.

Kết luận

• Đổi mới công nghệ là yếu tố then chốt giúp các DNNVV ngành chế biến dừa tỉnh Bến Tre nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
• Trình độ công nghệ hiện tại của các doanh nghiệp còn thấp, chủ yếu sử dụng thiết bị cũ, thủ công và nhân lực chưa được đào tạo bài bản.
• Công cụ thuế suất có vai trò quan trọng trong việc khuyến khích ĐMCN, giúp giảm chi phí và tăng khả năng tái đầu tư của doanh nghiệp.
• Đề xuất các giải pháp điều chỉnh thuế suất ưu đãi theo trình độ công nghệ, tăng cường đào tạo nhân lực, hỗ trợ tài chính và xây dựng hệ thống tư vấn công nghệ.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi thiết thực cho các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp trong việc thúc đẩy ĐMCN, góp phần phát triển kinh tế địa phương và hội nhập quốc tế.

Các cơ quan chức năng cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đánh giá hiệu quả chính sách để điều chỉnh phù hợp. Các doanh nghiệp cần chủ động tiếp cận và tận dụng các chính sách ưu đãi để nâng cao năng lực công nghệ và cạnh tranh trên thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài. Cơ sở lý luận về công nghệ, đổi mới công nghệ, doanh nghiệp nhỏ và vừa, công cụ thuế, thuế suất, vai trò của các công cụ thuế và ảnh hưởng đối với hoạt động đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp; Chương 2: Thực trạng việc áp dụng thuế suất để déi mới công nghệ trong các DNNVV và trong lĩnh vực chế biến dừa ở tỉnh Bến Tre. - Tổng quan tình hình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Bến Tre. - Thực trạng hoạt động và phát triển của các DNNVV tại tỉnh Bến Tre.

- Thực trạng công nghệ và đổi mới công nghệ trong các DNNVV và trong lĩnh vực chế biến dừa tỉnh Bến Tre. - Thực trạng sử dụng công cụ thuế suất để khuyến khích ĐMCN cho các doanh nghiệp chế biến dừa tỉnh Bến Tre. Chương 3: Giải pháp sử dụng công cụ thuế suất để khuyến khích ĐMCN trong các DNNVV, cụ thé trong linh vuc ché bién dita tai tinh Bén Tre. - Muc tiéu cua cac giai phap - Phân loại các nhóm DNNVV, cụ thé các DNCBD tinh Bến Tre - Đề xuất các giải pháp sử dụng công cụ thuế suất để khuyến khích DMCN trong các DNCBD tỉnh Bến Tre: KET LUẬN KHUYÉN NGHỊ.

14 PHAN NỘI DUNG CHUONG 1. CO SO LY LUAN 1. Công nghệ và đỗổi mới công nghệ 1.1 Khái niệm về công nghệ Trong lịch sử xã hội loài người, khái nệm Công nghệ được hình thành từ khá lâu và được sử dụng khá phổ biến, đã có nhiều tác giả đưa ra nhiều định nghĩa khác nhau về công nghệ. Có thể nêu một số khái niệm điển hình sau đây: - Theo quan niệm cô điển nhất, Công nghệ là một trật tự nghiêm ngặt các thao tác của quá trình chế biến vật chất và / hoặc thông tin.Jones, năm 1970 cho răng, Công nghệ là cách thức mà qua đó các nguồn lực được chuyền thành hàng hoá.Root, Công nghệ là dạng kiến thức có thé áp dụng được vào việc sản xuất ra các sản phẩm và sáng tạo ra các sản phẩm mới.Baranson, năm 1976 đưa ra: Công nghệ là tập hợp các kiến thức về một quy trình hoặc/ và các kỹ thuật chế biến cần thiết đề sản xuất ra các vật liệu, cầu kiện và sản phẩm công nghiệp hoàn chỉnh.Dunning, năm 1982, Công nghệ là nguồn lực bao gồm kiến thức được áp dụng để nâng cao hiệu quả sản xuất và việc nghiên cứu tiếp cận thị trường cho những sản phẩm và dịch vụ đang có và tạo ra những sản phẩm va dịch vụ mới.Strunk, năm 1986 cho rằng, Công nghệ là sự áp dụng khoa học vào công nghiệp bằng cách sử dụng những nghiên cứu và cách xử lý một cách có hệ thống và có phương pháp.

