Tổng quan nghiên cứu

Arup Vietnam Limited Company (AVC) là một trong những công ty tư vấn kỹ thuật hàng đầu trong lĩnh vực xây dựng tại Việt Nam, với hơn 15 năm hoạt động và nhiều dự án lớn như Landmark 81, Sân bay Long Thành, và Curio Phú Quốc. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các doanh nghiệp trong và ngoài nước, việc nâng cao năng lực nhân sự trở thành yếu tố then chốt để duy trì và phát triển vị thế của công ty. Theo báo cáo nội bộ năm 2023/2024, hiệu suất làm việc của các phòng ban như MEP và Kết cấu có sự chênh lệch rõ rệt, với khoảng 14 nhân viên đạt hiệu suất cao trong tổng số 53 người, trong khi 3 người có hiệu suất thấp. Điều này cho thấy sự cần thiết phải xây dựng một công cụ hỗ trợ quản lý nhân sự hiệu quả hơn, đặc biệt là khung năng lực cho các vị trí chủ chốt.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xây dựng một khung năng lực toàn diện, xác định các năng lực cần thiết và mức độ thành thạo cho từng vị trí chủ chốt tại Arup Vietnam, nhằm hỗ trợ công ty trong việc tuyển dụng, đào tạo, đánh giá và phát triển nhân sự. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các vị trí chủ chốt tại văn phòng Arup tại TP. Hồ Chí Minh, trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 5 năm 2024. Kết quả nghiên cứu dự kiến sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhân sự, đồng thời làm cơ sở cho việc xây dựng hệ thống quản lý hiệu suất và phát triển nguồn nhân lực bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về năng lực (competency) được phát triển bởi các học giả như McClelland (1973), Boyatzis (1982), và Spencer & Spencer (1993), trong đó năng lực được hiểu là tập hợp các kiến thức, kỹ năng, thái độ và đặc điểm cá nhân cần thiết để thực hiện công việc hiệu quả. Mô hình Kim Tự Tháp Năng Lực (Competency Pyramid Model) được áp dụng để phân loại năng lực thành các thành phần như kiến thức, kỹ năng và thái độ (KSAs), trong đó thái độ được xem là yếu tố quyết định sự khác biệt trong hiệu suất làm việc.

Khung năng lực được xây dựng dựa trên ba nhóm năng lực chính: năng lực cốt lõi (core competencies), năng lực kỹ thuật (technical competencies) và năng lực lãnh đạo (leadership competencies). Năng lực cốt lõi bao gồm các kỹ năng chung như giao tiếp, giải quyết vấn đề; năng lực kỹ thuật liên quan đến kiến thức chuyên môn trong lĩnh vực xây dựng và tư vấn kỹ thuật; năng lực lãnh đạo dành cho các vị trí quản lý với các kỹ năng điều hành và phát triển đội nhóm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp xây dựng khung năng lực theo mô hình 5 bước của Voss và cộng sự (2022), bao gồm: thu thập và xem xét thông tin nền tảng, xác định và mời các chuyên gia chủ chốt (SMEs), phát triển khung năng lực, xác nhận khung năng lực và triển khai, duy trì.

Nguồn dữ liệu chính gồm dữ liệu sơ cấp từ phỏng vấn bán cấu trúc với 8 chuyên gia chủ chốt trong công ty (bao gồm Giám đốc, Trưởng phòng, Quản lý nhân sự) và dữ liệu thứ cấp từ tài liệu nội bộ như mô tả công việc, tài liệu đào tạo, báo cáo hiệu suất, cũng như các khung năng lực tham khảo từ các tổ chức uy tín như Korn Ferry, SkillsFuture.

Cỡ mẫu phỏng vấn gồm 8 người được chọn theo phương pháp chọn mẫu phi xác suất có chủ đích (purposive sampling) nhằm đảm bảo thu thập được thông tin chuyên sâu và thực tiễn. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp tổng hợp nội dung (content analysis) để xác định các năng lực cần thiết, phân loại và mô tả các mức độ thành thạo phù hợp với từng vị trí.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

  1. Xây dựng danh mục năng lực sơ bộ: Qua phân tích tài liệu và phỏng vấn, danh mục năng lực sơ bộ gồm 25 năng lực, chia thành 3 nhóm: 10 năng lực cốt lõi (ví dụ: giao tiếp hiệu quả, tư duy phản biện), 8 năng lực kỹ thuật (ví dụ: thiết kế kỹ thuật, quản lý dự án), và 7 năng lực lãnh đạo (ví dụ: quản lý đội nhóm, ra quyết định chiến lược).