Công nghệ là kiến thức có sẵn trong óc con người không phải là hàng hoá. - Theo Nawar Sharif, năm 1986 đã đưa ra một định nghĩa khá khái quát về công nghệ. Công nghệ là một hệ thống tri thức về quá trình chế biến vật chất và/ hoặc thông tin, về phương tiện và phương pháp chế biến vật chất và/ hoặc thông tin. Công nghệ là một tập hợp phần cứng và phần mềm, bao gồm 4 yếu tố: phần kỹ thuật (vật thể), phần thông tin, phần con người và phần thiết chế tổ chức.

Đây 15 cũng là 4 yếu tổ công nghệ theo quan điểm của Trung tâm chuyền giao công nghệ Châu A - Thái Bình Dương (APCTT). - Ông Graham, năm 1988 đưa ra định nghĩa: Công nghệ là kiến thức không sờ mó được và không phân chia được, có lợi về mặt kinh tế khi sử dụng để sản xuất ra các sản phẩm và dịch vụ. Một số tô chức quốc tế đã đưa ra các định nghĩa về công nghệ khác nhau. - Tổ chức PRODEC năm 1982 cho rang, Công nghệ là một loại kỹ năng, kiến thức, thiết bị và phương pháp được sử dụng trong sản xuất công nghiệp, chế biến và dịch vụ.

- Trước đó, năm 1972, tô chức UNCTAD cho răng, Công nghệ là một đầu vào cần thiết cho sản xuất. Nó được mua bán trên thị trường như một hàng hoá. - Ngân hàng thế giới năm 1985 đưa ra định nghĩa: Công nghệ là phương pháp chuyên hoá các nguồn thành sản phẩm, gồm ba yếu tố: + Thông tin về phương pháp. + Phương tiện, công cụ sử dụng phương pháp thực hiện việc chuyền hoá.

+ Sự hiểu biết phương pháp hoạt động như thé nao và tại sao? - Tổ chức OECD, gồm các nước phát triển châu Âu, Nhật bản, Mỹ và Canada lại có một định nghĩa chung: Công nghệ được hiểu là một tập hợp các kỹ thuật, mà bản thân chúng là một tập hợp các hành động và quy tắc lựa chọn chỉ dẫn việc ứng dụng có trình tự các kỹ thuật đó mà theo hiểu biết của con người thì sẽ đạt được một kết quả định trước (và đôi khi được kỳ vọng) trong một hoàn cảnh nhất định. - Theo tổ chức phát triển công nghiệp của Liên hợp quốc (UNIDO) thì Công nghệ là việc áp dụng khoa học vào công nghiệp. - Theo Uỷ ban kinh tế và xã hội châu Á - Thái bình dương (ESCAP), Công nghệ là hệ thống kiến thức về quy trình và kỹ thuật chế biến vật liệu thành thông tin. Công nghệ bao gồm tất cả các kỹ năng kiến thức, thiết bị và phương pháp sử dụng trong sản xuất, chế tạo hoặc dịch vụ công nghiệp, dịch vụ quản lý.

Trên cơ sở tập hợp và khái quát các định nghĩa về công nghệ nêu trên, tác giả Trần Ngọc Ca, năm 1987 đã đưa ra một khái niệm hợp lý về công nghệ như 16 sau: Công nghệ có thể được hiểu như mọi loại hình kiến thức, thông tin, bi quyết, phương pháp (gọi là phần mềm) được lưu giữ dưới các dạng khác nhau (con người, ghi chép.) và mọi loại hình thiết bị, công cụ, tư liệu sản xuất (gọi là phần cứng) và một số tiềm năng khác (tổ chức, pháp chế, dịch vụ.) được áp dụng vào môi trường thực tế để tạo ra các loại sản phẩm và dịch vụ. - Luật Khoa học và Công nghệ của Việt Nam, năm 2000 đã đưa ra định nghĩa khái quát: Công nghệ là tập hợp các phương pháp, quy trình, kỹ năng, bí quyết, công cụ, phương tiện dùng dé biến đổi các nguồn lực thành sản phẩm. - Theo Luật chuyển giao công nghệ, năm 2006 (số 80/2006/QH ngày 29/11/2006) và Luật Khoa học và Công nghệ sửa đổi năm 2013 (số 29/2013/QH ngày 18/6/2013 của Quốc hội): Công nghệ là giải pháp, quy trình, bí quyết kỹ thuật có kèm hoặc không kèm công cụ, phương tiện dùng dé biến đổi nguồn lực thành sản phẩm. Tác giả luận văn cơ bản tuân theo khái niệm pháp lý này.