  2. Phân loại và xác định mức độ thành thạo: Khung năng lực được xây dựng với 4 cấp độ thành thạo, từ cơ bản đến chuyên gia, giúp đánh giá chính xác năng lực của nhân viên. Ví dụ, năng lực "Quản lý dự án" được mô tả chi tiết với các hành vi quan sát được ở từng cấp độ, từ việc hỗ trợ dự án nhỏ đến lãnh đạo các dự án phức tạp.

  3. Sự phù hợp với chiến lược công ty: Các năng lực được lựa chọn và mô tả phù hợp với mục tiêu chiến lược của Arup Vietnam, đặc biệt nhấn mạnh vào đổi mới sáng tạo và tập trung khách hàng, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh trong ngành tư vấn xây dựng.

  4. Khung năng lực hỗ trợ quản lý nhân sự: Kết quả cho thấy khung năng lực có thể ứng dụng hiệu quả trong các hoạt động tuyển dụng, đào tạo, đánh giá và phát triển nhân sự, giúp giảm thiểu sự không phù hợp trong tuyển dụng và nâng cao hiệu suất làm việc. Ví dụ, tỷ lệ nhân viên đạt hiệu suất cao có thể tăng lên khoảng 20% sau khi áp dụng khung năng lực trong tuyển chọn và đào tạo.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của sự khác biệt hiệu suất giữa các phòng ban được giải thích bởi sự không đồng nhất về năng lực và sự thiếu công cụ quản lý nhân sự hiệu quả trước đây. Việc xây dựng khung năng lực giúp chuẩn hóa yêu cầu công việc, từ đó nâng cao chất lượng tuyển dụng và phát triển nhân sự. So sánh với các nghiên cứu trong ngành, kết quả phù hợp với mô hình năng lực được áp dụng tại các công ty tư vấn kỹ thuật quốc tế, đồng thời khung năng lực được điều chỉnh phù hợp với đặc thù văn hóa và môi trường làm việc tại Việt Nam.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bổ năng lực theo nhóm và bảng mô tả chi tiết các cấp độ năng lực, giúp minh họa rõ ràng sự phát triển năng lực của nhân viên theo từng vị trí. Việc áp dụng khung năng lực cũng góp phần cải thiện văn hóa học tập chủ động, nâng cao mức độ trưởng thành đào tạo của công ty từ mức 1 (theo mô hình Bersin & Associates) lên mức cao hơn trong tương lai.

Đề xuất và khuyến nghị

  1. Triển khai áp dụng khung năng lực trong tuyển dụng: Áp dụng khung năng lực để xây dựng bộ câu hỏi phỏng vấn và tiêu chí đánh giá ứng viên, nhằm đảm bảo tuyển chọn đúng người, đúng việc. Thời gian thực hiện: 6 tháng; Chủ thể: Phòng Nhân sự phối hợp với các trưởng bộ phận.

  2. Xây dựng chương trình đào tạo phát triển năng lực: Thiết kế các khóa đào tạo nội bộ và bên ngoài dựa trên khung năng lực, tập trung vào các năng lực kỹ thuật và lãnh đạo. Mục tiêu tăng tỷ lệ nhân viên đạt chuẩn năng lực lên 30% trong 1 năm; Chủ thể: Phòng Đào tạo và Phát triển.

  3. Áp dụng khung năng lực trong đánh giá hiệu suất: Kết hợp khung năng lực với hệ thống đánh giá hiệu suất hiện tại để đánh giá chính xác hơn năng lực và kết quả công việc của nhân viên. Thời gian: 1 năm; Chủ thể: Ban Giám đốc và Phòng Nhân sự.

  4. Theo dõi và cập nhật khung năng lực định kỳ: Thiết lập quy trình rà soát và cập nhật khung năng lực hàng năm để phù hợp với sự thay đổi của thị trường và chiến lược công ty. Chủ thể: Ban Nhân sự phối hợp với các phòng ban liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

  1. Ban Giám đốc và quản lý cấp cao: Giúp hiểu rõ về tầm quan trọng của khung năng lực trong quản lý nhân sự và phát triển chiến lược nguồn nhân lực.

  2. Phòng Nhân sự và Đào tạo: Cung cấp phương pháp xây dựng và áp dụng khung năng lực để nâng cao hiệu quả tuyển dụng, đào tạo và đánh giá nhân viên.

  3. Chuyên gia tư vấn quản trị nhân sự: Là tài liệu tham khảo thực tiễn về xây dựng khung năng lực trong ngành tư vấn kỹ thuật tại Việt Nam.

  4. Sinh viên và nghiên cứu sinh ngành Quản trị Kinh doanh, Quản trị Nhân sự: Học hỏi phương pháp nghiên cứu và ứng dụng lý thuyết năng lực trong môi trường doanh nghiệp thực tế.

Câu hỏi thường gặp

  1. Khung năng lực là gì và tại sao cần xây dựng?
    Khung năng lực là tập hợp các năng lực cần thiết để thực hiện công việc hiệu quả. Nó giúp chuẩn hóa yêu cầu công việc, hỗ trợ tuyển dụng, đào tạo và đánh giá nhân sự, từ đó nâng cao hiệu suất và phát triển bền vững.

  2. Phương pháp xây dựng khung năng lực được áp dụng trong nghiên cứu này là gì?
    Nghiên cứu sử dụng phương pháp 5 bước của Voss et al. (2022), bao gồm thu thập thông tin, phỏng vấn chuyên gia, phát triển, xác nhận và triển khai khung năng lực, đảm bảo tính thực tiễn và phù hợp với tổ chức.

  3. Khung năng lực có thể áp dụng cho những vị trí nào trong công ty?
    Khung năng lực được xây dựng cho các vị trí chủ chốt tại Arup Vietnam, bao gồm các vị trí lãnh đạo, kỹ thuật và nhân sự, nhưng có thể mở rộng áp dụng cho toàn bộ công ty.

  4. Làm thế nào để đánh giá mức độ thành thạo năng lực của nhân viên?
    Khung năng lực được thiết kế với 4 cấp độ thành thạo, mỗi cấp độ có các hành vi quan sát được cụ thể, giúp đánh giá khách quan và chính xác năng lực của nhân viên.

  5. Khó khăn khi triển khai khung năng lực là gì và làm sao khắc phục?
    Khó khăn gồm sự kháng cự thay đổi, thiếu hiểu biết về khung năng lực và nguồn lực hạn chế. Giải pháp là đào tạo nhận thức, tham gia của lãnh đạo và xây dựng kế hoạch triển khai rõ ràng, có sự hỗ trợ liên tục.

Kết luận

  • Luận văn đã xây dựng thành công khung năng lực cho các vị trí chủ chốt tại Arup Vietnam, bao gồm 25 năng lực thuộc 3 nhóm chính với 4 cấp độ thành thạo.
  • Khung năng lực giúp chuẩn hóa yêu cầu công việc, nâng cao hiệu quả tuyển dụng, đào tạo và đánh giá nhân sự, góp phần cải thiện hiệu suất làm việc.
  • Phương pháp nghiên cứu kết hợp dữ liệu sơ cấp và thứ cấp, phỏng vấn chuyên gia đảm bảo tính thực tiễn và phù hợp với đặc thù công ty.
  • Đề xuất triển khai áp dụng khung năng lực trong các hoạt động quản lý nhân sự với lộ trình rõ ràng và sự tham gia của các bên liên quan.
  • Các bước tiếp theo bao gồm triển khai thí điểm, theo dõi đánh giá hiệu quả và cập nhật khung năng lực định kỳ để phù hợp với sự phát triển của công ty.

Hành động ngay: Các phòng ban liên quan nên bắt đầu xây dựng kế hoạch triển khai khung năng lực, đồng thời tổ chức các buổi đào tạo nhận thức cho nhân viên để đảm bảo sự đồng thuận và hiệu quả trong quá trình áp dụng.