Đặc điểm của công nghệ Bắt kỳ một công nghệ nào cũng có 5 đặc điểm cơ bản là: - Công nghệ trước hết là khoa học “Làm” tức là hệ thống tri thức về các giải pháp hành động, khác với khoa học “Hiểu” (Vũ Cao Dam). - Công nghệ hoạt động lặp lại theo chu kỳ chế tạo sản phẩm. - Công nghệ tồn tại theo chu kỳ, phù hợp với chu kỳ sống của sản phẩm. Nó tồn tại và phát triển qua các giai đoạn: Ra đời — Tăng trưởng - Thịnh vượng — Bảo hoà - Tiêu vong.

- Sản phẩm của công nghệ được xác định trước theo thiết kế. - Hoạt động công nghệ mang tính tin cậy cao, trên cơ sở một quy trình đã được nhà chế tạo chuẩn hoá va được người sản xuất làm chủ. Đối mới công nghệ 1. Khái niệm về đổi mới công nghệ Chúng ta có thé hiểu Đối mới (Innovation) là việc tao ra và phát triển một ý tưởng nào đó và đưa nó vào áp dụng trong cuộc sống.

Trong khoa học có thể nói đôi mới là quá trình thương mại hoá thành công một sáng chê. Đôi mới là 17 quá trình tìm kiếm, tiếp thu và sử dụng tri thức nên không thể là một việc chốc lát. Thành công không chỉ được đo bằng một đổi mới thành công mà bang cả một chuỗi các đổi mới. PMCN chính là quá trình thương mai hoá thành công một sáng chế.

Sáng chế hay sáng tạo chính là việc tạo ra ý tưởng mới, còn đôi mới chính là dùng những ý tưởng này để tạo ra lợi ích. Trong phạm vi doanh nghiệp, ĐMCN có thé là đổi mới quy trình sản xuất hoặc đổi mới sản phẩm. Quản lý công nghệ và quản lý quá trình DMCN là một nội dung quan trọng, có ý nghĩa sống còn của công tác quản trị doanh nghiệp. Doanh nghiệp là chủ thê của quá trình học hỏi và ĐMCN.

Qua khảo sát thực tế cho thấy các DNNVV ở Bến Tre thường hiểu DMCN là quá trình thay thế, bé sung, hoàn thiện công nghệ cũ, lạc hậu thành công nghệ mới tiên tiến hơn, đồng bộ hơn. Đổi mới làm phát sinh nhu cầu công nghệ ở nhiều dạng khác nhau. Vai trò của hoạt động đổi mới công nghệ PMCN có thé anh hưởng đến tăng trưởng kinh tế ở cấp độ doanh nghiệp, nơi tạo ra ĐMCN và có ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế. Công nghệ được coi là nhân tố quan trọng tạo ra khả năng cạnh tranh của một quốc gia.

Nếu không có phát triển công nghệ, một quốc gia có thê đạt được tăng trưởng cao chăng hạn như thông qua mức sống cao, tích lũy tư bản lớn nhưng họ không thể có tăng trưởng lâu dài và bền vững. Những ảnh hưởng của công nghệ đến tăng trưởng kinh tế tùy thuộc vào sự phon thịnh về kinh tế của từng quốc gia. Vào giai đoạn dau, kha năng phát triển kinh tế thường phụ thuộc vào chuyên giao công nghệ từ nước ngoài. Các quốc gia có tốc độ phát triển kinh tế cao hon sẽ chuyền đến giai đoạn phô biến công nghệ.

Với các quốc gia phát triển cao hơn nữa, bản thân họ sẽ trở thành những người sáng tạo công nghệ mới đề duy trì tăng trưởng kinh tế cao. Theo tác giả Porter (1990), năng lực cạnh tranh của một quốc gia có thể trải qua 3 giai đoạn phát triển thông qua hình thái phát triển của các ngành công nghiệp. Các giai đoạn như sau: 18 Hình 1.1 Các giai đoạn phát triển của năng lực cạnh tranh quốc gia Định hướng Định hướng Định hướng theo đâu vào =| theo sức đầu tư = theo đổi mới Giá đầu vào Hiệu quả Giá trị riêng biệt Trong giai đoạn định hướng phát triển theo đầu vào, các nhân tố cơ bản như giá lao động rẻ và việc dé dàng tiếp cận với các nguồn lực tự nhiên là những nguồn lực quyết định khả năng cạnh tranh quốc gia và là điều kiện để thâm nhập thị trường quốc tế. Các hãng chủ yếu sản xuất các sản phẩm đơn giản, được thiết kế ở nước khác có trình độ tiến tiến hơn.